{"id":109947,"date":"2018-03-06T12:50:10","date_gmt":"2018-03-06T11:50:10","guid":{"rendered":"https:\/\/us.edu.pl\/czego-nie-powinnismy-robic-w-internecie\/"},"modified":"2019-11-05T11:17:58","modified_gmt":"2019-11-05T10:17:58","slug":"czego-nie-powinnismy-robic-w-internecie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/us.edu.pl\/en\/czego-nie-powinnismy-robic-w-internecie\/","title":{"rendered":"Czego nie powinni\u015bmy robi\u0107 w internecie?"},"content":{"rendered":"

Artyku\u0142y z cyklu \u201eNauka i sztuka\u201d<\/a><\/p>\n

Studenci i absolwenci Wydzia\u0142u Prawa i Administracji<\/a> Uniwersytetu \u015al\u0105skiego przygotowali pod kierunkiem dr hab. prof. U\u015a Katarzyny Grzybczyk<\/a> poradnik dla wszystkich, kt\u00f3rzy chc\u0105 publikowa\u0107 zdj\u0119cia, wypowiedzi czy filmiki w przestrzeni internetowej. W prosty spos\u00f3b, pos\u0142uguj\u0105c si\u0119 licznymi praktycznymi przyk\u0142adami, prawnicy wyja\u015bniaj\u0105, jak prowadzi\u0107 blog, kr\u0119ci\u0107 vlog czy zosta\u0107 instagramowiczem bez naruszania cudzych praw autorskich.<\/p>\n

Ksi\u0105\u017cka pt. \u201eCzego nie wolno robi\u0107 w internecie. Poradnik dla bloger\u00f3w, vloger\u00f3w, gamer\u00f3w i instagramowicz\u00f3w\u201d pod redakcj\u0105 prof. Katarzyny Grzybczyk ukaza\u0142a si\u0119 w 2017 roku nak\u0142adem wydawnictwa Diffin.<\/p>\n

\n

\"Klawiatura,Pomys\u0142 na przygotowanie poradnika dla os\u00f3b korzystaj\u0105cych z internetu zrodzi\u0142 si\u0119 podczas spotka\u0144 cz\u0142onk\u00f3w Ko\u0142a Naukowego Prawa W\u0142asno\u015bci Intelektualnej U\u015a. Studenci, a dzi\u015b tak\u017ce absolwenci Wydzia\u0142u Prawa i Administracji, zainteresowani zagadnieniami zwi\u0105zanymi z prawem autorskim, prowadzili warsztaty, konferencje naukowe, a tak\u017ce spotkania z uczniami w wielu szko\u0142ach. \u2013 Rozmawiaj\u0105c z m\u0142odymi lud\u017ami, s\u0142yszeli\u015bmy cz\u0119sto, \u017ce na rynku brakuje publikacji, kt\u00f3re w mo\u017cliwie jasny spos\u00f3b odpowiada\u0142yby na pytania, co mo\u017cna, a czego nie nale\u017cy robi\u0107 w internecie \u2013 m\u00f3wi mgr Natalia \u015awi\u0119ch-Czech, wsp\u00f3\u0142autorka poradnika, absolwentka prawa. \u2013 Dlatego podj\u0119li\u015bmy decyzj\u0119, \u017ce wsp\u00f3lnie przygotujemy tak\u0105 ksi\u0105\u017ck\u0119 pod czujnym okiem pani profesor Katarzyny Grzybczyk, opiekunki naszego ko\u0142a \u2013 dodaje.<\/p>\n

Autorzy publikacji opracowali poszczeg\u00f3lne tematy zgodnie ze swoj\u0105 specjalizacj\u0105. Prawnicy postanowili przede wszystkim rozprawi\u0107 si\u0119 z mitami, kt\u00f3re panuj\u0105 w\u015br\u00f3d u\u017cytkownik\u00f3w internetu, a dotycz\u0105 zagadnie\u0144 z zakresu ochrony poszczeg\u00f3lnych praw w\u0142asno\u015bci intelektualnej. \u2013 Jedno z takich przekona\u0144 dotyczy wykorzystania fragment\u00f3w utwor\u00f3w muzycznych. Cz\u0119\u015b\u0107 uczni\u00f3w, z kt\u00f3rymi rozmawiali\u015bmy, by\u0142a przekonana, \u017ce je\u015bli udost\u0119pni np. trzysekundowy fragment nagrania na swoim blogu lub w opublikowanym filmiku, nie naruszy zapis\u00f3w prawa autorskiego \u2013 opowiada mgr Bartosz Pudo, doktorant z WPiA. \u2013 Tymczasem nie ma znaczenia, czy wykorzystamy kilkusekundowy fragment, czy ca\u0142y utw\u00f3r \u2013 jako g\u0142\u00f3wny element naszego dzie\u0142a lub jako jego muzyczne t\u0142o. Je\u015bli nie op\u0142acili\u015bmy licencji na korzystanie z konkretnego utworu w \u015bci\u015ble okre\u015blonym celu, nie mo\u017cemy go upubliczni\u0107 \u2013 komentuje.<\/p>\n

Jednym z najpopularniejszych dzia\u0142a\u0144 w sieci jest r\u00f3wnie\u017c udost\u0119pnianie link\u00f3w do r\u00f3\u017cnych materia\u0142\u00f3w na swoich stronach, blogach czy profilach w serwisach spo\u0142eczno\u015bciowych. W tym przypadku podstaw\u0105, jak wyja\u015bnia mgr \u0141ukasz Maryniak, doktorant z WPiA, jest sprawdzenie, czy materia\u0142 ten pochodzi z legalnego \u017ar\u00f3d\u0142a \u2013 \u015aledzi\u0142em z uwag\u0105 r\u00f3\u017cne prawne rozstrzygni\u0119cia dotycz\u0105ce tej kwestii i musz\u0119 przyzna\u0107, \u017ce jest to jedno z bardziej zaskakuj\u0105cych zagadnie\u0144. Ot\u00f3\u017c okaza\u0142o si\u0119, \u017ce udost\u0119pniaj\u0105c link do filmu lub utworu opublikowanego przez innego u\u017cytkownika nielegalnie, tak\u017ce mog\u0119 zosta\u0107 poci\u0105gni\u0119ty do odpowiedzialno\u015bci za naruszenie cudzych praw autorskich. To nie jest fikcja, takie rozprawy s\u0105dowe si\u0119 odbywa\u0142y \u2013 komentuje autor artyku\u0142u dotycz\u0105cego \u015bci\u0105gania i publikowania plik\u00f3w w internecie. \u2013 Jak jednak mamy ka\u017cdorazowo, przed klikni\u0119ciem, sprawdza\u0107 legalno\u015b\u0107 \u017ar\u00f3d\u0142a? To jedna z nierozwi\u0105zanych zagadek przepis\u00f3w dotycz\u0105cych prawa autorskiego w sieci \u2013 dodaje.<\/p>\n

\"KlawiaturaCzytaj\u0105c poradnik, mo\u017cemy dowiedzie\u0107 si\u0119 te\u017c, dlaczego recenzja produktu czy wpisy na blogu s\u0105 chronione prawem autorskim i dlaczego memy, pranki oraz przepisy kulinarne takiej ochronie ju\u017c nie podlegaj\u0105. O tym, co jest przedmiotem prawa autorskiego, pisze w ksi\u0105\u017cce mgr Karolina Rybak, doktorantka WPiA. Z kolei Alicja Przyby\u0142o, studentka III roku prawa, wyja\u015bnia znaczenie noty copyrightowej b\u0119d\u0105cej informacj\u0105 o zastrze\u017ceniu praw autorskich. W swym artykule nie tylko pokazuje, jaki jest poprawny zapis noty, lecz r\u00f3wnie\u017c t\u0142umaczy, w jakich warunkach mo\u017ce by\u0107 wi\u0105\u017c\u0105ca. \u2013 Opracowuj\u0105c ten temat, przejrza\u0142am kilkaset polskich i zagranicznych blog\u00f3w. Okaza\u0142o si\u0119, \u017ce stosowanie s\u0142ynnego symbolu \u00a9 jest niezwykle popularne, ma\u0142o kto jednak wie, \u017ce w praktyce nie ma ona wi\u0119kszego znaczenia. Odnosz\u0119 wra\u017cenie, \u017ce chodzi raczej o aspekt psychologiczny \u2013 jakby autor wpis\u00f3w m\u00f3wi\u0142 czytelnikowi: Uwa\u017caj! Jestem \u015bwiadomy swoich praw autorskich! Warto wiedzie\u0107, \u017ce u\u017cycie symbolu nie jest wystarczaj\u0105cym warunkiem zastrze\u017cenia praw autorskich danej publikacji \u2013 wyja\u015bnia studentka.<\/p>\n

Przedmiotem zainteresowa\u0144 autor\u00f3w publikacji by\u0142a tak\u017ce moda. Mgr Maryla Bywalec i mgr Weronika Bednarska, absolwentki WPiA, opracowa\u0142y tematyk\u0119 zwi\u0105zan\u0105 z projektowaniem ubra\u0144. \u2013 Wi\u0119kszo\u015b\u0107 projekt\u00f3w nie jest chroniona prawem autorskim, tak jak nie s\u0105 nim obj\u0119te pomys\u0142y. Znany by\u0142 jednak przypadek, gdy jeden z projektant\u00f3w mody, Jeremy Scott, wykorzysta\u0142 w projekcie sukienki, w kt\u00f3rej wyst\u0105pi\u0142a m.in. Katy Perry, zdj\u0119cie graffiti ulicznego artysty o pseudonimie RIME \u2013 m\u00f3wi mgr Maryla Bywalec.<\/p>\n

\"Dwie
\nPo lewej: zdj\u0119cie graffiti pt. \u201eVandal Eyes\u201d, kt\u00f3rych autorem jest RIME (\u017ar\u00f3d\u0142o: www.observer.com<\/a>),
\npo prawej: suknia projektu Jeremy’ego Scotta (\u017ar\u00f3d\u0142o: www.artprimo.com<\/a>).
\nPodane przyk\u0142ady pochodz\u0105 z prezentowanej publikacji.
\n <\/p>\n

Chocia\u017c wspomniane \u201eVandal Eyes\u201d zosta\u0142o nielegalnie namalowane na jednym z budynk\u00f3w w Detroit, spe\u0142nia warunki definicji utworu w rozumieniu przepis\u00f3w o prawie autorskim i prawem tym jest chronione. \u2013 Sprawa wykorzystania graffiti jako wzoru na sukience znalaz\u0142a sw\u00f3j fina\u0142 w s\u0105dzie i zako\u0144czy\u0142a si\u0119 ugod\u0105 \u2013 dodaje.<\/p>\n

\"Zdj\u0119cieMgr \u017baneta Lerche-G\u00f3recka, absolwentka prawa, wyja\u015bnia natomiast, o co trzeba zadba\u0107, gdy tworzy si\u0119 w\u0142asn\u0105 mark\u0119 i jakie korzy\u015bci p\u0142yn\u0105 z rejestracji znaku towarowego. Jak wyja\u015bnia wsp\u00f3\u0142autorka, wiele firm pr\u00f3buje tworzy\u0107 \u0142udz\u0105co podobne logotypy do tych, kt\u00f3re sta\u0142y si\u0119 nieod\u0142\u0105cznym symbolem \u015bwiatowych gigant\u00f3w. Czasem usuwane lub dodawane s\u0105 drobne elementy, na przyk\u0142ad nowa firma odzie\u017cowa mo\u017ce pr\u00f3bowa\u0107 w swoim logo wykorzysta\u0107 grafik\u0119 pumy szykuj\u0105cej si\u0119 do skoku, lecz pozbawionej ogona. Taki znak towarowy nie mo\u017ce zosta\u0107 zarejestrowany, gdy\u017c swoim wygl\u0105dem przypomina logo marki Puma. \u2013 Rozpoznaj\u0105c marki, kierujemy si\u0119 og\u00f3lnym, wizualnym wra\u017ceniem. Mo\u017cemy to zreszt\u0105 \u0142atwo sprawdzi\u0107. Zach\u0119cam ka\u017cdego, aby spr\u00f3bowa\u0142 z pami\u0119ci narysowa\u0107 np. logo firmy Apple Inc. Kto z nas pami\u0119ta wszystkie szczeg\u00f3\u0142y tak dobrze przecie\u017c znanego znaku? Z kt\u00f3rej strony jab\u0142ko jest nadgryzione, czy ma dorysowany ogonek albo listek, jaki jest kolor owocu\u2026 Dlatego w\u0142a\u015bnie nowe znaki towarowe nie mog\u0105 by\u0107 \u0142udz\u0105co podobne do tych, kt\u00f3re ju\u017c zosta\u0142y zarejestrowane \u2013 t\u0142umaczy mgr \u017baneta Lerche-G\u00f3recka.<\/p>\n

Pawe\u0142 Jasi\u0144ski, student V roku prawa na WPiA t\u0142umaczy z kolei, czym s\u0105 utwory zale\u017cne, na ile mo\u017cemy sobie pozwoli\u0107, opracowuj\u0105c cudzy utw\u00f3r i jaka jest r\u00f3\u017cnica mi\u0119dzy nielegalnym kopiowaniem, a cytowaniem, parodiowaniem czy karykaturowaniem dzie\u0142 obj\u0119tych ochron\u0105 prawa autorskiego. Prof. Katarzyna Grzybczyk wyja\u015bnia natomiast, kogo zgodnie z prawem autorskim mo\u017cna nazwa\u0107 tw\u00f3rc\u0105 i radzi, co nale\u017cy zrobi\u0107 w sytuacjach, gdy naruszyli\u015bmy cudze prawa w internecie, b\u0105d\u017a gdy kto\u015b nielegalnie wykorzysta\u0142 nasze dzie\u0142o. \u2013 Podajemy wprawdzie wiele przyk\u0142ad\u00f3w dzia\u0142a\u0144 naruszaj\u0105cych cudze prawa autorskie. Wystarczy jednak podstawowa wiedza w tym zakresie, by unikn\u0105\u0107 kolizji z prawem, co r\u00f3wnie\u017c starali\u015bmy si\u0119 pokaza\u0107 w poradniku. Wbrew pozorom wi\u0119cej nam w internecie wolno robi\u0107, ni\u017c nie wolno \u2013 podsumowuje redaktor naukowa publikacji.<\/p>\n

\u0179r\u00f3d\u0142a zdj\u0119\u0107 (je\u015bli nie podano inaczej): pixabay.com<\/a><\/p>\n

\n

Autorzy publikacji: dr hab. prof. U\u015a Katarzyna Grzybczyk, Weronika Bednarska, Maryla Bywalec, Pawe\u0142 Jasi\u0144ski, Pawe\u0142 J\u0119drysiak, \u017baneta Lerche-G\u00f3recka, \u0141ukasz Maryniak, Kacper Obara, Alicja Przyby\u0142o, Bartosz Pudo, Karolina Rybak oraz Natalia \u015awi\u0119ch-Czech.<\/p>\n

\n

\u201eGazeta Wyborcza. Katowice\u201d \u2013 \u201eStudenci przestrzegaj\u0105 vloger\u00f3w, gamer\u00f3w i instagramowicz\u00f3w\u201d<\/a> (14. 03. 2018)<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Artyku\u0142y z cyklu \u201eNauka i sztuka\u201d<\/a><\/p>\n

[…]<\/p>\n

Read More…<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_expiration-date-status":"","_expiration-date":0,"_expiration-date-type":"","_expiration-date-categories":[],"_expiration-date-options":[]},"categories":[24],"tags":[],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/us.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/109947"}],"collection":[{"href":"https:\/\/us.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/us.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/us.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/us.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=109947"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/us.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/109947\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/us.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=109947"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/us.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=109947"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/us.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=109947"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}