[vc_row][vc_column width=”2\/3″]\r\n
Szanowni Pa\u0144stwo,<\/p>\n
zapraszamy na seminarium naukowe<\/p>\n
Instytutu In\u017cynierii Materia\u0142owej Uniwersytetu \u015al\u0105skiego w Katowicach<\/p>\n
kt\u00f3re odb\u0119dzie si\u0119<\/p>\n
Wyk\u0142ad nt.<\/p>\n
<\/p>\n
wyg\u0142osi<\/p>\n
<\/pre>\n
\nSeminarium dotyczy\u0142o b\u0119dzie tematyki rozprawy doktorskiej<\/p>\n
\nPromotor:<\/strong> dr hab. W\u0142odzimierz Bogdanowicz, prof. U\u015a<\/p>\n
\n<\/p>\n
Streszczenie:<\/p>\n
G\u0142\u00f3wnymi komponentami odpowiadaj\u0105cymi za stabilno\u015b\u0107 proces\u00f3w spr\u0119\u017cania oraz przep\u0142ywu spalin w silniku, a tym samym za bezpiecze\u0144stwo lotu, s\u0105 \u0142opatki pierwszego i drugiego stopnia turbiny wysokiego ci\u015bnienia wykonane z monokrystalicznych nadstop\u00f3w. Ze wzgl\u0119du na agresywne \u015brodowisko pracy, elementy te musz\u0105 spe\u0142nia\u0107 wysokie wymagania dotycz\u0105ce technik wytwarzania i kontroli jako\u015bci, w tym badania ich orientacji krystalicznej. W przemy\u015ble lotniczym, do produkcji monokrystalicznych \u0142opatek turbinowych, najcz\u0119\u015bciej stosowane s\u0105 nadstopy niklu typu CMSX-6 i CMSX-4. Nadstopy te wyr\u00f3\u017cniaj\u0105 si\u0119 wyj\u0105tkowymi w\u0142a\u015bciwo\u015bciami mechanicznymi i termicznymi, co czyni je szczeg\u00f3lnie odpowiednimi do pracy w ekstremalnych warunkach eksploatacyjnych silnik\u00f3w lotniczych. Prowadzone s\u0105 szeroko zakrojone badania maj\u0105ce na celu zwi\u0119kszenie ich w\u0142a\u015bciwo\u015bci mechanicznych w tym odporno\u015bci na pe\u0142zanie. Nadstopy niklu charakteryzuj\u0105 si\u0119 wysok\u0105 \u017caroodporno\u015bci\u0105, \u017carowytrzyma\u0142o\u015bci\u0105, dobr\u0105 odporno\u015bci\u0105 na korozj\u0119 oraz stabilno\u015bci\u0105 strukturaln\u0105 w wysokich temperaturach. Takowe \u0142opatki uzyskuj\u0119 z wykorzystaniem pionowej krystalizacji kierunkowej a ich w\u0142a\u015bciwo\u015bci s\u0105 zale\u017cne od parametr\u00f3w procesu monokrystalizacji kierunkowej i od sk\u0142adu chemicznego. Przemys\u0142 lotniczy wykorzystuje metody pionowe Bridgmana HRS (High Rate Solidification) oraz LMC (Liquid Metal Cooling) do wytwarzania monokrystalicznych odlew\u00f3w \u0142opatek, przez ich wyci\u0105ganie z zadan\u0105 pr\u0119dko\u015bci\u0105 ze strefy grzewczej pieca. Po procesie krystalizacji \u0142opatki sk\u0142adaj\u0105 si\u0119 z uk\u0142ad\u00f3w jednakowo zorientowanych dendryt\u00f3w r\u00f3wnoleg\u0142ych do osi \u0142opatki. Otrzymany materia\u0142 mo\u017ce zawiera\u0107 r\u00f3\u017cnorodne defekty strukturalne, takie jak granice niskiego k\u0105ta, rozbie\u017cno\u015bci dendrytyczne, niejednorodno\u015bci sk\u0142adu chemicznego (tzw. freckle) oraz obce ziarna. Defekty te s\u0105 niemo\u017cliwe do usuni\u0119cia podczas obr\u00f3bki cieplnej i mog\u0105 negatywnie wp\u0142ywa\u0107 na w\u0142a\u015bciwo\u015bci mechaniczne odlew\u00f3w, prowadz\u0105c do obni\u017cenia ich wytrzyma\u0142o\u015bci oraz trwa\u0142o\u015bci w warunkach eksploatacyjnych.
\nPraca obejmuje swym zakresem analiz\u0119 por\u00f3wnawcz\u0105 orientacji krystalicznej nadstop\u00f3w niklowych CMSX-6 i CMSX-4 oraz morfologii wybranych fragment\u00f3w zamka monokrystalicznych \u0142opatek. Stop CMSX-4 r\u00f3\u017cni si\u0119 g\u0142\u00f3wnie od stopu CMSX-6 domieszk\u0105 Re i W. Zabieg wzbogacenia sk\u0142adu chemicznego o oba ww. dodatki stopowe oraz tendencja do zwi\u0119kszania st\u0119\u017cenia Re jest powszechna w\u015br\u00f3d wiod\u0105cych producent\u00f3w nadstop\u00f3w niklowych na ca\u0142ym \u015bwiecie. Por\u00f3wnanie odlew\u00f3w wykonanych ze stopu CMSX-6 i CMSX-4 pozwoli\u0142o na ustalenie zmian strukturalnych zwi\u0105zanych z obecno\u015bci\u0105 tych pierwiastk\u00f3w. W pracy opisano r\u00f3\u017cnice struktury dendrytycznej wynikaj\u0105ce z obecno\u015bci Re i W. Por\u00f3wnano niejednorodno\u015bci struktury dendrytyczne, orientacji krystalicznej jak i sk\u0142adu chemicznego \u0142opatek. Przy pomocy dedykowanego rentgenowskiego dyfraktometru EFG okre\u015blono niejednorodno\u015bci dezorientacji krystalicznej struktury poprzez analiz\u0119 k\u0105t\u00f3w \u03b1, \u03b2, \u03b3 b\u0119d\u0105cymi sk\u0142adowymi dezorientacji oraz parametru sieci a0\u03b3\u2019<\/sub> zamk\u00f3w \u0142opatek wykonanych z CMSX-6 i CMSX-4. Dezorientacje i zdefektowania \u0142opatek analizowano metodami dyfrakcyjnej topografii rentgenowskiej z u\u017cyciem zmodyfikowanej techniki Auleytnera. Techniki mikroskopii elektronowej uzupe\u0142ni\u0142y interpretacj\u0119 wynik\u00f3w uzyskanych metodami rentgenowskimi. Mikroskopia skaningowa SEM umo\u017cliwi\u0142a charakterystyk\u0119 morfologii faz \u03b3, \u03b3\u2019 i eutektyki \u03b3\/\u03b3\u2019 oraz oszacowanie wielko\u015bci cz\u0105stek fazy \u03b3\u2019 dla zamk\u00f3w CMSX-4 i CMSX-6. Technik\u0105 EDS wykonano mapowanie rozk\u0142adu pierwiastk\u00f3w stopowych struktury odlew\u00f3w. Zastosowanie techniki EBSD oszacowa\u0142o dezorientacje krystaliczn\u0105 zdefektowanych obszar\u00f3w. Wy\u017cej wymienione techniki pozwoli\u0142y na por\u00f3wnanie orientacji krystalicznej, sk\u0142adu chemicznego \u0142opatek wykonanych ze stop\u00f3w CMSX-4 i CMSX-6.<\/p>\n<\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>[\/vc_column][vc_column width=”1\/3″][\/vc_column][\/vc_row]<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"[vc_row][vc_column width=”2\/3″][\/vc_column][vc_column width=”1\/3″][\/vc_column][\/vc_row] […]<\/p>\n