{"id":1219,"date":"2022-07-25T12:31:43","date_gmt":"2022-07-25T10:31:43","guid":{"rendered":"https:\/\/us.edu.pl\/instytut\/igseigp\/?p=1219"},"modified":"2022-08-04T10:00:48","modified_gmt":"2022-08-04T08:00:48","slug":"relacja-z-cwiczen-terenowych-z-geografii-spoleczno-ekonomicznej","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/us.edu.pl\/instytut\/igseigp\/2022\/07\/25\/relacja-z-cwiczen-terenowych-z-geografii-spoleczno-ekonomicznej\/","title":{"rendered":"Relacja z \u0107wicze\u0144 terenowych z geografii spo\u0142eczno-ekonomicznej"},"content":{"rendered":"

[vc_row][vc_column]\r\n

\r\n
\r\n \r\n
<\/p>\n

\u0106wiczenia terenowe z geografii spo\u0142eczno-ekonomicznej <\/strong>4-13 lipca 2022<\/strong><\/span><\/p>\n

\u0106wiczenia terenowe z geografii spo\u0142eczno-ekonomicznej odby\u0142y si\u0119 w dniach 4-13 lipca 2022 r. i realizowali\u015bmy je w dw\u00f3ch cz\u0119\u015bciach. W pierwszej cz\u0119\u015bci obserwowali\u015bmy w terenie procesy spo\u0142eczno-gospodarcze zachodz\u0105ce w miastach Gliwice, Chorz\u00f3w, Katowice, Tychy i Miko\u0142\u00f3w. W drugiej cz\u0119\u015bci \u0107wicze\u0144 Studenci wykonywali konkretne zadanie terenowe zapoznaj\u0105c si\u0119 z metodami bada\u0144 terenowych (inwentaryzacja, pomiar, obserwacja oraz ankieta). W tym roku nie za\u0142o\u017cyli\u015bmy z g\u00f3ry tematu przewodniego \u0107wicze\u0144 terenowych chc\u0105c zapozna\u0107 Student\u00f3w z szerokim spektrum zagadnie\u0144 pocz\u0105wszy od geografii rolnictwa, przez geografi\u0119 osadnictwa, geografi\u0119 spo\u0142eczn\u0105 po geografi\u0119 transportu oraz geografi\u0119 przemys\u0142u. S\u0142owem kluczem jakie najcz\u0119\u015bciej pojawia\u0142o si\u0119 w naszych badaniach okaza\u0142 si\u0119: PROCES \u2013 analizowali\u015bmy procesy gospodarcze maj\u0105ce prze\u0142o\u017cenie na procesy spo\u0142eczne, co znajdowa\u0142o odzwierciedlenie w uk\u0142adach przestrzennych.<\/p>\n

Rozw\u00f3j wsi i rolnictwa<\/em><\/strong><\/span><\/p>\n

W ramach zaj\u0119\u0107 terenowych studenci mogli \u015bledzi\u0107 zmiany warunk\u00f3w \u017cycia i sposob\u00f3w produkcji rolnej od XVIII-XIX w. w r\u00f3\u017cnych regionach woj. \u015bl\u0105skiego (wizyta w G\u00f3rno\u015bl\u0105skim Parku Etnograficznym w Chorzowie – Fot. 1) poprzez \u017cywio\u0142owo nak\u0142adaj\u0105ce si\u0119 na osadnictwo wiejskie (np. Chorzowa Starego) procesy industrializacji po wsp\u00f3\u0142czesne problemy rozwoju rolnictwa w woj. \u015bl\u0105skim (wizyta w O\u015brodku Doradztwa Rolniczego w Miko\u0142owie – Fot. 2).<\/p>\n

Wp\u0142yw industrializacji na rozw\u00f3j miast<\/strong><\/em><\/span><\/p>\n

Proces formowania si\u0119 miejskiej sieci osadniczej<\/em><\/strong>
\nW zachodniej cz\u0119\u015bci dzisiejszej konurbacji katowickiej do XV w. wi\u0119ksze znaczenie w sieci osadniczej mia\u0142 Toszek ni\u017c Gliwice. Jednak dzi\u0119ki funkcjom handlowym i rozwojowi rzemios\u0142a stopniowo wzrasta\u0142a rola Gliwic. O dalszym rozwoju miasta przes\u0105dzi\u0142a budowa nowoczesnej huty \u017celaza w 1794 roku, a w latach 1792-1806 zbudowano Kana\u0142 K\u0142odnicki s\u0142u\u017c\u0105cy do transportu wyrob\u00f3w hutniczych. Rozw\u00f3j sieci drogowej a nast\u0119pnie wa\u017cnych po\u0142\u0105cze\u0144 kolejowych przyci\u0105ga\u0142o coraz to kolejne inwestycje przemys\u0142owe z r\u00f3\u017cnych bran\u017c przemys\u0142u. Dywersyfikacja struktury ga\u0142\u0119ziowej przemys\u0142u (nap\u0142yw specjalist\u00f3w z Niemiec) oraz udzia\u0142 handlu a po II wojnie \u015bwiatowej tak\u017ce rozw\u00f3j nauki (nap\u0142yw kadry in\u017cynieryjno-technicznej ze Lwowa) nie tylko umo\u017cliwi\u0142a dynamiczny rozw\u00f3j miasta. ale tak\u017ce pozwoli\u0142a Gliwicom przej\u015b\u0107 trudny okres transformacji ustrojowo-gospodarczej lepiej ni\u017c wielu innym o\u015brodkom przemys\u0142owym konurbacji katowickiej, zw\u0142aszcza tym monofunkcyjnym. Utworzenie Gliwickiej Podstrefy Katowickiej SSE oraz pozyskanie takich inwestor\u00f3w jak Opel pobudza rozw\u00f3j gospodarczy miasta poprzez efekty mno\u017cnikowe. Nowoczesne, zrobotyzowane linie produkcyjne samochod\u00f3w dostawczych, zrobi\u0142y na nas wra\u017cenie \u2013 nie mogli\u015bmy jednak fotografowa\u0107 tych obiekt\u00f3w (Fot. 3). Port w Gliwicach pe\u0142ni obecnie rol\u0119 centrum logistycznego dla towar\u00f3w z r\u00f3\u017cnych cz\u0119\u015bci \u015bwiata i Europy.
\nSpo\u0142eczne konsekwencje za\u0142amania industrialnego rozwoju.<\/strong><\/em>
\nNie wszystkie miasta z industrialnego boomu przesz\u0142y \u0142agodnie do rozwoju w oparciu o nowe funkcje. Wiele miast konurbacji katowickiej powsta\u0142ych p\u00f3\u017aniej ni\u017c Gliwice, bo dopiero na fali intensywnej industrializacji ko\u0144ca XVIII w. i wieku XIX, dynamicznie si\u0119 rozwija\u0142y, ale i szybko za\u0142ama\u0142 si\u0119 ich rozw\u00f3j w okresie transformacji ustrojowo-gospodarczej, pozostawiaj\u0105c osiedla przyzak\u0142adowe, a nawet ca\u0142e dzielnice w trudnym po\u0142o\u017ceniu. Sprzyja to kumulowaniu si\u0119 w tych obszarach r\u00f3\u017cnorodnych problem\u00f3w spo\u0142ecznych i dekapitalizacji tkanki miejskiej. O roli dawnych zak\u0142ad\u00f3w przemys\u0142owych w powstaniu i funkcjonowaniu miasta mogli\u015bmy si\u0119 przekona\u0107 w Chorzowie II. Jednak nieu\u017cytki pozosta\u0142e po wyburzeniu wielkich piec\u00f3w chorzowskiej huty robi\u0105 du\u017ce wra\u017cenie tylko na tych, kt\u00f3rzy pami\u0119taj\u0105 jak te piece kiedy\u015b pracowa\u0142y. Namiastk\u0105 uzmys\u0142owienia m\u0142odym ludziom pot\u0119gi tego przemys\u0142u by\u0142o zwiedzanie Muzeum Hutnictwa powsta\u0142ego w obiekcie stanowi\u0105cym pozosta\u0142o\u015b\u0107 po Hucie.
\nWp\u0142yw industrializacji na uk\u0142ady wewn\u0105trzmiejskie \u2013 przesuwanie si\u0119 centr\u00f3w miast<\/strong><\/em>.
\nWspomniane procesy industrializacji \u017cywio\u0142owo nak\u0142adaj\u0105ce si\u0119 na osadnictwo wiejskie powodowa\u0142y tak\u017ce przesuwanie si\u0119 centr\u00f3w osadniczych w obr\u0119bie formuj\u0105cych si\u0119 miast. Takich \u201ew\u0119druj\u0105cych\u201d centr\u00f3w miejskich poszukiwali\u015bmy w Chorzowie, w Katowicach oraz w Tychach dochodz\u0105c do wniosku, \u017ce o ile do ko\u0144ca XX w. mo\u017cna by\u0142o wyr\u00f3\u017cni\u0107 dominuj\u0105ce osie handlowo-us\u0142ugowe tych miast, o tyle od okresu transformacji ustrojowo-gospodarczej nast\u0119puje \u201erozmywanie si\u0119\u201d takich osi zast\u0119powane przez strefowanie wyspecjalizowanych funkcji us\u0142ugowych w mie\u015bcie (Katowice, Tychy). Cz\u0119\u015bciowo tez\u0119 t\u0105 potwierdzi\u0142a przeprowadzona przez Student\u00f3w inwentaryzacja terenowa us\u0142ug i funkcji mieszkaniowych na odcinku ul. Warszawskiej (pomi\u0119dzy ul. \u015aw. Paw\u0142a a ul. Dudy-Gracza), kt\u00f3ra wykaza\u0142a zanikanie aktywno\u015bci us\u0142ugowej oraz powstawanie pustostan\u00f3w.<\/p>\n

Cz\u0119\u015b\u0107 wyjazdow\u0105 \u0107wicze\u0144 terenowych zako\u0144czyli\u015bmy w mie\u015bcie \u201esocjalistycznym\u201d na terenach rekreacyjnych (Fot. 4.)
\nW drugiej cz\u0119\u015bci \u0107wicze\u0144 terenowych Studenci zapoznali si\u0119 z r\u00f3\u017cnymi metodami bada\u0144 terenowych. Kr\u00f3tkie, bo 1-dniowe pomiary terenowe \u2013 da\u0142y wiele ciekawego materia\u0142u pozwalaj\u0105cego obserwowa\u0107 procesy spo\u0142eczne i gospodarcze (wspomniana ju\u017c inwentaryzacja us\u0142ug i funkcji mieszkaniowych na odcinku ul. Warszawskiej, inwentaryzacja plac\u00f3wek gastronomicznych przy ul. Mariackiej i Staromiejskiej w Katowicach, pomiar nat\u0119\u017cenia ruchu na granicy w Cieszynie, obserwacja centr\u00f3w dawnych osiedli w\u0142\u0105czonych w obr\u0119b Sosnowca czy przestrzennego zr\u00f3\u017cnicowania problem\u00f3w spo\u0142ecznych na przyk\u0142adzie miast \u015brednich (Jaworzna, Wodzis\u0142awia \u015al\u0105skiego i Piekar \u015al\u0105skich). Bardzo dobrze opracowane zosta\u0142y wyniki bada\u0144 ankietowych przeprowadzonych przez Student\u00f3w a dotycz\u0105cych problem\u00f3w spo\u0142ecznych Rudy \u015al\u0105skiej.<\/p>\n

Anna i Jerzy Runge<\/p>\n

\n<\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>[\/vc_column][\/vc_row][vc_row][vc_column] \r\n

\r\n
\r\n \r\n
\r\n https:\/\/us.edu.pl\/instytut\/igseigp\/wp-content\/uploads\/sites\/35\/Bez-kategorii\/Fot.1.-Zwiedzanie-Gornoslaskiego-Parku-Etnograficznego-w-Chorzowie-scaled.jpg<\/span> <\/a> https:\/\/us.edu.pl\/instytut\/igseigp\/wp-content\/uploads\/sites\/35\/Bez-kategorii\/Fot.3.Konsumpcja-owocow-swidosliwy-olcholistnej-na-poletku-doswiadczalnym-w-Mikolowie-scaled.jpg<\/span> <\/a> https:\/\/us.edu.pl\/instytut\/igseigp\/wp-content\/uploads\/sites\/35\/Bez-kategorii\/Fot.4.-Przed-siedziba-Opla-w-Gliwicach-scaled.jpg<\/span> <\/a> https:\/\/us.edu.pl\/instytut\/igseigp\/wp-content\/uploads\/sites\/35\/Bez-kategorii\/Fot.6.-Na-Paprocanach-scaled.jpg<\/span> <\/a>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>[\/vc_column][\/vc_row]<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

[vc_row][vc_column][\/vc_column][\/vc_row][vc_row][vc_column][\/vc_column][\/vc_row] […]<\/p>\n

Read More…<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1221,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_expiration-date-status":"","_expiration-date":0,"_expiration-date-type":"","_expiration-date-categories":[],"_expiration-date-options":[]},"categories":[8],"tags":[],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/us.edu.pl\/instytut\/igseigp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1219"}],"collection":[{"href":"https:\/\/us.edu.pl\/instytut\/igseigp\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/us.edu.pl\/instytut\/igseigp\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/us.edu.pl\/instytut\/igseigp\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/us.edu.pl\/instytut\/igseigp\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1219"}],"version-history":[{"count":9,"href":"https:\/\/us.edu.pl\/instytut\/igseigp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1219\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1241,"href":"https:\/\/us.edu.pl\/instytut\/igseigp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1219\/revisions\/1241"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/us.edu.pl\/instytut\/igseigp\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1221"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/us.edu.pl\/instytut\/igseigp\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1219"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/us.edu.pl\/instytut\/igseigp\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1219"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/us.edu.pl\/instytut\/igseigp\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1219"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}