INICJATYWA DOSKONA\u0141O\u015aCI BADAWCZEJ<\/span><\/small><\/strong><\/p>\n SWOBODA BADA\u0143 \u2013 NAUKA DLA PRZYSZ\u0141O\u015aCI<\/span><\/small><\/strong><\/p>\n \n<\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div> Cykl \u201eSwoboda bada\u0144 \u2013 nauka dla przysz\u0142o\u015bci\u201d to artyku\u0142y, wywiady i kr\u00f3tkie filmy prezentuj\u0105ce badania laureat\u00f3w konkursu \u201eSwoboda bada\u0144\u201d<\/p>\n \n<\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>[vc_btn title=”CYKL \u201eSWOBODA BADA\u0143 \u2013 NAUKA DLA PRZYSZ\u0141O\u015aCI\u201d” style=”classic” shape=”square” color=”blue” size=”sm” align=”right” css=”.vc_custom_1620714581867{margin-top: 4px !important;margin-right: 0px !important;border-top-width: 0px !important;border-right-width: 0px !important;padding-top: 0px !important;padding-right: 0px !important;}” link=”url:https%3A%2F%2Fus.edu.pl%2Finicjatywadoskonalosci%2Fswoboda-badan-nauka-dla-przyszlosci%2F|||”][\/vc_column][vc_column width=”2\/3″][vc_column_text css=”.vc_custom_1653381146128{margin-bottom: 0px !important;border-bottom-width: 0px !important;padding-bottom: 0px !important;padding-left: 10px !important;}”]<\/p>\n dr Lidia Baran<\/strong><\/p>\n [\/vc_column_text][vc_row_inner css=”.vc_custom_1620304473772{margin-top: 0px !important;border-top-width: 0px !important;padding-top: 0px !important;}”][vc_column_inner width=”2\/3″][vc_empty_space height=”2px” css=”.vc_custom_1620304425731{background-color: #9b132a !important;}”][\/vc_column_inner][vc_column_inner width=”1\/3″][\/vc_column_inner][\/vc_row_inner]\r\n \n<\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n | Olimpia Orz\u0105da\u0142a |<\/span><\/p>\n Statystyki pokazuj\u0105, \u017ce z jednej strony ro\u015bnie wska\u017anik rozwod\u00f3w i rozsta\u0144, a z drugiej strony wzrasta liczba os\u00f3b szukaj\u0105cych pomocy u specjalist\u00f3w oferuj\u0105cych psychoterapi\u0119 par. Dr Lidia Baran z Instytutu Psychologii Uniwersytetu \u015al\u0105skiego w Katowicach, laureatka pierwszej edycji konkursu pn. \u201eSwoboda bada\u0144\u201d w ramach Inicjatywy Doskona\u0142o\u015bci Badawczej, przeprowadzi\u0142a badania, kt\u00f3re mog\u0105 by\u0107 pomocne w lepszym rozumieniu trudno\u015bci prze\u017cywanych w bliskich zwi\u0105zkach romantycznych i pracy na rzecz rozwi\u0105zania tych problem\u00f3w. Podstawowym celem by\u0142o sprawdzenie powi\u0105zania pomi\u0119dzy r\u00f3\u017cnego rodzaju cechami psychologicznymi (w tym cechami osobowo\u015bci) os\u00f3b pozostaj\u0105cych w bliskich zwi\u0105zkach a jako\u015bci\u0105 ich zwi\u0105zk\u00f3w i poziomem zaufania odczuwanym wobec partnera. Badania by\u0142y prowadzone we wsp\u00f3\u0142pracy z prof. Peterem Jonasonem z Uniwersytetu w Padwie i dr. Rados\u0142awem Rogoz\u0105 z Uniwersytetu Kardyna\u0142a Stefana Wyszy\u0144skiego w Warszawie.<\/p>\n<\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \n<\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \u2013 Analizowali\u015bmy to, czy jako\u015b\u0107 relacji romantycznej i zaufanie w zwi\u0105zku s\u0105 zwi\u0105zane z po pierwsze pewnymi cechami osobowo\u015bci partnera, z kt\u00f3rym jeste\u015bmy w relacji, a po drugie podobie\u0144stwem do partnera w obszarze tych cech \u2013 wyja\u015bnia dr Lidia Baran.<\/p>\n \u0141\u0105cznie przebadano 296 par, kt\u00f3re pozostawa\u0142y w zwi\u0105zkach heteroseksualnych. Najm\u0142odsza osoba mia\u0142a 18 lat, a najstarsza 41. Po\u0142owa badanych mia\u0142a wykszta\u0142cenie wy\u017csze, a po\u0142owa \u015brednie lub policealne. Sta\u017c zwi\u0105zku w wi\u0119kszo\u015bci przypadk\u00f3w par wynosi\u0142 od 2 do 4 lat. Dwie trzecie par by\u0142a w nieformalnym zwi\u0105zku, wi\u0119kszo\u015b\u0107 mieszka\u0142a razem, a 40% mia\u0142a razem dzieci. Badanie zosta\u0142o przeprowadzone przez firm\u0119 zewn\u0119trzn\u0105 z wykorzystaniem platformy online, na kt\u00f3rej uczestnicy wype\u0142niali kwestionariusze mierz\u0105ce analizowane zmienne.<\/p>\n \u2013 Najwi\u0119kszym problemem tego typu bada\u0144 jest zdobycie pe\u0142nych odpowiedzi od obydwu os\u00f3b, kt\u00f3re pozostaj\u0105 w zwi\u0105zku. Je\u017celi odpowiedzi udzieli tylko jeden partner, nie ma mo\u017cliwo\u015bci przeprowadzenia interesuj\u0105cych nas analiz \u2013 stwierdza laureatka konkursu.<\/p>\n Istniej\u0105 cechy osobowo\u015bci, kt\u00f3re charakteryzuj\u0105 funkcjonowanie cz\u0142owieka w r\u00f3\u017cnych sytuacjach, buduj\u0105 struktur\u0119 osobowo\u015bci i mog\u0105 by\u0107 zwi\u0105zane z dzia\u0142aniami podejmowanymi w bliskiej relacji interpersonalnej. Aby okre\u015bli\u0107 ich powi\u0105zania z jako\u015bci\u0105 i zaufaniem w relacjach romantycznych, zdecydowano si\u0119 na wykorzystanie dw\u00f3ch modeli: Wielkiej Pi\u0105tki obejmuj\u0105cy cechy osobowo\u015bci, kt\u00f3rymi s\u0105 ekstrawersja, ugodowo\u015b\u0107, sumienno\u015b\u0107, stabilno\u015b\u0107 emocjonalna i intelekt, a tak\u017ce ciemnej triady osobowo\u015bci, kt\u00f3ry obejmuje narcyzm, psychopati\u0119 i makiawelizm. \u2013 Wysoki poziom tych cech jest zwi\u0105zany z podejmowaniem pewnych dzia\u0142a\u0144, kt\u00f3re okre\u015bla si\u0119 jako spo\u0142ecznie niepo\u017c\u0105dane, przy czym s\u0105 one badane jako przejaw naturalnej zmienno\u015bci w obszarze osobowo\u015bci, a nie jako zaburzenia osobowo\u015bci. Chodzi o stopie\u0144, w jakim ka\u017cdy z nas mo\u017ce mie\u0107 sk\u0142onno\u015b\u0107, by czasem zachowywa\u0107 si\u0119 narcystycznie, bardziej manipulacyjnie czy w nieczu\u0142y spos\u00f3b \u2013 m\u00f3wi badaczka.<\/p>\n W kontek\u015bcie jako\u015bci zwi\u0105zku zmierzono zaanga\u017cowanie, poczucie blisko\u015bci i nami\u0119tno\u015b\u0107. Natomiast w przypadku zaufania zbadano trzy kwestie: to, czy dla danej osoby zachowanie partnera jest przewidywalne i mo\u017ce przy nim czu\u0107 si\u0119 bezpiecznie, w jakim stopniu jest w stanie na nim polega\u0107 w trudnych sytuacjach, a tak\u017ce na ile wierzy w to, \u017ce partner b\u0119dzie o ni\u0105 dba\u0107 i reagowa\u0107 na jakiekolwiek potrzeby w przysz\u0142o\u015bci.<\/p>\n Przeprowadzone analizy dowiod\u0142y, \u017ce poziom narcyzmu w \u017caden spos\u00f3b nie jest powi\u0105zany ani z jako\u015bci\u0105 zwi\u0105zku, ani z zaufaniem. \u2013 Mo\u017cemy t\u0142umaczy\u0107 to tym, \u017ce z wszystkich analizowanych, problematycznych cech narcyzm najbardziej zale\u017cy od czynnik\u00f3w sytuacyjnych i ma zar\u00f3wno aspekty pozytywne, jak i negatywne.<\/p>\n W przypadku drugiej cechy \u2013 makiawelizmu \u2013 okaza\u0142o si\u0119, \u017ce osoby, kt\u00f3re s\u0105 w zwi\u0105zku z partnerem o sk\u0142onno\u015bciach makiawelicznych, odczuwaj\u0105 do niego ni\u017csze zaufanie. \u2013 Wi\u0105\u017ce si\u0119 to z tym, \u017ce osoby te ho\u0142duj\u0105 maksymie, \u017ce cel u\u015bwi\u0119ca \u015brodki oraz \u017ce wa\u017cniejsza jest realizacja w\u0142asnych interes\u00f3w na drodze manipulacji, nawet kosztem innych. Partner mo\u017ce nie czu\u0107, \u017ce jego potrzeby b\u0119d\u0105 dla tej osoby mia\u0142y znaczenie \u2013 przyznaje dr Lidia Baran. Poziom makiawelizmu nie by\u0142 jednak zwi\u0105zany z jako\u015bci\u0105 zwi\u0105zku. \u2013 Prawdopodobnie sk\u0142onno\u015b\u0107 do manipulacji i cynicznych pogl\u0105d\u00f3w na \u015bwiat mo\u017ce w wi\u0119kszym stopniu wi\u0105za\u0107 si\u0119 z postrzeganiem partnera jako godnego zaufania, a nie z og\u00f3ln\u0105 jako\u015bci\u0105 zwi\u0105zku \u2013 m\u00f3wi badaczka.<\/p>\n Z kolei trzecia cecha, czyli psychopatia, zwi\u0105zana by\u0142a zar\u00f3wno z zaufaniem, jak i jako\u015bci\u0105 relacji romantycznej. Osoby o cechach psychopatycznych maj\u0105 tendencj\u0119 do rozhamowania, niskiej samokontroli i impulsywno\u015bci, a to przek\u0142ada si\u0119 na mniejsze zaufanie i trudno\u015b\u0107 w przewidywaniu zachowa\u0144 partnera. Ponadto z psychopati\u0105 wi\u0105\u017ce si\u0119 ni\u017cszy poziom empatii i umiej\u0119tno\u015bci reagowania na emocje innych, co powoduje, \u017ce osoba b\u0119d\u0105ca z partnerem o wysokim poziomie psychopatii mo\u017ce bardziej negatywnie ocenia\u0107 intymno\u015b\u0107 i nami\u0119tno\u015b\u0107 w zwi\u0105zku.<\/p>\n \u2013 Je\u015bli chodzi o model Wielkiej Pi\u0105tki, okaza\u0142o si\u0119, \u017ce bez wzgl\u0119du na p\u0142e\u0107 zawsze wy\u017cej ocenia si\u0119 jako\u015b\u0107 zwi\u0105zku czy zaufanie, gdy partner jest sumienny i ugodowy \u2013 stwierdza laureatka konkursu.<\/p>\n Badania wykaza\u0142y, \u017ce ludzie lepiej funkcjonuj\u0105 w zwi\u0105zkach z partnerami, kt\u00f3rzy s\u0105 uprzejmi, ufni, ch\u0119tni do wsp\u00f3\u0142pracy, zorganizowani, systematyczni i obowi\u0105zkowi. \u2013 Wiele os\u00f3b na pewno chcia\u0142oby by\u0107 w takich zwi\u0105zkach \u2013 \u015bmieje si\u0119 dr Lidia Baran. Zaufanie do takiego partnera jest najwy\u017csze. Sumienno\u015b\u0107 przek\u0142ada si\u0119 na poczucie bezpiecze\u0144stwa, a ugodowo\u015b\u0107 wi\u0105\u017ce si\u0119 z ch\u0119ci\u0105 do pomocy. Zwi\u0105zane jest to te\u017c z jako\u015bci\u0105 relacji, poniewa\u017c partner podejmuje dzia\u0142ania z my\u015bl\u0105 o drugiej osobie czy na rzecz wsp\u00f3lnego dobra.<\/p>\n Co ciekawe, intelekt wi\u0105\u017ce si\u0119 z wy\u017cszym poziomem intymno\u015bci i nami\u0119tno\u015bci oraz wi\u0119kszym zaufaniem, natomiast nie ma powi\u0105zania z zaanga\u017cowaniem w zwi\u0105zek. Zdaniem badaczki jednym z mo\u017cliwych wyt\u0142umacze\u0144 jest fakt, \u017ce wymiar zaanga\u017cowania jest zwi\u0105zany nie tylko z cechami partnera, ale tak\u017ce nas samych \u2013 cech, kt\u00f3re wi\u0105\u017c\u0105 si\u0119 z tym, \u017ce pozostajemy zaanga\u017cowani w dan\u0105 relacj\u0119.<\/p>\n W kwestii dw\u00f3ch pozosta\u0142ych cech, czyli ekstrawersji i stabilno\u015bci, okaza\u0142o si\u0119, \u017ce maj\u0105 one wi\u0119ksze znaczenie dla kobiet. \u2013 Akurat w tym aspekcie to kobiety oceniaj\u0105 wy\u017cej sw\u00f3j zwi\u0105zek pod k\u0105tem jako\u015bci, je\u017celi ich partner jest bardziej aktywny, energiczny i towarzyski, a jednocze\u015bnie ufaj\u0105 mu bardziej, gdy jest stabilny emocjonalnie, czyli spokojniejszy, zr\u00f3wnowa\u017cony, niepopadaj\u0105cy tak \u0142atwo w negatywne emocje \u2013 przyznaje laureatka konkursu.<\/p>\n Przeprowadzone analizy pokaza\u0142y, \u017ce jako\u015b\u0107 i zaufanie w zwi\u0105zku w przypadku cech problematycznych najbardziej zwi\u0105zana jest z poziomem psychopatii, natomiast w kwestii cech z modelu Wielkiej Pi\u0105tki z poziomem intelektu, sumienno\u015bci i ugodowo\u015bci partnera.<\/p>\n \u2013 Ta cz\u0119\u015b\u0107 badania jest dosy\u0107 wa\u017cna i ciekawa z jednej strony pod k\u0105tem teoretycznym, poniewa\u017c m\u00f3wi nam o tym, w jaki spos\u00f3b dobieramy partner\u00f3w, jakie cechy drugiej osoby s\u0105 dla nas istotne, a z drugiej strony pod k\u0105tem terapeutycznym.<\/p>\n Druga cz\u0119\u015b\u0107 bada\u0144 skupia\u0142a si\u0119 na okre\u015bleniu, czy jako\u015b\u0107 zwi\u0105zku i zaufanie mog\u0105 by\u0107 powi\u0105zane z tym, \u017ce jeste\u015bmy z partnerem do siebie podobni. Okaza\u0142o si\u0119, \u017ce w przypadku zar\u00f3wno kobiet, jak i m\u0119\u017cczyzn jako\u015b\u0107 zwi\u0105zku jest wy\u017csza, je\u015bli partnerzy r\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 pod k\u0105tem narcyzmu i stabilno\u015bci emocjonalnej. \u2013 Ka\u017cda z tych cech mo\u017ce co\u015b wnosi\u0107 do relacji, poniewa\u017c osoby stabilne emocjonalnie, niemaj\u0105ce tendencji do \u0142atwego wpadania w l\u0119k, mog\u0105 \u201eostudzi\u0107\u201d emocje partnera i dzi\u0119ki temu r\u00f3wnowa\u017cy\u0107 jej funkcjonowanie emocjonalne. Jednocze\u015bnie osoby bardziej neurotyczne czy zamartwiaj\u0105ce si\u0119 w pewnych sytuacjach przez swoj\u0105 sk\u0142onno\u015b\u0107 do przewidywania kwestii problematycznych czy trudnych mog\u0105 z wyprzedzeniem zwr\u00f3ci\u0107 na nie uwag\u0119 swojego partnera \u2013 wyja\u015bnia dr Lidia Baran.<\/p>\n Analizy wykaza\u0142y tak\u017ce, \u017ce komplementarno\u015b\u0107 w kontek\u015bcie makiawelizmu wi\u0105\u017ce si\u0119 z wy\u017cszym zadowoleniem ze zwi\u0105zku w\u015br\u00f3d kobiet Dla m\u0119\u017cczyzn natomiast istotniejsze jest podobie\u0144stwo w kwestii ugodowo\u015bci, ale w przypadku intelektu i ekstrawersji bardziej cenili sobie komplementarno\u015b\u0107.<\/p>\n W przypadku zaufania zar\u00f3wno kobiety, jak i m\u0119\u017cczy\u017ani bardziej ufali partnerowi, je\u015bli r\u00f3\u017cni\u0142 si\u0119 od nich pod k\u0105tem narcyzmu, ekstrawersji i stabilno\u015bci emocjonalnej. Kobiety natomiast wy\u017cej ocenia\u0142y zaufanie do partnera, je\u015bli oboje byli sumienni, dla m\u0119\u017cczyzn za\u015b znaczenie mia\u0142o podobie\u0144stwo na poziomie psychopatii lub komplementarno\u015b\u0107 w zakresie intelektu.<\/p>\n \u2013 Wyniki bada\u0144 wydaj\u0105 si\u0119 szczeg\u00f3lnie ciekawe w kontek\u015bcie pracy z parami, bo pokazuj\u0105, \u017ce kobiety i m\u0119\u017cczy\u017ani mog\u0105 mie\u0107 inne priorytety. Dla partnerek w niekt\u00f3rych przypadkach wi\u0119ksze znaczenie mo\u017ce mie\u0107 to, czy partner ma pewne, okre\u015blone cechy, natomiast dla m\u0119\u017cczyzn istotniejsze mo\u017ce by\u0107 podobie\u0144stwo do partnerki \u2013 wyja\u015bnia laureatka konkursu. \u2013 To pokazuje z jednej strony, \u017ce kobiety i m\u0119\u017cczy\u017ani mog\u0105 inaczej funkcjonowa\u0107 w zwi\u0105zkach, a z drugiej strony, \u017ce przy tworzeniu r\u00f3\u017cnych interwencji psychologicznych powinni\u015bmy mie\u0107 na uwadze ich dopasowanie do obydwu os\u00f3b w zwi\u0105zku.<\/p>\n<\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>[vc_row_inner][vc_column_inner width=”1\/2″][vc_empty_space]\r\n
\nJak cechy psychologiczne zwi\u0105zane s\u0105 z jako\u015bci\u0105 zwi\u0105zku i zaufaniem w relacji?<\/strong><\/h3>\n
![\"Dr](\"http:\/\/us.edu.pl\/idb\/wp-content\/uploads\/sites\/72\/fotografie\/swoboda-badan-I\/Lidia_Baran-\u2014-kopia-400x600.jpg\")
Modele badawcze<\/h4>\n
Ciemne strony osobowo\u015bci<\/h4>\n
Wielka Pi\u0105tka<\/h4>\n
Podobie\u0144stwo czy komplementarno\u015b\u0107?<\/h4>\n
![\"infografika](\"http:\/\/us.edu.pl\/idb\/wp-content\/uploads\/sites\/72\/pliki\/1.png\")
<\/p>\n<\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>[\/vc_column_inner][vc_column_inner width=”1\/2″]\r\n
![\"infografika](\"http:\/\/us.edu.pl\/idb\/wp-content\/uploads\/sites\/72\/pliki\/2.png\")
<\/p>\n<\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>[\/vc_column_inner][\/vc_row_inner]\r\n