Naukowcy z Uniwersytetu \u015al\u0105skiego opracowali spos\u00f3b wytwarzania warstw tlenkowych wzbogaconych nanolubrikantem na aluminium lub jego stopach. Wynalazek, kt\u00f3ry zosta\u0142 obj\u0119ty ochron\u0105 patentow\u0105, mo\u017ce by\u0107 wykorzystywany m.in. do wytwarzania warstw ochronnych takich cz\u0119\u015bci maszyn, jak: cylindry si\u0142ownik\u00f3w i spr\u0119\u017carek czy t\u0142oki silnika. Dzi\u0119ki temu elementy urz\u0105dze\u0144 przemys\u0142owych mog\u0105 by\u0107 d\u0142u\u017cej u\u017cywane, co prowadzi do obni\u017cenia koszt\u00f3w ich eksploatacji.
\n <\/p>\n
\n
![\"Dr](\"https:\/\/us.edu.pl\/wp-content\/uploads\/imported_files\/e96b47d89bc255337c212411d228cb60_img_0189_malgorzata_kloskowicz_1.jpg\")
\nDr Joanna Korzekwa, zast\u0119pca dyrektora Instytutu Technologii i Mechatroniki,
\nwsp\u00f3\u0142autorka opatentowanego rozwi\u0105zania
\nFot. Sekcja Prasowa U\u015a
\n <\/p>\n
Aluminium oraz stopy aluminium s\u0105 powszechnie stosowane do wytwarzania takich cz\u0119\u015bci, jak cylindry si\u0142ownik\u00f3w pneumatycznych i spr\u0119\u017carek lub t\u0142oki silnika. S\u0105 to materia\u0142y stosunkowo lekkie, charakteryzuj\u0105 si\u0119 jednak nisk\u0105 twardo\u015bci\u0105, podatno\u015bci\u0105 na odkszta\u0142cenia i maj\u0105 tendencj\u0119 do sczepiania adhezyjnego we wsp\u00f3\u0142pracy z partnerem tribologicznym. W zwi\u0105zku z tym, aby poprawi\u0107 ich w\u0142a\u015bciwo\u015bci, naukowcy opracowuj\u0105 r\u00f3\u017cnego rodzaju warstwy przeznaczone na skojarzenia \u015blizgowe. \u2013 Nasz zesp\u00f3\u0142 zaprojektowa\u0142 metod\u0119 wytwarzania warstw tlenkowych wzbogaconych nanolubrikantem, dzi\u0119ki kt\u00f3rej mo\u017cna zwi\u0119kszy\u0107 twardo\u015b\u0107, odporno\u015b\u0107 korozyjn\u0105 oraz poprawi\u0107 w\u0142a\u015bciwo\u015bci tribologiczne aluminium i jego stop\u00f3w poprzez zmniejszenie warto\u015bci wsp\u00f3\u0142czynnika tarcia \u2013 m\u00f3wi dr Joanna Korzekwa<\/a>, wsp\u00f3\u0142autorka opatentowanego rozwi\u0105zania. Materia\u0142y poddane takiej obr\u00f3bce mog\u0105 sta\u0107 si\u0119 interesuj\u0105ce dla konstruktor\u00f3w maszyn i urz\u0105dze\u0144 przemys\u0142owych, przyczyniaj\u0105 si\u0119 bowiem do polepszenia ich w\u0142a\u015bciwo\u015bci eksploatacyjnych.<\/p>\n Dr Joanna Korzekwa prowadzi badania tribologiczne, a zatem takie, kt\u00f3re dotycz\u0105 proces\u00f3w zachodz\u0105cych na styku poruszaj\u0105cych si\u0119 cia\u0142 sta\u0142ych. Przygl\u0105da si\u0119 zjawiskom tarcia, zu\u017cywania i smarowania w parze skojarzeniowej: warstwa tlenkowa \u2013 tworzywo sztuczne. Takie procesy obserwowane s\u0105 np. w si\u0142ownikach, gdzie poruszaj\u0105cy si\u0119 t\u0142ok cylindra ma ci\u0105g\u0142y kontakt z uszczelk\u0105. \u2013 Im wi\u0119ksza si\u0142a tarcia, tym wy\u017csza temperatura uk\u0142adu i szybsze zu\u017cywanie si\u0119 cz\u0119\u015bci. Szukamy zatem rozwi\u0105za\u0144, kt\u00f3re pozwol\u0105 uzyska\u0107 odpowiedni\u0105 warstw\u0119 pokrywaj\u0105c\u0105 powierzchni\u0119 aluminium lub powierzchni\u0119 stopu aluminium s\u0142u\u017c\u0105cego do budowy np. cylindra si\u0142ownika. Im lepsze w\u0142a\u015bciwo\u015bci \u015blizgowe, tym ni\u017csza warto\u015b\u0107 wsp\u00f3\u0142czynnika tarcia i tym samym mniejsze zu\u017cycie element\u00f3w cz\u0119\u015bci maszyn \u2013 wyja\u015bnia naukowiec.<\/p>\n \n Nanoproszek dwusiarczku wolframu IF-WS2<\/sub>. Zdj\u0119cie wykonane przy u\u017cyciu transmisyjnego mikroskopu elektronowego <\/p>\n Zastosowanie domieszek w postaci nanoproszku dwusiarczku wolframu IF-WS2<\/sub> ma jeszcze jedn\u0105 zalet\u0119, na kt\u00f3r\u0105 zwraca uwag\u0119 wsp\u00f3\u0142autorka wynalazku. \u2013 Wybieraj\u0105c nanolubrikanty, kierowali\u015bmy si\u0119 tym, aby nie by\u0142y to materia\u0142y toksyczne, a zatem szkodliwe zar\u00f3wno dla zdrowia cz\u0142owieka, jak i dla \u015brodowiska, co jest szczeg\u00f3lnie istotne z punktu widzenia ich walor\u00f3w ekologicznych \u2013 podsumowuje.<\/p>\n Autorami wynalazku s\u0105 dr Joanna Korzekwa oraz dr hab. W\u0142adys\u0142aw Skoneczny<\/a> z Wydzia\u0142u Informatyki i Nauki o Materia\u0142ach<\/a> Uniwersytetu \u015al\u0105skiego.<\/p>\n <\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Patenty Uniwersytetu \u015al\u0105skiego<\/a><\/p>\n […]<\/p>\n![\"Zdj\u0119cia](\"https:\/\/us.edu.pl\/wp-content\/uploads\/imported_files\/273aa53905c01b57e3d4a5400e3725ba_komercyjny_ifws2_zdjecie_maciej_zubko.jpg\")
<\/p>\n
\nFot. dr Maciej Zubko<\/p>\n