| Wiktoria Moczarska<\/span>|<\/span><\/p>\n Wyobra\u017amy sobie wiosenny spacer z psem. W pewnym momencie rzucamy Fafikowi nowiutk\u0105, \u017c\u00f3\u0142t\u0105 pi\u0142k\u0119. Pi\u0142ka znika gdzie\u015b w g\u0119stej trawie i nagle prosta zabawa zamienia si\u0119 w poszukiwanie skarbu. Fafik biega, w\u0119szy, zatrzymuje si\u0119, wraca w to samo miejsce. Pi\u0142ka przecie\u017c tam jest, my j\u0105 widzimy, a jednak psu nie zawsze \u0142atwo j\u0105 znale\u017a\u0107.<\/span><\/p>\n Dlaczego tak si\u0119 dzieje?<\/span><\/p>\n Zar\u00f3wno u ludzi, jak i u ps\u00f3w, widzenie nie polega na biernym \u201erejestrowaniu\u201d \u015bwiata, lecz na jego aktywnym interpretowaniu przez m\u00f3zg. Oznacza to, \u017ce to, co widzimy, nie jest prost\u0105 kopi\u0105 rzeczywisto\u015bci, lecz jej przetworzon\u0105 wersj\u0105.<\/span><\/p>\n Kluczow\u0105 rol\u0119 odgrywaj\u0105 w tym czopki, czyli kom\u00f3rki siatk\u00f3wki oka, kt\u00f3re s\u0105 odpowiedzialne za widzenie barw. U cz\u0142owieka wyst\u0119puj\u0105 ich trzy typy, kt\u00f3re reaguj\u0105 na r\u00f3\u017cne zakresy fali \u015bwietlnej. M\u00f3zg \u0142\u0105czy te sygna\u0142y i na tej podstawie tworzy wra\u017cenie kolor\u00f3w. Dzi\u0119ki temu widzimy bogat\u0105 palet\u0119 barw otaczaj\u0105cego \u015bwiata. To w\u0142a\u015bnie dzi\u0119ki czopkom widzimy t\u0119cz\u0119 w taki, a nie inny spos\u00f3b!<\/span><\/p>\n Nie wszystkie oczy dzia\u0142aj\u0105 jednak tak samo. U ps\u00f3w uk\u0142ad ten jest prostszy ni\u017c u ludzi, dlatego rozr\u00f3\u017cniaj\u0105 one mniej barw i inaczej interpretuj\u0105 po\u0142\u0105czenia kolorystyczne. W praktyce oznacza to, \u017ce \u017c\u00f3\u0142ta pi\u0142ka i zielona trawa mog\u0105 by\u0107 dla psa mniej wyra\u017anie odr\u00f3\u017cnialne ni\u017c dla cz\u0142owieka. Nie chodzi jednak o \u201egorsze\u201d widzenie, lecz o inne jego ukszta\u0142towanie. Psy w wi\u0119kszym stopniu polegaj\u0105 na w\u0119chu i ruchu, kt\u00f3re cz\u0119sto s\u0105 skuteczniejsze ni\u017c sam kolor w odnajdywaniu obiekt\u00f3w. A poniewa\u017c pi\u0142ka w naszej hipotetycznej sytuacji by\u0142a nowa, Fafik nie by\u0142 w stanie jej wyw\u0119szy\u0107, poniewa\u017c po prostu nie zna\u0142 jej zapachu!<\/span><\/p>\n R\u00f3\u017cnice w widzeniu dotycz\u0105 nie tylko ps\u00f3w. Inne zwierz\u0119ta mog\u0105 widzie\u0107 \u015bwiat jeszcze inaczej. Niekt\u00f3re gatunki rozr\u00f3\u017cniaj\u0105 wi\u0119cej barw ni\u017c cz\u0142owiek, a inne widz\u0105 zakresy \u015bwiat\u0142a, kt\u00f3re dla nas s\u0105 ca\u0142kowicie niewidoczne. W efekcie nie istnieje jeden wsp\u00f3lny obraz \u015bwiata, lecz wiele jego interpretacji.<\/span><\/p>\n Tutaj pojawia si\u0119 pytanie: czy trawa rzeczywi\u015bcie jest zielona? To, \u017ce okre\u015blamy j\u0105 jako zielon\u0105, jest efektem pracy naszego uk\u0142adu nerwowego. Kolor nie jest wi\u0119c sta\u0142\u0105 cech\u0105 trawy, lecz wynikiem interpretacji bod\u017ac\u00f3w.<\/span><\/p>\n Oznacza to, \u017ce to samo otoczenie mo\u017ce by\u0107 do\u015bwiadczane w r\u00f3\u017cny spos\u00f3b przez r\u00f3\u017cne gatunki, a nawet przez r\u00f3\u017cne osoby. Z tej perspektywy pytanie, czy trawa jest zielona, nie ma jednej prostej odpowiedzi. Jest raczej pytaniem o to, jak dzia\u0142a nasz uk\u0142ad percepcyjny i jak bardzo to, co widzimy, zale\u017cy od obserwatora.<\/span><\/p>\n Je\u015bli zainteresowa\u0142 Ci\u0119 ten temat, polecam zajrze\u0107 do darmowej, elektronicznej wersji mojej ksi\u0105\u017ceczki popularnonaukowej: \u201eTrawa jest niebieska. O m\u00f3zgu, zmys\u0142ach i sposobach postrzegania \u015bwiata\u201d. Ksi\u0105\u017cka powsta\u0142a dzi\u0119ki udzia\u0142owi w projekcie NCBR i Uniwersytetu \u015al\u0105skiego \u201eUczelnie Przysz\u0142o\u015bci \u2013 nowe mo\u017cliwo\u015bci w zakresie kszta\u0142cenia\u201d.<\/span><\/p>\n
![\"\"](\"https:\/\/us.edu.pl\/absolwent\/wp-content\/uploads\/sites\/10\/Bez-kategorii\/WiktoriaMoczarska-400x600.jpg\")
<\/p>\n