{"id":3314,"date":"2021-11-26T18:20:02","date_gmt":"2021-11-26T17:20:02","guid":{"rendered":"https:\/\/us.edu.pl\/instytut\/ifiz\/?page_id=3314"},"modified":"2022-01-04T14:45:05","modified_gmt":"2022-01-04T13:45:05","slug":"lem-kosmologia-post-empiryzm","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/us.edu.pl\/instytut\/ifiz\/lem-kosmologia-post-empiryzm\/","title":{"rendered":"Lem, kosmologia, post-empiryzm"},"content":{"rendered":"<p>[vc_row el_class=&#8221;container&#8221;][vc_column][vc_row_inner][vc_column_inner width=&#8221;1\/4&#8243;][vc_single_image image=&#8221;3315&#8243; img_size=&#8221;large&#8221; alignment=&#8221;center&#8221; style=&#8221;vc_box_circle_2&#8243; onclick=&#8221;link_image&#8221;]\r\n                <div class=\"text-modules\">\r\n                    <div class=\"container\">\r\n                        \r\n                        <div class=\"text-modules__content\"><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\">prof. dr hab. Marek Biesiada<br \/>\nNarodowe Centrum Bada\u0144 J\u0105drowych<br \/>\n<span style=\"font-size: 8pt;\">\u0179r\u00f3d\u0142o fot. https:\/\/pl.wikipedia.org\/<\/span><\/p>\n<p>\n<\/div>\r\n                    <\/div>\r\n                <\/div>[\/vc_column_inner][vc_column_inner width=&#8221;3\/4&#8243;]\r\n                <div class=\"text-modules\">\r\n                    <div class=\"container\">\r\n                        <h3 class=\"page-title text__title\">Lem, kosmologia, post-empiryzm<\/h3>\r\n                        <div class=\"text-modules__content\"><p>Zdaniem Stanis\u0142awa Lema gdyby cz\u0142owiek jaskiniowy zajmowa\u0142 si\u0119 tylko rzeczami mo\u017cliwymi do realizacji, dalej mieszkaliby\u015bmy w jaskiniach. Wida\u0107 jasno jak daleko dzisiejsza codzienno\u015b\u0107 r\u00f3\u017cni si\u0119 od tej smutnej wizji. Jednak aspekt praktyczny rozwoju cywilizacji poprzedza etap poznawczy \u2013 d\u0105\u017cenia do zrozumienia \u015bwiata i przekraczania kolejnych granic poznania. Przekraczanie granic poznania bardzo dobrze ilustruj\u0105 ostatnie dekady rozwoju kosmologii. W ramach wsp\u00f3\u0142czesnej kosmologii w naturalny spos\u00f3b \u0142\u0105cz\u0105 si\u0119 \u015bcie\u017cki poznania \u015bwiata w najwi\u0119kszej mo\u017cliwej i najmniejszej mo\u017cliwej skali (fizyka cz\u0105stek elementarnych). Osi\u0105gn\u0119li\u015bmy obecne granice empirycznego poznania, lecz pragniemy rozumie\u0107 \u015bwiat jeszcze g\u0142\u0119biej. Prowadzi to do post-empiryzmu jako odpowiadaj\u0105cej temu stanowi rzeczy koncepcji filozofii nauki. W jednym ze swych utwor\u00f3w Stanis\u0142aw Lem pisze, \u017ce pewna wy\u017csza szko\u0142a: \u201etym, co istnieje, wcale si\u0119 nie zajmuje; banalno\u015b\u0107 istnienia zosta\u0142a ju\u017c udowodniona zbyt dawno, by warto jej po\u015bwi\u0119ca\u0107 cho\u0107by jedno jeszcze s\u0142owo.\u201d Czy\u017cby by\u0142a to profetyczna zapowied\u017a post-empiryzmu? By\u0107 mo\u017ce teoria super-strun czy wielo\u015bwiaty nigdy nie b\u0119d\u0105 mog\u0142y by\u0107 do\u015bwiadczalnie zweryfikowane. <\/p>\n<\/div>\r\n                    <\/div>\r\n                <\/div>[\/vc_column_inner][\/vc_row_inner][\/vc_column][\/vc_row]<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>[vc_row el_class=&#8221;container&#8221;][vc_column][vc_row_inner][vc_column_inner width=&#8221;1\/4&#8243;][vc_single_image image=&#8221;3315&#8243; img_size=&#8221;large&#8221; alignment=&#8221;center&#8221; style=&#8221;vc_box_circle_2&#8243; onclick=&#8221;link_image&#8221;][\/vc_column_inner][vc_column_inner width=&#8221;3\/4&#8243;][\/vc_column_inner][\/vc_row_inner][\/vc_column][\/vc_row] [&#8230;]<\/p>\n<p><a class=\"btn btn-secondary understrap-read-more-link\" href=\"https:\/\/us.edu.pl\/instytut\/ifiz\/lem-kosmologia-post-empiryzm\/\">Read More&#8230;<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":104,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":506,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"_expiration-date-status":"saved","_expiration-date":0,"_expiration-date-type":"","_expiration-date-categories":[],"_expiration-date-options":[]},"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/us.edu.pl\/instytut\/ifiz\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/3314"}],"collection":[{"href":"https:\/\/us.edu.pl\/instytut\/ifiz\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/us.edu.pl\/instytut\/ifiz\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/us.edu.pl\/instytut\/ifiz\/wp-json\/wp\/v2\/users\/104"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/us.edu.pl\/instytut\/ifiz\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3314"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/us.edu.pl\/instytut\/ifiz\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/3314\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/us.edu.pl\/instytut\/ifiz\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3314"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}