{"id":109966,"date":"2018-02-23T11:11:50","date_gmt":"2018-02-23T10:11:50","guid":{"rendered":"https:\/\/us.edu.pl\/szczepionki-hpv-a-profilaktyka-raka-szyjki-macicy\/"},"modified":"2019-11-05T11:18:00","modified_gmt":"2019-11-05T10:18:00","slug":"szczepionki-hpv-a-profilaktyka-raka-szyjki-macicy","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/us.edu.pl\/en\/szczepionki-hpv-a-profilaktyka-raka-szyjki-macicy\/","title":{"rendered":"Szczepionki HPV a profilaktyka raka szyjki macicy"},"content":{"rendered":"

W Polsce ka\u017cdego roku u prawie 3 tys. kobiet diagnozowany jest rak szyjki macicy. Co druga z nich umiera w wyniku tej choroby. Mimo \u017ce od lat znana jest etiologia choroby i opracowano zalecenia profilaktyczne, nasz kraj znajduje si\u0119 na jednym z ostatnich miejsc w Europie pod wzgl\u0119dem skuteczno\u015bci leczenia tego kobiecego nowotworu. O tym, dlaczego profilaktyka raka szyjki macicy wci\u0105\u017c stanowi temat tabu, m\u00f3wi\u0105 dr hab. Maria \u015awi\u0105tkiewicz-Mo\u015bny z Instytutu Socjologii Uniwersytetu Jagiello\u0144skiego oraz dr Katarzyna Kowalczewska-Grabowska<\/a> z Katedry Pedagogiki Spo\u0142ecznej Wydzia\u0142u Pedagogiki i Psychologii<\/a> Uniwersytetu \u015al\u0105skiego \u2013 autorki bada\u0144 przeprowadzonych na terenie Tych\u00f3w.<\/p>\n

\n

\"Dr \"Dr
\nNa zdj\u0119ciu: (od lewej) dr hab. Maria \u015awi\u0105tkiewicz-Mo\u015bny z Instytutu Socjologii Uniwersytetu Jagiello\u0144skiego oraz dr Katarzyna Kowalczewska-Grabowska z Katedry Pedagogiki Spo\u0142ecznej Wydzia\u0142u Pedagogiki i Psychologii
\nFot. archiwum autorek bada\u0144
\n <\/p>\n

Lepiej zapobiega\u0107\u2026<\/h3>\n

Opracowanie skutecznej profilaktyki raka szyjki macicy wymaga\u0142o poznania przyczyn rozwijania si\u0119 choroby. Zdaniem ekspert\u00f3w reprezentuj\u0105cych \u015awiatow\u0105 Organizacj\u0119 Zdrowia g\u0142\u00f3wnym czynnikiem ryzyka nowotworu s\u0105 wirusy brodawczaka ludzkiego (HPV), kt\u00f3re s\u0105 przenoszone g\u0142\u00f3wnie drog\u0105 p\u0142ciow\u0105 i wywo\u0142uj\u0105 przewlek\u0142e zaka\u017cenie narz\u0105d\u00f3w p\u0142ciowych kobiet. W zwi\u0105zku z tym dzia\u0142ania profilaktyczne sprowadzaj\u0105 si\u0119 przede wszystkim do minimalizowania ryzyka infekcji wirusem HPV poprzez stosowanie prezerwatyw i plemnikob\u00f3jczych \u015brodk\u00f3w dopochwowych, a tak\u017ce poprzez podawanie szczepionek przeciw HPV.<\/p>\n

W 17 miastach wojew\u00f3dztwa \u015bl\u0105skiego prowadzony jest \u201eProgram zapobiegania czynnikom ryzyka raka szyjki macicy\u201d, w ramach kt\u00f3rego oferowane s\u0105 bezp\u0142atne szczepienia przeciw zaka\u017ceniom HPV dla dziewczynek w wieku 12 lat (w danym roku kalendarzowym). Jednym z miast realizuj\u0105cych program od 2010 roku s\u0105 Tychy (szczepienia wykonywane s\u0105 w przychodni nr 4 przy al. Niepodleg\u0142o\u015bci 45; osoby nieobj\u0119te programem, kt\u00f3re chc\u0105 skorzysta\u0107 z mo\u017cliwo\u015bci zaszczepienia si\u0119 przeciw zaka\u017ceniom HPV, mog\u0105 to zrobi\u0107 odp\u0142atnie \u2013 koszt trzech dawek wynosi ponad 1000 z\u0142).<\/p>\n

\u2013 Uzna\u0142y\u015bmy, \u017ce 6 lat to wystarczaj\u0105cy czas do oceny programu \u2013 wyja\u015bnia dr hab. Maria \u015awi\u0105tkiewicz-Mo\u015bny. \u2013 Na pocz\u0105tku przeanalizowa\u0142y\u015bmy dane dotycz\u0105ce stopnia zainteresowania os\u00f3b, do kt\u00f3rych program ten jest adresowany. Okaza\u0142o si\u0119, \u017ce mniej ni\u017c po\u0142owa dziewczynek kwalifikuj\u0105cych si\u0119 do udzia\u0142u w programie zg\u0142osi\u0142a si\u0119 do szczepienia. Co wi\u0119cej, ich liczba z ka\u017cdym rokiem maleje.<\/p>\n

Autorki bada\u0144 postanowi\u0142y zatem sprawdzi\u0107, dlaczego w Tychach zainteresowanie profilaktyk\u0105 raka szyjki macicy jest stosunkowo niskie i wci\u0105\u017c spada. Szukaj\u0105c odpowiedzi na tak postawione pytanie, opisa\u0142y inicjatywy podj\u0119te w celu promocji oferty bezp\u0142atnych szczepie\u0144 przeciwko HPV na terenie Tych\u00f3w i sprawdzi\u0142y, jakie s\u0105 opinie oraz wiedza dziewczynek, a tak\u017ce ich rodzic\u00f3w (g\u0142\u00f3wnie matek) na temat profilaktyki raka szyjki macicy. W zwi\u0105zku z tym w ramach projektu przeprowadzi\u0142y analiz\u0119 danych zastanych oraz badania ilo\u015bciowe z wykorzystaniem kwestionariusza ankiety i jako\u015bciowe \u2013 podczas zorganizowanych w wybranych szko\u0142ach zaj\u0119\u0107 warsztatowych. Nadrz\u0119dnym celem tych spotka\u0144 by\u0142o przekazanie podstawowych informacji na temat szczepie\u0144 przeciw HPV z uwzgl\u0119dnieniem argument\u00f3w \u201eza\u201d i \u201eprzeciw\u201d, a tak\u017ce rozmowa na temat profilaktyki raka szyjki macicy.<\/p>\n

Promocja programu<\/h3>\n

Badania wykaza\u0142y, \u017ce jedn\u0105 z przyczyn s\u0142abego zainteresowania bezp\u0142atnymi szczepieniami w Tychach jest niewystarczaj\u0105cy dost\u0119p do informacji na temat programu oraz nasilaj\u0105cy si\u0119 ruch antyszczepionkowy.<\/p>\n

\u2013 Nasze badania pokaza\u0142y, \u017ce kobiety \u2013 matki uczennic, kt\u00f3re zdecydowa\u0142y si\u0119 z nami porozmawia\u0107 \u2013 mia\u0142y spor\u0105 wiedz\u0119 dotycz\u0105c\u0105 profilaktyki raka szyjki macicy, niewiele wiedzia\u0142y natomiast o programie realizowanym na terenie Tych\u00f3w, dlatego uwa\u017camy, \u017ce promocja bezp\u0142atnych szczepie\u0144 powinna by\u0107 efektywniejsza \u2013 m\u00f3wi dr Katarzyna Kowalczewska-Grabowska.<\/p>\n

Analiza dyskursu w prasie lokalnej potwierdzi\u0142a te wnioski. Og\u00f3lne informacje mo\u017cna uzyska\u0107 na stronie internetowej przychodni, s\u0105 one jednak wy\u015bwietlane w postaci wyskakuj\u0105cego okna \u2013 jednego z wielu i szybko gin\u0105cego w\u015br\u00f3d innych wizualnych danych. W zwi\u0105zku z tym, \u017ce podj\u0119te dzia\u0142ania nie przynosz\u0105 wymiernego rezultatu, autorki bada\u0144 proponuj\u0105 prowadzenie szerszej akcji informacyjno-promocyjnej tak\u017ce w mediach spo\u0142eczno\u015bciowych oraz utworzenie odr\u0119bnej strony internetowej po\u015bwi\u0119conej programowi. Z pewno\u015bci\u0105 przedsi\u0119wzi\u0119cie mog\u0142yby wesprze\u0107 r\u00f3wnie\u017c lokalne, oddolne inicjatywy, takie jak fundacje czy stowarzyszenia dzia\u0142aj\u0105ce na terenie Tych\u00f3w.<\/p>\n

Wiedza i opinie tyszan<\/h3>\n

Kolejn\u0105 niezwykle istotn\u0105 kwesti\u0105 podj\u0119t\u0105 w przeprowadzonych badaniach by\u0142o sprawdzenie wiedzy uczennic i ich rodzic\u00f3w na temat zapobiegania czynnikom ryzyka raka szyjki macicy. \u015awiadomo\u015b\u0107 profilaktyki ma du\u017ce znaczenie \u2013 nowotw\u00f3r wykryty we wczesnym stadium mo\u017ce by\u0107 ca\u0142kowicie uleczalny, tymczasem choroba jest w Polsce rozpoznawana zbyt p\u00f3\u017ano, st\u0105d tak wysoki wsp\u00f3\u0142czynnik zgon\u00f3w ni\u0105 wywo\u0142anych.<\/p>\n

\u2013 Postanowi\u0142y\u015bmy w ramach bada\u0144 przeprowadzi\u0107 w wybranych szko\u0142ach warsztaty dla uczennic z rocznika 2005 i ich rodzic\u00f3w. Spotkania trwa\u0142y 45 minut i po\u015bwi\u0119cone by\u0142y tematyce zwi\u0105zanej w\u0142a\u015bnie z profilaktyk\u0105 nowotworu szyjki macicy, w tym znaczeniu szczepie\u0144 przeciw HPV \u2013 m\u00f3wi dr Katarzyna Kowalczewska-Grabowska. W zaj\u0119ciach tych udzia\u0142 wzi\u0119\u0142o 69 uczennic, kt\u00f3rych rodzice wyrazili na to zgod\u0119 oraz 10 (sic!<\/em>) matek.<\/p>\n

\u2013 Mamy, kt\u00f3re zdecydowa\u0142y si\u0119 z nami spotka\u0107, mia\u0142y spor\u0105 wiedz\u0119 na temat profilaktyki raka szyjki macicy i by\u0142y zdecydowane zgodzi\u0107 si\u0119 na szczepienie swoich c\u00f3rek przeciw zaka\u017ceniom HPV. Ich decyzja wynika\u0142a g\u0142\u00f3wnie z osobistych przekona\u0144 i do\u015bwiadcze\u0144 \u2013 m\u00f3wi pedagog z Uniwersytetu \u015al\u0105skiego. \u2013 By\u0142 to jednak niewielki odsetek os\u00f3b, do kt\u00f3rych warsztaty by\u0142y adresowane. Niska frekwencja nieco nas zaskoczy\u0142a. Warsztaty odbywa\u0142y si\u0119 w godzinach popo\u0142udniowych. By\u0107 mo\u017ce jednym z powod\u00f3w tak s\u0142abego zainteresowania tematem by\u0142a konieczno\u015b\u0107 po\u015bwi\u0119cenia pewnego czasu na spotkanie, przyj\u015bcie do szko\u0142y, rozmawianie na tematy, cho\u0107 wa\u017cne, to jednak trudne. My\u015bl\u0119, \u017ce szersza akcja informacyjna wp\u0142yn\u0119\u0142aby pozytywnie na \u015bwiadomo\u015b\u0107 mieszka\u0144c\u00f3w, nie tylko kobiet, lecz r\u00f3wnie\u017c m\u0119\u017cczyzn \u2013 dodaje.<\/p>\n

W\u015br\u00f3d rodzic\u00f3w uczennic zosta\u0142y ponadto przeprowadzone badania ankietowe, kt\u00f3re mia\u0142y sprawdzi\u0107 ich wiedz\u0119 na temat czynnik\u00f3w ryzyka wyst\u0105pienia tego nowotworu. Autorki bada\u0144 otrzyma\u0142y 182 kwestionariusze ankiety (w tym 173 zosta\u0142y wype\u0142nione przez matki, 9 przez ojc\u00f3w). Z ankiet wynika, \u017ce blisko 75 proc. respondent\u00f3w zadeklarowa\u0142o, i\u017c posiada wystarczaj\u0105c\u0105 wiedz\u0119 w zakresie profilaktyki raka szyjki macicy \u2013 przy czym wiedza deklarowana r\u00f3\u017cni si\u0119 od wiedzy rzeczywistej, sprawdzonej nast\u0119pnie w ankiecie. Respondenci zwracali uwag\u0119 na znaczenie wykonywanej cytologii i regularnych wizyt u ginekologa, 35 proc. z nich nie s\u0142ysza\u0142o jednak o bezp\u0142atnych szczepieniach przeciw HPV w Tychach, a 57 proc. ankietowanych nie posiada wiedzy na temat procedury ich przeprowadzania w tyskiej przychodni.<\/p>\n

\u2013 Program, w ramach kt\u00f3rego wykonywane s\u0105 bezp\u0142atne szczepienia, realizowany jest w tym mie\u015bcie od 7 lat. Wydaje nam si\u0119, \u017ce wiedza mieszka\u0144c\u00f3w powinna by\u0107 jednak nieco wi\u0119ksza \u2013 przyznaj\u0105 autorki bada\u0144.<\/p>\n

Przede wszystkim edukacja<\/h3>\n

\u2013 Spotkania z uczennicami i rodzicami by\u0142y dla nas wa\u017cne. Wynika z nich mi\u0119dzy innymi, \u017ce temat profilaktyki raka szyjki macicy okaza\u0142 si\u0119 kr\u0119puj\u0105cy dla wielu dziewczynek, kt\u00f3re wzi\u0119\u0142y udzia\u0142 w warsztatach, dlatego jednym z postulowanych przez nas rozwi\u0105za\u0144 jest program edukacyjny przygotowany z my\u015bl\u0105 o nich i ich rodzicach \u2013 m\u00f3wi dr hab. Maria \u015awi\u0105tkiewicz-Mo\u015bny. Jak dodaje, jego celem powinno by\u0107 przede wszystkim wyja\u015bnianie kwestii zwi\u0105zanych ze szczepieniami, w tym dotycz\u0105cych zar\u00f3wno pozytywnych aspekt\u00f3w, jak r\u00f3wnie\u017c mo\u017cliwych powik\u0142a\u0144. Istotna jest tak\u017ce forma przekaz\u00f3w medialnych i o charakterze edukacyjnym, w kt\u00f3rych, zdaniem autorek, powinno si\u0119 przede wszystkim unika\u0107 skomplikowanych termin\u00f3w medycznych.<\/p>\n

\u2013 Ju\u017c samo okre\u015blenie HPV brzmi enigmatycznie i niewielu osobom co\u015b m\u00f3wi. Im prostsze komunikaty, tym lepszy efekt informacyjny. Nie bez znaczenia jest r\u00f3wnie\u017c atrakcyjno\u015b\u0107 przekazu \u2013 podkre\u015blaj\u0105 badaczki.<\/p>\n

Wnioski z bada\u0144 oraz rekomendacje zosta\u0142y przekazane w formie raportu Polskiej Lidze Walki z Rakiem oraz zaprezentowane w artyku\u0142ach naukowych opublikowanych mi\u0119dzy innymi w \u201eThe New Educational Review\u201d.<\/p>\n

Zgodnie z zaleceniami \u015awiatowej Organizacji Zdrowia w ramach profilaktyki raka szyjki macicy zaleca si\u0119 podawanie szczepionek przeciw zaka\u017ceniom HPV dziewczynkom w wieku od 12 od 15 lat, przy czym istnieje mo\u017cliwo\u015b\u0107 podania szczepionki dziewczynkom m\u0142odszym (9\u201310 lat) oraz kobietom w wieku 16\u201326 lat \u2013 najlepiej w okresie przed rozpocz\u0119ciem inicjacji seksualnej. Cykl szczepie\u0144 obejmuje trzy dawki \u2013 drug\u0105 otrzymuje si\u0119 po up\u0142ywie dw\u00f3ch miesi\u0119cy od pierwszej, trzeci\u0105 w odst\u0119pie p\u00f3\u0142rocznym. Efekty szczepie\u0144 spodziewane s\u0105 po up\u0142ywie oko\u0142o 30 lat.<\/p>\n

Badania realizowane przez dr hab. Mari\u0119 \u015awi\u0105tkiewicz-Mo\u015bny oraz dr Katarzyn\u0119 Kowalczewsk\u0105-Grabowsk\u0105 od lutego do czerwca 2017 roku zosta\u0142y dofinansowane przez Fundacj\u0119 Polskiej Ligi Walki z Rakiem.<\/p>\n

Ma\u0142gorzata K\u0142oskowicz<\/em><\/p>\n

\n

Artyku\u0142 pt. \u201eLepiej zapobiega\u0107 ni\u017c leczy\u0107\u201d ukaza\u0142 si\u0119 w \u201eGazecie Uniwersyteckiej U\u015a\u201d nr 4 (254) stycze\u0144 2018.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

W Polsce ka\u017cdego roku u prawie 3 tys. kobiet diagnozowany jest rak szyjki macicy. Co druga z nich umiera w wyniku tej choroby. Mimo \u017ce od lat znana jest etiologia choroby i opracowano zalecenia profilaktyczne, nasz kraj znajduje si\u0119 na jednym z ostatnich miejsc w Europie pod wzgl\u0119dem skuteczno\u015bci leczenia tego kobiecego nowotworu. O tym, dlaczego profilaktyka raka szyjki macicy wci\u0105\u017c stanowi temat tabu, m\u00f3wi\u0105 dr hab. […]<\/p>\n

Read More…<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_expiration-date-status":"","_expiration-date":0,"_expiration-date-type":"","_expiration-date-categories":[],"_expiration-date-options":[]},"categories":[24],"tags":[],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/us.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/109966"}],"collection":[{"href":"https:\/\/us.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/us.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/us.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/us.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=109966"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/us.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/109966\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/us.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=109966"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/us.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=109966"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/us.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=109966"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}