|Agnieszka Budzisz<\/span>|<\/span><\/p>\n J\u0119zyk francuski zajmuje czwarte miejsce w\u015br\u00f3d najcz\u0119\u015bciej u\u017cywanych j\u0119zyk\u00f3w na \u015bwiecie i jest drugim najch\u0119tniej wybieranym przez osoby chc\u0105ce nauczy\u0107 si\u0119 nowo\u017cytnego j\u0119zyka obcego (za <\/span>Franceinfo<\/span><\/i>). Wed\u0142ug najnowszego raportu <\/span>J\u0119zyk francuski w \u015bwiecie<\/span><\/i> przygotowanego przez Mi\u0119dzynarodow\u0105 Organizacj\u0119 Frankofonii (OIF \u2013 <\/span>Organisation Internationale de la Francophonie<\/span><\/i>), jego znaczenie na arenie mi\u0119dzynarodowej stale ro\u015bnie.<\/span><\/p>\n W tym kontek\u015bcie szczeg\u00f3lnie istotne staj\u0105 si\u0119 t\u0142umaczenia ustne, kt\u00f3re umo\u017cliwiaj\u0105 swobodny przep\u0142yw informacji pomi\u0119dzy osobami podr\u00f3\u017cuj\u0105cymi, migruj\u0105cymi oraz nawi\u0105zuj\u0105cymi innego rodzaju kontakty mi\u0119dzynarodowe. T\u0142umacze zostaj\u0105 zaanga\u017cowani w\u00a0coraz wi\u0119cej sytuacji \u017cycia codziennego, a ich sytuacja zawodowa cz\u0119sto zale\u017cy od konkretnego regionu (Liber-Kwieci\u0144ska 2021: 162).<\/span><\/p>\n I tak t\u0142umacz b\u0105d\u017a t\u0142umaczka towarzyszy podczas spotka\u0144 w banku, w urz\u0119dzie, a nawet w trakcie wizyt lekarskich. Staje si\u0119 niejako uczestnikiem kluczowych wydarze\u0144 w \u017cyciu klienta (czy te\u017c przyjaciela, poniewa\u017c nieraz w podobnych sytuacjach poszukujemy w\u00a0pierwszej kolejno\u015bci pomocy u bliskich), jednak zostaje postawiony przed innego rodzaju wyzwaniami takimi jak: znajomo\u015b\u0107 s\u0142ownictwa zar\u00f3wno dotycz\u0105cego \u017cycia codziennego, jak i\u00a0specjalistycznego, obci\u0105\u017cenie emocjonalne, umiej\u0119tno\u015b\u0107 zachowania spokoju oraz mediacji.<\/span><\/p>\n T\u0142umaczenie \u015brodowiskowe \u2013 w ten w\u0142a\u015bnie spos\u00f3b przyj\u0119\u0142o si\u0119 okre\u015bla\u0107 wspomniany rodzaj przek\u0142adu ustnego \u2013 r\u00f3\u017cni si\u0119 od cz\u0119\u015bciej omawianych t\u0142umacze\u0144 konsekutywnych oraz symultanicznych. Te ostatnie kojarz\u0105 si\u0119 znacznie bardziej z kontekstami formalnymi: biznesowymi, spotkaniami autorskimi czy konferencjami prasowymi. T\u0142umacz konsekutywny uwa\u017cnie s\u0142ucha przem\u00f3wienia, robi\u0105c notatk\u0119, najcz\u0119\u015bciej opart\u0105 na skr\u00f3tach oraz symbolach (do najpopularniejszych podr\u0119cznik\u00f3w na temat notatki konsekutywnej nale\u017c\u0105 pozycje napisane przez A. Gilliesa oraz J.-F. Rozana), a nast\u0119pnie odtwarza tre\u015b\u0107 w j\u0119zyku docelowym. Z kolei t\u0142umaczenie symultaniczne polega na r\u00f3wnoczesnym s\u0142uchaniu wypowiedzi oraz b\u0142yskawicznym przek\u0142adzie na drugi j\u0119zyk w kabinie (wtedy odbiorcy korzystaj\u0105 z s\u0142uchawek) lub szeptem, je\u015bli siedzi si\u0119 obok klienta (tzw. <\/span>chuchotage<\/span><\/i> z francuskiego: szeptanka). Jest to rodzaj przek\u0142adu ustnego niezwykle obci\u0105\u017caj\u0105cego kognitywnie, a aby wiernie odda\u0107 ca\u0142\u0105 wypowied\u017a, t\u0142umacze pos\u0142uguj\u0105 si\u0119 ca\u0142ym szeregiem strategii (Gumul 2021).<\/span><\/p>\n Opisane formy t\u0142umaczenia ustnego najcz\u0119\u015bciej wymagaj\u0105 odpowiedniej infrastruktury oraz odbywaj\u0105 si\u0119, jak ju\u017c zosta\u0142o wspomniane, w sformalizowanych kontekstach. Istniej\u0105 r\u00f3wnie\u017c techniki zwane <\/span>liaison <\/span><\/i>(z francuskiego: \u0142\u0105czenie) polegaj\u0105ce na t\u0142umaczeniu zdania po zdaniu, a t\u0142umacz najcz\u0119\u015bciej nie u\u017cywa wtedy notatki, oraz <\/span>\u00e0 vista<\/span><\/i>, kiedy to otrzymuje si\u0119 tekst zapisany w j\u0119zyku \u017ar\u00f3d\u0142owym i odczytuje si\u0119 go na g\u0142os w j\u0119zyku docelowym bez wcze\u015bniejszego przek\u0142adu pisemnego.<\/span><\/p>\n T\u0142umaczenia \u015brodowiskowe maj\u0105 na celu umo\u017cliwienie skutecznej komunikacji w\u00a0sprawach bezpo\u015brednio wp\u0142ywaj\u0105cych na \u017cycie ludzi, wi\u0119c nie zawsze odbywaj\u0105 si\u0119 w\u00a0zinstytucjonalizowanych warunkach. Oczywi\u015bcie w wielu przypadkach roli t\u0142umacza \u015brodowiskowego podejmuj\u0105 si\u0119 profesjonali\u015bci, a w niekt\u00f3rych \u2013 zw\u0142aszcza tych dotycz\u0105cych prawa \u2013 wymaga si\u0119, aby byli to t\u0142umacze przysi\u0119gli, kt\u00f3rzy po\u015brednicz\u0105 mi\u0119dzy klientem a\u00a0organami pa\u0144stwa (Liber-Kwieci\u0144ska 2021: 164).<\/span><\/p>\n Nietrudno jednak wyobrazi\u0107 sobie sytuacj\u0119, kiedy kto\u015b prosi o t\u0142umaczenie s\u0142\u00f3w przewodnika w muzeum czy zalece\u0144 lekarskich. Wtedy od osoby wykonuj\u0105cej \u015bwiadczenie nie wymaga si\u0119 uprawnie\u0144 do wykonywania zawodu t\u0142umacza przysi\u0119g\u0142ego, a jedynie znajomo\u015bci obu j\u0119zyk\u00f3w w stopniu wystarczaj\u0105cym do przek\u0142adu w\u00a0obie strony oraz szeregu umiej\u0119tno\u015bci koniecznych do w\u0142a\u015bciwego odtworzenia tekstu, wsp\u00f3lnych dla r\u00f3\u017cnego rodzaju przek\u0142ad\u00f3w ustnych. Sk\u0142adaj\u0105 si\u0119 na nie przede wszystkim dobra pami\u0119\u0107 kr\u00f3tkotrwa\u0142a, umiej\u0119tno\u015b\u0107 tworzenia notatek (o ile jest w danym momencie taka mo\u017cliwo\u015b\u0107 lub potrzeba), \u0142atwo\u015b\u0107 w\u00a0nawi\u0105zywaniu kontaktu oraz przekazywaniu komunikat\u00f3w w spos\u00f3b jasny. Co ciekawe, w\u00a0\u015brodowisku medycznym brak regulacji dotycz\u0105cych t\u0142umacze\u0144, co w wielu przypadkach stanowi problem, jako \u017ce wymagaj\u0105 one znajomo\u015bci terminologii (ibidem: 165) i konieczny jest bardzo precyzyjny, a zarazem zrozumia\u0142y dla odbiorcy przek\u0142ad, poniewa\u017c wszelkie niedopowiedzenia lub pomy\u0142ki mog\u0105 skutkowa\u0107 obni\u017ceniem jako\u015bci leczenia. Do\u015bwiadczenie pokazuje r\u00f3wnie\u017c, \u017ce bezcenna jest znajomo\u015b\u0107 systemu ochrony zdrowia, poniewa\u017c pomaga to unikn\u0105\u0107 nieporozumie\u0144, kt\u00f3re mog\u0142yby powsta\u0107 ze wzgl\u0119du na zupe\u0142nie inne, wcze\u015bniejsze do\u015bwiadczenia pacjenta.<\/span><\/p>\n W tym kontek\u015bcie warto podkre\u015bli\u0107, \u017ce t\u0142umacz \u015brodowiskowy pe\u0142ni rol\u0119 nie tylko po\u015brednika j\u0119zykowego \u2013 osoby przek\u0142adaj\u0105cej tre\u015b\u0107 komunikatu z jednego j\u0119zyka na drugi. Jego s\u0142owa stanowi\u0105 swojego rodzaju \u201emost\u201d mi\u0119dzy kulturami, jako \u017ce to on pomaga zrozumie\u0107 kontekst wypowiedzi, wyja\u015bnia r\u00f3\u017cnice kulturowe i dba o to, by komunikat by\u0142 jasny oraz wiernie oddany. Z tego wzgl\u0119du mo\u017ce r\u00f3wnie\u017c sta\u0107 si\u0119 mediatorem lub te\u017c osoba t\u0142umaczona mo\u017ce szuka\u0107 w nim oparcia. Cechami szczeg\u00f3lnie cenionymi u t\u0142umaczy \u015brodowiskowych jest otwarto\u015b\u0107 i komunikatywno\u015b\u0107, umiej\u0119tno\u015b\u0107 zdystansowania si\u0119 emocjonalnego, dyskrecja oraz neutralno\u015b\u0107. T\u0142umacze powinni r\u00f3wnie\u017c wystrzega\u0107 si\u0119 odpowiadania za klienta czy zbytniego zaanga\u017cowania w jego \u017cycie osobiste, co mo\u017ce si\u0119 zdarza\u0107, je\u015bli zlecenie dotyczy \u017cycia osobistego.<\/span><\/p>\n Znaczenie spo\u0142eczne t\u0142umaczenia \u015brodowiskowego polega na u\u0142atwianiu komunikacji mi\u0119dzy osobami z r\u00f3\u017cnych \u015brodowisk oraz kultur. Na ten przyk\u0142ad, zgodnie ze sprawozdaniem <\/span>J\u0119zyk francuski w \u015bwiecie<\/span><\/i> a\u017c 65% os\u00f3b pos\u0142uguj\u0105cych si\u0119 j\u0119zykiem francuskim zamieszkuje kontynent afryka\u0144ski. Dlatego w t\u0142umaczeniu niezwykle wa\u017cne staje si\u0119 nie tylko oddanie tre\u015bci mi\u0119dzy j\u0119zykami, ale r\u00f3wnie\u017c przek\u0142ad kultury oraz specyfiki danych system\u00f3w. T\u0142umaczenie \u015brodowiskowe wspiera integracj\u0119 spo\u0142ecze\u0144stwa wieloj\u0119zycznego, zmniejszaj\u0105c bariery j\u0119zykowe w kontaktach z instytucjami, zapewnia r\u00f3wno\u015b\u0107 dost\u0119pu do us\u0142ug publicznych.<\/span><\/p>\n T\u0142umaczenie maszynowe oraz inne najnowsze technologie, cho\u0107 ju\u017c od dawna wykorzystywane przez profesjonalnych t\u0142umaczy, mo\u017ce pom\u00f3c w szybkim zrozumieniu og\u00f3lnego sensu wypowiedzi, jednak w przypadku t\u0142umaczenia \u015brodowiskowego nie zapewnia takiego komfortu jak praca z drugim cz\u0142owiekiem. Aplikacje t\u0142umacz\u0105ce nie s\u0105 w stanie wyja\u015bni\u0107 niezrozumia\u0142ych koncept\u00f3w wynikaj\u0105cych z r\u00f3\u017cnic kulturowych, lecz co wa\u017cniejsze, nie s\u0105 w stanie dostosowa\u0107 tonu g\u0142osu czy odpowiednio dobra\u0107 s\u0142\u00f3w do danej sytuacji i\u00a0towarzysz\u0105cych jej emocji.<\/span><\/p>\n Podsumowuj\u0105c, t\u0142umaczenie \u015brodowiskowe ma istotne znaczenie spo\u0142eczne, poniewa\u017c wspiera integracj\u0119 spo\u0142ecze\u0144stwa wieloj\u0119zycznego oraz wielokulturowego. Z kolei kompetencje t\u0142umacza przydatne s\u0105 nie tylko podczas wykonywania pracy, a mog\u0105 okaza\u0107 si\u0119 cenne r\u00f3wnie\u017c w \u017cyciu codziennym. Wysokie umiej\u0119tno\u015bci komunikacji interpersonalnej oraz aktywnego s\u0142uchania wp\u0142ywaj\u0105 na popraw\u0119 jako\u015bci relacji osobistych, \u0107wiczenie pami\u0119ci kr\u00f3tkotrwa\u0142ej mo\u017ce okaza\u0107 si\u0119 przydatne w najmniej oczekiwanym momencie, podobnie jak kr\u00f3tka notatka oparta na symbolach.<\/span><\/p>\n Wy\u017cej opisane kompetencje oraz szereg innych mia\u0142am szans\u0119 zdoby\u0107, studiuj\u0105c filologi\u0119 roma\u0144sk\u0105 na Uniwersytecie \u015al\u0105skim w Katowicach.<\/span><\/p>\n Bibliografia:<\/b><\/p>\n Je\u015bli chcesz dowiedzie\u0107 si\u0119 wi\u0119cej, napisz na maila bka@us.edu.pl<\/em><\/p>\n<\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>[vc_separator]\r\n Agnieszka Budzisz \u2013 absolwentka filologii roma\u0144skiej na Uniwersytecie \u015al\u0105skim w Katowicach (2024), rok kszta\u0142cenia sp\u0119dzi\u0142a w malowniczej Normandii w ramach programu wymiany Erasmus+. Obecnie pracuje jako nauczycielka j\u0119zyka francuskiego oraz t\u0142umaczka pisemna, a do\u015bwiadczenie w przek\u0142adzie ustnym \u2013 poza zaj\u0119ciami praktycznymi na uczelni \u2013 mia\u0142a okazj\u0119 zdoby\u0107 jako wolontariuszka w ESN U\u015a Katowice. W wolnym czasie poszerza wiedz\u0119 na temat komunikacji interpersonalnej, podr\u00f3\u017cuje, a jej najwi\u0119ksz\u0105 pasj\u0105 jest literatura.<\/span><\/p>\n<\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>[\/vc_column][vc_column width=”1\/3″]\r\n [vc_row][vc_column width=”2\/3″][vc_separator][\/vc_column][vc_column width=”1\/3″][\/vc_column][\/vc_row] […]<\/p>\n\n
Agnieszka Budzisz<\/h3>\n
![\"\"](\"https:\/\/us.edu.pl\/absolwent\/wp-content\/uploads\/sites\/10\/Bez-kategorii\/Budzisz-zdje\u0328cie-583x600.jpg\")
Agnieszka Budzisz| fot. archiwum prywatne<\/p>\n<\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>[\/vc_column][\/vc_row]<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"