INICJATYWA DOSKONA\u0141O\u015aCI BADAWCZEJ<\/span><\/small><\/strong><\/p>\n SWOBODA BADA\u0143 \u2013 NAUKA DLA PRZYSZ\u0141O\u015aCI<\/span><\/small><\/strong><\/p>\n \n<\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div> Cykl \u201eSwoboda bada\u0144 \u2013 nauka dla przysz\u0142o\u015bci\u201d to artyku\u0142y, wywiady i kr\u00f3tkie filmy prezentuj\u0105ce badania laureat\u00f3w konkursu \u201eSwoboda bada\u0144\u201d<\/p>\n \n<\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>[vc_btn title=”CYKL \u201eSWOBODA BADA\u0143 \u2013 NAUKA DLA PRZYSZ\u0141O\u015aCI\u201d” style=”classic” shape=”square” color=”blue” size=”sm” align=”right” css=”.vc_custom_1620714581867{margin-top: 4px !important;margin-right: 0px !important;border-top-width: 0px !important;border-right-width: 0px !important;padding-top: 0px !important;padding-right: 0px !important;}” link=”url:https%3A%2F%2Fus.edu.pl%2Finicjatywadoskonalosci%2Fswoboda-badan-nauka-dla-przyszlosci%2F|||”][\/vc_column][vc_column width=”2\/3″][vc_column_text css=”.vc_custom_1743664206438{margin-bottom: 0px !important;border-bottom-width: 0px !important;padding-bottom: 0px !important;padding-left: 10px !important;}”]<\/p>\n dr Ma\u0142gorzata Myl-Chojnacka<\/strong><\/p>\n [\/vc_column_text][vc_row_inner css=”.vc_custom_1620304473772{margin-top: 0px !important;border-top-width: 0px !important;padding-top: 0px !important;}”][vc_column_inner width=”2\/3″][vc_empty_space height=”2px” css=”.vc_custom_1620304425731{background-color: #9b132a !important;}”][\/vc_column_inner][vc_column_inner width=”1\/3″][\/vc_column_inner][\/vc_row_inner]\r\n \n<\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n | Autorka: Olimpia Orz\u0105da\u0142a |<\/span><\/p>\n Czym jest audyzm i co le\u017cy u jego podstaw? Jakie s\u0105 formy tego rodzaju dyskryminacji? Jak wygl\u0105da relacja mi\u0119dzy j\u0119zykiem migowym a j\u0119zykiem narodowym? Dr Ma\u0142gorzata Myl-Chojnacka z Wydzia\u0142u Prawa i Administracji Uniwersytetu \u015al\u0105skiego w Katowicach w ramach konkursu \u201eSwoboda bada\u0144\u201d Inicjatywy Doskona\u0142o\u015bci Badawczej realizowa\u0142a projekt po\u015bwi\u0119cony sytuacji os\u00f3b g\/G\u0142uchych w Polsce i w Wielkiej Brytanii. Badaczka chcia\u0142a przede wszystkim ustali\u0107, jakie s\u0105 przyczyny dyskryminacji os\u00f3b g\/G\u0142uchych. Audyzm ma wiele twarzy \u2013 bardziej oczywistych i zupe\u0142nie ukrytych.<\/b><\/p>\n \u2013 W swoich badaniach za\u0142o\u017cy\u0142am, \u017ce odnosz\u0119 si\u0119 zar\u00f3wno do os\u00f3b, kt\u00f3re identyfikuj\u0105 si\u0119 jako spo\u0142eczno\u015b\u0107 G\u0142uchych, czyli zapis jest wielk\u0105 liter\u0105 G, jak i os\u00f3b, kt\u00f3re nie identyfikuj\u0105 si\u0119 z kultur\u0105 G\u0142uchych, tylko maj\u0105 jak\u0105\u015b form\u0119 niedos\u0142uchu lub wady s\u0142uchu, i w\u00f3wczas zapis jest ma\u0142\u0105 literk\u0105 g \u2013 wyja\u015bnia badaczka.<\/p>\n Ludzie s\u0105 powszechnie zaznajomieni z og\u00f3lnym poj\u0119ciem dyskryminacji, a nawet szczeg\u00f3lnymi jej formami, takimi jak dyskryminacja kobiet, os\u00f3b starszych czy z niepe\u0142nosprawno\u015bciami, ale zdaniem dr M. Myl-Chojnackiej na poziomie bardziej szczeg\u00f3\u0142owym pojawia si\u0119 my\u015blenie stereotypowe.<\/p>\n<\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>[\/vc_column][\/vc_row][vc_row content_placement=”middle”][vc_column width=”1\/5″][\/vc_column][vc_column width=”1\/5″]\r\n Dr Ma\u0142gorzata Myl-Chojnacka | fot. Ma\u0142gorzata Dymowska<\/span><\/p>\n<\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>[\/vc_column][vc_column width=”3\/5″]\r\n \u2013 Mnie uderzy\u0142o, \u017ce my jako ludzie cz\u0119sto nie mamy \u015bwiadomo\u015bci, z czym osoby g\/G\u0142uche musz\u0105 si\u0119 mierzy\u0107. Dotkn\u0119\u0142o mnie to osobi\u015bcie, poniewa\u017c gdy zaczyna\u0142am prac\u0119 z osobami g\/G\u0142uchymi, wydawa\u0142o mi si\u0119, \u017ce ka\u017cda osoba g\/G\u0142ucha w Polsce potrafi czyta\u0107 i pisa\u0107 w j\u0119zyku polskim. Tymczasem tak nie jest \u2013 przyznaje prawniczka.<\/p>\n Pewna grupa os\u00f3b g\/G\u0142uchych nie ma znajomo\u015bci j\u0119zyka polskiego w pi\u015bmie lub ma j\u0105 w ograniczonym stopniu. Dopiero zrozumienie tego faktu pozwala u\u015bwiadomi\u0107 sobie wag\u0119 j\u0119zyka migowego dla tych os\u00f3b. Wa\u017cne jest w\u0142a\u015bciwe uregulowanie i ugruntowanie statusu j\u0119zyka migowego w polskim systemie prawnym. Zdaniem badaczki dopiero nadanie odpowiedniej rangi temu j\u0119zykowi pozwoli poprawi\u0107 sytuacj\u0119 os\u00f3b g\/G\u0142uchych, m.in. w edukacji, dost\u0119pie do informacji i ochronie zdrowia. W Polsce istnieje ustawa po\u015bwi\u0119cona j\u0119zykowi migowemu, co jest konsekwencj\u0105 faktu, \u017ce jeste\u015bmy jako pa\u0144stwo stron\u0105 mi\u0119dzynarodowej Konwencji o prawach os\u00f3b niepe\u0142nosprawnych.<\/p>\n \u2013 W tej konwencji wprost stwierdzono, \u017ce j\u0119zyk migowy jest pe\u0142noprawn\u0105 form\u0105 komunikacji i spe\u0142nia wymogi j\u0119zyka. Jako strona tej konwencji musieli\u015bmy przyj\u0105\u0107 odpowiednie regulacje \u2013 wyja\u015bnia naukowczyni.<\/p>\n<\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>[\/vc_column][\/vc_row][vc_row][vc_column width=”1\/3″][\/vc_column][vc_column width=”2\/3″]\r\n Dr M. Myl-Chojnacka bada\u0142a sytuacj\u0119 w Wielkiej Brytanii, gdzie pod wzgl\u0119dem podej\u015bcia do os\u00f3b g\/G\u0142uchych jest lepiej ni\u017c w Polsce. W naszym kraju \u2013 w przeciwie\u0144stwie do Wielkiej Brytanii \u2013 dost\u0119p do t\u0142umacza j\u0119zyka migowego jest ograniczony. Przyj\u0119to tam dotycz\u0105ce tej kwestii specjalne regulacje, kt\u00f3re mog\u0105 sta\u0107 si\u0119 inspiracj\u0105 do wprowadzenia zmian w polskim prawie. U nas r\u00f3wnie\u017c s\u0105 okre\u015blone regulacje prawne pomagaj\u0105ce dyskryminowanym osobom z niepe\u0142nosprawno\u015bciami \u2013 mamy ustaw\u0119 o j\u0119zyku migowym i innych \u015brodkach komunikowania si\u0119 os\u00f3b g\/G\u0142uchych oraz ustaw\u0119 o zapewnieniu dost\u0119pno\u015bci osobom ze szczeg\u00f3lnymi potrzebami. J\u0119zyk migowy zosta\u0142 w niej uznany za narz\u0119dzie dost\u0119pno\u015bci. Pierwsza z tych ustaw jest aktualnie poddawana ocenie.<\/p>\n \u2013 Warto wspomnie\u0107, \u017ce w Polsce tak naprawd\u0119 funkcjonuj\u0105 r\u00f3wnolegle dwa j\u0119zyki: j\u0119zyk polski i polski j\u0119zyk migowy, kt\u00f3rym pos\u0142uguj\u0105 si\u0119 osoby g\/G\u0142uche, a do tego funkcjonuje system j\u0119zykowo-migowy \u2013 m\u00f3wi badaczka z Wydzia\u0142u Prawa i Administracji.<\/p>\n Polski j\u0119zyk migowy ma swoj\u0105 gramatyk\u0119, leksyk\u0119, natomiast system j\u0119zykowo-migowy polega na wspomaganiu wypowiedzi d\u017awi\u0119kowo-artykulacyjnej okre\u015blonymi znakami migowymi. Nie jest to naturalny j\u0119zyk os\u00f3b g\/G\u0142uchych \u2013 to tak naprawd\u0119 sztuczna forma, kt\u00f3rej cz\u0119sto nie znaj\u0105. W ustawie polski j\u0119zyk migowy uznano za naturalny spos\u00f3b komunikowania si\u0119, system j\u0119zykowy natomiast uznano za podstawow\u0105 form\u0119. Wprowadza to pewien dysonans, poniewa\u017c nie wiadomo, kt\u00f3rym j\u0119zykiem powinni si\u0119 pos\u0142ugiwa\u0107 np. urz\u0119dnicy czy zatrudnieni t\u0142umacze w jednostkach publicznych. Dr M. Myl-Chojnacka podkre\u015bla potrzeb\u0119 zmiany tych regulacji prawnych. Nad nowelizacj\u0105 ustawy pracuj\u0105 nie tylko prawnicy, lecz r\u00f3wnie\u017c osoby g\/G\u0142uche.<\/p>\n Ustawa o dost\u0119pno\u015bci odnosi si\u0119 do organ\u00f3w publicznych i jednostek finansowanych w znacz\u0105cym stopniu ze \u015brodk\u00f3w publicznych. Nie s\u0105 to jednak wszystkie miejsca, w kt\u00f3rych osoby g\/G\u0142uche potrzebuj\u0105 wsparcia t\u0142umacza. Tej ustawie nie podlegaj\u0105 np. s\u0105dy. Zapewnianie dost\u0119pno\u015bci przez organy ochrony prawnej okre\u015blaj\u0105 odr\u0119bne regulacje.<\/p>\n \u2013 Kiedy\u015b pomaga\u0142am kole\u017cance, kt\u00f3ra jest osob\u0105 g\/G\u0142uch\u0105. Chcia\u0142y\u015bmy sprawdzi\u0107, jak pewne rozwi\u0105zania wygl\u0105daj\u0105 w praktyce. Na stronie internetowej urz\u0119du by\u0142a informacja o dost\u0119pno\u015bci t\u0142umaczy, ale z adnotacj\u0105, \u017ce takie zapotrzebowanie zg\u0142asza si\u0119 kilka dni wcze\u015bniej. Pierwsz\u0105 podstawow\u0105 form\u0105 kontaktu zg\u0142oszenia by\u0142 telefon. Pojawia si\u0119 pytanie: Jak osoba g\/G\u0142ucha samodzielnie ma zadzwoni\u0107 do urz\u0119du i zasygnalizowa\u0107, \u017ce potrzebuje t\u0142umacza j\u0119zyka migowego? Zadzwoni\u0142am wi\u0119c do urz\u0119du, gdzie stwierdzono, \u017ce je\u015bli jest to osoba pe\u0142noletnia, ma to za\u0142atwi\u0107 sama, np. poprzez wys\u0142anie e-maila. I tu pojawia si\u0119 kolejny problem: nie ka\u017cda osoba g\/G\u0142ucha wy\u015ble wiadomo\u015b\u0107, poniewa\u017c nie potrafi jej napisa\u0107. Zatem teoretycznie mamy dost\u0119pno\u015b\u0107, a w praktyce wygl\u0105da to r\u00f3\u017cnie \u2013 opowiada dr M. Myl-Chojnacka.<\/p>\n<\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>[\/vc_column][\/vc_row][vc_row content_placement=”middle”][vc_column width=”1\/2″]\r\n Polski j\u0119zyk migowy ma swoj\u0105 gramatyk\u0119 i leksyk\u0119, natomiast system j\u0119zykowo-migowy polega na wspomaganiu wypowiedzi d\u017awi\u0119kowo-artykulacyjnej okre\u015blonymi znakami migowymi | fot. Freepik<\/span><\/p>\n<\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>[\/vc_column][vc_column width=”1\/2″]\r\n Badaczka zwraca r\u00f3wnie\u017c uwag\u0119, \u017ce tak naprawd\u0119 ka\u017cda osoba mo\u017ce si\u0119 zg\u0142osi\u0107 jako t\u0142umacz j\u0119zyka migowego \u2013 kwalifikacje nie s\u0105 weryfikowane. Nowelizacja ustawy mo\u017ce pom\u00f3c ustali\u0107 jasne ramy kwalifikacji t\u0142umaczy, ale nie rozwi\u0105\u017ce wszystkich problem\u00f3w. Jednym z nich jest niedostateczna jako\u015b\u0107 kszta\u0142cenia t\u0142umaczy j\u0119zyka migowego, a tak\u017ce brak jasnych wymaga\u0144 dotycz\u0105cych ich kompetencji oraz kwalifikacji nauczycieli pracuj\u0105cych z osobami g\/G\u0142uchymi. Obecnie brakuje t\u0142umaczy maj\u0105cych odpowiedni\u0105 praktyk\u0119 i kwalifikacje do t\u0142umaczenia w specjalnych dziedzinach, np. prawo, medycyna.<\/p>\n \u2013 Sytuacja os\u00f3b g\/G\u0142uchych by\u0142a ca\u0142kowicie ignorowana przez wiele lat. Tak naprawd\u0119 dopiero teraz si\u0119 o tym m\u00f3wi. Pojawiaj\u0105 si\u0119 nawet publikacje popularnonaukowe, kt\u00f3re doskonale nag\u0142a\u015bniaj\u0105 ten temat \u2013 m\u00f3wi prawniczka.<\/p>\n Dr M. Myl-Chojnacka zaznacza, \u017ce niestety nadal brakuje \u015bwiadomo\u015bci, z czym zmagaj\u0105 si\u0119 osoby g\/G\u0142uche i jakie s\u0105 ich potrzeby. Do tego dochodzi strach i niepewno\u015b\u0107 \u2013 niekt\u00f3rzy nie wiedz\u0105 na przyk\u0142ad, jak zainicjowa\u0107 kontakt z osob\u0105 g\/G\u0142uch\u0105, co powiedzie\u0107, jak si\u0119 zachowa\u0107. Kluczowe jest u\u015bwiadamianie spo\u0142ecze\u0144stwa i szerzenie wiedzy na ten temat.<\/p>\n Badaczka zauwa\u017ca, \u017ce w Wielkiej Brytanii i Szwecji jest te\u017c inna \u015bwiadomo\u015b\u0107 os\u00f3b g\/G\u0142uchych \u2013 znaj\u0105 one swoje prawa, wiedz\u0105 na przyk\u0142ad, ile godzin t\u0142umacze\u0144 przys\u0142uguje im w tygodniu. W Polsce natomiast nie jest to zagwarantowane i ca\u0142y czas trzeba pisa\u0107 r\u00f3\u017cne wnioski. Inna sytuacja jest r\u00f3wnie\u017c na uczelniach \u2013 dr M. Myl-Chojnacka uczestniczy\u0142a w spotkaniach ze studentami na Uniwersytecie Manchesterskim i Uniwersytecie Sztokholmskim, gdzie w biurach dost\u0119pno\u015bci stale obecni s\u0105 t\u0142umacze j\u0119zyka migowego, dzi\u0119ki czemu osoby g\/G\u0142uche bez problemu mog\u0105 w pe\u0142ni uczestniczy\u0107 w zaj\u0119ciach, co p\u00f3\u017aniej przek\u0142ada si\u0119 na zwi\u0119kszenie ich szans na rynku pracy.<\/p>\n<\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>[\/vc_column][\/vc_row][vc_row][vc_column width=”1\/3″][\/vc_column][vc_column width=”2\/3″]\r\n W Polsce wci\u0105\u017c istniej\u0105 jednostki publiczne, kt\u00f3re nie zapewniaj\u0105 wsparcia dla os\u00f3b g\/G\u0142uchych nawet na minimalnym poziomie. Zdaniem badaczki problem ten nie wynika ze z\u0142ej woli w\u0142adz, lecz ma charakter systemowy i cz\u0119sto wi\u0105\u017ce si\u0119 z niedostatecznym finansowaniem.<\/p>\n W budynkach Uniwersytetu \u015al\u0105skiego, tak\u017ce na Wydziale Prawa i Administracji, s\u0105 zamontowane p\u0119tle indukcyjne umo\u017cliwiaj\u0105ce s\u0142yszenie w aparatach s\u0142uchowych. Istnieje r\u00f3wnie\u017c mo\u017cliwo\u015b\u0107 skorzystania z t\u0142umacza j\u0119zyka migowego. Tymi kwestiami zajmuje si\u0119 na naszej uczelni koordynatorka ds. dost\u0119pno\u015bci Anna Nawrot.<\/p>\n \u2013 Cieszy\u0142am si\u0119, kiedy nasz uniwersytet rozpocz\u0105\u0142 kursy podstawowe polskiego j\u0119zyka migowego. Sama bra\u0142am w nich udzia\u0142. To by\u0142 pierwszy etap mojej nauki, kt\u00f3r\u0105 p\u00f3\u017aniej kontynuowa\u0142am na w\u0142asn\u0105 r\u0119k\u0119. Stwierdzi\u0142am, \u017ce pracuj\u0105c z osobami g\/G\u0142uchymi, badaj\u0105c sytuacj\u0119 audyzmu w Polsce, musz\u0119 pos\u0142ugiwa\u0107 si\u0119 ich j\u0119zykiem. My\u015bl\u0119, \u017ce nauczenie si\u0119 podstawowych zwrot\u00f3w, nawet tylko grzeczno\u015bciowych, nie wymaga du\u017cego wysi\u0142ku, a na pewno by\u0142oby pierwszym krokiem do zwi\u0119kszenia wiedzy i \u015bwiadomo\u015bci. A to ju\u017c b\u0119dzie du\u017cy sukces, kt\u00f3ry mo\u017ce przyspieszy\u0107 zmiany prawne \u2013 konkluduje dr M. Myl-Chojnacka.<\/p>\n<\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>[vc_separator]\r\n
\nAudyzm \u2013 niewidoczna dyskryminacja<\/h3>\n
![\"Dr](\"http:\/\/us.edu.pl\/idb\/wp-content\/uploads\/sites\/72\/fotografie\/swoboda-badan-III\/Dr-Malgorzata-Myl-Chojnacka-fot.-Malgorzata-Dymowska-400x600.jpg\")
<\/p>\n![\"U\u017cytkownicy](\"http:\/\/us.edu.pl\/idb\/wp-content\/uploads\/sites\/72\/fotografie\/swoboda-badan-III\/Uzytkownicy-jezyka-migowego-Freepik-600x519.jpg\")
<\/p>\n