{"id":110174,"date":"2017-09-05T12:05:15","date_gmt":"2017-09-05T11:05:15","guid":{"rendered":"https:\/\/us.edu.pl\/polscy-naukowcy-odkryli-slady-praludzi-na-krecie\/"},"modified":"2019-11-05T11:11:11","modified_gmt":"2019-11-05T10:11:11","slug":"polscy-naukowcy-odkryli-slady-praludzi-na-krecie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/us.edu.pl\/en\/polscy-naukowcy-odkryli-slady-praludzi-na-krecie\/","title":{"rendered":"Polscy naukowcy odkryli \u015blady praludzi na Krecie"},"content":{"rendered":"<p>W p\u00f3\u0142nocno-zachodniej cz\u0119\u015bci Krety dr Gerard Gierli\u0144ski (Pa\u0144stwowy Instytut Geologiczny w Warszawie) odkry\u0142 w 2002 roku dwa stanowiska, na kt\u00f3rych zachowa\u0142y si\u0119 \u015blady st\u00f3p dwuno\u017cnych istot. Kilkana\u015bcie lat p\u00f3\u017aniej wraz z dr. Grzegorzem Nied\u017awiedzkim z Uniwersytetu w Uppsali (Szwecja) oraz <a href=\"http:\/\/pracownik.us.edu.pl\/us-addressbook\/emp\/47862\">dr. Andrzejem Boczarowskim<\/a> z Uniwersytetu \u015al\u0105skiego w Katowicach przeprowadzili analizy znaleziska, kt\u00f3re pozwoli\u0142y stwierdzi\u0107, \u017ce \u015blady te nale\u017ca\u0142y do cz\u0142owiekowatych. Dr Zofia Dubicka z Uniwersytetu Warszawskiego datowa\u0142a osady zawieraj\u0105ce tropy na 5,7 mln lat. Pozostawili je prawdopodobnie przedstawiciele hominin\u00f3w \u2013 grupy ssak\u00f3w z rodziny cz\u0142owiekowatych, do kt\u00f3rych nale\u017c\u0105 wszystkie gatunki z takich rodzaj\u00f3w, jak: <em>Homo<\/em>, <em>Orrorin<\/em>, <em>Sahelanthropus <\/em>czy <em>Australopithecus<\/em>.<br \/>\n&nbsp;<\/p>\n<p class=\"rtecenter\" style=\"font-size: small\"><img alt=\"Dwa \u015blady pozostawione prawdopodobnie przez jedn\u0105 istot\u0119.\" src=\"https:\/\/us.edu.pl\/wp-content\/uploads\/imported_files\/6f28a0b321964094b7e0a8cbbf91312b_0_fot_gerard_gierlinski.jpg\" style=\"width: 75%\" \/><br \/>\nDwa \u015blady pozostawione prawdopodobnie przez jedn\u0105 istot\u0119, odkryte na Krecie przez dr. Gerarda Gierli\u0144skiego<br \/>\nFot. G. D. Gierli\u0144ski i in.\/\u201eProc. Geol. Assoc\u201d. Licencja&nbsp;<a href=\"http:\/\/creativecommons.org\/licenses\/by-nc-nd\/4.0\/\">CC BY-NC-ND<\/a>.<\/p>\n<p>Odkrycie dr. Gerarda Gierli\u0144skiego ma ogromne znaczenie przede wszystkim dla paleoantropologii. S\u0105 to bowiem obecnie najstarsze na \u015bwiecie zachowane \u015blady dwuno\u017cnych istot. Znane dotychczas stanowiska dokumentuj\u0105ce najbardziej odleg\u0142\u0105 w czasie obecno\u015b\u0107 praludzi znajdowa\u0142y si\u0119 w Tanzanii i pochodzi\u0142y sprzed 3,7 mln lat. \u2013 Mo\u017cemy zatem m\u00f3wi\u0107 o odkryciu \u015blad\u00f3w pierwszych dwuno\u017cnych imigrant\u00f3w, kt\u00f3rzy przybyli na Kret\u0119\u2026 Sk\u0105d? P\u00f3ki co nie znamy odpowiedzi na to pytanie \u2013 m\u00f3wi dr Andrzej Boczarowski z Katedry Geografii Fizycznej <a href=\"http:\/\/www.wnoz.us.edu.pl\/\">Wydzia\u0142u Nauk o Ziemi<\/a> U\u015a, cz\u0142onek grupy badawczej kierowanej przez dr. Gierli\u0144skiego. Jak dodaje, do rodziny cz\u0142owiekowatych nale\u017c\u0105 r\u00f3wnie\u017c odkryte niedawno na terenie Grecji i Bu\u0142garii szcz\u0105tki <em>Graecopithecusa<\/em> sprzed 7,2 mln lat, a tak\u017ce <em>Sahelanthropus tchadensis <\/em>\u017cyj\u0105cy oko\u0142o 7 mln lat temu w \u015arodkowej Afryce, <em>Orrorin tugenensis<\/em> odkryty na terenie Kenii oraz <em>Ardipitek <\/em>zrekonstruowany na podstawie szcz\u0105tk\u00f3w odnalezionych na terenie Etiopii i licz\u0105cych 4,4 mln lat. Naukowcy przyjmuj\u0105, \u017ce wymienione wymar\u0142e ssaki by\u0142y istotami dwuno\u017cnymi. \u2013 Dzi\u0119ki rekonstrukcji szkieletu ostatniego z nich dowiedzieli\u015bmy si\u0119, \u017ce mia\u0142y zdolno\u015b\u0107 przywodzenia i odwodzenia du\u017cego palucha w stopie. Kiedy przemieszcza\u0142y si\u0119 po ziemi, paluch znajdowa\u0142 si\u0119 tu\u017c przy osi stopy, natomiast podczas wspinania si\u0119 na drzewa stopa zn\u00f3w stawa\u0142a si\u0119 chwytna dzi\u0119ki mo\u017cliwo\u015bci odwodzenia palucha. Istoty, kt\u00f3re badali\u015bmy na Krecie mia\u0142y w przedniej cz\u0119\u015bci stopy anatomi\u0119 podobn\u0105 do ludzkiej, gdzie du\u017cy paluch by\u0142 skierowany ku przodowi \u2013 wyja\u015bnia naukowiec.<br \/>\n&nbsp;<\/p>\n<p class=\"rtecenter\" style=\"font-size: small\"><img alt=\"Dr Grzegorz Nied\u017awiedzki oraz dr Andrzej Boczarowski dokumentuj\u0105 odnaleziona na Krecie \u015blady praludzi\" src=\"https:\/\/us.edu.pl\/wp-content\/uploads\/imported_files\/0e5497c03d3252be33bb43864d5f258a_crete-trahilos_tracksite-06.jpg\" style=\"width: 85%\" \/><br \/>\nDr Grzegorz Nied\u017awiedzki oraz dr Andrzej Boczarowski dokumentuj\u0105 odkryte na Krecie \u015blady praludzi<br \/>\nFot. dr Gerard Gierli\u0144ski<br \/>\n&nbsp;<\/p>\n<p>Odkryte \u015blady nie nale\u017c\u0105 do bezpo\u015brednich przodk\u00f3w gatunku <em>Homo sapiens<\/em>. \u2013 &nbsp;M\u00f3wimy o jednej z tysi\u0119cy odn\u00f3g drzewa ewolucyjnego, lecz czy jest to linia prowadz\u0105ca do wsp\u00f3\u0142czesnego cz\u0142owieka? Na to pytanie nie mamy jeszcze odpowiedzi \u2013 komentuje dr Andrzej Boczarowski. Opisuj\u0105c znalezisko, por\u00f3wnuje jednak odkryte \u015blady do ludzkich st\u00f3p. Paluch przywiedziony do osi stopy oraz jej prz\u00f3d przypomina cz\u0119\u015b\u0107 cia\u0142a cz\u0142owieka, jednak jej ty\u0142 znacznie si\u0119 r\u00f3\u017cni od znanego nam kszta\u0142tu \u2013 pi\u0119ta jest w\u0105ska i kr\u00f3tka.<br \/>\n&nbsp;<\/p>\n<p class=\"rtecenter\" style=\"font-size: small\"><img alt=\"Dobrze zachowane \u015blady trzech st\u00f3p oraz ich analiza\" src=\"https:\/\/us.edu.pl\/wp-content\/uploads\/imported_files\/0473181cf5e6e758e3dd62ca54a9aee4_0_1_fot-gerard-gerlinski.jpg\" style=\"width: 70%\" \/><\/p>\n<p>Dobrze zachowane \u015blady trzech st\u00f3p oraz ich opis<br \/>\nFot. G. D. Gierli\u0144ski i in.\/\u201eProc. Geol. Assoc\u201d. Licencja&nbsp;<a href=\"http:\/\/creativecommons.org\/licenses\/by-nc-nd\/4.0\/\">CC BY-NC-ND<\/a>.<\/p>\n<p>Odkryte \u015blady reprezentuj\u0105 pierwszych imigrant\u00f3w zasiedlaj\u0105cych Kret\u0119. Nadal aktualne pozostaje pytanie, sk\u0105d tam przyw\u0119drowali. Jak wyja\u015bnia paleontolog, ostatnie badania pokazuj\u0105, \u017ce w okresie datowanego \u017cycia owych istot, a zatem oko\u0142o 5,7 mln lat temu, dochodzi\u0142o do okresowego obni\u017cania si\u0119 poziomu wody w Morzu \u015ar\u00f3dziemnym, co jednak wcale nie sugeruje, \u017ce istoty te przyby\u0142y z Afryki. Mog\u0142y dosta\u0107 si\u0119 na teren obecnej wyspy poprzez pomost l\u0105dowy z pobliskiego l\u0105du ba\u0142ka\u0144skiego. Jedno jest pewne, gdy dotar\u0142y na Kret\u0119, by\u0142y ju\u017c istotami dwuno\u017cnymi.<\/p>\n<p>\u2013 Wszelkie znaleziska \u015blad\u00f3w praludzi w Europie s\u0105 niezwykle cenne, ale musimy by\u0107 ostro\u017cni z wyci\u0105ganiem wniosk\u00f3w. Przyj\u0119li\u015bmy, \u017ce kolebk\u0105 ludzko\u015bci jest Afryka Wschodnia i je\u015bli chodzi o gatunek <em>Homo sapiens<\/em>, raczej nie mamy w\u0105tpliwo\u015bci. Jest to jednak stosunkowo m\u0142ody tw\u00f3r na arenie \u017cycia licz\u0105cy oko\u0142o 300 tys. lat. Nasz gatunek, co chcia\u0142bym szczeg\u00f3lnie podkre\u015bli\u0107, nie musi pozostawa\u0107 zatem w ci\u0105g\u0142o\u015bci ewolucyjnej z przedstawicielami odkrytymi na Krecie. Jest to jednak nowy, fascynuj\u0105cy g\u0142os w debacie naukowej dotycz\u0105cej pochodzenia ludzko\u015bci \u2013 podsumowuje dr Boczarowski.<\/p>\n<hr \/>\n<p>Artyku\u0142 pt. <em>Possible hominin footprints from the late Miocene (c. 5.7 Ma) of Crete?&nbsp;<\/em>zosta\u0142 opublikowany na \u0142amach czasopisma naukowego \u201eProceedings of the Geologists&#8217; Association\u201d w sierpniu 2017 roku i jest dost\u0119pny na stronie: <a href=\"http:\/\/dx.doi.org\/10.1016\/j.pgeola.2017.07.006\">www.sciencedirect.com<\/a>.<\/p>\n<p>Autorami artyku\u0142u s\u0105: dr Gerard D. Gierli\u0144ski (Pa\u0144stwowy Instytut Geologiczny w Warszawie, Pa\u0144stwowy Instytut Badawczy w Warszawie, Stowarzyszenie Delta, Polska), dr Grzegorz Nied\u017awiedzki (Uppsala University, Szwecja), dr Martin G. Lockley (University of Colorado, Stany Zjednoczone), dr Athanassios Athanassiou (Hellenic Ministry of Culture and Sports, cz\u0142onek Ephorate of Palaeoanthropology-Speleology Department, Grecja), dr Charalampos Fassoulas (University of Crete, Grecja), dr Zofia Dubicka (Uniwersytet Warszawski, Polska), dr Andrzej Boczarowski (Uniwersytet \u015al\u0105ski w Katowicach, Park Nauki i Ewolucji Cz\u0142owieka w Krasiejowie, Stowarzyszenie Delta, Polska), prof. Matthew R. Bennett (Bournemouth University, Wielka Brytania) oraz prof. Per Erik Ahlberg (Uppsala University, Szwecja).<\/p>\n<hr \/>\n<p>Informacja na temat odkrycia zosta\u0142a opublikowana mi\u0119dzy innymi na \u0142amach czasopisma naukowego \u201eNature\u201d i jest dost\u0119pna na stronie: <a href=\"https:\/\/www.nature.com\/articles\/d41586-017-03029-9\">www.nature.com<\/a>.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>W p\u00f3\u0142nocno-zachodniej cz\u0119\u015bci Krety dr Gerard Gierli\u0144ski (Pa\u0144stwowy Instytut Geologiczny w Warszawie) odkry\u0142 w 2002 roku dwa stanowiska, na kt\u00f3rych zachowa\u0142y si\u0119 \u015blady st\u00f3p dwuno\u017cnych istot. Kilkana\u015bcie lat p\u00f3\u017aniej wraz z dr. Grzegorzem Nied\u017awiedzkim z Uniwersytetu w Uppsali (Szwecja) oraz <a href=\"http:\/\/pracownik.us.edu.pl\/us-addressbook\/emp\/47862\">dr. Andrzejem Boczarowskim<\/a> z Uniwersytetu \u015al\u0105skiego w Katowicach przeprowadzili analizy znaleziska, kt\u00f3re pozwoli\u0142y stwierdzi\u0107, \u017ce \u015blady te nale\u017ca\u0142y do cz\u0142owiekowatych. [&#8230;]<\/p>\n<p><a class=\"btn btn-secondary understrap-read-more-link\" href=\"https:\/\/us.edu.pl\/en\/polscy-naukowcy-odkryli-slady-praludzi-na-krecie\/\">Read More&#8230;<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_expiration-date-status":"","_expiration-date":0,"_expiration-date-type":"","_expiration-date-categories":[],"_expiration-date-options":[]},"categories":[24],"tags":[],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/us.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/110174"}],"collection":[{"href":"https:\/\/us.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/us.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/us.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/us.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=110174"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/us.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/110174\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/us.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=110174"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/us.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=110174"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/us.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=110174"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}