[vc_row][vc_column]\r\n
W roku 2021 Nagroda Nobla z fizyki zosta\u0142a przyznana trzem badaczom.<\/p>\n
Prof. Syukuro Manabe<\/strong> z Princeton University (25% udzia\u0142u) i Prof. Klaus Hasselmann<\/strong> z Max Planck Institute for Meteorology (25% udzia\u0142u) za „fizyczne modelowanie klimatu na Ziemi, kwantyfikuj\u0105ce zmienno\u015b\u0107 i wiarygodne prognozy globalnego ocieplenia<\/em>” oraz Prof. Giorgio Parisi<\/strong> z Sapienza University of Rome (50% udzia\u0142u) za „odkrycie wzajemnej zale\u017cno\u015bci nieuporz\u0105dkowania i fluktuacji w uk\u0142adach fizycznych od skali atomowej do planetarnej<\/em>”<\/p>\n Wsp\u00f3lnym mianownikiem tegorocznej nagrody s\u0105 badania wsp\u00f3\u0142istnienia nieporz\u0105dku i fluktuacji w uk\u0142adach z\u0142o\u017conych. Ka\u017cdy z nagrodzonych naukowc\u00f3w na sw\u00f3j oryginalny spos\u00f3b wykaza\u0142, ze cz\u0119sto pozornie nieprzewidywalny nieporz\u0105dek i losowe zaburzenia, kt\u00f3re je\u015bli s\u0105 poprawnie rozumiane, mog\u0105 by\u0107 zarzewiem zupe\u0142nie nowych i nies\u0142ychanie istotnych zjawisk.<\/p>\n Prof. Manabe jest pionierem rozwoju fizycznych modeli klimatu Ziemi. W latach 60. ubieg\u0142ego wieku by\u0142 pierwszym, kt\u00f3ry bada\u0142 w jaki spos\u00f3b r\u00f3wnowaga pomi\u0119dzy energia absorbowana i emitowana przez Ziemie wp\u0142ywa na wertykalny transport mas powietrza. W swojej prze\u0142omowej pracy z 1967 roku Prof. Manabe razem ze swoim wsp\u00f3\u0142pracownikiem R. Wetheraldem wykaza\u0142, \u017ce podwojenie zawarto\u015bci dwutlenku w\u0119gla w atmosferze b\u0119dzie skutkowa\u0107 zwi\u0119kszeniem o 2 stopnie Celsjusza temperatury ni\u017cszych warstw atmosfery. Z kolei Prof. Hasselmann pod koniec lat 70. stworzy\u0142 model \u0142\u0105cz\u0105cy pogod\u0119 i klimat, tym samym demonstruj\u0105c, \u017ce klimat mo\u017cna rzetelnie przewidywa\u0107, mimo i\u017c pogoda nieustannie zmienia si\u0119 w spos\u00f3b chaotyczny. Wykaza\u0142, ze zmiana pogody w ci\u0105gu kilku dni mo\u017ce nie\u015b\u0107 za sob\u0105 konsekwencje dla klimatu, odczuwalne w skali lat. Opracowa\u0142 r\u00f3wnie\u017c techniki, kt\u00f3re pozwoli\u0142y wyodr\u0119bni\u0107 z danych klimatycznych wp\u0142yw zjawisk naturalnych i dzia\u0142alno\u015bci cz\u0142owieka. Te techniki zosta\u0142y potniej wykorzystane w celu udowodnienia, \u017ce wzrost temperatury atmosfery jest konsekwencja dzia\u0142alno\u015bci cz\u0142owieka w formie nadmiarowej emisji dwutlenku w\u0119gla.<\/p>\n Prof. Parisi poszukiwa\u0142 ukrytych regu\u0142, kt\u00f3re rz\u0105dz\u0105 zjawiskami o charakterze przypadkowym, zachodz\u0105cymi w z\u0142o\u017conych uk\u0142adach nieuporz\u0105dkowanych. Rozwa\u017caj\u0105c proste modele zwyk\u0142ych szkie\u0142 (b\u0119d\u0105cych niekrystalicznymi cia\u0142ami sta\u0142ymi utworzonymi w skutek witryfikacji cieczy przech\u0142odzonej) i materia\u0142\u00f3w granularnych (np. piasku czy \u017cwiru), doszed\u0142 do wniosku, \u017ce wa\u017cn\u0105 zasad\u0105 rz\u0105dz\u0105c\u0105 nieporz\u0105dkiem s\u0105 frustracje, kt\u00f3re por\u00f3wnywa\u0142 do tragedii ludzkich w dramatach Szekspira, przyk\u0142adowo gdy jeden z bohater\u00f3w pr\u00f3buje zaprzyja\u017ani\u0107 si\u0119 z dwoma innymi, kt\u00f3rzy s\u0105 zwa\u015bnieni.<\/p>\n W werdykcie Komitetu Noblowskiego uznano teori\u0119 repliki, wykorzystuj\u0105c\u0105 s\u0142ynny matematyczny trik repliki, za prze\u0142om w rozwi\u0105zaniu problem\u00f3w szkie\u0142 spinowych.<\/p>\n Prof. Giorgio Parisi podkre\u015bli\u0142 szczeg\u00f3lne znaczenie poznawcze bada\u0144 podstawowych w jednym z pierwszych wywiad\u00f3w, jakie udzieli\u0142 po og\u0142oszeniu decyzji Komitetu Noblowskiego. W wywiadzie z redaktorem witryny internetowej Nagrody Nobla Prof. Parisi wyrazi\u0142 opini\u0119, \u017ce badania podstawowe s\u0105 kluczowe dla zrozumienia wszystkiego. Dlatego jest wa\u017cne, aby badania podstawowe i stosowane sz\u0142y w parze.<\/p>\n Te pogl\u0105dy s\u0105 nam niezwykle bliskie, podobnie jak badania nad z\u0142o\u017conymi uk\u0142adami nieuporz\u0105dkowanymi, kt\u00f3re stanowi\u0105 jeden z istotnych nurt\u00f3w badawczych w Instytucie Fizyki im. Augusta Che\u0142kowskiego, obejmuj\u0105cy eksperymentalne i symulacyjne badania cieczy przech\u0142odzonych i szkie\u0142 molekularnych w warunkach zar\u00f3wno ci\u015bnienia atmosferycznego, jak i podwy\u017cszonego ci\u015bnienia hydrostatycznego.<\/p>\n Jest nam r\u00f3wnie\u017c niezwykle mi\u0142o, \u017ce wyniki bada\u0144, kt\u00f3rych wsp\u00f3\u0142autorem jest Prof. Giorgio Parisi, by\u0142y prezentowane w postaci wyk\u0142adu proszonego pt. „Understanding Soft Modes in Simple Glass models” w sesji „Theory and Simulations of Glasses and Glass Transition<\/em>” na mi\u0119dzynarodowej konferencji naukowej \u201c8th International Discussion Meeting on Relaxations in Complex Systems<\/em>\u201d (23-28.07.2017, Wis\u0142a), zorganizowanej przez Instytut Fizyki im. Augusta Che\u0142kowskiego, kt\u00f3rej lokalnym komitetem organizacyjnym kierowa\u0142 Prof. Marian Paluch.<\/p>\n<\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>[\/vc_column][\/vc_row]<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":" [vc_row][vc_column][\/vc_column][\/vc_row] […]<\/p>\n