{"id":109932,"date":"2018-03-13T17:15:31","date_gmt":"2018-03-13T16:15:31","guid":{"rendered":"https:\/\/us.edu.pl\/naukowcy-z-us-uczestnikami-polskich-wypraw-naukowych-do-peru\/"},"modified":"2019-11-05T11:17:55","modified_gmt":"2019-11-05T10:17:55","slug":"naukowcy-z-us-uczestnikami-polskich-wypraw-naukowych-do-peru","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/us.edu.pl\/en\/naukowcy-z-us-uczestnikami-polskich-wypraw-naukowych-do-peru\/","title":{"rendered":"Naukowcy z U\u015a uczestnikami Polskich Wypraw Naukowych do Peru"},"content":{"rendered":"

Naukowcy z Uniwersytetu \u015al\u0105skiego uczestnicz\u0105 w projekcie pn. \u201ePolskie Wyprawy Naukowe do Peru\u201d od 2006 roku, kiedy do bada\u0144 naukowych w Kanionie i Dolinie rzeki Colca oraz Dolinie Wulkan\u00f3w zosta\u0142 zaproszony prof. dr hab. Jerzy \u017baba<\/a> z Katedry Geologii Podstawowej U\u015a. Inicjatorem i kierownikiem PWNP jest prof. dr hab. in\u017c. Andrzej Paulo z Akademii G\u00f3rniczo- Hutniczej w Krakowie. Tegoroczne badania prowadzi\u0142y dwie grupy: pierwsza dzia\u0142a\u0142a od 1 do 21 lipca w Dolinie Wulkan\u00f3w i Dolinie Colca, druga natomiast od 23 sierpnia do 15 wrze\u015bnia w rejonie wioski Huambo, w Kanionie Colca i w Dolinie Colca (Kordyliera Zachodnia w Andach). Pracownicy Wydzia\u0142u Nauk o Ziemi<\/a> U\u015a: prof. dr hab. Jerzy \u017baba, dr hab. Justyna Ciesielczuk<\/a>, dr Andrzej Tyc<\/a> i dr Krzysztof Gaidzik<\/a> oraz prof. dr hab. in\u017c. Andrzej Paulo i Marcin Ciesielczuk (AGH) uczestniczyli w drugiej turze wyprawy.<\/p>\n

\n

\"Cz\u0142onkowie
\nCz\u0142onkowie Polskiej Wyprawy Naukowej do Peru 2017 w kanionie rzeki Huambo.
\nOd lewej: prof. dr hab. Jerzy \u017baba, dr Krzysztof Gaidzik, Marcin Ciesielczuk, dr Andrzej Tyc, dr hab. Justyna Ciesielczuk oraz prof. dr hab. in\u017c. Andrzej Paulo
\n <\/p>\n

G\u0142\u00f3wnym celem tegorocznego udzia\u0142u pracownik\u00f3w Wydzia\u0142u Nauk o Ziemi w PWNP by\u0142y badania przejaw\u00f3w wsp\u00f3\u0142czesnej aktywno\u015bci tektonicznej w strefie subdukcji na p\u0142ycie litosferycznej nadje\u017cd\u017caj\u0105cej (g\u00f3rnej), zwanej po\u0142udniowoameryka\u0144sk\u0105, pod kt\u00f3r\u0105 podsuwa si\u0119 p\u0142yta Nazca w tempie 63 mm\/rok. Jednym z podstawowych przejaw\u00f3w aktywno\u015bci tektonicznej badanego obszaru jest rozw\u00f3j charakterystycznej sieci sp\u0119ka\u0144 i uskok\u00f3w, do kt\u00f3rych \u015bci\u015ble nawi\u0105zuje zar\u00f3wno przebieg kanionu rzeki Colca, jak te\u017c lokalizacja wi\u0119kszo\u015bci gor\u0105cych \u017ar\u00f3de\u0142 oraz wielofazowy rozw\u00f3j rozleg\u0142ych pokryw trawertynowych.<\/p>\n

W ramach tegorocznych prac Polskiej Wyprawy Naukowej w Peru przeprowadzono szczeg\u00f3\u0142ow\u0105 analiz\u0119 strukturaln\u0105 uskok\u00f3w, sp\u0119ka\u0144 i fa\u0142d\u00f3w, zlokalizowano i pobrano pr\u00f3bki w\u00f3d termalnych wraz z mineralizacj\u0105 wok\u00f3\u0142 ich \u017ar\u00f3de\u0142 oraz opracowano ewolucj\u0119 strukturaln\u0105 i petrografi\u0119 osadowych formacji kredowych Ashua i Arcurquina. Tegoroczne badania obj\u0119\u0142y r\u00f3wnie\u017c aktywne zjawiska krasu hypogenicznego w rozleg\u0142ej strefie wyst\u0119powania kenozoicznych trawertyn\u00f3w Huambo, kt\u00f3rych przejawem s\u0105 du\u017ce leje zapadliskowe. Badania prowadzono w ska\u0142ach o wieku od mezozoiku a\u017c po najm\u0142odsze osady czwartorz\u0119dowe, w kt\u00f3rych opr\u00f3cz przemieszcze\u0144 o charakterze grawitacyjnym zarejestrowane s\u0105 przejawy deformacji tektonicznych.<\/p>\n

Aby zrealizowa\u0107 za\u0142o\u017cone cele badawcze i przystosowa\u0107 si\u0119 do pracy w warunkach wysokog\u00f3rskich, przed wyjazdem zosta\u0142 u\u0142o\u017cony szczeg\u00f3\u0142owy plan dzia\u0142ania, kt\u00f3ry zak\u0142ada\u0142 rozpocz\u0119cie dzia\u0142a\u0144 w rejonach po\u0142o\u017conych najni\u017cej, tj. 3200 m n.p.m. (baza w wiosce Huambo). Sze\u015bcioosobowa grupa zosta\u0142a podzielona na dwie grupy trzyosobowe, co mia\u0142o zapewni\u0107 maksymaln\u0105 efektywno\u015b\u0107 oraz bezpiecze\u0144stwo pracy w trudnym terenie. Pierwszy tydzie\u0144 po\u015bwi\u0119cony by\u0142 badaniom formacji Ashua i Arcurquina prowadzonym w Quebradach: Rodriguez, Sam Sin, Seraj i Matadero. Wykonano pe\u0142ne profilowanie i dokumentacj\u0119 formacji wraz z pomiarami tektonicznymi, kt\u00f3re wykaza\u0142y niezgodne zaleganie badanych formacji. R\u00f3wnolegle w okolicach wioski Huambo badano mi\u0105\u017csz\u0105 pokryw\u0119 trawertyn\u00f3w, w kt\u00f3rej zosta\u0142y odkryte i udokumentowane jaskinie pretenduj\u0105ce do najg\u0142\u0119bszych znanych na \u015bwiecie jaski\u0144 w trawertynach. Opracowano ponadto \u017ar\u00f3d\u0142a termalne wyst\u0119puj\u0105ce w rejonie wioski Canco.
\n <\/p>\n

\"Prace
\nPrace koncepcyjno-dokumentacyjne w Quebradzie Rodriguez.
\nOd lewej: prof. dr hab. in\u017c. Andrzej Paulo, Marcin Ciesielczuk i prof. dr hab. Jerzy \u017baba
\n <\/p>\n

Drugim etapem wyprawy by\u0142 pobyt w wiosce Cabanaconde (3287 m n.p.m.), gdzie istnia\u0142a mo\u017cliwo\u015b\u0107 zjechania na dno kanionu i prowadzenia bada\u0144 gejzer\u00f3w i trawertyn\u00f3w nad rzek\u0105 Colca w Paclli (2140 m n.p.m.) oraz \u017ar\u00f3de\u0142 termalnych przy uj\u015bciu Rio Huaruro do Rio Colca w kurorcie Llahuar (2100 m n.p.m.). Kolejnym obszarem bada\u0144 by\u0142y okolice punktu widokowego Cruz del Condor, s\u0142ynnego z obserwacji wznosz\u0105cych si\u0119 kondor\u00f3w. W rejonie tym pobierano pr\u00f3by wody i wykwit\u00f3w ze \u015bwie\u017co zmodyfikowanego przez trz\u0119sienie ziemi gejzeru (4350 m n.p.m.) po\u0142o\u017conego nad wiosk\u0105 Pinchollo u st\u00f3p wulkanu Hualca Hualca.<\/p>\n

Ostatni\u0105 baz\u0105 wypadow\u0105 by\u0142a miejscowo\u015b\u0107 Chivay (3635 m n.p.m.) w rejonie doliny rzeki Colca, gdzie kontynuowano badania \u017ar\u00f3de\u0142 termalnych, wok\u00f3\u0142 kt\u00f3rych wybudowano o\u015brodki turystyczno-wypoczynkowe, m.in. Umaru, Yanke i La Calera. Ustalony zosta\u0142 te\u017c zasi\u0119g wyst\u0119powania osad\u00f3w jeziornych z czas\u00f3w, gdy obszar doliny rzeki Colca stanowi\u0142 jezioro zaporowe, kt\u00f3re powsta\u0142o w wyniku zagrodzenia doliny przez j\u0119zor lawy z wulkanu Hualca Hualca. W okolicach miejscowo\u015bci Yanke i Achoma podj\u0119to udane pr\u00f3by ustalenia, przy zastosowaniu metod analizy strukturalnej, wzajemnych geometrycznych i czasowych relacji pomi\u0119dzy osadami jeziornymi a r\u00f3\u017cnowiekowymi przejawami aktywno\u015bci magmowej.<\/p>\n

Podczas prac terenowych dokonano ponad 1500 pomiar\u00f3w orientacji przestrzennej obserwowanych struktur tektonicznych, sporz\u0105dzono bardzo obszern\u0105 dokumentacj\u0119 fotograficzn\u0105 (kilka tysi\u0119cy fotografii terenowych) i rysunkow\u0105 (ponad 100 szkic\u00f3w i szczeg\u00f3\u0142owych rysunk\u00f3w) zaobserwowanych struktur. W terenie pobrano r\u00f3wnie\u017c ponad 80 kg pr\u00f3bek skalnych do dalszych szczeg\u00f3\u0142owych bada\u0144 laboratoryjnych z u\u017cyciem takiego sprz\u0119tu, jak polaryzacyjny mikroskop optyczny, mikroskop scanningowy + EDS, dyfraktometr rentgenowski oraz mikrosonda elektronowa. Pobrano ponadto 25 pr\u00f3bek w\u00f3d ze \u017ar\u00f3de\u0142 termalnych do szczeg\u00f3\u0142owej analizy chemicznej.<\/p>\n

Badania naukowe prowadzone przez pracownik\u00f3w Wydzia\u0142u Nauk o Ziemi U\u015a opr\u00f3cz celu stricte <\/em>naukowego s\u0105 zwi\u0105zane r\u00f3wnie\u017c z projektem pt. \u201eStworzenie podwaliny naukowej pod przysz\u0142y Park Narodowy Kanion Colca i Dolina Wulkan\u00f3w w po\u0142udniowym Peru\u201d. Projekt ten znalaz\u0142 si\u0119 w gronie 40 program\u00f3w naukowych wy\u0142onionych w drodze konkursu na najwybitniejsze osi\u0105gni\u0119cia nauki polskiej w ramach projektu wsp\u00f3\u0142finansowanego przez Uni\u0119 Europejsk\u0105 \u201eCudze chwalicie, swego nie znacie \u2013 promocja osi\u0105gni\u0119\u0107 nauki polskiej\u201d. Wiele lat stara\u0144 PWNP o obj\u0119cie ochron\u0105 walor\u00f3w \u015brodowiska w Kanionie Colca i Dolinie Wulkan\u00f3w w po\u0142udniowym Peru wreszcie doprowadzi\u0142o do prze\u0142omowych zmian. Co prawda postulowany park narodowy nie zosta\u0142 dotychczas utworzony, lecz peruwia\u0144skie w\u0142adze postanowi\u0142y w tym regionie utworzy\u0107 i finansowa\u0107 pierwszy w Peru geopark \u2013 Geopark Colca i Wulkany Andagua. Badania prowadzone przez naukowc\u00f3w z Wydzia\u0142u Nauk o Ziemi w znacznej mierze przyczyni\u0142y si\u0119 do udokumentowania unikalnych i niew\u0105tpliwych walor\u00f3w geologicznych, geoturystycznych i geoedukacyjnych tego regionu. Obecnie Geopark kandyduje na list\u0119 Globalnej Sieci Geopark\u00f3w UNESCO.<\/p>\n

Justyna Ciesielczuk
\nMarcin Ciesielczuk
\nKrzysztof Gaidzik
\nAndrzej Tyc
\nJerzy \u017baba<\/em><\/p>\n

Autorzy zdj\u0119\u0107: Justyna Ciesielczuk, Marcin Ciesielczuk, Jerzy \u017baba, Archiwum PWNP.<\/p>\n

\n

Artyku\u0142 pt. \u201ePowr\u00f3t do Kanionu Colca\u201d ukaza\u0142 si\u0119 w \u201eGazecie Uniwersyteckiej U\u015a\u201d nr 5 (255) luty 2018.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Naukowcy z Uniwersytetu \u015al\u0105skiego uczestnicz\u0105 w projekcie pn. \u201ePolskie Wyprawy Naukowe do Peru\u201d od 2006 roku, kiedy do bada\u0144 naukowych w Kanionie i Dolinie rzeki Colca oraz Dolinie Wulkan\u00f3w zosta\u0142 zaproszony prof. dr hab. Jerzy \u017baba<\/a> z Katedry Geologii Podstawowej U\u015a. Inicjatorem i kierownikiem PWNP jest prof. dr hab. in\u017c. Andrzej Paulo z Akademii G\u00f3rniczo- Hutniczej w Krakowie. […]<\/p>\n

Read More…<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_expiration-date-status":"","_expiration-date":0,"_expiration-date-type":"","_expiration-date-categories":[],"_expiration-date-options":[]},"categories":[24],"tags":[],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/us.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/109932"}],"collection":[{"href":"https:\/\/us.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/us.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/us.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/us.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=109932"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/us.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/109932\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/us.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=109932"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/us.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=109932"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/us.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=109932"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}