{"id":109874,"date":"2018-04-11T10:17:39","date_gmt":"2018-04-11T09:17:39","guid":{"rendered":"https:\/\/us.edu.pl\/obliczenia-teoretykow-z-us-wzmacniaja-argumenty-za-budowa-przyszlego-kolowego-akceleratora-fcc-w-cern-ie\/"},"modified":"2019-11-05T11:11:04","modified_gmt":"2019-11-05T10:11:04","slug":"obliczenia-teoretykow-z-us-wzmacniaja-argumenty-za-budowa-przyszlego-kolowego-akceleratora-fcc-w-cern-ie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/us.edu.pl\/en\/obliczenia-teoretykow-z-us-wzmacniaja-argumenty-za-budowa-przyszlego-kolowego-akceleratora-fcc-w-cern-ie\/","title":{"rendered":"Obliczenia teoretyk\u00f3w z U\u015a wzmacniaj\u0105 argumenty za budow\u0105 przysz\u0142ego ko\u0142owego akceleratora FCC w CERN-ie"},"content":{"rendered":"

Informacja na temat wynik\u00f3w bada\u0144 realizowanych przez mi\u0119dzynarodowy zesp\u00f3\u0142 naukowc\u00f3w \u2013 do kt\u00f3rego nale\u017c\u0105 m.in. prof. dr hab. Janusz Gluza<\/a> z Instytutu Fizyki<\/a> Uniwersytetu \u015al\u0105skiego oraz dr Tord Riemann, realizuj\u0105cy projekt naukowy na Wydziale Matematyki, Fizyki i Chemii U\u015a \u2013 zosta\u0142a opublikowana w najnowszym numerze biuletynu Departamentu Fizyki Eksperymentalnej (EP) wydawanego przez Europejski O\u015brodek Bada\u0144 J\u0105drowych CERN w Genewie. Artyku\u0142 przygotowany przez prof. Janusza Gluz\u0119 oraz prof. Alaina Blondela, eksperymentatora, jednego z g\u0142\u00f3wnych koordynator\u00f3w projektu budowy przysz\u0142ego akceleratora w CERN-ie, dost\u0119pny jest na stronie: www.ep-news.web.cern.ch<\/a>.<\/p>\n

Publikacja dotyczy oblicze\u0144 teoretycznych, kt\u00f3re pozwol\u0105 oceni\u0107 zasadno\u015b\u0107 budowy przysz\u0142ego ko\u0142owego akceleratora FCC (ang. Future Circular Collider<\/em>) o obwodzie 100 km b\u0119d\u0105cego jedn\u0105 z mo\u017cliwych opcji zast\u0105pienia funkcjonuj\u0105cego obecnie Wielkiego Zderzacza Hadron\u00f3w LHC (ang. Large Hadron Collider<\/em>). Zgodnie z za\u0142o\u017ceniami konstruktor\u00f3w, FCC ma okre\u015bla\u0107 precyzyjnie podstawowe parametry fizyczne cz\u0105stek elementarnych, w tym mas\u0119 i czas \u017cycia bozonu Z, cz\u0105stki odpowiedzialnej m.in. za oddzia\u0142ywania neutrin.<\/p>\n

Dok\u0142adne wyznaczenie tych parametr\u00f3w b\u0119dzie mo\u017cliwe dzi\u0119ki uzyskaniu ogromnej ilo\u015bci cz\u0105stek elementarnych w zderzeniach elektron\u00f3w z pozytronami. Szacuje si\u0119, \u017ce w akceleratorze FCC wyprodukowanych zostanie ponad trylion bozon\u00f3w Z. W konsekwencji badanie mo\u017cliwych ma\u0142ych odchyle\u0144 od standardowego modelu oddzia\u0142ywa\u0144 cz\u0105stek, w tym bozonu Z, a tak\u017ce poszukiwanie nowych efekt\u00f3w kwantowych w mikroskali, wymaga\u0107 b\u0119dzie niezwykle dok\u0142adnych oblicze\u0144 teoretycznych s\u0142u\u017c\u0105cych dopasowaniu opracowanych modeli do wynik\u00f3w eksperymentalnych.<\/p>\n

Prof. Janusz Gluza wraz ze wsp\u00f3\u0142pracownikami dokona\u0142 takich oblicze\u0144 dla najtrudniejszej klasy diagram\u00f3w Feynmana w drugim rz\u0119dzie rachunku zaburze\u0144, gdzie cz\u0105stki wirtualne bior\u0105ce udzia\u0142 w procesie \u201ekre\u015bl\u0105\u201d w przestrzeni dwie p\u0119tle. Matematycznie sytuacja ta odpowiada obliczeniu odpowiednich wielowymiarowych ca\u0142ek. Wyniki otrzymano dzi\u0119ki rozwini\u0119ciu w ostatnich pi\u0119ciu latach przez zesp\u00f3\u0142, w kt\u00f3rym pracuje naukowiec z Uniwersytetu \u015al\u0105skiego, metody obliczania ca\u0142ek w przestrzeni zespolonej w reprezentacji Mellin-Barnesa. Szacunki pokaza\u0142y, \u017ce wykonane obliczenia i zastosowana metoda b\u0119d\u0105 mog\u0142y pos\u0142u\u017cy\u0107 do wykonania oblicze\u0144 w nast\u0119pnym rz\u0119dzie rachunku perturbacyjnego (trzecia p\u0119tla), co jest niezb\u0119dnym warunkiem tego, aby finalna teoretyczna precyzja oblicze\u0144 osi\u0105gn\u0119\u0142a poziom dok\u0142adno\u015bci eksperymentalnej. Prof. Janusz Gluza przedstawi\u0142 po raz pierwszy wyniki oblicze\u0144 podczas dw\u00f3ch konferencji w CERN-ie w styczniu 2018 roku. Wyniki uzyskane przez teoretyk\u00f3w potwierdzaj\u0105 ostatecznie zasadno\u015b\u0107 budowy przysz\u0142ego ko\u0142owego akceleratora FCC, kt\u00f3rego koszt budowy szacowany jest na kilka miliard\u00f3w euro. <\/p>\n

W 2019 roku zostanie okre\u015blona europejska strategia rozwoju fizyki cz\u0105stek na nast\u0119pne lata, w zwi\u0105zku z czym przygotowywany jest raport CDR (tzw. Conceptual Design Report<\/em>), w przygotowanie kt\u00f3rego w\u0142\u0105cza si\u0119 prof. Janusz Gluza. Na podstawie raportu zostanie podj\u0119ta decyzja, czy akcelerator FCC b\u0119dzie konstruowany w CERN-ie.<\/p>\n

Zesp\u00f3\u0142 naukowc\u00f3w, wsp\u00f3\u0142autor\u00f3w opublikowanych wynik\u00f3w bada\u0144, tworz\u0105:  doktorant Ievgen Dubovyk (Universit\u00e4t Hamburg, Niemcy), dr Johann Usovitsch (postdok, Trinity College \u2013 School of Mathematics, Dublin, Irlandia), prof. Ayres Freitas (University of Pittsburgh, USA), prof. Janusz Gluza (Uniwersytet \u015al\u0105ski w Katowicach, Polska) oraz dr Tord Riemann (laureat Polskiego Honorowego Stypendium Naukowego im. Aleksandra von Humboldta Fundacji na rzecz Nauki Polskiej, Uniwersytet \u015al\u0105ski w Katowicach, Polska).<\/p>\n

\n

\"Zdj\u0119cieProf. dr hab. Janusz Gluza<\/strong> zajmuje si\u0119 fizyk\u0105 neutrin, modelami niestandardowymi oddzia\u0142ywa\u0144 elementarnych, fizyk\u0105 niskich energii, precyzyjnymi obliczeniami perturbacyjnymi w ramach Modelu Standardowego.  Stypendysta Fundacji na Rzecz Nauki Polskiej oraz Fundacji  Alexandra von Humboldta. Odby\u0142 trzyletni sta\u017c naukowy w o\u015brodku DESY (Niemcy), wsp\u00f3\u0142pracuje z naukowcami z wiod\u0105cych o\u015brodk\u00f3w naukowych na \u015bwiecie. Od kilku lat zaanga\u017cowany we wsp\u00f3\u0142prac\u0119  z o\u015brodkiem CERN w Genewie i kolaboracj\u0105 FCC. Wielokrotnie uczestniczy\u0142 w mi\u0119dzynarodowych sieciach naukowych, kierownik grant\u00f3w NCN. Obecnie jest liderem grupy roboczej \u201eAssessing the discovery potential of future high energy colliders\u201d w sieci EU COST \u201eUnraveling new physics at the LHC through the precision frontier\u201d.  Wyr\u00f3\u017cniony w konkursie \u201eLider umi\u0119dzynarodowienia U\u015a\u201dw 2015 roku za koordynacj\u0119 presti\u017cowych, naukowych projekt\u00f3w mi\u0119dzynarodowych realizowanych na Wydziale Matematyki, Fizyki i Chemii U\u015a<\/a>.
\nFot. \u201eGazeta Uniwersytecka U\u015a\u201d<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Informacja na temat wynik\u00f3w bada\u0144 realizowanych przez mi\u0119dzynarodowy zesp\u00f3\u0142 naukowc\u00f3w \u2013 do kt\u00f3rego nale\u017c\u0105 m.in. prof. dr hab. Janusz Gluza<\/a> z Instytutu Fizyki<\/a> Uniwersytetu \u015al\u0105skiego oraz dr Tord Riemann, realizuj\u0105cy projekt naukowy na Wydziale Matematyki, Fizyki i Chemii U\u015a \u2013 zosta\u0142a opublikowana w najnowszym numerze biuletynu Departamentu Fizyki Eksperymentalnej (EP) wydawanego przez Europejski O\u015brodek Bada\u0144 J\u0105drowych CERN w Genewie. Artyku\u0142 przygotowany przez prof. […]<\/p>\n

Read More…<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_expiration-date-status":"","_expiration-date":0,"_expiration-date-type":"","_expiration-date-categories":[],"_expiration-date-options":[]},"categories":[24],"tags":[],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/us.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/109874"}],"collection":[{"href":"https:\/\/us.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/us.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/us.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/us.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=109874"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/us.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/109874\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/us.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=109874"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/us.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=109874"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/us.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=109874"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}