{"id":109446,"date":"2019-04-02T15:09:33","date_gmt":"2019-04-02T14:09:33","guid":{"rendered":"https:\/\/us.edu.pl\/nauka-jezykow-obcych-to-dar-dla-kazdego-dziecka-badania-dr-soni-szramek-karcz\/"},"modified":"2019-11-05T11:10:48","modified_gmt":"2019-11-05T10:10:48","slug":"nauka-jezykow-obcych-to-dar-dla-kazdego-dziecka-badania-dr-soni-szramek-karcz","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/us.edu.pl\/en\/nauka-jezykow-obcych-to-dar-dla-kazdego-dziecka-badania-dr-soni-szramek-karcz\/","title":{"rendered":"Nauka j\u0119zyk\u00f3w obcych to dar dla ka\u017cdego dziecka. Badania dr Soni Szramek-Karcz"},"content":{"rendered":"

Kalendarz \u015bwi\u0105t szczeg\u00f3lnych z Uniwersytetem \u015al\u0105skim<\/a><\/p>\n

\u2013 Wiele argument\u00f3w przemawia za tym, aby dzieci, u kt\u00f3rych zdiagnozowane zosta\u0142y zaburzenia ze spektrum autyzmu, uczy\u0142y si\u0119 wi\u0119cej ni\u017c jednego j\u0119zyka. Nawet je\u015bli nauka b\u0119dzie zajmowa\u0142a im wi\u0119cej czasu, a efekty mog\u0105 okaza\u0107 si\u0119 niemierzalne, warto spr\u00f3bowa\u0107. W ten spos\u00f3b stymuluje si\u0119 prac\u0119 m\u00f3zgu, u ka\u017cdego dziecka rozwija si\u0119 pami\u0119\u0107, zwi\u0119kszaj\u0105 si\u0119 mo\u017cliwo\u015bci intelektualne, a tak\u017ce zdolno\u015bci interpersonalne \u2013 m\u00f3wi dr Sonia Szramek-Karcz z Zak\u0142adu J\u0119zykoznawstwa Stosowanego i Translatoryki od kilkunastu lat zajmuj\u0105ca si\u0119 tematem dwuj\u0119zyczno\u015bci zamierzonej. Pytanie nie dotyczy wi\u0119c kwestii czy<\/em>, ale jak <\/em>wprowadza\u0107 drugi j\u0119zyk u os\u00f3b ze spektrum autyzmu.
\n <\/p>\n

<\/p>\n

\"Zdj\u0119cie
\nDr Sonia Szramek-Karcz z Wydzia\u0142u Filologicznego U\u015a zajmuje si\u0119 badaniem dwuj\u0119zyczno\u015bci zamierzonej
\nfot. Sekcja Prasowa U\u015a
\n <\/p>\n

Wyobra\u017amy sobie rodzin\u0119 \u017cyj\u0105c\u0105 w naszym kraju, w kt\u00f3rej oboje rodzic\u00f3w s\u0105 Polakami i m\u00f3wi\u0105 po polsku. Ojciec przez kilka lat pracowa\u0142 jednak w Anglii, a matka uczy\u0142a si\u0119 j\u0119zyka angielskiego na studiach. Postanowili wsp\u00f3lnie, \u017ce b\u0119d\u0105 do swojego dziecka m\u00f3wi\u0107 nie tylko po polsku, lecz r\u00f3wnie\u017c po angielsku, aby rozwija\u0107 w nim ciekawo\u015b\u0107, u\u015bwiadomi\u0107, \u017ce istniej\u0105 r\u00f3\u017cne kultury i wreszcie uwra\u017cliwi\u0107 je na j\u0119zyk towarzysz\u0105cy nam na co dzie\u0144 w tak wielu sytuacjach. Innymi s\u0142owy, decyduj\u0105 si\u0119 wychowa\u0107 dziecko w tak zwanej dwuj\u0119zyczno\u015bci zamierzonej. Jak powinni post\u0119powa\u0107, a czego unika\u0107, aby odnie\u015b\u0107 sukces? I czy taka decyzja jest s\u0142uszna, je\u015bli u ich dziecka rozpoznane zosta\u0142y zaburzenia ze spektrum autyzmu? Jest to przyk\u0142ad pyta\u0144, kt\u00f3re w swoich badaniach zadaje dr Sonia Szramek-Karcz.<\/p>\n

Badaczka wsp\u00f3\u0142pracuje z polskimi rodzinami, kt\u00f3re postanowi\u0142y m\u00f3wi\u0107 do swoich dzieci zar\u00f3wno po polsku, jak i w innym, wybranym przez siebie j\u0119zyku. Swoj\u0105 uwag\u0119 koncentruje na opisywaniu pewnej konfiguracji zachowa\u0144 mog\u0105cych zwi\u0119ksza\u0107 b\u0105d\u017a zmniejsza\u0107 prawdopodobie\u0144stwo odniesienia sukcesu w wychowaniu w dwuj\u0119zyczno\u015bci. Sukces w tym przypadku oznacza, \u017ce dwa lub wi\u0119cej j\u0119zyk\u00f3w s\u0105 wzmacniane, prowadzone i przyswajane tak samo intensywnie i s\u0105 \u017ar\u00f3d\u0142em szcz\u0119\u015bcia i rado\u015bci dla ca\u0142ej rodziny.<\/p>\n

Prowadz\u0105c badania, dr Sonia Szramek-Karcz bra\u0142a pod uwag\u0119 wiele czynnik\u00f3w, kt\u00f3re mog\u0105 mie\u0107 wp\u0142yw na przebieg wychowania w dwuj\u0119zyczno\u015bci. \u2013 Je\u015bli kto\u015b zwraca si\u0119 do mnie z pytaniem, jak post\u0119powa\u0107, aby uczy\u0107 j\u0119zyk\u00f3w efektywnie, mog\u0119 jedynie wskaza\u0107 zachowania zwi\u0119kszaj\u0105ce lub zmniejszaj\u0105ce prawdopodobie\u0144stwo odniesienia sukcesu \u2013 m\u00f3wi j\u0119zykoznawca z Uniwersytetu \u015al\u0105skiego. Jak dodaje, kluczowym elementem s\u0105 relacje, jakie tworz\u0105 mi\u0119dzy sob\u0105 cz\u0142onkowie rodziny, a zatem osoby, kt\u00f3re wychowuj\u0105 dziecko, czy to rodzice, czy opiekunowie oraz dzieci. Tak dynamiczny uk\u0142ad nie mo\u017ce wi\u0119c podlega\u0107 \u015bcis\u0142ej strukturyzacji. Czasem wystarczy jeden czynnik, kt\u00f3ry przes\u0105dza o efektywno\u015bci ca\u0142ego procesu.<\/p>\n

Jak przyznaje naukowiec, nauczaniu j\u0119zyk\u00f3w obcych sprzyja przede wszystkim sytuacja, w kt\u00f3rej obie osoby zajmuj\u0105ce si\u0119 wychowaniem dziecka wsp\u00f3lnie podejmuj\u0105 decyzj\u0119 i s\u0105 zgodne co do takiej formy edukacji. Ponadto na pierwszy plan wysuwaj\u0105 si\u0119 emocje, a dok\u0142adniej dbanie o stabilno\u015b\u0107 emocjonaln\u0105 opiekun\u00f3w, co w dzisiejszych czasach mo\u017ce wydawa\u0107 si\u0119 szczeg\u00f3lnie trudne. Dotychczasowe analizy pokaza\u0142y, \u017ce najwi\u0119ksze szanse mog\u0105 mie\u0107 wi\u0119c te dzieci, kt\u00f3re ucz\u0105 si\u0119 w atmosferze niewymuszonej zabawy, czerpi\u0105c rado\u015b\u0107 z pos\u0142ugiwania si\u0119 zar\u00f3wno j\u0119zykiem polskim, jak i obcym.<\/p>\n

Maj\u0105c kilkunastoletnie do\u015bwiadczenie w badaniu dwuj\u0119zyczno\u015bci zamierzonej, oparte nie tylko na aktualnych wynikach bada\u0144, lecz przede wszystkim na kontakcie z rodzicami wychowuj\u0105cymi swoje dzieci w dwuj\u0119zyczno\u015bci, dr Sonia Szramek-Karcz stwierdza, \u017ce poziom bieg\u0142o\u015bci w kolejnych j\u0119zykach wcale nie jest najwa\u017cniejszy. Je\u015bli zdejmuje si\u0119 z dziecka presj\u0119 otrzymywania okre\u015blonych wynik\u00f3w w nauce i pozwoli mu si\u0119 rozwija\u0107 we w\u0142asnym, w\u0142a\u015bciwym sobie tempie, mo\u017cna dostrzec kapitaln\u0105 r\u00f3\u017cnic\u0119.<\/p>\n

Powr\u00f3\u0107my zatem do przyk\u0142adowej rodziny z pocz\u0105tku rozmowy. Dzieci maj\u0105 odmienne charaktery, r\u00f3\u017cne umiej\u0119tno\u015bci, a do tego przecie\u017c towarzyszy im mn\u00f3stwo emocji. Nawet je\u015bli wedle obowi\u0105zuj\u0105cych kryteri\u00f3w kt\u00f3re\u015b z nich zaklasyfikowane zostanie do grona os\u00f3b z zaburzeniami ze spektrum autyzmu, co to zmienia? Dziecko rozwija si\u0119 w sobie w\u0142a\u015bciwy spos\u00f3b, tak\u017ce odczuwa i postrzega otaczaj\u0105cy go \u015bwiat na sw\u00f3j, jedyny i niepowtarzalny spos\u00f3b, na sw\u00f3j spos\u00f3b uczy\u0107 si\u0119 te\u017c mo\u017ce j\u0119zyk\u00f3w obcych. \u2013 Wiemy, \u017ce miewa trudno\u015bci z komunikowaniem si\u0119, z interakcjami spo\u0142ecznymi, z rozumieniem emocji, ma te\u017c szczeg\u00f3lne potrzeby, ale je\u015bli tylko mo\u017ce si\u0119 rozwija\u0107 dzi\u0119ki wychowaniu w dwuj\u0119zyczno\u015bci zamierzonej, dlaczego nie da\u0107 mu takiej szansy? \u2013 m\u00f3wi j\u0119zykoznawca. \u2013 Bez wzgl\u0119du na to, jak rozw\u00f3j naszego dziecka zostanie oceniony w odniesieniu do obowi\u0105zuj\u0105cych norm, sprawmy, aby nauka j\u0119zyk\u00f3w obcych by\u0142a darem. Nie oczekujmy, \u017ce dziecko b\u0119dzie p\u0142ynnie pisa\u0107 i m\u00f3wi\u0107 w r\u00f3\u017cnych j\u0119zykach, lecz niech kontakt z nimi b\u0119dzie dla niego przyjemno\u015bci\u0105. W\u0142a\u015bnie wtedy, by\u0107 mo\u017ce paradoksalnie, osi\u0105gniemy najwi\u0119cej \u2013 podsumowuje naukowiec.<\/p>\n

Materia\u0142 filmowy z cyklu \u201eOkiem eksperta\u201d przygotowany przez TV U\u015a:<\/p>\n