INICJATYWA DOSKONA\u0141O\u015aCI BADAWCZEJ<\/span><\/small><\/strong><\/p>\n SWOBODA BADA\u0143 \u2013 NAUKA DLA PRZYSZ\u0141O\u015aCI<\/span><\/small><\/strong><\/p>\n \n<\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div> Cykl \u201eSwoboda bada\u0144 \u2013 nauka dla przysz\u0142o\u015bci\u201d to artyku\u0142y, wywiady i kr\u00f3tkie filmy prezentuj\u0105ce badania laureat\u00f3w konkursu \u201eSwoboda bada\u0144\u201d<\/p>\n \n<\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>[vc_btn title=”CYKL \u201eSWOBODA BADA\u0143 \u2013 NAUKA DLA PRZYSZ\u0141O\u015aCI\u201d” style=”classic” shape=”square” color=”blue” size=”sm” align=”right” css=”.vc_custom_1620714581867{margin-top: 4px !important;margin-right: 0px !important;border-top-width: 0px !important;border-right-width: 0px !important;padding-top: 0px !important;padding-right: 0px !important;}” link=”url:https%3A%2F%2Fus.edu.pl%2Finicjatywadoskonalosci%2Fswoboda-badan-nauka-dla-przyszlosci%2F|||”][\/vc_column][vc_column width=”2\/3″][vc_column_text css=”.vc_custom_1738569217647{margin-bottom: 0px !important;border-bottom-width: 0px !important;padding-bottom: 0px !important;padding-left: 10px !important;}”]<\/p>\n dr hab. Urszula Mizia, prof. U\u015a<\/strong><\/p>\n [\/vc_column_text][vc_row_inner css=”.vc_custom_1620304473772{margin-top: 0px !important;border-top-width: 0px !important;padding-top: 0px !important;}”][vc_column_inner width=”2\/3″][vc_empty_space height=”2px” css=”.vc_custom_1620304425731{background-color: #9b132a !important;}”][\/vc_column_inner][vc_column_inner width=”1\/3″][\/vc_column_inner][\/vc_row_inner]\r\n \n<\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n | Autorka: dr Ma\u0142gorzata K\u0142oskowicz |<\/span><\/p>\n 162 lata temu, w nocy z 22 na 23 stycznia 1863 roku, wybuch\u0142o powstanie styczniowe. M\u00f3wi si\u0119 o nim, \u017ce by\u0142o najwi\u0119kszym zrywem polskiego narodu wymierzonym w Moskali. Przegrana przez Rosjan wojna krymska i wiara w to, \u017ce zachodnie pa\u0144stwa stan\u0105 po stronie Polak\u00f3w, dawa\u0142y nadziej\u0119 na odzyskanie niepodleg\u0142o\u015bci. Zacz\u0119\u0142o si\u0119 od ataku kilku tysi\u0119cy partyzant\u00f3w w Kr\u00f3lestwie Polskim, aby nast\u0119pnie rozla\u0107 si\u0119 na ca\u0142y kraj oraz na tereny Litwy, Bia\u0142orusi i Ukrainy. Cho\u0107 zako\u0144czy\u0142o si\u0119 kl\u0119sk\u0105, mia\u0142o ogromne znaczenie dla umacniania to\u017csamo\u015bci narodowej. Skrawki tej historii zachowa\u0142y si\u0119 w pie\u015bniach wojskowych towarzysz\u0105cych partyzantom przez 19 miesi\u0119cy walk. Opowiada o nich dr hab. Urszula Mizia, prof. U\u015a z Wydzia\u0142u Sztuki i Nauk o Edukacji Uniwersytetu \u015al\u0105skiego w Katowicach.<\/b><\/p>\n<\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>[\/vc_column][\/vc_row][vc_row][vc_column width=”1\/3″]\r\n Dr hab. Urszula Mizia, prof. U\u015a jest laureatk\u0105 konkursu Swoboda bada\u0144 w ramach Inicjatywy Doskona\u0142o\u015bci Badawczej Uniwersytetu \u015al\u0105skiego. Jej \u201eBadania nad pie\u015bni\u0105 patriotyczn\u0105 okresu Powstania Styczniowego uwie\u0144czone zagranicznym koncertem kameralnym\u201d zosta\u0142y zrealizowane w 2023 roku | fot. Ewa Hajnas<\/span><\/p>\n<\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>[\/vc_column][vc_column width=”2\/3″]\r\n DR MA\u0141GORZATA K\u0141OSKOWICZ: <\/b>Historia interpretowana przez pryzmat muzyki\u2026 Przyznam, \u017ce zaskoczy\u0142a mnie ta perspektywa. Sk\u0105d wzi\u0105\u0142 si\u0119 pomys\u0142 na tak nietypowe spojrzenie?<\/p>\n PROF. URSZULA MIZIA:<\/strong> Interesuj\u0105 mnie dzia\u0142ania, kt\u00f3re maj\u0105 wymiar nie tylko artystyczny, ale r\u00f3wnie\u017c mog\u0105 wp\u0142ywa\u0107 na to, kim jeste\u015bmy dzisiaj i jak rozumiemy rzeczywisto\u015b\u0107, spo\u0142ecze\u0144stwo czy w\u0142a\u015bnie histori\u0119. Jestem przekonana, \u017ce ten typ tw\u00f3rczo\u015bci, jakim jest pie\u015b\u0144 wojskowa, by\u0142 wa\u017cny w kszta\u0142towaniu polskiej to\u017csamo\u015bci i wiele o nas m\u00f3wi. Ka\u017cdego roku wybieram sobie pewien okres z historii naszego narodu i przygl\u0105dam mu si\u0119 w\u0142a\u015bnie z perspektywy sztuki. Badania dotycz\u0105ce pie\u015bni partyzant\u00f3w z czasu powstania styczniowego realizowa\u0142am w 2023 roku ze wzgl\u0119du na 160. rocznic\u0119 jego wybuchu. Wcze\u015bniej interesowa\u0142am si\u0119 dziejami hymnu polskiego czy muzyk\u0105 wojskow\u0105 powstania listopadowego, a tak\u017ce powsta\u0144 \u015bl\u0105skich. Obecnie ko\u0144cz\u0119 projekt dotycz\u0105cy pie\u015bni powstania warszawskiego. Szukam melodii, staram si\u0119 identyfikowa\u0107 autor\u00f3w. Za ka\u017cdym razem efektem mojej pracy jest opracowanie artystyczne zgromadzonego materia\u0142u i jego prezentacja w postaci koncert\u00f3w kameralnych, najcz\u0119\u015bciej poza granicami naszego kraju, aby przybli\u017ca\u0107 histori\u0119 Polski na \u015bwiecie. Ja gram na wiolonczeli, wokalistk\u0105 jest Joanna Jatkowska, Janusz Kohut natomiast akompaniuje nam na fortepianie.<\/p>\n DR MA\u0141GORZATA K\u0141OSKOWICZ: <\/b>Pami\u0119tam, \u017ce w szkole na lekcjach muzyki uczyli\u015bmy si\u0119 r\u00f3\u017cnych pie\u015bni wojskowych. S\u0142owa wielu z nich pami\u0119tam do dzi\u015b. Co je wyr\u00f3\u017cnia?<\/p>\n PROF. URSZULA MIZIA: <\/strong>Jest to na pewno tw\u00f3rczo\u015b\u0107 zaanga\u017cowana. Wyra\u017ca spojrzenie na rzeczywisto\u015b\u0107 danego okresu historycznego. Poza tym wiele z poruszanych w niej kwestii okazuje si\u0119 aktualnych i dzi\u015b. Dlatego uwa\u017cam, \u017ce mo\u017ce to by\u0107 ciekawe do\u015bwiadczenie \u2013 m\u00f3c \u015bpiewa\u0107 pie\u015bni \u017co\u0142nierskie lub ich po prostu pos\u0142ucha\u0107. Koncertujemy m.in. w muzeach, szko\u0142ach, a nawet w presti\u017cowych salach koncertowych. Naszymi odbiorcami s\u0105 wi\u0119c uczniowie, m\u0142odzie\u017c akademicka (cho\u0107 nie tylko), r\u00f3wnie\u017c doro\u015bli, kt\u00f3rym cz\u0119sto towarzyszy du\u017ce wzruszenie. Pie\u015bni maj\u0105 na pewno wymiar edukacyjny, wzbogacamy je tak\u017ce obrazami koresponduj\u0105cymi z danym okresem historycznym. \u017bywo reaguje te\u017c publiczno\u015b\u0107 na wspomnianych ju\u017c przeze mnie koncertach zagranicznych.<\/p>\n DR MA\u0141GORZATA K\u0141OSKOWICZ: <\/b>Ka\u017cde powstanie to trudny moment w naszej przesz\u0142o\u015bci. Okoliczno\u015bci zazwyczaj nie sprzyjaj\u0105 walcz\u0105cym, kt\u00f3rych szanse na zwyci\u0119stwo s\u0105 niewielkie. Jak wiemy z lekcji historii, takie by\u0142y te\u017c realia powstania styczniowego. Czego dowiadujemy si\u0119 z pie\u015bni z tego okresu?<\/p>\n PROF. URSZULA MIZIA: <\/strong>Zaskoczy\u0142o mnie przede wszystkim to, \u017ce w s\u0142owach pie\u015bni \u017co\u0142nierskich w\u0142a\u015bnie bardzo rzadko jest mowa o trudach. Do powstania szli g\u0142\u00f3wnie ludzie m\u0142odzi, studenci, gimnazjali\u015bci \u2013 chcieli w ten spos\u00f3b zawalczy\u0107 o wolno\u015b\u0107. W tamtym czasie to by\u0142a zreszt\u0105 chyba jedyna droga zmiany i przeciwstawienia si\u0119 rosyjskiemu uciskowi. Okoliczno\u015bci nie sprzyja\u0142y walkom, brakowa\u0142o przede wszystkim broni, a i forma partyzantki wi\u0105za\u0142a si\u0119 z wieloma problemami.<\/p>\n Zanim jednak dosz\u0142o do wybuchu powstania, napi\u0119cie ros\u0142o ju\u017c wcze\u015bniej podczas licznych manifestacji, kt\u00f3rymi \u017cy\u0142a Warszawa. Podczas jednej z nich zgin\u0119\u0142o pi\u0119\u0107 os\u00f3b, a ich pogrzeb, zorganizowany 2 marca 1861 roku, sta\u0142 si\u0119 \u017ar\u00f3d\u0142em jeszcze wi\u0119kszego niezadowolenia spo\u0142ecze\u0144stwa i pretekstem do kolejnej manifestacji. Rozdawano symbole narodowe, teksty pie\u015bni patriotycznych, kt\u00f3rych posiadanie by\u0142o przecie\u017c zakazane, \u015bpiewano m.in. \u201eBo\u017ce, co\u015b Polsk\u0119 przez tak liczne wieki…\u201d.<\/p>\n DR MA\u0141GORZATA K\u0141OSKOWICZ: <\/b>Jeszcze przed wybuchem powstania styczniowego? Mnie ta pie\u015b\u0144 kojarzy si\u0119 raczej ze stanem wojennym i latami 80. XX wieku. Jak daleko si\u0119ga jej historia?<\/p>\n PROF. URSZULA MIZIA: <\/strong>Wielu mo\u017ce zaskoczy\u0107 fakt, \u017ce powsta\u0142a w 1816 roku. Co wi\u0119cej, zosta\u0142a napisana na cze\u015b\u0107 cara Aleksandra I w kolejn\u0105 rocznic\u0119 proklamacji Kr\u00f3lestwa Polskiego. Autorem s\u0142\u00f3w by\u0142 Alojzy Feli\u0144ski, muzyk\u0119 skomponowa\u0142 Jan Nepomucen Kaszewski. Wtedy wierzono jeszcze, \u017ce car sprzyja\u0142 b\u0119dzie niepodleg\u0142o\u015bciowym dzia\u0142aniom Polak\u00f3w. Bardzo szybko jednak ta nadzieja umar\u0142a, a s\u0142owa: \u201eNaszego kr\u00f3la zachowaj nam, Panie!\u201d zamieniono na: \u201eNasz\u0105 ojczyzn\u0119 racz nam wr\u00f3ci\u0107, Panie!\u201d. Zacz\u0119to j\u0105 r\u00f3wnie\u017c \u015bpiewa\u0107 na melodi\u0119 pie\u015bni religijnej\u00a0Serdeczna Matko<\/i>. W tej wersji by\u0142a wykonywana ju\u017c podczas powstania listopadowego, a jej ogromna popularno\u015b\u0107 podczas kolejnego wielkiego zrywu narodowowyzwole\u0144czego sprawi\u0142a, \u017ce nazwano j\u0105\u00a0Marsyliank\u0105 1863 roku.<\/i>\u00a0Niewiele brakowa\u0142o, aby zosta\u0142a tak\u017ce naszym hymnem narodowym. Towarzyszy nam podczas trudnych dziejowych moment\u00f3w, kt\u00f3rych w historii Polski nie brakowa\u0142o. Nie dziwi wi\u0119c powr\u00f3t do tej w\u0142a\u015bnie pie\u015bni we wspomnianych przez Pani\u0105 latach 80. ubieg\u0142ego wieku, w czasach Solidarno\u015bci.<\/p>\n DR MA\u0141GORZATA K\u0141OSKOWICZ: <\/b>Kt\u00f3ra z pie\u015bni by\u0142a r\u00f3wnie popularna w 1863 roku?<\/p>\n PROF. URSZULA MIZIA: <\/strong>Jest taka pie\u015b\u0144 mocno zagrzewaj\u0105ca do walki \u2013\u00a0Marsz strzelc\u00f3w<\/i>\u00a0W\u0142adys\u0142awa Anczyca:<\/p>\n Hej, strzelcy wraz! nad nami Orze\u0142 Bia\u0142y, Wi\u0119c gotuj bro\u0144 i kule bij g\u0142\u0119boko T\u0105 pie\u015bni\u0105 bardzo cz\u0119sto rozpoczynamy nasze koncerty, bo ona zwiastowa\u0142a mobilizacj\u0119. Kto mia\u0142 bro\u0144 paln\u0105, ten by\u0142 kim\u015b. Do braci strzeleckiej nale\u017celi my\u015bliwi, posiadali j\u0105 te\u017c oficerowie.<\/p>\n Bli\u017csza realiom powstania wydaje si\u0119 pie\u015b\u0144\u00a0W krwawym polu srebrne ptasz\u0119<\/i>\u00a0(s\u0142owa: Wincenty Pol, muzyka: Alfred Bojarski), znana jako\u00a0Pie\u015b\u0144 obozu Antoniego Jeziora\u0144skiego<\/i>:<\/p>\n W krwawem polu srebrne ptasz\u0119, Obok Or\u0142a znak Pogoni, DR MA\u0141GORZATA K\u0141OSKOWICZ: <\/b>Krew gra, duch gra, a nie ma si\u0119 czym bi\u0107. Wygl\u0105da na to, \u017ce im gorsze panowa\u0142y warunki, tym mocniej trzeba by\u0142o zagrzewa\u0107 si\u0119 do walki, chocia\u017cby poprzez pie\u015bni\u2026<\/p>\n PROF. URSZULA MIZIA: <\/strong>Potwierdza to\u00a0Marsz \u017buaw\u00f3w<\/i>:<\/p>\n Nie masz to wiary, jak w naszym znaku: \u017buawi \u015amierci to polski oddzia\u0142 wojskowy utworzony w Ojcowie w 1863 roku przez oficera francuskiego Franciszka Rochebrune\u2019a. By\u0142 to oddzia\u0142 w swych pocz\u0105tkach rekrutuj\u0105cy si\u0119 ze student\u00f3w Uniwersytetu Jagiello\u0144skiego. Jego cz\u0142onkowie poprzysi\u0119gli, \u017ce albo zwyci\u0119\u017c\u0105, albo polegn\u0105 w walce. Mieli w\u0142asne umundurowanie, charakterystyczny czarny str\u00f3j z bia\u0142ym krzy\u017cem. Dla nich to w\u0142a\u015bnie warszawski poeta W\u0142odzimierz Wolski napisa\u0142 s\u0142owa cytowanego przed chwil\u0105 hymnu.<\/p>\n Co wi\u0119cej, dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci S\u0142awomira Kowalskiego, kierownika Biblioteki Muzeum Wojska Polskiego, dotar\u0142am do \u015bpiewnika\u00a0\u015apiewy powsta\u0144cze W\u0142odzimierza Wolskiego<\/i>, Z. 1 (Pary\u017c 1864), w kt\u00f3rym na str. 53 odr\u0119cznie napisano przy tej pie\u015bni: \u201eMuzyka S. M\u2026.go\u201d. Czy chodzi o Stanis\u0142awa Moniuszk\u0119? Mo\u017ce by\u0107 w tym ziarno prawdy, poniewa\u017c W\u0142odzimierz Wolski pisa\u0142 libretta dla s\u0142ynnego polskiego kompozytora. By\u0142aby to wi\u0119c kolejna ciekawostka.<\/p>\n DR MA\u0141GORZATA K\u0141OSKOWICZ: <\/b>Te pie\u015bni s\u0105 marszowe, bardzo energiczne, sprawiaj\u0105, \u017ce chcemy ruszy\u0107 z miejsca.<\/p>\n PROF. URSZULA MIZIA: <\/strong>Zawsze pr\u00f3buj\u0119 sobie wyobrazi\u0107 tysi\u0105ce m\u0142odych ch\u0142opc\u00f3w, partyzant\u00f3w, cz\u0119sto niedo\u017cywionych i schorowanych, jak \u015bpiewaj\u0105 t\u0119 pie\u015b\u0144 i inne, zagrzewaj\u0105c si\u0119 do walki. Przecie\u017c to nie by\u0142a zawodowa armia. Dla przyk\u0142adu koncentracj\u0119 oddzia\u0142\u00f3w powsta\u0144czych w Ojcowie przeprowadzi\u0142 Apolinary Kurowski, naczelnik wojenny wojew\u00f3dztwa krakowskiego. \u015alady tych dzia\u0142a\u0144 odnajdziemy w pie\u015bni\u00a0Ob\u00f3z w Ojcowie<\/i>\u00a0z 1863 roku:<\/p>\n Od Krakowa, ode Lwowa DR MA\u0141GORZATA K\u0141OSKOWICZ: <\/b>W marcu 1863 roku mia\u0142a miejsce bitwa w Skale niedaleko wspomnianego Ojcowa. Udzia\u0142 wzi\u0105\u0142 w niej oddzia\u0142 powsta\u0144czy pod dow\u00f3dztwem Mariana Langiewicza i Antoniego Jeziora\u0144skiego, kt\u00f3rego nazwisko pojawi\u0142o si\u0119 ju\u017c w tytule jednej ze wspomnianych wcze\u015bniej pie\u015bni. Odnie\u015bli zwyci\u0119stwo nad Rosjanami. Musia\u0142o to by\u0107 wa\u017cne wydarzenie, skoro zosta\u0142o upami\u0119tnione w Marszu \u017co\u0142nierzy Langiewicza\u00a0<\/i>W\u0142adys\u0142awa Tarnowskiego:<\/p>\n PROF. URSZULA MIZIA: <\/strong>Popami\u0119taj\u0105 Moskale, Wygin\u0119\u0142a ich po\u0142owa, Z Staszowa ich wyp\u0119dziemy, A z kijowskiej okolicy Niech pami\u0119taj\u0105 \u0142ajdaki, W\u0105tek Moskali by\u0142 oczywi\u015bcie popularny, a o zwyci\u0119stwach ch\u0119tnie \u015bpiewano. W tym przypadku znamy autora, ale wiele pie\u015bni powstawa\u0142o spontanicznie, z potrzeby chwili. Ja z kolei zacytuj\u0119 fragment jeszcze innej pie\u015bni, te\u017c z 1863 roku:<\/p>\n Chcecie, bym wam za\u015bpiewa\u0142, Id\u017amy, bijmy Moskali, Mimo tak trudnej sytuacji jest w tych pie\u015bniach humor, jest lekko\u015b\u0107, jest jaka\u015b zawadiacko\u015b\u0107. Jak\u017ce aktualnie brzmi\u0105 dzi\u015b te s\u0142owa!<\/p>\n DR MA\u0141GORZATA K\u0141OSKOWICZ: <\/b>Czy \u015bwiat ich za to rzeczywi\u015bcie pochwali\u0142?<\/p>\n PROF. URSZULA MIZIA: <\/strong>Prowadz\u0105c kwerendy biblioteczne i badania, uczestniczy\u0142am w kilku wystawach: w Warszawskiej Cytadeli, Muzeum Zygmunta Szcz\u0119snego-Feli\u0144skiego czy bardzo ciekawej wystawie plenerowej zorganizowanej na Krakowskim Przedmie\u015bciu w Warszawie w grudniu 2023 roku. Pokazani zostali w niej m.in. \u017co\u0142nierze z wielu kraj\u00f3w, kt\u00f3rzy wsparli powstanie. Do\u015b\u0107 przywo\u0142a\u0107 przyk\u0142ad Francesca Nulla, w\u0142oskiego bohatera, kt\u00f3ry walczy\u0142 o niepodleg\u0142o\u015b\u0107 Polski i zgin\u0105\u0142 w bitwie pod Krzykawk\u0105. Dodam na marginesie, \u017ce jego sze\u015bciostrza\u0142owy rewolwer mo\u017cna dzi\u015b zobaczy\u0107 w Muzeum Niepodleg\u0142o\u015bci w Pawilonie X Cytadeli Warszawskiej. W oddzia\u0142ach powsta\u0144czych walczyli zatem \u017co\u0142nierze z ca\u0142ej Europy: W\u0142osi, Francuzi, W\u0119grzy, Niemcy, Austriacy, Litwini, Ukrai\u0144cy, Bia\u0142orusini, Chorwaci, Serbowie, Brytyjczycy, Szwedzi, Szwajcarzy, a nawet spora liczba Rosjan, cho\u0107 oficjalnego wsparcia pa\u0144stw zachodnich nie otrzymali\u015bmy, mimo stara\u0144 wielkiej emigracji.<\/p>\n DR MA\u0141GORZATA K\u0141OSKOWICZ: <\/b>Powstanie styczniowe trwa\u0142o 19 miesi\u0119cy. Jego uczestnicy wzi\u0119li udzia\u0142 w ponad tysi\u0105cu bitew. Ponie\u015bli\u015bmy spore straty, nie odnie\u015bli\u015bmy zwyci\u0119stwa. Konsekwencje by\u0142y bardzo powa\u017cne, znikn\u0119\u0142y resztki autonomii Kr\u00f3lestwa Polskiego, nast\u0105pi\u0142a intensyfikacja rusyfikacji ziem polskich, konfiskowano maj\u0105tki ziemskie, rozstrzelano dow\u00f3dc\u00f3w wielu oddzia\u0142\u00f3w powsta\u0144czych. By\u0142 to bardzo trudny czas wielu ofiar i tragedii, ale te\u017c mia\u0142 ogromne znaczenie dla torowania drogi do niepodleg\u0142o\u015bci, na kt\u00f3r\u0105 trzeba by\u0142o jednak czeka\u0107 jeszcze ponad 50 lat. W jaki spos\u00f3b mo\u017cna wspiera\u0107 pami\u0119\u0107 o powstaniu styczniowym?<\/p>\n PROF. URSZULA MIZIA: <\/strong>Po\u015bwi\u0119cenie tych ludzi i ich odwaga budz\u0105 we mnie ogromny szacunek. Ja staram si\u0119 rozbudza\u0107 t\u0119 pami\u0119\u0107, a tak\u017ce ciekawo\u015b\u0107, poprzez muzyk\u0119. W jakim\u015b sensie powstanie styczniowe o\u017cywa w pie\u015bniach przede wszystkim wtedy, gdy si\u0119 ich s\u0142ucha lub je wykonuje. Dlatego tak wa\u017cne s\u0105 dla nas koncerty. Wyst\u0119powali\u015bmy m.in. wielokrotnie w Szkocji, gdzie mocno kultywuje si\u0119 pami\u0119\u0107 o narodowych bohaterach. Utwory s\u0105 bardzo dobrze odbierane, a sama historia budzi du\u017ce zainteresowanie.<\/p>\n My\u015bl\u0119, \u017ce w tym kontek\u015bcie wa\u017cny jest jeszcze jeden w\u0105tek. Dzi\u015b coraz cz\u0119\u015bciej s\u0142yszymy pytania o sens powsta\u0144czych zryw\u00f3w. Z naszej perspektywy wszystko wygl\u0105da inaczej, wiemy wi\u0119cej, ale gdy przygl\u0105dam si\u0119 pie\u015bniom powsta\u0144czym, lepiej rozumiem to, co czu\u0142y tamte pokolenia. Rozumiem, \u017ce ka\u017cde z tych powsta\u0144: listopadowe, styczniowe, \u015bl\u0105skie czy warszawskie, musia\u0142o nieuchronnie wybuchn\u0105\u0107. Nie jest naszym zadaniem je os\u0105dza\u0107. Powinni\u015bmy szanowa\u0107 dziedzictwo kulturowe tamtego czasu i pami\u0119taj\u0105c o tej spu\u015bci\u017anie, budowa\u0107 przysz\u0142o\u015b\u0107 w taki spos\u00f3b, by ofiara tamtych pokole\u0144 nie posz\u0142a na marne.<\/p>\n DR MA\u0141GORZATA K\u0141OSKOWICZ: <\/b>Bardzo dzi\u0119kuj\u0119 za rozmow\u0119.<\/p>\n<\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>[vc_separator]\r\n
\nPowstanie styczniowe: lekcja historii, lekcja muzyki<\/h3>\n
![\"Dr](\"http:\/\/us.edu.pl\/idb\/wp-content\/uploads\/sites\/72\/fotografie\/swoboda-badan-III\/Dr-hab.-Urszula-Mizia-prof.-US-fot.-Ewa-Hajnas-404x600.jpg\")
<\/p>\n
\nA przeciw nam \u015bmiertelny stoi wr\u00f3g.
\nWnet z naszych strzelb piorunne zagrzmi\u0105 strza\u0142y.
\nA lotem kul kieruje Zbawca B\u00f3g!<\/p>\n
\nO ojc\u00f3w gr\u00f3b bagnet\u00f3w poostrz stal.
\nNa odg\u0142os tr\u0105b, tw\u00f3j sztuciec bierz na oko!
\nHej! baczno\u015b\u0107! cel i w \u0142eb lub serce pal!<\/p>\n
\nPosz\u0142y w boje ch\u0142opcy nasze.
\nHu! Ha! Krew gra, duch gra, hu! Ha!
\nNiechaj Polska zna, jakich syn\u00f3w ma!<\/p>\n
\nPoszli nasi w b\u00f3j bez broni.
\nHu! Ha! Krew gra, duch gra, hu! Ha!
\nMatko \u2013 Polsko, \u017cyj!
\nJezus, Maria! Bij!<\/p>\n
\nNa bakier fezy, do g\u00f3ry w\u0105sy,
\n\u015amiech i manierek brz\u0119k na biwaku,
\nDo bitwy idzie si\u0119, gdyby w pl\u0105sy.<\/p>\n
\nBieg\u0142a m\u0142odzie\u017c do Ojcowa,
\nGdzie Kurowski sta\u0142.
\nDniem i noc\u0105 chrz\u0119stem broni,
\nGwarem, pie\u015bni\u0105, r\u017ceniem koni
\nBrzmia\u0142 skalisty wa\u0142.<\/p>\n
\nJak dostali w sk\u00f3r\u0119 w Skale!<\/p>\n
\nReszta usz\u0142a do Staszowa.<\/p>\n
\nA\u017c o Kij\u00f3w si\u0119 oprzemy.<\/p>\n
\nP\u00f3jdziem prosto do stolicy.<\/p>\n
\nJak dzielnie bij\u0105 Polaki.<\/p>\n
\nNut\u0105 serca rozgrzewa\u0142,
\nPilno na to zwa\u017cajcie,
\nCo wam powiem, s\u0142uchajcie:<\/p>\n
\n\u015awiat nas za to pochwali,
\nWalczmy za sw\u0105 krain\u0119,
\nP\u0119d\u017amy licho za D\u017awin\u0119.<\/p>\n