Kirgistan po\u0142o\u017cony w Azji Centralnej jest oddalony od Polski o ok. 6000 km. Mo\u017cna w nim spotka\u0107 zr\u00f3\u017cnicowan\u0105 etnicznie populacj\u0119, z kt\u00f3rej wi\u0119kszo\u015b\u0107 stanowi\u0105 Kirgizi (ok. 70%). Nie jest to popularny kierunek na wakacje, cho\u0107 przyci\u0105ga mi\u0142o\u015bnik\u00f3w g\u00f3r, kt\u00f3re zajmuj\u0105 znacz\u0105c\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 powierzchni kraju, a najwa\u017cniejszym pasmem g\u00f3rskim jest Tienszan. To w\u0142a\u015bnie z Kirgistanu pochodzi dr Akylaj Abylkadyr kyzy, wsp\u00f3\u0142pracowniczka Szko\u0142y J\u0119zyka i Kultury Polskiej Uniwersytetu \u015al\u0105skiego w Katowicach.<\/b><\/p>\n<\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n Dr Akylaj Abylkadyr, archiwum prywatne<\/span><\/p>\n<\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n Dr A. Abylkadyr Kyzy od zawsze interesowa\u0142a si\u0119 j\u0119zykami obcymi. Po uko\u0144czeniu szko\u0142y podstawowej, kt\u00f3ra w Kirgistanie trwa 11 lat, chcia\u0142a studiowa\u0107 filologi\u0119 tureck\u0105, ale ostatecznie wybra\u0142a filologi\u0119 polsk\u0105 na Kirgiskim Pa\u0144stwowym Uniwersytecie im. D\u017cusupa Ba\u0142asagyna w Biszkeku, rozpoczynaj\u0105c nauk\u0119 od poziomu pocz\u0105tkuj\u0105cego (A0). Na studia magisterskie przyjecha\u0142a do Polski. W ramach sta\u017cy j\u0119zykowych studiowa\u0142a na Uniwersytecie \u015al\u0105skim w Katowicach oraz Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza w Poznaniu.<\/p>\n \u2013 Do dalszego studiowania zmotywowa\u0142 mnie nasz pierwszy lektor z U\u015a, Maciek Chowaniok, kt\u00f3ry zarazi\u0142 nas swoj\u0105 pasj\u0105 do kultury i j\u0119zyka polskiego. Dodatkow\u0105 inspiracj\u0105 by\u0142 r\u00f3wnie\u017c sta\u017c w Szkole J\u0119zyka i Kultury Polskiej U\u015a, kt\u00f3ry utwierdzi\u0142 mnie w przekonaniu, \u017ce to w\u0142a\u015bnie z tym j\u0119zykiem chc\u0119 zwi\u0105za\u0107 przysz\u0142o\u015b\u0107. Wyk\u0142adowcy w prosty i zrozumia\u0142y spos\u00f3b przekazywali swoj\u0105 wiedz\u0119 dotycz\u0105c\u0105 j\u0119zyka i gramatyki polskiej. Nie \u017ca\u0142uj\u0119 swojej decyzji o wyborze tej drogi, bo znajomo\u015b\u0107 j\u0119zyka polskiego otworzy\u0142a przede mn\u0105 wiele nowych mo\u017cliwo\u015bci. Nie planowa\u0142am zwi\u0105za\u0107 swojej przysz\u0142o\u015bci z Polsk\u0105, ale, jak m\u00f3wi przys\u0142owie, cz\u0142owiek strzela, Pan B\u00f3g kule nosi. Czasami \u017cycie mo\u017ce potoczy\u0107 si\u0119 inaczej, ni\u017c zak\u0142adali\u015bmy. Dzi\u015b mog\u0119 \u015bmia\u0142o powiedzie\u0107, \u017ce Polska sta\u0142a si\u0119 moim drugim domem. Oczywi\u015bcie Kirgistan zawsze b\u0119dzie na pierwszym miejscu w moim sercu.<\/p>\n Na Uniwersytecie \u015al\u0105skim w Katowicach uko\u0144czy\u0142a nie tylko studia magisterskie, ale r\u00f3wnie\u017c doktoranckie.<\/p>\n \u2013 Moja rozprawa doktorska dotyczy\u0142a przede wszystkim kirgiskiego postrzegania \u015bwiata na podstawie kirgiskich nazw. Stara\u0142am si\u0119 przybli\u017cy\u0107 kultur\u0119 i histori\u0119 Kirgistanu. Szczeg\u00f3ln\u0105 uwag\u0119 po\u015bwi\u0119ci\u0142am etymologii nazwy\u00a0Kyrgyz,<\/i>\u00a0omawia\u0142am te\u017c onomastyk\u0119, czyli nazewnictwo osobowe. W kulturze kirgiskiej imiona maj\u0105 bardzo du\u017ce znaczenie. W wyborze imienia dla nowego cz\u0142onka rodziny pomagaj\u0105 najbli\u017csi. Przyk\u0142adowe imiona m\u0119skie to: Adilet (znaczenie to \u2018prawda\u2019 i \u2018sprawiedliwo\u015b\u0107\u2019), Nurbek (nur<\/i>\u00a0\u2018promie\u0144\u2019 +\u00a0bek<\/i>\u00a0\u2018silny, mocny\u2019 = \u2018silny, mocny promie\u0144\u2019), natomiast \u017ce\u0144skie: Akylaj (akyl<\/i>\u00a0\u2018rozum\u2019 +\u00a0aj<\/i>\u00a0\u2018ksi\u0119\u017cyc\u2019 = \u2018m\u0105dry ksi\u0119\u017cyc\u2019), Nurajym (nur<\/i>\u00a0\u2018promie\u0144\u2019 +\u00a0ajym<\/i> \u2018kobieta\u2019 = \u2018promienna kobieta\u2019) \u2013 wyja\u015bnia dr A. Abylkadyr Kyzy.<\/p>\n Od kilku lat badaczka wsp\u00f3\u0142pracuje ze Szko\u0142\u0105 J\u0119zyka i Kultury Polskiej U\u015a, gdzie od czasu do czasu prowadzi wyk\u0142ady i dzieli si\u0119 swoj\u0105 wiedz\u0105 o Kirgistanie, przybli\u017caj\u0105c kirgisk\u0105 kultur\u0119 i histori\u0119.<\/p>\n Powszechnie uwa\u017ca si\u0119, \u017ce nauka j\u0119zyka polskiego mo\u017ce przysparza\u0107 obcokrajowcom wiele trudno\u015bci. Dr A. Abylkadyr Kyzy przyznaje, \u017ce przed rozpocz\u0119ciem studi\u00f3w nigdy nie s\u0142ysza\u0142a tego j\u0119zyka na \u017cywo, zatem nauka by\u0142a sporym wyzwaniem. Wspomniany wcze\u015bniej lektor z Polski powiedzia\u0142, \u017ce nie zna j\u0119zyka rosyjskiego ani angielskiego i m\u00f3wi tylko po polsku (p\u00f3\u017aniej okaza\u0142o si\u0119, \u017ce zna angielski). Na wyk\u0142adach t\u0142umaczy\u0142 wszystko, rysuj\u0105c na tablicy.<\/p>\n \u2013 Gdy pierwszy raz przyjecha\u0142y\u015bmy z kole\u017cankami do Polski na sta\u017c j\u0119zykowy, spotka\u0142a nas zabawna sytuacja. Na dworcu w Warszawie chcia\u0142y\u015bmy kupi\u0107 bilety do Katowic. Wiedzia\u0142y\u015bmy, ile chcemy bilet\u00f3w i dok\u0105d, ale niestety zapomnia\u0142y\u015bmy, \u017ce w momencie gdy ta druga osoba b\u0119dzie nam odpowiada\u0107, to musimy zrozumie\u0107, co m\u00f3wi. Kasjerka poda\u0142a, jaki jest koszt, a ja jedyne, co us\u0142ysza\u0142am, to szeleszcz\u0105c\u0105 mow\u0119 \u2013 wspomina z u\u015bmiechem dr A. Abylkadyr Kyzy.<\/p>\n J\u0119zyk kirgiski nale\u017cy do rodziny j\u0119zyk\u00f3w turkijskich i jest j\u0119zykiem aglutynacyjnym (s\u0142owa tworzone s\u0105 poprzez dodawanie cz\u0105stek, z kt\u00f3rych ka\u017cda ma jedno konkretne znaczenie), w przeciwie\u0144stwie do polskiego, kt\u00f3ry reprezentuje j\u0119zyki zachodnios\u0142owia\u0144skie i jest fleksyjny (zmieniaj\u0105 si\u0119 ko\u0144c\u00f3wki, ale ka\u017cda z nich mo\u017ce oznacza\u0107 kilka rzeczy jednocze\u015bnie). Kirgizi pos\u0142uguj\u0105 si\u0119 te\u017c innym alfabetem, a mianowicie cyrylic\u0105. Dr A. Abylkadyr Kyzy przyznaje, \u017ce w j\u0119zyku polskim najbardziej kocha w\u0142a\u015bnie gramatyk\u0119.<\/p>\n W Kirgistanie istnieje Polskie Stowarzyszenie Kulturalno- O\u015bwiatowe \u201eOdrodzenie\u201d, gdzie osoby, kt\u00f3re maj\u0105 korzenie polskie, cho\u0107 nie tylko, ucz\u0105 si\u0119 j\u0119zyka polskiego. Dr A. Abylkadyr Kyzy podkre\u015bla, \u017ce Kirgizi zawsze mieli wiedz\u0119 o Polsce \u2013 pierwsze ich skojarzenia to Warszawa i Jan Pawe\u0142 II, a obecnie ta wiedza rozszerza si\u0119 z powodu popularno\u015bci polskich marek (zw\u0142aszcza w bran\u017cy kosmetycznej) oraz sytuacji w Ukrainie. Spora cz\u0119\u015b\u0107 Kirgiz\u00f3w przyje\u017cd\u017ca do Polski w celach zarobkowych. Coraz wi\u0119ksz\u0105 popularno\u015bci\u0105 ciesz\u0105 si\u0119 te\u017c studia z j\u0119zyka polskiego jako obcego. Z kolei w Polsce wiedza o Kirgistanie wci\u0105\u017c jest do\u015b\u0107 niewielka, cho\u0107 na pewno sytuacja zmienia si\u0119 na lepsze.<\/p>\n \u2013 Pocz\u0105tkowo, gdy m\u00f3wi\u0142am, sk\u0105d pochodz\u0119, to pierwsze skojarzenia dotyczy\u0142y jurt (namiot\u00f3w), koni, dziko\u015bci i przekonania, \u017ce w Kirgistanie nic nie ma. Kiedy podczas prezentacji opowiada\u0142am o moim kraju, pada\u0142y czasami pytania typu: Czy macie tam normalne domy? Tak, mieszkamy w domach. Nie ma co si\u0119 jednak dziwi\u0107, jeste\u015bmy 6000 km od Polski. Wi\u0119ksza \u015bwiadomo\u015b\u0107 o Kirgistanie jest w\u015br\u00f3d os\u00f3b, kt\u00f3re interesuj\u0105 si\u0119 nieturystycznymi miejscami \u2013 m\u00f3wi dr A. Abylkadyr Kyzy. \u2013 Natomiast najwi\u0119kszym stereotypem o Polakach by\u0142o narzekanie. Mieszkaj\u0105c tu ju\u017c tyle lat, najpierw w Katowicach, a teraz w \u0141odzi, wiem, \u017ce to faktycznie taka cecha narodowa. Por\u00f3wnuj\u0105c jednak \u017cycie w obu krajach, my\u015bl\u0119, \u017ce nie ma na co narzeka\u0107 \u2013 dodaje.<\/p>\n Dominuj\u0105cym wyznaniem w Kirgistanie jest islam, dlatego mo\u017cna dostrzec znaczne r\u00f3\u017cnice kulturowe w por\u00f3wnaniu do Polski. Niewiele jest podobie\u0144stw, cho\u0107 jednym z nich jest go\u015bcinno\u015b\u0107. W kulturze kirgiskiej go\u015b\u0107 w domu to \u015bwi\u0119to\u015b\u0107, cz\u0119stowany jest najlepszym jedzeniem, a gospodarze okazuj\u0105 mu du\u017cy szacunek, tak jak w polskiej kulturze. Dr A. Abylkadyr Kyzy uwa\u017ca, \u017ce nie wchodzi si\u0119 do cudzego domu z w\u0142asnymi zasadami, dlatego nie chcia\u0142aby nic zmienia\u0107 w polskiej kulturze, kt\u00f3r\u0105 szanuje i, jak sama m\u00f3wi, kocha Polsk\u0119. Najbardziej zachwyci\u0142a j\u0105 atmosfera Bo\u017cego Narodzenia i \u015bpiewanie kol\u0119d.<\/p>\n \u2013 Gdy studiowa\u0142am w Kirgistanie, zawsze przygotowywa\u0142y\u015bmy wsp\u00f3lnie z dziewczynami ze studi\u00f3w wigili\u0119. Jedna z wyk\u0142adowczy\u0144 opowiada\u0142a nam, \u017ce w ka\u017cdym polskim domu wigilia zaczyna si\u0119 od modlitw i \u015bpiewania kol\u0119d. Taki obraz mia\u0142am w g\u0142owie przez d\u0142ugi czas. Kiedy pierwszy raz zosta\u0142am zaproszona na prawdziw\u0105 wigili\u0119 w Polsce, czeka\u0142am na moment, kiedy b\u0119dziemy \u015bpiewa\u0107 kol\u0119dy. Ku mojej rozpaczy, nie doczeka\u0142am si\u0119. Okazuje si\u0119, \u017ce jednak nie w ka\u017cdym polskim domu \u015bpiewa si\u0119 kol\u0119dy \u2013 \u015bmieje si\u0119 dr A. Abylkadyr Kyzy.<\/p>\n Odmienna jest r\u00f3wnie\u017c kuchnia. Charakterystycznym napojem jest kumys (\u043a\u044b\u043c\u044b\u0437<\/i>\u00a0\u2013 kymyz), czyli sfermentowane kobyle mleko. Latem, gdy jest upa\u0142, popularny jest\u00a0\u043c\u0430\u043a\u0441\u044b\u043c<\/i>\u00a0(maksym) \u2013 nap\u00f3j ze sfermentowanych zb\u00f3\u017c. Typowymi potrawami s\u0105:\u00a0\u0448\u043e\u0440\u043f\u043e<\/i>\u00a0(szorpo) \u2013 bulion z baraniny, ziemniak\u00f3w i marchewki,\u00a0\u043a\u0443\u0443\u0440\u0434\u0430\u043a<\/i>\u00a0(kuurdak) \u2013 ziemniaki z mi\u0119sem i\u00a0\u043e\u0440\u043e\u043c\u043e<\/i>\u00a0(oromo) \u2013 cienkie ciasto przek\u0142adane warzywami i mi\u0119sem, gotowane na parze. Popularne przek\u0105ski to:\u00a0\u043a\u0430\u0437\u044b \u043a\u0430\u0440\u0442\u0430<\/i>\u00a0(kazy karta) i\u00a0\u0447\u0443\u0447\u0443\u043a<\/i>\u00a0(czuczuk) \u2013 potrawy przypominaj\u0105ce kie\u0142basy, robione z koniny.<\/p>\n \u2013 W czasie studi\u00f3w zawsze s\u0142ysza\u0142am, \u017ce jak pojad\u0119 do Polski, to musz\u0119 spr\u00f3bowa\u0107 pierog\u00f3w z kapust\u0105 i grzybami. Kiedy przyjecha\u0142am na sta\u017c, kupi\u0142y\u015bmy z kole\u017cankami w sklepie pierogi i gotowa\u0142y\u015bmy je w akademiku. Po spr\u00f3bowaniu ich zgodnie stwierdzi\u0142y\u015bmy, \u017ce to jednak nie jest nasz smak. Dopiero p\u00f3\u017aniej zrozumia\u0142am, \u017ce domowe i kupne pierogi to co\u015b zupe\u0142nie innego. Teraz uwielbiam pierogi, cz\u0119sto sama je robi\u0119, a tak\u017ce \u017curek \u2013 m\u00f3wi polonistka z Kirgistanu.<\/p>\n Cho\u0107 przygod\u0119 z j\u0119zykiem polskim zacz\u0119\u0142a nieco przypadkowo, to jak m\u00f3wi, nie \u017ca\u0142uje swojego wyboru. Znajomo\u015b\u0107 j\u0119zyka polskiego i kultury u\u0142atwia jej nawi\u0105zywanie relacji z Polakami, zar\u00f3wno w \u017cyciu codziennym, jak i w sytuacjach zawodowych czy formalnych. Dzi\u0119ki temu, \u017ce rozumie spos\u00f3b, w jaki Polacy si\u0119 komunikuj\u0105 \u2013 cz\u0119sto z humorem, czasem dystansem \u2013 mo\u017ce lepiej odczyta\u0107 emocje i intencje rozm\u00f3wcy. Poza tym znajomo\u015b\u0107 kultury pozwala jej unikn\u0105\u0107 nieporozumie\u0144 i lepiej zrozumie\u0107 drug\u0105 osob\u0119.<\/p>\n<\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>[\/vc_column][vc_column width=”1\/3″][vc_tta_tabs title_tag=”p” section_title_tag=”p” active_section=”1″][vc_tta_section title=”METRYCZKA” tab_id=”metryczka” el_class=”bg-gray”]\r\n Ten artyku\u0142 pochodzi z miesi\u0119cznika Uniwersytetu \u015al\u0105skiego<\/span>\u00a0\u201eGazeta Uniwersytecka U\u015a\u201d<\/span><\/strong><\/p>\n![\"\"](\"https:\/\/us.edu.pl\/absolwent\/wp-content\/uploads\/sites\/10\/Bez-kategorii\/IMG_1882-450x600.jpeg\")
<\/p>\n