{"id":110298,"date":"2017-06-05T11:06:12","date_gmt":"2017-06-05T10:06:12","guid":{"rendered":"https:\/\/us.edu.pl\/studia-nad-meskoscia-rozmowa-z-prof-zw-dr-hab-adamem-dziadkiem-2\/"},"modified":"2019-11-05T11:18:27","modified_gmt":"2019-11-05T10:18:27","slug":"studia-nad-meskoscia-rozmowa-z-prof-zw-dr-hab-adamem-dziadkiem-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/us.edu.pl\/en\/studia-nad-meskoscia-rozmowa-z-prof-zw-dr-hab-adamem-dziadkiem-2\/","title":{"rendered":"Studia nad m\u0119sko\u015bci\u0105. Rozmowa z prof. zw. dr. hab. Adamem Dziadkiem"},"content":{"rendered":"<p class=\"rteright\" style=\"font-size: small\"><a href=\"http:\/\/www.us.edu.pl\/nauka-2\">Artyku\u0142y z cyklu \u201eNauka i sztuka\u201d<\/a><\/p>\n<p>Na prze\u0142omie &nbsp;2012 i 2013 roku grupa siedmiorga naukowc\u00f3w reprezentuj\u0105cych <a href=\"http:\/\/www.fil.us.edu.pl\">Wydzia\u0142 Filologiczny<\/a> Uniwersytetu \u015al\u0105skiego w Katowicach podj\u0119\u0142a starania o przyznanie \u015brodk\u00f3w finansowych na realizacj\u0119 bada\u0144, kt\u00f3rych tematem mia\u0142a by\u0107 kategoria m\u0119sko\u015bci w polskiej literaturze i kulturze od XIX wieku a\u017c do wsp\u00f3\u0142czesno\u015bci. Projekt ten zosta\u0142 wyr\u00f3\u017cniony w presti\u017cowym konkursie Narodowego Centrum Nauki Maestro 4 dla do\u015bwiadczonych naukowc\u00f3w prowadz\u0105cych badania wykraczaj\u0105ce poza dotychczasowy stan wiedzy, wa\u017cne dla rozwoju nauki. Kierownikiem projektu jest <a href=\"http:\/\/pracownik.us.edu.pl\/us-addressbook\/emp\/5052\">prof. zw. dr hab. Adam Dziadek<\/a>, kt\u00f3ry opowiada m.in. o pr\u00f3bie gruntownego przemy\u015blenia historii rodzimej literatury w kontek\u015bcie r\u00f3\u017cnych typ\u00f3w polskiej m\u0119sko\u015bci.<\/p>\n<hr \/>\n<p class=\"rtecenter\"><img alt=\"Prof. zw. dr hab. Adam Dziadek\" src=\"https:\/\/us.edu.pl\/wp-content\/uploads\/imported_files\/eaea13fa9bb556fdeb1313a1086a7c69_img_4498-c-fot_agnieszka_necka_1.jpg\" style=\"width: 80%; border-width: 1px; border-style: solid;\" \/><br \/>\nProf. zw. dr hab. Adam Dziadek<br \/>\nFot. Sekcja Prasowa U\u015a<br \/>\n&nbsp;<\/p>\n<p><strong>Dr Ma\u0142gorzata K\u0142oskowicz:<\/strong> Panie Profesorze, adresatami konkursu Maestro og\u0142aszanego przez Narodowe Centrum Nauki s\u0105 do\u015bwiadczeni naukowcy, kt\u00f3rzy realizuj\u0105 pionierskie, niejednokrotnie interdyscyplinarne badania naukowe. W ramach tego konkursu \u015brodki finansowe otrzyma\u0142 r\u00f3wnie\u017c projekt dotycz\u0105cy kategorii m\u0119sko\u015bci w polskiej literaturze i kulturze od XIX wieku a\u017c do wsp\u00f3\u0142czesno\u015bci. W jakim sensie temat ten wpisuje si\u0119 w zakres nowatorskich bada\u0144 na tle polskiego literaturoznawstwa i kulturoznawstwa?<\/p>\n<p><strong><span style=\"text-align: center;\">Prof. zw. dr hab. Adam Dziadek:<\/span>&nbsp;<\/strong>W \u015bwiatowym dyskursie naukowym, zw\u0142aszcza je\u015bli chodzi o nauki humanistyczne, temat m\u0119sko\u015bci funkcjonuje mniej wi\u0119cej od prze\u0142omu lat 60. i 70. XX wieku, ale jego bujny rozw\u00f3j przynios\u0142y dopiero lata 80. Mam na my\u015bli szczeg\u00f3lnie kontekst bada\u0144 prowadzonych w ameryka\u0144skich i zachodnioeuropejskich o\u015brodkach naukowych. Dokona\u0142y si\u0119 w\u00f3wczas wa\u017cne przemiany spo\u0142eczno-kulturowe, kt\u00f3re znalaz\u0142y odzwierciedlenie tak\u017ce w przestrzeni uniwersytet\u00f3w. Tego typu bada\u0144 praktycznie nie by\u0142o w polskim literaturoznawstwie czy kulturoznawstwie. Kiedy na prze\u0142omie &nbsp;2012 i 2013 roku nasz zesp\u00f3\u0142 zaczyna\u0142 prace nad wnioskiem grantowym, w naszym kraju dost\u0119pnych by\u0142o niewiele tekst\u00f3w literaturoznawczych po\u015bwi\u0119conych fenomenowi m\u0119sko\u015bci. Ju\u017c w trakcie realizacji naszego przedsi\u0119wzi\u0119cia ukaza\u0142a si\u0119 pionierska ksi\u0105\u017cka Tomasza Tomasika pt. <em>Wojna \u2013 M\u0119sko\u015b\u0107 \u2013 Literatura&nbsp;<\/em>[1]. Niemal r\u00f3wnolegle w ramach konkursu NCN Preludium 4 Agnieszka Wr\u00f3bel prowadzi\u0142a projekt pt. \u201ePolska proza powojenna (1945-1989) w perspektywie bada\u0144 nad m\u0119sko\u015bci\u0105\u201d, a w ramach konkursu NCN Opus 5 Monika Szczepaniak finalizowa\u0142a badania dotycz\u0105ce m\u0119sko\u015bci militarnej w literaturze i kulturze polskiej w kontek\u015bcie \u201eWielkiej Wojny\u201d. Uwa\u017cnie \u015bledzili\u015bmy kolejne publikacje i projekty, kt\u00f3re korespondowa\u0142y z problematyk\u0105 naszego przedsi\u0119wzi\u0119cia, modyfikowali\u015bmy r\u00f3wnie\u017c plan bada\u0144, aby po\u0142o\u017cy\u0107 nacisk na inne, r\u00f3wnie wa\u017cne aspekty polskich m\u0119sko\u015bci od XIX wieku do wsp\u00f3\u0142czesno\u015bci.<\/p>\n<p><strong>MK:<\/strong> Zakres czasowy zaproponowany w temacie grantu jest niezwykle szeroki. Jakie by\u0142o kryterium wyboru tekst\u00f3w przeznaczonych do analizy?<\/p>\n<p><strong>AD:<\/strong> Przede wszystkim nie prowadzili\u015bmy tradycyjnie rozumianych bada\u0144 historycznoliterackich czy tematycznych. Nie stworzyli\u015bmy r\u00f3wnie\u017c sztywnej listy lektur, kt\u00f3ra powinna by\u0107 poddana tego typu analizom. Teksty o zasadniczym dla projektu znaczeniu wy\u0142ania\u0142y si\u0119 podczas dyskusji na seminariach grantowych, a wi\u0119c ju\u017c w trakcie realizowania projektu, o kt\u00f3rym rozmawiamy. Polskie teksty literackie od XIX wieku do wsp\u00f3\u0142czesno\u015bci potraktowali\u015bmy zatem jako zbi\u00f3r danych o m\u0119sko\u015bci. Szukali\u015bmy w nich pewnych p\u0119kni\u0119\u0107 odkrywaj\u0105cych przed nami miejsca niedookre\u015blone. <a href=\"http:\/\/pracownik.us.edu.pl\/us-addressbook\/emp\/35811\">Dr hab. Filip Mazurkiewicz<\/a>, cz\u0142onek zespo\u0142u badawczego, dokona\u0142 na przyk\u0142ad zaskakuj\u0105cej analizy powsta\u0142ego pod koniec XVIII wieku <em>Mazurka D\u0105browskiego<\/em> J\u00f3zefa Wybickiego \u2013 utworu, kt\u00f3ry sta\u0142 si\u0119 p\u00f3\u017aniej narodowym hymnem. Pie\u015b\u0144 nawi\u0105zuje do rozgrywaj\u0105cej si\u0119 przecie\u017c na obcej ziemi historii Polskich Legion\u00f3w \u2013 pozbawionych ojczystego miejsca. Jest zatem opowie\u015bci\u0105 o polskiej m\u0119sko\u015bci, kt\u00f3ra zosta\u0142a w wyniku wydarze\u0144 historycznych \u201eprzemieszczona\u201d, a my, analizuj\u0105c tekst, mo\u017cemy opisa\u0107 konsekwencje owej dyslokacji. Zreszt\u0105 si\u0119gali\u015bmy w naszych badaniach do innych kanonicznych tytu\u0142\u00f3w autorstwa Adama Mickiewicza, Juliusza S\u0142owackiego, Witolda Gombrowicza, Jerzego Andrzejewskiego i wielu innych. Zgodnie z za\u0142o\u017ceniami projektu chcieli\u015bmy podj\u0105\u0107 pr\u00f3b\u0119 gruntownego przemy\u015blenia historii literatury polskiej w kontek\u015bcie r\u00f3\u017cnorodnych typ\u00f3w m\u0119sko\u015bci, jakie kszta\u0142towa\u0142y si\u0119 w naszej kulturze w ci\u0105gu dw\u00f3ch ostatnich stuleci.<\/p>\n<p><strong>MK:<\/strong> Czy wyb\u00f3r tematu bada\u0144 i po\u0142\u0105czony z nim szeroki zakres tekst\u00f3w wi\u0105za\u0142y si\u0119 r\u00f3wnie\u017c z konieczno\u015bci\u0105 u\u017cycia r\u00f3\u017cnorodnych narz\u0119dzi badawczych?<\/p>\n<p><strong>AD:<\/strong> Badania nad m\u0119sko\u015bci\u0105 s\u0105 z zasady interdyscyplinarne. Czerpiemy z narz\u0119dzi stosowanych w kilku r\u00f3\u017cnych obszarach wiedzy. Interesuj\u0105 nas prace z zakresu kulturoznawstwa, socjologii, psychologii czy historii. \u0141\u0105czymy pespektyw\u0119 psychoanalityczn\u0105 z naukow\u0105 spu\u015bcizn\u0105 prowadzonych na \u015bwiecie bada\u0144 z zakresu feministycznej krytyki literackiej, <em>gender studies<\/em> czy <em>queer theory<\/em>. Wychodzili\u015bmy te\u017c z za\u0142o\u017cenia, \u017ce podejmowane w badaniach analizy musz\u0105 mie\u0107 charakter antymetafizyczny \u2013 st\u0105d kluczowe dla nich znaczenie maj\u0105 r\u00f3\u017cnorodne dekonstrukcje opieraj\u0105ce si\u0119 na analizach dyskurs\u00f3w. Chcia\u0142bym przywo\u0142a\u0107 r\u00f3wnie\u017c dwa szczeg\u00f3lnie dla nas wa\u017cne nazwiska \u2013 Michela Foucaulta oraz Rolanda Barthes\u2019a \u2013 kt\u00f3rych teksty by\u0142y jednym z istotnych \u017ar\u00f3de\u0142 inspiracji &nbsp;tworzenia ram konstruowanej wsp\u00f3lnie metodologii.<\/p>\n<p><strong>MK:<\/strong> Porozmawiajmy zatem o kategorii m\u0119sko\u015bci. Przywo\u0142ana przed chwil\u0105 tradycja bada\u0144 z zakresu krytyki feministycznej stawia\u0142a w \u015bwietle swoich zainteresowa\u0144 kategori\u0119 kobieco\u015bci. Czy dyskurs maskulinistyczny jest odpowiedzi\u0105 na dyskurs feministyczny?<\/p>\n<p><strong>AD:<\/strong> Przygl\u0105dam si\u0119 prowadzonym od wielu lat na \u015bwiecie <em>men\u2019s studies<\/em> czy <em>masculinity studies<\/em>, kt\u00f3re badaj\u0105 kategori\u0119 m\u0119sko\u015bci w uj\u0119ciu socjologicznym, psychologicznym, etnologicznym czy wreszcie w kontek\u015bcie <em>gender studies<\/em> i odnosz\u0119 wra\u017cenie, \u017ce badacze w pewnym momencie u\u015bwiadomili sobie brak tego typu studi\u00f3w w przestrzeni naukowej. Historia rozwoju bada\u0144 nad m\u0119sko\u015bci\u0105 jednoznacznie wskazuje, \u017ce rozwija\u0142y si\u0119 one nie jako przeciwwaga zorientowanych genderowo bada\u0144 feministycznych, ale jako ich ca\u0142kowite dope\u0142nienie. W tym sensie kategoria m\u0119sko\u015bci nie mo\u017ce by\u0107 traktowana jako opozycja kategorii kobieco\u015bci \u2013 trzeba je postrzega\u0107 jako wzajemnie dope\u0142niaj\u0105ce si\u0119 i r\u00f3wnowa\u017cne perspektywy badawcze.<\/p>\n<p><strong>MK:<\/strong> Wspomnia\u0142 Pan Profesor o realizowanych od lat na \u015bwiecie <em>men\u2019s studies<\/em> czy <em>masculinity studies<\/em>. Czy w kontek\u015bcie bada\u0144 nad polsk\u0105 m\u0119sko\u015bci\u0105 mo\u017cna korzysta\u0107 z wypracowanych w ich ramach narz\u0119dzi metodologicznych?<\/p>\n<p><strong>AD: <\/strong>Nie do ko\u0144ca, poniewa\u017c s\u0105 to narz\u0119dzia wypracowane w odmiennych kulturach i nie da si\u0119 ich w prosty spos\u00f3b przenie\u015b\u0107 na grunt polski. Prowadz\u0105c badania, nawi\u0105zali\u015bmy wsp\u00f3\u0142prac\u0119 m.in. z profesor Raewyn Connell, emerytowan\u0105 socjolo\u017ck\u0105 z Uniwersytetu w Sydney, b\u0119d\u0105c\u0105 jedn\u0105 z najwa\u017cniejszych \u015bwiatowych badaczek zajmuj\u0105cych si\u0119 tematem m\u0119sko\u015bci. Jest ona r\u00f3wnie\u017c autork\u0105 teorii, z kt\u00f3rej wy\u0142ania si\u0119 poj\u0119cie \u201em\u0119sko\u015bci hegemonicznej\u201d stanowi\u0105cej w ka\u017cdej kulturze pewien rodzaj modelowego wzorca \u2013 podstaw\u0119 dokonywania ocen. W swoim tek\u015bcie pt.<em> Margines staje si\u0119 centrum<\/em>, kt\u00f3ry zosta\u0142 zreszt\u0105 opublikowany w moim t\u0142umaczeniu na j\u0119zyk polski na \u0142amach \u201eTekst\u00f3w Drugich\u201d (w numerze 2. z 2015 roku), umieszcza badania nad m\u0119sko\u015bci\u0105 w perspektywie globalnej. Zdaniem Connell wszelkie narz\u0119dzia metodologiczne wypracowane na tzw. P\u00f3\u0142nocy, a zatem w Stanach Zjednoczonych czy Europie Zachodniej i s\u0142u\u017c\u0105ce do opisu kategorii m\u0119sko\u015bci s\u0105 w\u0142a\u015bciwie bezu\u017cyteczne, gdy pr\u00f3bujemy je stosowa\u0107 do opisu sytuacji pa\u0144stw Po\u0142udnia znajduj\u0105cych si\u0119 w Australii, Afryce czy Ameryce Po\u0142udniowej. S\u0105 to kraje maj\u0105ce przesz\u0142o\u015b\u0107 kolonialn\u0105, co oznacza fenomenaln\u0105 r\u00f3\u017cnic\u0119 do\u015bwiadczenia. Teoria Raewyn Connell zainteresowa\u0142a nas ze wzgl\u0119du na polsk\u0105 histori\u0119 czy specyficzne warunki spo\u0142eczno-gospodarcze naszego kraju. Realizuj\u0105c za\u0142o\u017cenia projektu badawczego, analizowali\u015bmy teksty kultury powstaj\u0105ce w czasach, gdy Polska traci\u0142a i odzyskiwa\u0142a niepodleg\u0142o\u015b\u0107, gdy do\u015bwiadczali\u015bmy wojennej i powojennej rzeczywisto\u015bci, gdy wreszcie doznawali\u015bmy skutk\u00f3w przemian w zwi\u0105zku z transformacj\u0105 ustrojow\u0105 w 1989 roku. Ka\u017cde z tych wydarze\u0144 rzutowa\u0142o tak\u017ce na konstrukcje m\u0119sko\u015bci.<\/p>\n<p><strong>MK:<\/strong> Tej m\u0119sko\u015bci czy tych m\u0119sko\u015bci?<\/p>\n<p><strong>AD: <\/strong>Zdecydowanie tych m\u0119sko\u015bci. Jedna z kluczowych ksi\u0105\u017cek Raewyn Connell nosi tytu\u0142 <em>Masculinities&nbsp;<\/em>[2], socjolo\u017cka \u015bwiadomie pos\u0142uguje si\u0119 liczb\u0105 mnog\u0105. Prowadz\u0105c badania w perspektywie globalnej, jednoznacznie wskazuje na wiele m\u0119sko\u015bci rozproszonych po \u015bwiecie w r\u00f3\u017cnych uk\u0142adach spo\u0142ecznych, politycznych, historycznych czy ekonomicznych. Termin \u201emasculinities\u201d odnosi si\u0119 do r\u00f3l spo\u0142ecznych, zachowa\u0144 i znacze\u0144 przypisywanych m\u0119\u017cczyznom w danym spo\u0142ecze\u0144stwie i okre\u015blonym czasie. Odwo\u0142uj\u0105c si\u0119 do bada\u0144 Connell, na gruncie polskim mogliby\u015bmy otrzyma\u0107 np. poj\u0119cie m\u0119sko\u015bci \u015bl\u0105skiej po 1989 roku. Na \u015al\u0105sku rozpoczyna\u0142 si\u0119 w\u00f3wczas proces restrukturyzacji g\u00f3rnictwa i szerzej \u2013 ca\u0142ego przemys\u0142u. S\u0105 to dramatyczne wydarzenia dotykaj\u0105ce m\u0119\u017cczyzn, kt\u00f3rzy trac\u0105 podstawy w\u0142asnej to\u017csamo\u015bci opartej m.in. na etosie ci\u0119\u017ckiej pracy b\u0119d\u0105cej cz\u0119sto jedynym \u017ar\u00f3d\u0142em utrzymania rodziny. Podobna historia dotyczy r\u00f3wnie\u017c innych uprzemys\u0142owionych region\u00f3w naszego kraju. Konsekwencje zmian s\u0105 niejednokrotnie tragiczne, rozpadaj\u0105 si\u0119 rodziny, m\u0119\u017cczy\u017ani pope\u0142niaj\u0105 samob\u00f3jstwa\u2026 Na naszych oczach dokonuje si\u0119 przemiana jednej z wielu polskich m\u0119sko\u015bci konstytuuj\u0105cej si\u0119 w okre\u015blonej spo\u0142eczno-kulturowej czasoprzestrzeni. Nie da si\u0119 prowadzi\u0107 tego typu bada\u0144 jedynie w odniesieniu do tekst\u00f3w literackich. Uczymy si\u0119 czyta\u0107 tak\u017ce to, co zewn\u0119trzne. Analizujemy wydarzenia historyczne oraz obecn\u0105 sytuacj\u0119 spo\u0142eczno-polityczn\u0105, w tym indywidualne historie i zbiorowe do\u015bwiadczenia m\u0119\u017cczyzn w Polsce. Ucz\u0105c si\u0119 tej kategorii, pr\u00f3bujemy r\u00f3wnie\u017c odczyta\u0107 na nowo analizowane przez nas teksty.<\/p>\n<p><strong>MK:<\/strong> Podj\u0119cie takiego tematu badawczego wymaga z jednej strony spojrzenia z dystansu na histori\u0119 w\u0142asnego kraju, z drugiej natomiast wypracowania lub odkrycia w sobie szczeg\u00f3lnej wra\u017cliwo\u015bci, kt\u00f3ra pozwoli dostrzec r\u00f3\u017cne odcienie m\u0119sko\u015bci i \u015bwie\u017co spojrze\u0107 na otaczaj\u0105ce nas zjawiska spo\u0142eczne\u2026<\/p>\n<p><strong>AD:<\/strong> Wra\u017cliwo\u015b\u0107 ta budzi si\u0119 w nas przede wszystkim pod wp\u0142ywem czytanych tekst\u00f3w. Nie jeste\u015bmy oboj\u0119tni wobec teorii formu\u0142owanych przez Eve Kosofsky Sedgwick, Juli\u0119 Kristev\u0119, Judith Butler czy Luce Irigaray. Tak\u017ce historie i do\u015bwiadczenia innego cz\u0142owieka pozostawiaj\u0105 w nas \u015blad, nie m\u00f3wi\u0105c o poszerzaniu horyzont\u00f3w. W ten spos\u00f3b kszta\u0142tuje si\u0119 postawa naukowca, kt\u00f3ry musi sprosta\u0107 nowym tematom badawczym, a do takich z pewno\u015bci\u0105 nale\u017c\u0105 kategorie m\u0119sko\u015bci. Przyjemnie by\u0142oby pozosta\u0107 w obr\u0119bie wiedzy ju\u017c sprawdzonej, bezpiecznej, oswojonej. My jednak odwa\u017cyli\u015bmy si\u0119 wej\u015b\u0107 w przestrze\u0144 trudn\u0105, niezrozumia\u0142\u0105, a nawet niebezpieczn\u0105&#8230;<\/p>\n<p><strong>MK:<\/strong> \u2026niebezpieczn\u0105 z perspektywy polskiej przestrzeni spo\u0142eczno-politycznej czy naukowej?<\/p>\n<p><strong>AD:<\/strong> M\u0119sko\u015b\u0107 w opinii obiegowej, przynajmniej w Polsce, jawi si\u0119 ci\u0105gle jako mocno w\u0105tpliwy przedmiot bada\u0144 naukowych. Ukaza\u0142o si\u0119 wprawdzie wiele pozycji podejmuj\u0105cych ten temat, o kilku z nich wspomnia\u0142em na pocz\u0105tku rozmowy, jednak musimy pami\u0119ta\u0107 o tym, \u017ce badanie te znajduj\u0105 si\u0119 we wst\u0119pnej fazie rozwoju i nie jest rzecz\u0105 pewn\u0105, czy rozwin\u0105 si\u0119 w takim stopniu, jak \u015bwiatowe <em>men\u2019s studies<\/em> i <em>masculinities<\/em>. Badania nad m\u0119sko\u015bci\u0105 w Polsce podejmuje si\u0119 niech\u0119tnie i dzieje si\u0119 tak, jakby tutaj m\u0119sko\u015b\u0107 by\u0142a czym\u015b absolutnie oczywistym (w znacznej mierze decyduje o tym polityka i religia). Co ciekawe, w ostatnim czasie pojawi\u0142o si\u0119 wiele prac formu\u0142uj\u0105cych tez\u0119 o kryzysie wsp\u00f3\u0142czesnej m\u0119sko\u015bci.<\/p>\n<p><strong>MK:<\/strong> Czy rzeczywi\u015bcie m\u0119sko\u015b\u0107 jest dzi\u015b w stanie kryzysu?<\/p>\n<p><strong>AD:<\/strong> Kryzys zacz\u0105\u0142 si\u0119 wtedy, gdy rozpocz\u0105\u0142 si\u0119 upadek wielkiego o\u015bwieceniowego wynalazku, jakim by\u0142a wiara w pewien wyidealizowany obraz cz\u0142owieka. My\u015bl\u0119, \u017ce z tymi kryzysami m\u0119sko\u015bci mieli\u015bmy do czynienia odk\u0105d zacz\u0119to o nich w og\u00f3le m\u00f3wi\u0107, pisa\u0107 i je definiowa\u0107. Kryzys m\u0119sko\u015bci to sprawa czysto dyskursywna \u2013 nie ma nic nadzwyczajnego w zniewie\u015bcia\u0142o\u015bci wsp\u00f3\u0142czesnych m\u0119\u017cczyzn, w tym, \u017ce u\u017cywaj\u0105 kosmetyk\u00f3w, piel\u0119gnuj\u0105 i dbaj\u0105 o swoje cia\u0142a, itd. S\u0142usznie zatem podtytu\u0142 trzeciej cz\u0119\u015bci <em>Histoire de la virilit\u00e9&nbsp;<\/em>[3] \u015bwietnej, zbiorowej pracy pod redakcj\u0105 Jean-Jacques\u2019a Courtine\u2019a traktuj\u0105cej o m\u0119sko\u015bci XIX i XX wieku opatrzony zosta\u0142 znakiem zapytania: <em>La virilit\u00e9 en crise?<\/em> (\u201eM\u0119sko\u015b\u0107 w stanie kryzysu?\u201d).<\/p>\n<p><strong>MK:<\/strong> Panie Profesorze, na koniec naszej rozmowy chcia\u0142abym zapyta\u0107 o naukowc\u00f3w, kt\u00f3rzy tworz\u0105 kierowany przez Pana zesp\u00f3\u0142. Badania nad m\u0119sko\u015bciami nie s\u0105 prowadzone jedynie w m\u0119skim gronie\u2026<\/p>\n<p><strong>AD: <\/strong>Nie da si\u0119 w pe\u0142ni opisa\u0107 fenomenu m\u0119sko\u015bci bez udzia\u0142u kobiet. Zesp\u00f3\u0142 tworz\u0105 naukowcy zwi\u0105zani z Wydzia\u0142em Filologicznym Uniwersytetu \u015al\u0105skiego: <a href=\"http:\/\/pracownik.us.edu.pl\/us-addressbook\/emp\/35811\">dr hab. Filip Mazurkiewicz<\/a>, <a href=\"http:\/\/pracownik.us.edu.pl\/us-addressbook\/emp\/46881\">dr hab. Wojciech \u015amieja<\/a>, <a href=\"http:\/\/pracownik.us.edu.pl\/us-addressbook\/emp\/10442\">dr Tomasz Kali\u015bciak<\/a>, <a href=\"http:\/\/pracownik.us.edu.pl\/us-addressbook\/emp\/46851\">dr Dawid Matuszek<\/a> oraz <a href=\"http:\/\/pracownik.us.edu.pl\/us-addressbook\/emp\/14882\">prof. zw. dr hab. Krzysztof K\u0142osi\u0144ski<\/a>, a tak\u017ce <a href=\"http:\/\/pracownik.us.edu.pl\/us-addressbook\/emp\/48582\">prof. dr hab. Krystyna K\u0142osi\u0144ska<\/a> \u2013 znakomita znawczyni feministycznej krytyki literackiej. Bez g\u0142osu kobiecego jako\u015b\u0107 dyskursu z zakresu studi\u00f3w nad m\u0119sko\u015bci\u0105 by\u0142aby najzwyczajniej w \u015bwiecie nijaka [4].<\/p>\n<p><strong>MK: <\/strong>Dzi\u0119kuj\u0119 za rozmow\u0119.<\/p>\n<hr \/>\n<p><strong>Prof. zw. dr hab. Adam Dziadek<\/strong> jest prodziekanem Wydzia\u0142u Filologicznego ds. rozwoju naukowego, pracownikiem Zak\u0142adu Poetyki Historycznej i Sztuki Interpretacji. Jego badania naukowe koncentruj\u0105 si\u0119 na teorii literatury, komparatystyce literackiej, historii literatury XX wieku, a tak\u017ce przek\u0142adach tekst\u00f3w naukowych. Wyk\u0142ada\u0142 m.in. w Instytucie Narodowym J\u0119zyk\u00f3w i Kultur Orientalnych (INALCO) w Pary\u017cu oraz na Uniwersytecie we Fryburgu (Universit\u00e9 de Fribourg) w Szwajcarii. W ramach stypendium Fundacji na rzecz Nauki Polskiej przeprowadzi\u0142 badania nad archiwum Aleksandra Wata w Beinecke Library (Yale University). Autor kilku monografii autorskich (m.in. <em>Projekt krytyki somatycznej<\/em>; <em>Obrazy i wiersze. Z zagadnie\u0144 interferencji sztuk w polskiej poezji wsp\u00f3\u0142czesnej<\/em>, <em>Na marginesach lektury. Szkice teoretyczne<\/em>) oraz kilkudziesi\u0119ciu artyku\u0142\u00f3w publikowanych w tomach zbiorowych i presti\u017cowych periodykach, m.in. na \u0142amach \u201ePami\u0119tnika Literackiego\u201d, \u201eTekst\u00f3w Drugich\u201d i \u201ePrzestrzeni Teorii\u201d. Od 2007 roku jest cz\u0142onkiem komitetu redakcyjnego \u201ePami\u0119tnika Literackiego\u201d, a od roku 2011 redaktorem naczelnym \u201e\u015al\u0105skich Studi\u00f3w Polonistycznych\u201d. Kierownik kilku innowacyjnych projekt\u00f3w badawczych (m.in. \u201eNotatniki Aleksandra Wata \u2013 spiralna nielinearno\u015b\u0107 zapisu\u201d w ramach Narodowego Programu Rozwoju Humanistyki).<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<hr \/>\n<p>[1] Nieco p\u00f3\u017aniej ukaza\u0142y si\u0119 takie pozycje ksi\u0105\u017ckowe, jak <em>\u0141adni ch\u0142opcy i szalone. M\u0119sko\u015b\u0107 i kobieco\u015b\u0107 w p\u00f3\u017anym pisarstwie J\u00f3zefa Ignacego Kraszewskiego<\/em> Mateusza Skuchy czy niezwykle ciekawa monografia Sebastiana Jagielskiego pt. <em>Maskarady m\u0119sko\u015bci. Pragnienie homospo\u0142eczne w polskim kinie fabularnym<\/em>.<\/p>\n<p>[2] R. Connell, <em>Masculinities<\/em>. University of California Press, Berkeley, Los Angeles 1995.<\/p>\n<p>[3] <em>Histoire de la virilit\u00e9. La virilit\u00e9 en crise?<\/em> J.-J. Courtine. \u00c9ditions du Seuil, Paris 2011, t. 3.<\/p>\n<p>[4] W ramach projektu powstaje seria prac zbiorowych pod wsp\u00f3lnym tytu\u0142em \u201eFormy m\u0119sko\u015bci\u201d zawieraj\u0105cych tak\u017ce artyku\u0142y innych uczonych zajmuj\u0105cych si\u0119 omawian\u0105 problematyk\u0105. Prace publikowane by\u0142y r\u00f3wnie\u017c na \u0142amach \u201ePami\u0119tnika Literackiego\u201d, \u201eTekst\u00f3w Drugich\u201d oraz \u201e\u015al\u0105skich Studi\u00f3w Polonistycznych\u201d. Ponadto w serii \u201eStudia o m\u0119sko\u015bci\u201d Instytutu Bada\u0144 Literackich PAN ukaza\u0142y si\u0119 ksi\u0105\u017cki: <em>P\u0142e\u0107 pantofla. Odmie\u0144cze m\u0119sko\u015bci w polskiej prozie XIX i XX wieku<\/em> dr. Tomasza Kali\u015bciaka, <em>Imiona ojc\u00f3w. Mo\u017cliwo\u015b\u0107 psychoanalizy w badaniach literackich<\/em> dr. Dawida Matuszka oraz <em>Hegemonia i trauma. Literatura wobec dominuj\u0105cych fikcji m\u0119sko\u015bci<\/em>, kt\u00f3rej autorem jest dr hab. Wojciech \u015amieja. Ponadto Wydawnictwo U\u015a w roku 2015 wyda\u0142o rozpraw\u0119 habilitacyjn\u0105 Wojciecha \u015amiei pt. <em>Homoseksualno\u015b\u0107 i polska nowoczesno\u015b\u0107. Szkice o teorii, historii i literaturze<\/em>.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p class=\"rteright\" style=\"font-size: small\"><a href=\"http:\/\/www.us.edu.pl\/nauka-2\">Artyku\u0142y z cyklu \u201eNauka i sztuka\u201d<\/a><\/p>\n<p> [&#8230;]<\/p>\n<p><a class=\"btn btn-secondary understrap-read-more-link\" href=\"https:\/\/us.edu.pl\/en\/studia-nad-meskoscia-rozmowa-z-prof-zw-dr-hab-adamem-dziadkiem-2\/\">Read More&#8230;<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_expiration-date-status":"","_expiration-date":0,"_expiration-date-type":"","_expiration-date-categories":[],"_expiration-date-options":[]},"categories":[24],"tags":[],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/us.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/110298"}],"collection":[{"href":"https:\/\/us.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/us.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/us.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/us.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=110298"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/us.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/110298\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/us.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=110298"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/us.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=110298"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/us.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=110298"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}