INICJATYWA DOSKONA\u0141O\u015aCI BADAWCZEJ<\/span><\/small><\/strong><\/p>\n SWOBODA BADA\u0143 \u2013 NAUKA DLA PRZYSZ\u0141O\u015aCI<\/span><\/small><\/strong><\/p>\n \n<\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div> Cykl \u201eSwoboda bada\u0144 \u2013 nauka dla przysz\u0142o\u015bci\u201d to artyku\u0142y, wywiady i kr\u00f3tkie filmy prezentuj\u0105ce badania laureat\u00f3w konkursu \u201eSwoboda bada\u0144\u201d<\/p>\n \n<\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>[vc_btn title=”CYKL \u201eSWOBODA BADA\u0143 \u2013 NAUKA DLA PRZYSZ\u0141O\u015aCI\u201d” style=”classic” shape=”square” color=”blue” size=”sm” align=”right” css=”.vc_custom_1620714581867{margin-top: 4px !important;margin-right: 0px !important;border-top-width: 0px !important;border-right-width: 0px !important;padding-top: 0px !important;padding-right: 0px !important;}” link=”url:https%3A%2F%2Fus.edu.pl%2Finicjatywadoskonalosci%2Fswoboda-badan-nauka-dla-przyszlosci%2F|||”][\/vc_column][vc_column width=”2\/3″][vc_column_text css=”.vc_custom_1652878672577{margin-bottom: 0px !important;border-bottom-width: 0px !important;padding-bottom: 0px !important;padding-left: 10px !important;}”]<\/p>\n dr Anita Pollak<\/strong><\/p>\n [\/vc_column_text][vc_row_inner css=”.vc_custom_1620304473772{margin-top: 0px !important;border-top-width: 0px !important;padding-top: 0px !important;}”][vc_column_inner width=”2\/3″][vc_empty_space height=”2px” css=”.vc_custom_1620304425731{background-color: #9b132a !important;}”][\/vc_column_inner][vc_column_inner width=”1\/3″][\/vc_column_inner][\/vc_row_inner]\r\n \n<\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n Zanim zacz\u0119li\u015bmy postrzega\u0107 psa jako przyjaciela cz\u0142owieka, najpierw traktowali\u015bmy go jako u\u017cyteczne narz\u0119dzie \u2013 pilnowa\u0142 stada, pomaga\u0142 polowa\u0107. W ko\u0144cu zacz\u0119li\u015bmy po prostu ceni\u0107 jego towarzystwo. Czy to samo mo\u017ce sta\u0107 si\u0119 z maszynami? Wiele wskazuje na to, \u017ce tak. O tym, jak cz\u0142owiek reaguje na roboty i czy bardziej jeste\u015bmy sk\u0142onni traktowa\u0107 je jako sojusznik\u00f3w czy wrog\u00f3w, opowiada dr Anita Pollak z Wydzia\u0142u Nauk Spo\u0142ecznych U\u015a, laureatka konkursu Swoboda bada\u0144, w ramach kt\u00f3rego realizowa\u0142a projekt badawczy dotycz\u0105cy relacji ludzi z robotami w miejscu pracy.<\/p>\n Weronika Cygan: Literatura, filmy, teledyski, gry komputerowe \u2013 roboty pojawiaj\u0105 si\u0119 wsz\u0119dzie. Poch\u0142aniaj\u0105 nasz\u0105 uwag\u0119, cho\u0107 nasz stosunek do nich bywa ambiwalentny. Z jednej strony poci\u0105gaj\u0105 nas i wzbudzaj\u0105 sympati\u0119, jak kultowy R2-D2 z Gwiezdnych wojen<\/i>\u00a0czy WALL-E, a z drugiej potrafi\u0105 napawa\u0107 nas l\u0119kiem lub odraz\u0105, jak maszyny z\u00a0Terminatora<\/i>. Sk\u0105d si\u0119 bierze ta z\u0142o\u017cono\u015b\u0107 ludzkich zachowa\u0144 wzgl\u0119dem robot\u00f3w?<\/strong><\/p>\n Dr Anita Pollak: Pani pytanie jest bardzo ciekawe. Nale\u017cy pami\u0119ta\u0107, \u017ce s\u0105 r\u00f3\u017cne grupy robot\u00f3w i ludzi. Ja przede wszystkim zajmuj\u0119 si\u0119 badaniami nad robotami przemys\u0142owymi. Bardzo obszern\u0105 grup\u0119 stanowi\u0105 roboty edukacyjne \u2013 w\u015br\u00f3d nich znajduj\u0105 si\u0119 roboty humanoidalne, czyli wygl\u0105dem przypominaj\u0105ce nas, ludzi. Rodzaj\u00f3w robot\u00f3w jest oczywi\u015bcie znacznie wi\u0119cej. W literaturze naukowej sporo miejsca po\u015bwi\u0119ca si\u0119 tzw. robotom domowym (domestic robots<\/i>) albo spo\u0142ecznym. Jest to grupa, kt\u00f3ra w ostatnim czasie coraz mocniej si\u0119 rozwija. Ich zadaniem jest wspieranie os\u00f3b chorych lub tych, kt\u00f3rych mo\u017cliwo\u015bci przemieszczania si\u0119 s\u0105 ograniczone. Wszystkie te roboty pe\u0142ni\u0105 r\u00f3\u017cne funkcje i inaczej wygl\u0105daj\u0105. Dlaczego tak jest, \u017ce z jednej strony si\u0119 ich obawiamy, a z drugiej lubimy je i chcemy z nimi przebywa\u0107? To zale\u017cy od osoby, kt\u00f3r\u0105 spytamy. Nie powiedzia\u0142abym, \u017ce kwesti\u0105 rozstrzygaj\u0105c\u0105 jest tutaj wiek \u2013 widz\u0119 osoby starsze, kt\u00f3rym odpowiada, \u017ce mog\u0105 zwr\u00f3ci\u0107 si\u0119 po szklank\u0119 wody do robota, nawet dziesi\u0119\u0107 razy w ci\u0105gu dnia, a gdyby mia\u0142y o to samo poprosi\u0107 drugiego cz\u0142owieka, czu\u0142yby si\u0119 ju\u017c skr\u0119powane, \u017ce tak cz\u0119sto sprawiaj\u0105 komu\u015b k\u0142opot. To nie wiek decyduje zatem o tym, czy jeste\u015bmy sk\u0142onni utrzymywa\u0107 kontakt z robotami.<\/p>\n Podczas mojej wizyty na Expo 2020 w Dubaju w marcu 2022 roku, gdzie a\u017c roi\u0142o si\u0119 od nowych technologii, by\u0142am \u015bwiadkiem ciekawych ludzkich zachowa\u0144. Znajdowa\u0142y si\u0119 tam m.in. stanowiska z robotami edukacyjnymi. Jeden z nich mia\u0142 zdolno\u015b\u0107 odpowiadania na pytania zadawane przez zwracaj\u0105ce si\u0119 do niego osoby. Doro\u015bli mu si\u0119 tylko przypatrywali, natomiast dzieci, kt\u00f3re by\u0142y bli\u017cej tego robota, dotyka\u0142y go i dzi\u0119kowa\u0142y mu za odpowied\u017a, a tak\u017ce g\u0142aska\u0142y (podobnie, jak czasem mama g\u0142aszcze swoje dzieci). By\u0142o to bardzo interesuj\u0105ce zjawisko.<\/p>\n Weronika Cygan<\/strong>: <\/strong>W internecie mo\u017cna znale\u017a\u0107 sporo film\u00f3w, na kt\u00f3rych ludzie w podobny, czu\u0142y spos\u00f3b podchodz\u0105 do robot\u00f3w. Bywa, \u017ce \u017ale traktowane maszyny \u2013 popychane lub kopane przez pracownik\u00f3w w ramach test\u00f3w wytrzyma\u0142o\u015bciowych \u2013 wzbudzaj\u0105 w nas wsp\u00f3\u0142czucie i autentyczn\u0105 trosk\u0119. Czujemy jaki\u015b op\u00f3r na widok brutalnego obchodzenia si\u0119 z nimi. Czy wobec tego mo\u017cemy relacj\u0119 cz\u0142owieka z robotem por\u00f3wna\u0107 do relacji, jak\u0105 mamy z naszymi pupilami, psem lub kotem?<\/b><\/p>\n Dr Anita Pollak: Zacz\u0119\u0142am zg\u0142\u0119bia\u0107 ten temat i okaza\u0142o si\u0119, \u017ce ludzie rzeczywi\u015bcie t\u0142umacz\u0105 t\u0119 relacj\u0119 z robotem, odnosz\u0105c j\u0105 do skryptu wi\u0119zi relacji z psem. Psy zosta\u0142y udomowione przez cz\u0142owieka, bo by\u0142y nam potrzebne, \u017ceby pilnowa\u0107 czy sygnalizowa\u0107 niebezpiecze\u0144stwo, ale z czasem sta\u0142y si\u0119 te\u017c cz\u0142onkami naszych rodzin. Troch\u0119 to zabrzmi filozoficznie, ale my\u015bl\u0119, \u017ce prawdopodobnie to szersze do\u015bwiadczenie wp\u0142ywa na nasz\u0105 postaw\u0119 wobec robot\u00f3w. Mniej si\u0119 zaczynamy ich ba\u0107, bo bardziej je znamy i przede wszystkim wiemy, \u017ce one nam si\u0119 przydaj\u0105, pomagaj\u0105 nam, wi\u0119c jednocze\u015bnie jeste\u015bmy bardziej usatysfakcjonowani faktem, \u017ce mo\u017cemy co\u015b z nimi robi\u0107.<\/p>\n Weronika Cygan: Co zatem wp\u0142ywa na to, jak poszczeg\u00f3lne osoby postrzegaj\u0105 roboty i czy s\u0105 wzgl\u0119dem nich przyja\u017anie nastawione czy te\u017c pozostaj\u0105 nieufne?<\/b><\/p>\n Dr Anita Pollak: W swoich badaniach obserwowa\u0142am pojawiaj\u0105ce si\u0119 u ludzi uczucie utraty kontroli nad sytuacj\u0105 podczas ich kontaktu z robotami. Trzeba pami\u0119ta\u0107, \u017ce uczucie posiadania kontroli jest dla cz\u0142owieka czym\u015b bardzo wa\u017cnym. Czujemy si\u0119 bezpiecznie i pewnie, gdy panujemy nad sytuacj\u0105. Wszechogarniaj\u0105ca nas niepewno\u015b\u0107 w r\u00f3\u017cnych okoliczno\u015bciach jest natomiast najgorszym, co cz\u0142owiek mo\u017ce odczuwa\u0107. Taka niepewno\u015b\u0107 mo\u017ce si\u0119 pojawi\u0107 r\u00f3wnie\u017c w kontaktach z robotem, dlatego \u017ce wielu ludzi nie zna robot\u00f3w i nie wie, czego si\u0119 po nich spodziewa\u0107. Aby zaradzi\u0107 takim obawom, liczni eksperci sugeruj\u0105, \u017ceby uczy\u0107 ludzi tego, jak robot funkcjonuje, jakie s\u0105 jego mechanizmy dzia\u0142ania i jak odpowiednio na nie reagowa\u0107, np. gdy robot pope\u0142nia b\u0142\u0105d. Jest taki dzia\u0142 psychologii, kt\u00f3ry m\u00f3wi o poznaniu spo\u0142ecznym, czyli generalnie o naszym post\u0119powaniu w r\u00f3\u017cnych sytuacjach spo\u0142ecznych. Zajmuje si\u0119 on kategoryzacj\u0105 i tzw. skryptami \u2013 swego rodzaju p\u0119tlami naszych zachowa\u0144. Innymi s\u0142owy: mogliby\u015bmy powiedzie\u0107, \u017ce gdy spotykamy na ulicy kogo\u015b, kogo znamy, to widz\u0105c go, podchodzimy do niego, m\u00f3wimy: \u201eCze\u015b\u0107, dobrze ci\u0119 zobaczy\u0107\u201d, a on na to odpowiada r\u00f3wnie\u017c zgodnie z pewnym standardem: \u201eMnie r\u00f3wnie\u017c mi\u0142o ci\u0119 spotka\u0107\u201d. To wszystko obejmuje pewien skrypt. Gdyby\u015bmy zachowali si\u0119 inaczej i np. przeszli na drug\u0105 stron\u0119 ulicy, a jeste\u015bmy w dobrych relacjach, by\u0142oby to niezrozumia\u0142e i nieoczekiwane. My\u015bl\u0119, \u017ce te skrypty w odniesieniu do robot\u00f3w r\u00f3wnie\u017c si\u0119 tworz\u0105. Poniek\u0105d nasze zachowania w kontaktach z innymi lud\u017ami przenosimy na roboty. To wida\u0107 cho\u0107by wtedy, gdy osoby pracuj\u0105ce w hali z robotami wk\u0142adaj\u0105 im r\u0119kawice robocze i witaj\u0105 si\u0119 z nimi, wchodz\u0105c do pomieszczenia.<\/p>\n To bardzo istotne, \u017ce zagadnieniem kontakt\u00f3w cz\u0142owieka z robotami zaj\u0119li si\u0119 psychologowie. Przez lata temat badali wy\u0142\u0105cznie in\u017cynierowie: czy uk\u0142ad jest sprawny i robot dobrze dzia\u0142a, z jak\u0105 pr\u0119dko\u015bci\u0105 powinien si\u0119 porusza\u0107, aby nie zaszkodzi\u0107 cz\u0142owiekowi ani go nie zrani\u0107. To r\u00f3wnie\u017c oni dbali o to, by stanowisko pracy z robotem spe\u0142nia\u0142o normy ergonomiczne. W og\u00f3le natomiast nie zastanawiali si\u0119 nad tym, jak cz\u0142owiek reaguje na robota i czy praca z nim mu odpowiada.<\/p>\n<\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n Weronika Cygan: Wiele z obaw, kt\u00f3re ludzie \u017cywi\u0105 wobec robot\u00f3w, wydaje si\u0119 dotyka\u0107 kwestii miejsca cz\u0142owieka w \u015bwiecie. Niekoniecznie mo\u017ce chodzi\u0107 o bezpo\u015bredni kontakt, ale o szersze do\u015bwiadczenie. Sporo os\u00f3b s\u0105dzi, \u017ce roboty pozbawi\u0105 ich miejsc pracy, bo maszyna \u2013 w odr\u00f3\u017cnieniu od nich \u2013 nie m\u0119czy si\u0119, nie potrzebuje przerwy na posi\u0142ek lub p\u00f3j\u015bcie do toalety, a w razie usterki \u0142atwo j\u0105 naprawi\u0107. Czy te obawy s\u0105 zasadne?<\/b><\/p>\n Dr Anita Pollak: Ciekawa kwestia pojawi\u0142a si\u0119 w trakcie moich prac prowadzonych w ramach Swobody bada\u0144. Mia\u0142am wystarczaj\u0105c du\u017co danych, by zbada\u0107 przyczyn\u0119 tego, dlaczego pracownicy czasem niszcz\u0105 roboty. Okaza\u0142o si\u0119, \u017ce istnieje r\u00f3\u017cnica mi\u0119dzy tym, jak ludzie reaguj\u0105 na roboty przemys\u0142owe, a jak na kolaboracyjne (collaboration robots), kt\u00f3re s\u0105 mniejszych rozmiar\u00f3w, \u0142atwiej programowalne i bardziej bezpieczne. Cz\u0119\u015bciej niszcz\u0105 te ostatnie, co mnie osobi\u015bcie zaskoczy\u0142o, bo przecie\u017c praca tych ludzi jest dzi\u0119ki takim kolaboracyjnym robotom prostsza, bezpieczniejsza, a pracownicy sami przyznaj\u0105, \u017ce s\u0105 mniej zm\u0119czeni. Mimo wszystko ludzie odreagowuj\u0105 w ten spos\u00f3b jak\u0105\u015b frustracj\u0119. Dlaczego? Ostatnio pojawiaj\u0105 si\u0119 teksty naukowe wskazuj\u0105ce, \u017ce spo\u0142eczna akceptacja wykorzystania robot\u00f3w w miejscach pracy bardzo wzros\u0142a po wybuchu pandemii koronawirusa. Przedtem zastanawiali\u015bmy si\u0119, jak b\u0119d\u0105 funkcjonowa\u0142y zespo\u0142y, w kt\u00f3rych roboty zast\u0105pi\u0105 pracownik\u00f3w, i czy roboty zabior\u0105 cz\u0142owiekowi prac\u0119. To s\u0105 \u017cywe dyskusje spo\u0142eczne, \u015bwiadcz\u0105ce o silnych obawach i niepewno\u015bci przysz\u0142o\u015bci. Niewiele os\u00f3b wyra\u017caj\u0105cych je mia\u0142o wcze\u015bniej konkretne do\u015bwiadczenia z robotami. W ko\u0144cu jednak zauwa\u017ca\u0142y, \u017ce maszyny pomagaj\u0105 ludziom; powoduj\u0105, i\u017c praca jest mniej uci\u0105\u017cliwa. Okres pandemii dodatkowo spowodowa\u0142, \u017ce roboty zwi\u0119ksza\u0142y bezpiecze\u0144stwo w miejscach pracy \u2013 od nich przecie\u017c nie mo\u017cna si\u0119 zarazi\u0107 chorob\u0105. Ch\u0119\u0107 do pracy z robotami wzros\u0142a. Ludzie widzieli wcze\u015bniej zagro\u017cenie w robotyzacji, automatyzacji, a tymczasem to mo\u017ce by\u0107 spos\u00f3b na rozwi\u0105zanie wielu problem\u00f3w. Nie spodziewali\u015bmy si\u0119 wojny w Ukrainie, tego, ile zniszcze\u0144 przyniesie, a teraz my\u015blimy o tym, jaki b\u0119dzie nowy \u015bwiat po konflikcie i jak Ukraina b\u0119dzie si\u0119 odbudowywa\u0107. Kto b\u0119dzie tam pracowa\u0142? By\u0107 mo\u017ce tamtejsze fabryki zostan\u0105 zautomatyzowane, a dzi\u0119ki robotom ludzie zajm\u0105 si\u0119 innymi rzeczami? W tej chwili potrzebni s\u0105 te\u017c nauczyciele j\u0119zyka ukrai\u0144skiego, a obecno\u015b\u0107 robot\u00f3w edukacyjnych mog\u0142aby na cz\u0119\u015b\u0107 tego zapotrzebowania odpowiedzie\u0107. Godzimy si\u0119 na pewne rozwi\u0105zania, bo wszystko wok\u00f3\u0142 nas si\u0119 zmienia i musimy akceptowa\u0107 nadchodz\u0105ce zmiany oraz przystosowywa\u0107 si\u0119 do nich.<\/p>\n Weronika Cygan: Na razie wci\u0105\u017c traktujemy obecno\u015b\u0107 robot\u00f3w w naszym otoczeniu jako co\u015b wyj\u0105tkowego, mo\u017ce nawet egzotycznego, co ci\u0105gle bardziej pasuje do scenariuszy science fiction ni\u017c prawdziwego \u017cycia. Jak pr\u0119dko mo\u017ce si\u0119 to zmieni\u0107? Kiedy zaczniemy postrzega\u0107 roboty jako, nazwijmy to, \u201enaturalny element krajobrazu\u201d i si\u0119 z nimi oswoimy?<\/b><\/p>\n Dr Anita Pollak: Kiedy spytamy os\u00f3b wok\u00f3\u0142 nas, czy maj\u0105 sprz\u0105taj\u0105c\u0105 Roomb\u0119, to wiele z nich odpowie, \u017ce tak. Czy ucz\u0105 si\u0119 j\u0119zyka obcego z botem? R\u00f3wnie\u017c wielu odpowie, \u017ce tak. W trakcie prowadzonych bada\u0144 trafi\u0142am do zak\u0142adu produkcyjnego, gdzie by\u0142y tylko trzy stanowiska do pracy z robotem, a kolejnych pi\u0119tna\u015bcie urz\u0105dzono w tradycyjny spos\u00f3b. Gdy na pocz\u0105tku zmiany mistrz m\u00f3wi\u0142, kt\u00f3rzy pracownicy b\u0119d\u0105 przydzieleni do stanowiska z robotem, oni si\u0119 z tego cieszyli, lubili tam pracowa\u0107. To by\u0142o dla nich wyr\u00f3\u017cnienie, nagroda, bo wiedzieli, \u017ce ich dzie\u0144 pracy b\u0119dzie wygl\u0105da\u0142 inaczej. Roboty s\u0105 ju\u017c wok\u00f3\u0142 nas, ale nie zawsze \u015bwiadomie zwracamy na nie uwag\u0119. Nie wsz\u0119dzie jednak interakcje z nimi b\u0119d\u0105 odbierane w taki pozytywny spos\u00f3b. Jaki\u015b czas temu przeprowadzono ciekawe badanie z robotami edukacyjnymi. Sprawdzano reakcje uczni\u00f3w, gdy by\u0142y odpytywane przez robota, a nast\u0119pnie przez nauczyciela. Generalnie dzieci \u017ale reagowa\u0142y podczas przepytywania ich przez robota. Podobnie by\u0142o podczas innego badania, kiedy CV kandydata do pracy sprawdza\u0142 system, a rozmow\u0119 z nim prowadzi\u0142 awatar zamiast cz\u0142owieka. Ludzie w takiej sytuacji czuj\u0105 si\u0119 niesprawiedliwie potraktowani. W swoich badaniach wyprowadzi\u0142am wniosek, \u017ce ludzi nale\u017cy odpowiednio przygotowa\u0107 do pracy z robotami. W moich pracach ze Swobody bada\u0144 stwierdzam, \u017ce do\u015bwiadczenie ma du\u017ce znaczenie dla prze\u017cywania stresu w pracy z robotem. Istotne jest r\u00f3wnie\u017c, wspomniane ju\u017c wcze\u015bniej, poczucie kontroli nad sytuacj\u0105. Pocz\u0105tkowo cz\u0142owiek obcuj\u0105cy z robotem w miejscu pracy my\u015bli, \u017ce panuje nad sytuacj\u0105, ale w momencie, gdy uruchamiana jest maszyna i ona dzia\u0142a np. z okre\u015blon\u0105 szybko\u015bci\u0105, to ta osoba musi si\u0119 dostosowa\u0107 do jej tempa. To pierwszy moment, gdy cz\u0142owiek u\u015bwiadamia sobie, \u017ce chyba jednak nie ma pe\u0142nej kontroli nad tym, co si\u0119 dzieje. Dodatkowo zatrzymanie przez niego mechanizmu mog\u0142oby by\u0107 odebrane \u017ale, bo wtedy wszyscy wok\u00f3\u0142 wiedz\u0105, \u017ce on pope\u0142ni\u0142 jaki\u015b b\u0142\u0105d.<\/p>\n My\u015bl\u0119, \u017ce tutaj kwestia kontroli jest bardzo ciekawym zagadnieniem i ono si\u0119 coraz bardziej komplikuje. Nagle si\u0119 zorientowali\u015bmy, \u017ce bardzo ma\u0142o wiemy, jak w takich warunkach pracy z robotami zmienia si\u0119 zachowanie cz\u0142owieka. Co, gdy tych maszyn jest wi\u0119cej? Wiemy, \u017ce ludzie s\u0105 bardziej wyczerpani mentalnie, kiedy pracuj\u0105 z czterema robotami zamiast jednego. Do tego dochodzi \u015bwiadomo\u015b\u0107, \u017ce ja \u2013 cz\u0142owiek \u2013 jestem jeden, a te roboty tworz\u0105 osobn\u0105 grup\u0119.<\/p>\n Weronika Cygan: Wydaje si\u0119, \u017ce przed pracodawcami stoi wielkie wyzwanie, by miejsca pracy z robotami by\u0142y dla ludzi jak najbardziej przyjazne. Czy w polskim prawie uwzgl\u0119dnia si\u0119 najnowsze wyniki bada\u0144 psychologicznych przy ustanawianiu przepis\u00f3w obowi\u0105zuj\u0105cych w r\u00f3\u017cnych firmach i przedsi\u0119biorstwach wykorzystuj\u0105cych maszyny?<\/b><\/p>\n Dr Anita Pollak: Mamy normy dotycz\u0105ce ergonomii. W przeprowadzonym przeze mnie badaniu osoby pozytywnie ocenia\u0142y ten aspekt. Istniej\u0105 te\u017c rozporz\u0105dzenia Unii Europejskiej sprzed kilku lat, zgodnie z kt\u00f3rymi roboty wprowadzane do miejsc pracy z lud\u017ami nie powinny by\u0107 humanoidalne. Te maszyny si\u0119 zmieniaj\u0105 i staj\u0105 coraz bardziej przyjazne. Nawet swego rodzaju ukrycie robota ma tutaj znaczenie. Na przyk\u0142ad jego powierzchni\u0119 pokrywa si\u0119 specjaln\u0105 sk\u00f3r\u0105 mi\u0142\u0105 w dotyku, dzi\u0119ki czemu cz\u0142owiek k\u0142ad\u0105cy na nim r\u0119k\u0119 nie czuje zimnego, \u015bliskiego materia\u0142u, ale obiekt przyjemniejszy w dotyku. Podobne kwestie s\u0105 stale regulowane. W przypadku robot\u00f3w medycznych w Polsce jest tak, \u017ce za wynik operacji prowadzonej na sercu z u\u017cyciem robota odpowiedzialny jest lekarz. Tego pierwszego maszyna tylko wspiera \u2013 ona mo\u017ce lepiej wyci\u0105\u0107 jak\u0105\u015b zmian\u0119 chorobow\u0105, zrobi\u0107 precyzyjniejsze naci\u0119cie, ale za ka\u017cdym razem musi uzyska\u0107 potwierdzenie od lekarza, \u017ce dana czynno\u015b\u0107 ma by\u0107 wykonana w taki, a nie inny spos\u00f3b.<\/p>\n Weronika Cygan: Jakie s\u0105 dalsze perspektywy badawcze Pani Doktor? Czy rozwini\u0119te zostan\u0105 zagadnienia poruszone w projekcie realizowanym dot\u0105d w ramach Swobody bada\u0144?<\/b><\/p>\n Dr Anita Pollak: Moje plany nadal zwi\u0105zane s\u0105 z robotami. Chcia\u0142abym wr\u00f3ci\u0107 do laboratorium. Najgorsz\u0105 rzecz\u0105 spowodowan\u0105 przez pandemi\u0119 by\u0142o to, \u017ce przez ni\u0105 musia\u0142am zmieni\u0107 charakter prowadzonego badania i z eksperymentalnego przekszta\u0142ci\u0142am je w kwestionariuszowe. Zamierzam dalej mierzy\u0107 reakcje ludzi na roboty, ale z wykorzystaniem czujnik\u00f3w. W\u00f3wczas uzyskuj\u0119 dane nie tylko bezpo\u015brednio od osoby, kt\u00f3ra zg\u0142asza, \u017ce odczuwa dan\u0105 emocj\u0119, ale sama jestem w stanie j\u0105 zmierzy\u0107. Zwi\u0119ksza to warto\u015b\u0107 danych, kt\u00f3re dzi\u0119ki temu wzajemnie si\u0119 uzupe\u0142niaj\u0105. B\u0119d\u0119 mog\u0142a poszerzy\u0107 badania o kolejne wnioski, otrzymuj\u0105c dzi\u0119ki temu pe\u0142niejsze uj\u0119cie tematu.<\/p>\n Weronika Cygan: Bardzo dzi\u0119kuj\u0119 za rozmow\u0119.<\/b><\/p>\n<\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>[vc_separator]\r\n
\nRoboty pupilami XXI wieku? Relacje cz\u0142owieka z maszynami<\/h3>\n
![\"Dr](\"http:\/\/us.edu.pl\/idb\/wp-content\/uploads\/sites\/72\/fotografie\/swoboda-badan-I\/AnitaPollak.jpeg\")
\nDr Anita Pollak | archiwum prywatne<\/span><\/p>\n<\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n