Pami\u0119tamy o...<\/h3> Profesor Tadeusz D\u0142otko (1930 - 2005)<\/h3>\r\n \r\n \r\n 14 pa\u017adziernika 2005 prze\u017cyli\u015bmy bardzo smutn\u0105 chwil\u0119. W\u00a0tym dniu na katowickim cmentarzu po\u017cegnali\u015bmy niezwyk\u0142ego cz\u0142owieka, jakim by\u0142, zmar\u0142y 10. pa\u017adziernika, Tadeusz D\u0142otko.<\/span><\/p>\n\u017bycie potoczy\u0142o si\u0119 tak, \u017ce\u00a0m\u00f3j los od uko\u0144czenia studi\u00f3w w\u00a01968 roku, zosta\u0142 \u015bci\u015ble zwi\u0105zany z\u00a0\u017cyciem i\u00a0dzia\u0142alno\u015bci\u0105 naukow\u0105 Profesora Tadeusza D\u0142otko. Od tej chwili pracowa\u0142em nieprzerwanie w\u00a0Jego zak\u0142adzie w\u00a0Uniwersytecie \u015al\u0105skim. Pan Profesor by\u0142 promotorem mojej pracy doktorskiej oraz\u00a0opiekunem pracy habilitacyjnej. Bardzo du\u017co Mu zawdzi\u0119czam.<\/span><\/p>\nKim by\u0142 Profesor Tadeusz D\u0142otko? Przede wszystkim \u017cyczliwym i\u00a0oddanym nauce cz\u0142owiekiem. Urodzi\u0142 si\u0119 28 wrze\u015bnia 1930 roku w\u00a0Katowicach w\u00a0rodzinie zas\u0142u\u017conej dla\u00a0polsko\u015bci \u015al\u0105ska. Cz\u0119stym go\u015bciem Jego rodziny by\u0142 Wojciech Korfanty. Jemu po\u015bwi\u0119cona jest tablica umieszczona na domu rodzinnym Profesora.<\/span><\/p>\nStudia wy\u017csze Tadeusz D\u0142otko odby\u0142 w\u00a0latach 1950-53, 1955-56 na Wydziale Matematyki, Fizyki i\u00a0Chemii by\u0142ej Wy\u017cszej Szko\u0142y Pedagogicznej w\u00a0Katowicach, uzyskuj\u0105c stopie\u0144 magistra matematyki. Stopie\u0144 doktora nauk matematyczno-fizycznych z\u00a0zakresu matematyki otrzyma\u0142 w\u00a01962 roku na UMCS w\u00a0Lublinie na podstawie rozprawy doktorskiej pt.: „Badanie w\u0142asno\u015bci rozwi\u0105za\u0144 niekt\u00f3rych typ\u00f3w r\u00f3wna\u0144 r\u00f3\u017cniczkowych zwyczajnych, liniowych i\u00a0nieliniowych z\u00a0op\u00f3\u017aniaj\u0105cym si\u0119 i\u00a0wyprzedzaj\u0105cym argumentem”. Promotorem Jego pracy by\u0142 Prof.\u00a0Adam Bielecki. Stopie\u0144 naukowy doktora habilitowanego nauk matematycznych uzyska\u0142 w\u00a01972 roku r\u00f3wnie\u017c na UMCS w\u00a0Lublinie na podstawie pracy habilitacyjnej pt.: „Zastosowanie poj\u0119cia obrotu pola wektorowego w\u00a0teorii r\u00f3wna\u0144 r\u00f3\u017cniczkowych i\u00a0ich uog\u00f3lnieniach”. W\u00a01979 roku Rada Pa\u0144stwa nada\u0142a Tadeuszowi D\u0142otko tytu\u0142 profesora nadzwyczajnego nauk matematycznych.<\/span><\/p>\nOm\u00f3wienie dzia\u0142alno\u015bci naukowej poprzedz\u0119 kilkoma uwagami dotycz\u0105cymi rozwoju matematyki na G\u00f3rnym \u015al\u0105sku w\u00a0drugiej po\u0142owie XX. wieku.<\/span><\/p>\nMinione stulecia nie sprzyja\u0142y rozwojowi edukacji na \u015al\u0105sku. Brak w\u0142asnej Alma Mater utrudnia\u0142 zdobywanie wiedzy. Oceny tej nie zmieni fakt, i\u017c jeden z\u00a0wi\u0119kszych matematyk\u00f3w XX. wieku Richard Courant urodzi\u0142 si\u0119 w\u00a0Lubli\u0144cu w\u00a01888 roku, a\u00a0zmar\u0142 w\u00a01972 roku, w\u00a0Nowym Jorku.<\/span><\/p>\nW\u00a0latach 1920 – 1960 trwa\u0142y intensywne starania o\u00a0utworzenie \u015bl\u0105skiej wszechnicy, co zaowocowa\u0142o powstaniem m. in. Instytutu Pedagogicznego w\u00a0Katowicach (1928), Wy\u017cszego Studium Nauk Spo\u0142eczno – Gospodarczych (1937), Politechniki \u015al\u0105skiej w\u00a0Gliwicach (1945), Wy\u017cszej Szko\u0142y Pedagogicznej w\u00a0Katowicach (1950), Studium Matematyki UJ w\u00a0Katowicach (1963), Filii Uniwersytetu Jagiello\u0144skiego w\u00a0Katowicach (1966) i\u00a0wreszcie Uniwersytetu \u015al\u0105skiego w\u00a0Katowicach (1968). Ten\u017ce ostatni zaistnia\u0142 dzi\u0119ki po\u0142\u0105czeniu Wy\u017cszej Szko\u0142y Pedagogicznej i\u00a0katowickiej Filii Uniwersytetu Jagiello\u0144skiego.<\/span><\/p>\nZilustrowaniem z\u0142ej sytuacji w\u00a0zakresie kszta\u0142cenia matematyk\u00f3w na \u015al\u0105sku mo\u017ce by\u0107 fakt, \u017ce\u00a0dopiero w\u00a01949 roku doktoryzowa\u0142 si\u0119 pierwszy spo\u015br\u00f3d dzia\u0142aj\u0105cych tutaj matematyk\u00f3w. By\u0142 to\u00a0Antoni Wakulicz, centralna posta\u0107 zwi\u0105zana z\u00a0organizacj\u0105 dzia\u0142alno\u015bci naukowej w\u00a0zakresie matematyki na G\u00f3rnym \u015al\u0105sku. Natomiast pierwsz\u0105 osob\u0105, kt\u00f3ra obroni\u0142a tutaj prac\u0119 magistersk\u0105 z\u00a0matematyki (1956) by\u0142 Tadeusz D\u0142otko.<\/span><\/p>\nGodne podkre\u015blenia s\u0105 r\u00f3wnie\u017c seminaria naukowe prowadzone przez Profesora Jana Mikusi\u0144skiego w\u00a0Pracowni Matematycznej IM PAN w\u00a0Katowicach, kt\u00f3re przyczyni\u0142y si\u0119 do\u00a0awans\u00f3w naukowych wielu matematyk\u00f3w. Powstanie Uniwersytetu \u015al\u0105skiego przy\u015bpieszy\u0142o rozw\u00f3j nauk matematycznych w\u00a0tym regionie. Zadecydowa\u0142a o\u00a0tym pomoc wielu matematyk\u00f3w renomowanych uczelni, a\u00a0tak\u017ce uzyskanie przez Wy\u017csz\u0105 Szko\u0142\u0119 Pedagogiczn\u0105 w\u00a0Katowicach uprawnie\u0144 pozwalaj\u0105cych kszta\u0142ci\u0107 magistr\u00f3w matematyki (1956) i\u00a0doktor\u00f3w nauk matematycznych (1963).<\/span><\/p>\nWspomnia\u0142em ju\u017c, i\u017c pierwszym magistrem matematyki wypromowanym na G\u00f3rnym \u015al\u0105sku by\u0142 Tadeusz D\u0142otko. Zajmowa\u0142 si\u0119 On badaniami podstawowymi z\u00a0zakresu r\u00f3wna\u0144 r\u00f3\u017cniczkowych (g\u0142\u00f3wnie zwyczajnych) i\u00a0ich uog\u00f3lnieniami.<\/span><\/p>\nW\u00a0pocz\u0105tkowym okresie dzia\u0142alno\u015bci naukowej bada\u0142 pewne w\u0142asno\u015bci rozwi\u0105za\u0144 r\u00f3wna\u0144 r\u00f3\u017cniczkowych II rz\u0119du (oscylacyjno\u015b\u0107, monotoniczno\u015b\u0107, istnienie asymptot). Nast\u0119pnie Profesor bada\u0142 r\u00f3wnania abstrakcyjne n-tego rz\u0119du z\u00a0odchylonym argumentem. Inspiracja do\u00a0podj\u0119cia takiej problematyki zrodzi\u0142a si\u0119 ze wsp\u00f3\u0142pracy z\u00a0Profesorem Adamem Bieleckim oraz\u00a0z\u00a0grup\u0105 matematyk\u00f3w krakowskich – Profesorem Zdzis\u0142awem Opi\u0105\u0142em, Profesorem Czes\u0142awem Olechem, a\u00a0p\u00f3\u017aniej Profesorem Andrzejem Lasot\u0105. Badania te dotyczy\u0142y m.in. klasyfikacji rozwi\u0105za\u0144 takiego r\u00f3wnania. Problematyce r\u00f3wna\u0144 z\u00a0odchylonym argumentem Profesor D\u0142otko po\u015bwi\u0119ci\u0142 wiele prac, kt\u00f3re by\u0142y podstaw\u0105 Jego rozprawy doktorskiej. Nowym etapem w\u00a0badaniach Profesora by\u0142o zastosowanie poj\u0119cia obrotu pe\u0142noci\u0105g\u0142ego pola wektorowego w\u00a0przestrzeni Banacha do\u00a0teorii r\u00f3wna\u0144 r\u00f3\u017cniczkowych. Do\u00a0podj\u0119cia tej tematyki sk\u0142oni\u0142y Go ciekawe wyniki Krasnosielskiego. Dzi\u0119ki poj\u0119ciu obrotu pola wektorowego oraz\u00a0twierdzeniu Borsuka o\u00a0antypodach Profesor uzyska\u0142 szereg interesuj\u0105cych wynik\u00f3w dotycz\u0105cych rozwi\u0105za\u0144 pewnych typ\u00f3w r\u00f3wna\u0144 rozpatrywanych z\u00a0r\u00f3\u017cnymi warunkami dodatkowymi. Profesor Tadeusz D\u0142otko bada\u0142 r\u00f3wnie\u017c zagadnienia sterowalno\u015bci w\u00a0uog\u00f3lnieniach r\u00f3wna\u0144 r\u00f3\u017cniczkowych. Interesowa\u0142y Go tak\u017ce rozwi\u0105zania r\u00f3wna\u0144 r\u00f3\u017cniczkowych w\u00a0sto\u017ckach. W\u00a0ostatnim czasie (w\u00a0zwi\u0105zku z\u00a0cz\u0119stym pobytem w\u00a0szpitalu) by\u0142 bardzo zainteresowany prac\u0105 sztucznej nerki. W\u00a0tej problematyce zaproponowa\u0142 pewne modele matematyczne.<\/span><\/p>\nProfesor bra\u0142 udzia\u0142 w\u00a0kilkudziesi\u0119ciu konferencjach naukowych krajowych i\u00a0zagranicznych, wyg\u0142aszaj\u0105c na nich odczyty. Uczestniczy\u0142 m. in. w\u00a0nast\u0119puj\u0105cych konferencjach:<\/span><\/p>\n\n- Equadiff (Czechy i\u00a0S\u0142owacja)<\/span><\/li>\n
- International Conference on Oscillations (W\u0119gry, Polska, Jugos\u0142awia, Niemcy)<\/span><\/li>\n
- Conference on Complex Analysis and Applications (Bu\u0142garia)<\/span><\/li>\n
- Functional – Differential Equations and Related Topics (organizowane przez IM PAN)<\/span><\/li>\n
- International Seminar on Differential Equations (O\u0142omuniec, Katowice)<\/span><\/li>\n<\/ul>\n
Przebywa\u0142 tak\u017ce w\u00a0ponad 30-tu zagranicznych o\u015brodkach matematycznych. Opublikowa\u0142 ponad 40 prac naukowych z\u00a0zakresu r\u00f3wna\u0144 r\u00f3\u017cniczkowych oraz\u00a0kilka dotycz\u0105cych historii matematyki. By\u0142 recenzentem wielu czasopism (np.\u00a0Mathematical Reviews, Zentralblatt). Tadeusz D\u0142otko by\u0142 promotorem oko\u0142o 250-ciu prac magisterskich, 7-dmiu prac doktorskich oraz\u00a0opiekowa\u0142 si\u0119 7-ma pracami habilitacyjnymi.<\/span><\/p>\nW\u00a0latach 1975 – 1991 uczestniczy\u0142 w\u00a0badaniach naukowych koordynowanych przez IM PAN jako kierownik tematu. Kierowa\u0142 zespo\u0142em z\u0142o\u017conym z\u00a0pracownik\u00f3w IM U\u015aI. oraz\u00a0O\u015brodkiem Obliczeniowym U\u015aI., a\u00a0tak\u017ce cyklem prac zwi\u0105zanych z\u00a0ochron\u0105 \u015brodowiska. Prowadzi\u0142 r\u00f3wnie\u017c zesp\u00f3\u0142 badawczy zajmuj\u0105cy si\u0119, zleconym przez Instytut Chemii Nieorganicznej w\u00a0Gliwicach, matematycznym modelem produkcji SO2<\/sub>.<\/span><\/p>\nW\u00a0zakresie metod optymalizacyjnych kierowany przez Profesora zesp\u00f3\u0142 opracowa\u0142 kszta\u0142t izolator\u00f3w przewod\u00f3w pr\u0105du elektrycznego linii wysokiego napi\u0119cia. Prac\u0119 wykonano dla\u00a0Zak\u0142ad\u00f3w Osprz\u0119tu Elektrycznego w\u00a0Bielsku – Bia\u0142ej.<\/span><\/p>\nProfesor Tadeusz D\u0142otko pracowa\u0142 w\u00a0spos\u00f3b ci\u0105g\u0142y w\u00a0szkolnictwie wy\u017cszym na stanowiskach naukowo-dydaktycznych, rozpoczynaj\u0105c prac\u0119 jako m\u0142odszy asystent w\u00a0by\u0142ej WSP w\u00a0Katowicach. Od 1962 roku pracowa\u0142 jako adiunkt w\u00a0by\u0142ej Filii UJ oraz\u00a0w\u00a0by\u0142ej WSP w\u00a0Katowicach. Od 1968 roku do\u00a01979 roku pracowa\u0142 na stanowisku docenta etatowego w\u00a0Uniwersytecie \u015al\u0105skim. W\u00a0latach 1979 – 1993 pracowa\u0142 na stanowisku profesora nadzwyczajnego, a\u00a0od 1993 do\u00a02005 roku na stanowisku profesora zwyczajnego Uniwersytetu \u015al\u0105skiego.<\/span><\/p>\nProfesor Tadeusz D\u0142otko pe\u0142ni\u0142 wiele funkcji w\u00a0Uniwersytecie \u015al\u0105skim. W\u00a0latach 1972 – 1979 by\u0142 Dziekanem Wydzia\u0142u Matematyki, Fizyki i\u00a0Chemii. Przyczyni\u0142 si\u0119 do\u00a0wyra\u017anego rozwoju Wydzia\u0142u, kt\u00f3ry w\u00a0tym czasie uzyska\u0142 uprawnienia habilitacyjne. Starania Profesora przyczyni\u0142y si\u0119 do\u00a0pozyskania z\u00a0zewn\u0105trz do\u00a0pracy w\u00a0Uniwersytecie \u015al\u0105skim wielu wybitnych ludzi.<\/span><\/p>\nProfesor Tadeusz D\u0142otko podejmowa\u0142 r\u00f3wnie\u017c szereg uwie\u0144czonych sukcesem dzia\u0142a\u0144 zwi\u0105zanych z\u00a0polepszeniem bazy dydaktycznej i\u00a0aparaturowej Wydzia\u0142u.<\/span><\/p>\nW\u00a0latach 1968 – 1972 by\u0142 zast\u0119pc\u0105 Dyrektora Instytutu Matematyki. Wraz z\u00a0Dyrektorem Prof.\u00a0Markiem Kuczm\u0105 wni\u00f3s\u0142 wyra\u017any wk\u0142ad w\u00a0zorganizowanie w\u00a0nowopowsta\u0142ym Uniwersytecie \u015al\u0105skim procesu dydaktycznego. Umiej\u0119tnie przyczynia\u0142 si\u0119 do\u00a0scalenia zespo\u0142\u00f3w matematyk\u00f3w by\u0142ej Filii Uniwersytetu Jagiello\u0144skiego i\u00a0by\u0142ej Wy\u017cszej Szko\u0142y Pedagogicznej. Razem z\u00a0Dyrektorem Instytutu Matematyki prowadzi\u0142 zdecydowan\u0105 polityk\u0119 kadrow\u0105, maj\u0105c\u0105 na celu pozyskanie nowych, warto\u015bciowych matematyk\u00f3w spoza Uniwersytetu \u015al\u0105skiego, jak i\u00a0popieraniu tych poczyna\u0144, kt\u00f3re prowadzi\u0142y do\u00a0rozwoju w\u0142asnej kadry naukowej.<\/span><\/p>\nDwukrotnie pe\u0142ni\u0142 funkcj\u0119 Dyrektora Instytutu Matematyki Uniwersytety \u015al\u0105skiego (1979 – 1981, 1984 – 1987). W\u00a0tym trudnym okresie by\u0142 redaktorem wydawnictw matematycznych i\u00a0dokona\u0142 modernizacji „Prac Matematycznych” publikowanych przez Wydawnictwo Uniwersytetu \u015al\u0105skiego. W\u00a0ich miejsce pojawi\u0142o si\u0119 czasopismo „Annales Mathematicae Silesianae” wydawane wy\u0142\u0105cznie w\u00a0j\u0119zykach kongresowych z\u00a0klasyfikacj\u0105 American Mathematical Society wraz z\u00a0obszernym streszczeniem angielskim. Stosowano surowe zasady recenzowania prac. Doprowadzi\u0142 do\u00a0znacz\u0105cej wymiany „Annales Mathematicae Silesianae’ za\u00a0inne czasopisma matematyczne z\u00a0wielu kraj\u00f3w \u015bwiata. Nale\u017cy przy tym podkre\u015bli\u0107, \u017ce\u00a0na \u00f3wczesn\u0105 dobr\u0105 ocen\u0119 ca\u0142okszta\u0142tu dzia\u0142alno\u015bci Instytutu Matematyki Uniwersytetu \u015al\u0105skiego du\u017cy wp\u0142yw mia\u0142a umiej\u0119tna i\u00a0pe\u0142na po\u015bwi\u0119cenia praca \u00f3wczesnego Wicedyrektora Instytutu Matematyki Profesora Karola Barona.<\/span><\/p>\nPrzez wiele lat Profesor D\u0142otko by\u0142 kierownikiem Zak\u0142adu Analizy Matematycznej p\u00f3\u017aniej przemianowanego na Zak\u0142ad R\u00f3wna\u0144 R\u00f3\u017cniczkowych. Od 1968 roku prowadzi\u0142 seminarium z\u00a0r\u00f3wna\u0144 r\u00f3\u017cniczkowych, w\u00a0kt\u00f3rym bra\u0142o udzia\u0142 wiele os\u00f3b spoza Uniwersytetu \u015al\u0105skiego. Zesp\u00f3\u0142 badawczy Profesora D\u0142otko utrzymywa\u0142 kontakty z:<\/span><\/p>\n\n- grup\u0105 Prof.\u00a0J.Kurzweila z\u00a0Czeskiej Akademii Nauk w\u00a0Pradze,<\/span><\/li>\n
- grup\u0105 matematyk\u00f3w z\u00a0Uniwersytetu w\u00a0O\u0142omu\u0144cu,<\/span><\/li>\n
- grup\u0105 matematyk\u00f3w z\u00a0Uniwersytetu Jagiello\u0144skiego kierowanych przez Prof.\u00a0A. Pelczara,<\/span><\/li>\n
- grup\u0105 matematyk\u00f3w kierowanych przez Prof.\u00a0A.Halanaya z\u00a0Rumu\u0144skiej Akademii Nauk,<\/span><\/li>\n
- z grup\u0105 matematyk\u00f3w kierowanych przez Prof.\u00a0R.Contiego z\u00a0Florencji.<\/span><\/li>\n<\/ul>\n
Zorganizowa\u0142 9 polsko – czeskich konferencji naukowych po\u015bwi\u0119conych r\u00f3wnaniom r\u00f3\u017cniczkowym i\u00a0ich uog\u00f3lnieniom.<\/span><\/p>\nOpr\u00f3cz wspomnianych funkcji Profesor Tadeusz D\u0142otko dzia\u0142a\u0142 w\u00a0zakresie organizacji nauczania matematyki w\u00a0Polsce. By\u0142 cz\u0142onkiem Komisji ds.\u00a0Matematyki przy Ministerstwie O\u015bwiaty i\u00a0Wychowania. Pe\u0142ni\u0142 obowi\u0105zki Przewodnicz\u0105cego Pa\u0144stwowej Komisji Egzamin\u00f3w Kwalifikacyjnych dla\u00a0nauczycieli w\u00a0dawnych wojew\u00f3dztwach: bielskim, cz\u0119stochowskim i\u00a0katowickim. Pe\u0142ni\u0142 r\u00f3wnie\u017c funkcje przewodnicz\u0105cego Komisji Egzaminacyjnej ds.\u00a0Stopnia Specjalizacji Zawodowej Nauczycieli w\u00a0zakresie matematyki. Na zlecenie IM PAN w\u00a0regionie \u015bl\u0105skim zorganizowa\u0142 kilka Kurs\u00f3w Zastosowa\u0144 Matematyki dla\u00a0pracownik\u00f3w przemys\u0142u i\u00a0uczelni wy\u017cszych. Na zlecenie oddzia\u0142u PAN w\u00a0Katowicach opracowa\u0142 raport o\u00a0stanie nauk matematycznych w\u00a0obszarze dzia\u0142ania tego Oddzia\u0142u (1978). Przez ponad 10 lat, w\u00a0ramach Instytutu Kszta\u0142cenia Nauczycieli w\u00a0Katowicach, systematycznie wyg\u0142asza\u0142 wyk\u0142ady dla\u00a0nauczycieli matematyki.<\/span><\/p>\nZa\u00a0dzia\u0142alno\u015b\u0107 naukow\u0105, dydaktyczna i\u00a0organizacyjn\u0105 Profesor . Tadeusz D\u0142otko dwukrotnie uzyska\u0142 Nagrod\u0119 Ministra Stopnia III. i\u00a0II. oraz\u00a0wielokrotnie Nagrod\u0119 Rektora.<\/span><\/p>\nProfesor zosta\u0142 r\u00f3wnie\u017c odznaczony Krzy\u017cem Kawalerskim Odrodzenia Polski, Z\u0142otym Krzy\u017cem Zas\u0142ugi, Z\u0142ota Odznak\u0105 Zas\u0142u\u017conego dla\u00a0Rozwoju Wojew\u00f3dztwa Katowickiego oraz\u00a0Medalem Kopernika.<\/span><\/p>\nProfesor Tadeusz D\u0142otko by\u0142 bardzo przywi\u0105zany do\u00a0Uniwersytetu \u015al\u0105skiego. W\u00a0ostatnich latach, pomimo k\u0142opot\u00f3w ze zdrowiem, nie zwa\u017caj\u0105c na pogod\u0119, przyje\u017cd\u017ca\u0142 na seminaria. M\u00f3wi\u0142 mi, \u017ce\u00a0przyj\u015bcie na seminarium do\u00a0Instytutu Matematyki powoduje u\u00a0Niego jakby do\u0142adowanie akumulator\u00f3w \u017cyciowych. Nie m\u00f3g\u0142 \u017cy\u0107 bez spotka\u0144 z\u00a0nami. Jako Jego uczniowie jeste\u015bmy Mu za\u00a0to\u00a0wdzi\u0119czni. Tyle by\u0142o w\u00a0Nim pasji…<\/span><\/p>\nDni odchodz\u0105 w\u00a0zapomnienie, \u017cycie biegnie zwyk\u0142ym torem. 14 pa\u017adziernika po\u017cegnali\u015bmy wyj\u0105tkowego cz\u0142owieka, niezwyk\u0142ego pod ka\u017cdym wzgl\u0119dem: jako ojca, jako m\u0119\u017ca i\u00a0jako przyjaciela. Fizycznie ju\u017c Go z\u00a0nami nie ma, ale\u00a0w\u00a0naszych sercach i\u00a0w\u00a0naszej pami\u0119ci b\u0119dzie obecny zawsze.<\/span><\/p>\nCz\u0142owiek, kt\u00f3ry kocha\u0142 \u017cycie, ludzi i\u00a0\u015bwiat. B\u0119dzie nam Go bardzo brakowa\u0142o.<\/span><\/p>\n
\u017bycie potoczy\u0142o si\u0119 tak, \u017ce\u00a0m\u00f3j los od uko\u0144czenia studi\u00f3w w\u00a01968 roku, zosta\u0142 \u015bci\u015ble zwi\u0105zany z\u00a0\u017cyciem i\u00a0dzia\u0142alno\u015bci\u0105 naukow\u0105 Profesora Tadeusza D\u0142otko. Od tej chwili pracowa\u0142em nieprzerwanie w\u00a0Jego zak\u0142adzie w\u00a0Uniwersytecie \u015al\u0105skim. Pan Profesor by\u0142 promotorem mojej pracy doktorskiej oraz\u00a0opiekunem pracy habilitacyjnej. Bardzo du\u017co Mu zawdzi\u0119czam.<\/span><\/p>\n Kim by\u0142 Profesor Tadeusz D\u0142otko? Przede wszystkim \u017cyczliwym i\u00a0oddanym nauce cz\u0142owiekiem. Urodzi\u0142 si\u0119 28 wrze\u015bnia 1930 roku w\u00a0Katowicach w\u00a0rodzinie zas\u0142u\u017conej dla\u00a0polsko\u015bci \u015al\u0105ska. Cz\u0119stym go\u015bciem Jego rodziny by\u0142 Wojciech Korfanty. Jemu po\u015bwi\u0119cona jest tablica umieszczona na domu rodzinnym Profesora.<\/span><\/p>\n Studia wy\u017csze Tadeusz D\u0142otko odby\u0142 w\u00a0latach 1950-53, 1955-56 na Wydziale Matematyki, Fizyki i\u00a0Chemii by\u0142ej Wy\u017cszej Szko\u0142y Pedagogicznej w\u00a0Katowicach, uzyskuj\u0105c stopie\u0144 magistra matematyki. Stopie\u0144 doktora nauk matematyczno-fizycznych z\u00a0zakresu matematyki otrzyma\u0142 w\u00a01962 roku na UMCS w\u00a0Lublinie na podstawie rozprawy doktorskiej pt.: „Badanie w\u0142asno\u015bci rozwi\u0105za\u0144 niekt\u00f3rych typ\u00f3w r\u00f3wna\u0144 r\u00f3\u017cniczkowych zwyczajnych, liniowych i\u00a0nieliniowych z\u00a0op\u00f3\u017aniaj\u0105cym si\u0119 i\u00a0wyprzedzaj\u0105cym argumentem”. Promotorem Jego pracy by\u0142 Prof.\u00a0Adam Bielecki. Stopie\u0144 naukowy doktora habilitowanego nauk matematycznych uzyska\u0142 w\u00a01972 roku r\u00f3wnie\u017c na UMCS w\u00a0Lublinie na podstawie pracy habilitacyjnej pt.: „Zastosowanie poj\u0119cia obrotu pola wektorowego w\u00a0teorii r\u00f3wna\u0144 r\u00f3\u017cniczkowych i\u00a0ich uog\u00f3lnieniach”. W\u00a01979 roku Rada Pa\u0144stwa nada\u0142a Tadeuszowi D\u0142otko tytu\u0142 profesora nadzwyczajnego nauk matematycznych.<\/span><\/p>\n Om\u00f3wienie dzia\u0142alno\u015bci naukowej poprzedz\u0119 kilkoma uwagami dotycz\u0105cymi rozwoju matematyki na G\u00f3rnym \u015al\u0105sku w\u00a0drugiej po\u0142owie XX. wieku.<\/span><\/p>\n Minione stulecia nie sprzyja\u0142y rozwojowi edukacji na \u015al\u0105sku. Brak w\u0142asnej Alma Mater utrudnia\u0142 zdobywanie wiedzy. Oceny tej nie zmieni fakt, i\u017c jeden z\u00a0wi\u0119kszych matematyk\u00f3w XX. wieku Richard Courant urodzi\u0142 si\u0119 w\u00a0Lubli\u0144cu w\u00a01888 roku, a\u00a0zmar\u0142 w\u00a01972 roku, w\u00a0Nowym Jorku.<\/span><\/p>\n W\u00a0latach 1920 – 1960 trwa\u0142y intensywne starania o\u00a0utworzenie \u015bl\u0105skiej wszechnicy, co zaowocowa\u0142o powstaniem m. in. Instytutu Pedagogicznego w\u00a0Katowicach (1928), Wy\u017cszego Studium Nauk Spo\u0142eczno – Gospodarczych (1937), Politechniki \u015al\u0105skiej w\u00a0Gliwicach (1945), Wy\u017cszej Szko\u0142y Pedagogicznej w\u00a0Katowicach (1950), Studium Matematyki UJ w\u00a0Katowicach (1963), Filii Uniwersytetu Jagiello\u0144skiego w\u00a0Katowicach (1966) i\u00a0wreszcie Uniwersytetu \u015al\u0105skiego w\u00a0Katowicach (1968). Ten\u017ce ostatni zaistnia\u0142 dzi\u0119ki po\u0142\u0105czeniu Wy\u017cszej Szko\u0142y Pedagogicznej i\u00a0katowickiej Filii Uniwersytetu Jagiello\u0144skiego.<\/span><\/p>\n Zilustrowaniem z\u0142ej sytuacji w\u00a0zakresie kszta\u0142cenia matematyk\u00f3w na \u015al\u0105sku mo\u017ce by\u0107 fakt, \u017ce\u00a0dopiero w\u00a01949 roku doktoryzowa\u0142 si\u0119 pierwszy spo\u015br\u00f3d dzia\u0142aj\u0105cych tutaj matematyk\u00f3w. By\u0142 to\u00a0Antoni Wakulicz, centralna posta\u0107 zwi\u0105zana z\u00a0organizacj\u0105 dzia\u0142alno\u015bci naukowej w\u00a0zakresie matematyki na G\u00f3rnym \u015al\u0105sku. Natomiast pierwsz\u0105 osob\u0105, kt\u00f3ra obroni\u0142a tutaj prac\u0119 magistersk\u0105 z\u00a0matematyki (1956) by\u0142 Tadeusz D\u0142otko.<\/span><\/p>\n Godne podkre\u015blenia s\u0105 r\u00f3wnie\u017c seminaria naukowe prowadzone przez Profesora Jana Mikusi\u0144skiego w\u00a0Pracowni Matematycznej IM PAN w\u00a0Katowicach, kt\u00f3re przyczyni\u0142y si\u0119 do\u00a0awans\u00f3w naukowych wielu matematyk\u00f3w. Powstanie Uniwersytetu \u015al\u0105skiego przy\u015bpieszy\u0142o rozw\u00f3j nauk matematycznych w\u00a0tym regionie. Zadecydowa\u0142a o\u00a0tym pomoc wielu matematyk\u00f3w renomowanych uczelni, a\u00a0tak\u017ce uzyskanie przez Wy\u017csz\u0105 Szko\u0142\u0119 Pedagogiczn\u0105 w\u00a0Katowicach uprawnie\u0144 pozwalaj\u0105cych kszta\u0142ci\u0107 magistr\u00f3w matematyki (1956) i\u00a0doktor\u00f3w nauk matematycznych (1963).<\/span><\/p>\n Wspomnia\u0142em ju\u017c, i\u017c pierwszym magistrem matematyki wypromowanym na G\u00f3rnym \u015al\u0105sku by\u0142 Tadeusz D\u0142otko. Zajmowa\u0142 si\u0119 On badaniami podstawowymi z\u00a0zakresu r\u00f3wna\u0144 r\u00f3\u017cniczkowych (g\u0142\u00f3wnie zwyczajnych) i\u00a0ich uog\u00f3lnieniami.<\/span><\/p>\n W\u00a0pocz\u0105tkowym okresie dzia\u0142alno\u015bci naukowej bada\u0142 pewne w\u0142asno\u015bci rozwi\u0105za\u0144 r\u00f3wna\u0144 r\u00f3\u017cniczkowych II rz\u0119du (oscylacyjno\u015b\u0107, monotoniczno\u015b\u0107, istnienie asymptot). Nast\u0119pnie Profesor bada\u0142 r\u00f3wnania abstrakcyjne n-tego rz\u0119du z\u00a0odchylonym argumentem. Inspiracja do\u00a0podj\u0119cia takiej problematyki zrodzi\u0142a si\u0119 ze wsp\u00f3\u0142pracy z\u00a0Profesorem Adamem Bieleckim oraz\u00a0z\u00a0grup\u0105 matematyk\u00f3w krakowskich – Profesorem Zdzis\u0142awem Opi\u0105\u0142em, Profesorem Czes\u0142awem Olechem, a\u00a0p\u00f3\u017aniej Profesorem Andrzejem Lasot\u0105. Badania te dotyczy\u0142y m.in. klasyfikacji rozwi\u0105za\u0144 takiego r\u00f3wnania. Problematyce r\u00f3wna\u0144 z\u00a0odchylonym argumentem Profesor D\u0142otko po\u015bwi\u0119ci\u0142 wiele prac, kt\u00f3re by\u0142y podstaw\u0105 Jego rozprawy doktorskiej. Nowym etapem w\u00a0badaniach Profesora by\u0142o zastosowanie poj\u0119cia obrotu pe\u0142noci\u0105g\u0142ego pola wektorowego w\u00a0przestrzeni Banacha do\u00a0teorii r\u00f3wna\u0144 r\u00f3\u017cniczkowych. Do\u00a0podj\u0119cia tej tematyki sk\u0142oni\u0142y Go ciekawe wyniki Krasnosielskiego. Dzi\u0119ki poj\u0119ciu obrotu pola wektorowego oraz\u00a0twierdzeniu Borsuka o\u00a0antypodach Profesor uzyska\u0142 szereg interesuj\u0105cych wynik\u00f3w dotycz\u0105cych rozwi\u0105za\u0144 pewnych typ\u00f3w r\u00f3wna\u0144 rozpatrywanych z\u00a0r\u00f3\u017cnymi warunkami dodatkowymi. Profesor Tadeusz D\u0142otko bada\u0142 r\u00f3wnie\u017c zagadnienia sterowalno\u015bci w\u00a0uog\u00f3lnieniach r\u00f3wna\u0144 r\u00f3\u017cniczkowych. Interesowa\u0142y Go tak\u017ce rozwi\u0105zania r\u00f3wna\u0144 r\u00f3\u017cniczkowych w\u00a0sto\u017ckach. W\u00a0ostatnim czasie (w\u00a0zwi\u0105zku z\u00a0cz\u0119stym pobytem w\u00a0szpitalu) by\u0142 bardzo zainteresowany prac\u0105 sztucznej nerki. W\u00a0tej problematyce zaproponowa\u0142 pewne modele matematyczne.<\/span><\/p>\n Profesor bra\u0142 udzia\u0142 w\u00a0kilkudziesi\u0119ciu konferencjach naukowych krajowych i\u00a0zagranicznych, wyg\u0142aszaj\u0105c na nich odczyty. Uczestniczy\u0142 m. in. w\u00a0nast\u0119puj\u0105cych konferencjach:<\/span><\/p>\n Przebywa\u0142 tak\u017ce w\u00a0ponad 30-tu zagranicznych o\u015brodkach matematycznych. Opublikowa\u0142 ponad 40 prac naukowych z\u00a0zakresu r\u00f3wna\u0144 r\u00f3\u017cniczkowych oraz\u00a0kilka dotycz\u0105cych historii matematyki. By\u0142 recenzentem wielu czasopism (np.\u00a0Mathematical Reviews, Zentralblatt). Tadeusz D\u0142otko by\u0142 promotorem oko\u0142o 250-ciu prac magisterskich, 7-dmiu prac doktorskich oraz\u00a0opiekowa\u0142 si\u0119 7-ma pracami habilitacyjnymi.<\/span><\/p>\n W\u00a0latach 1975 – 1991 uczestniczy\u0142 w\u00a0badaniach naukowych koordynowanych przez IM PAN jako kierownik tematu. Kierowa\u0142 zespo\u0142em z\u0142o\u017conym z\u00a0pracownik\u00f3w IM U\u015aI. oraz\u00a0O\u015brodkiem Obliczeniowym U\u015aI., a\u00a0tak\u017ce cyklem prac zwi\u0105zanych z\u00a0ochron\u0105 \u015brodowiska. Prowadzi\u0142 r\u00f3wnie\u017c zesp\u00f3\u0142 badawczy zajmuj\u0105cy si\u0119, zleconym przez Instytut Chemii Nieorganicznej w\u00a0Gliwicach, matematycznym modelem produkcji SO2<\/sub>.<\/span><\/p>\n W\u00a0zakresie metod optymalizacyjnych kierowany przez Profesora zesp\u00f3\u0142 opracowa\u0142 kszta\u0142t izolator\u00f3w przewod\u00f3w pr\u0105du elektrycznego linii wysokiego napi\u0119cia. Prac\u0119 wykonano dla\u00a0Zak\u0142ad\u00f3w Osprz\u0119tu Elektrycznego w\u00a0Bielsku – Bia\u0142ej.<\/span><\/p>\n Profesor Tadeusz D\u0142otko pracowa\u0142 w\u00a0spos\u00f3b ci\u0105g\u0142y w\u00a0szkolnictwie wy\u017cszym na stanowiskach naukowo-dydaktycznych, rozpoczynaj\u0105c prac\u0119 jako m\u0142odszy asystent w\u00a0by\u0142ej WSP w\u00a0Katowicach. Od 1962 roku pracowa\u0142 jako adiunkt w\u00a0by\u0142ej Filii UJ oraz\u00a0w\u00a0by\u0142ej WSP w\u00a0Katowicach. Od 1968 roku do\u00a01979 roku pracowa\u0142 na stanowisku docenta etatowego w\u00a0Uniwersytecie \u015al\u0105skim. W\u00a0latach 1979 – 1993 pracowa\u0142 na stanowisku profesora nadzwyczajnego, a\u00a0od 1993 do\u00a02005 roku na stanowisku profesora zwyczajnego Uniwersytetu \u015al\u0105skiego.<\/span><\/p>\n Profesor Tadeusz D\u0142otko pe\u0142ni\u0142 wiele funkcji w\u00a0Uniwersytecie \u015al\u0105skim. W\u00a0latach 1972 – 1979 by\u0142 Dziekanem Wydzia\u0142u Matematyki, Fizyki i\u00a0Chemii. Przyczyni\u0142 si\u0119 do\u00a0wyra\u017anego rozwoju Wydzia\u0142u, kt\u00f3ry w\u00a0tym czasie uzyska\u0142 uprawnienia habilitacyjne. Starania Profesora przyczyni\u0142y si\u0119 do\u00a0pozyskania z\u00a0zewn\u0105trz do\u00a0pracy w\u00a0Uniwersytecie \u015al\u0105skim wielu wybitnych ludzi.<\/span><\/p>\n Profesor Tadeusz D\u0142otko podejmowa\u0142 r\u00f3wnie\u017c szereg uwie\u0144czonych sukcesem dzia\u0142a\u0144 zwi\u0105zanych z\u00a0polepszeniem bazy dydaktycznej i\u00a0aparaturowej Wydzia\u0142u.<\/span><\/p>\n W\u00a0latach 1968 – 1972 by\u0142 zast\u0119pc\u0105 Dyrektora Instytutu Matematyki. Wraz z\u00a0Dyrektorem Prof.\u00a0Markiem Kuczm\u0105 wni\u00f3s\u0142 wyra\u017any wk\u0142ad w\u00a0zorganizowanie w\u00a0nowopowsta\u0142ym Uniwersytecie \u015al\u0105skim procesu dydaktycznego. Umiej\u0119tnie przyczynia\u0142 si\u0119 do\u00a0scalenia zespo\u0142\u00f3w matematyk\u00f3w by\u0142ej Filii Uniwersytetu Jagiello\u0144skiego i\u00a0by\u0142ej Wy\u017cszej Szko\u0142y Pedagogicznej. Razem z\u00a0Dyrektorem Instytutu Matematyki prowadzi\u0142 zdecydowan\u0105 polityk\u0119 kadrow\u0105, maj\u0105c\u0105 na celu pozyskanie nowych, warto\u015bciowych matematyk\u00f3w spoza Uniwersytetu \u015al\u0105skiego, jak i\u00a0popieraniu tych poczyna\u0144, kt\u00f3re prowadzi\u0142y do\u00a0rozwoju w\u0142asnej kadry naukowej.<\/span><\/p>\n Dwukrotnie pe\u0142ni\u0142 funkcj\u0119 Dyrektora Instytutu Matematyki Uniwersytety \u015al\u0105skiego (1979 – 1981, 1984 – 1987). W\u00a0tym trudnym okresie by\u0142 redaktorem wydawnictw matematycznych i\u00a0dokona\u0142 modernizacji „Prac Matematycznych” publikowanych przez Wydawnictwo Uniwersytetu \u015al\u0105skiego. W\u00a0ich miejsce pojawi\u0142o si\u0119 czasopismo „Annales Mathematicae Silesianae” wydawane wy\u0142\u0105cznie w\u00a0j\u0119zykach kongresowych z\u00a0klasyfikacj\u0105 American Mathematical Society wraz z\u00a0obszernym streszczeniem angielskim. Stosowano surowe zasady recenzowania prac. Doprowadzi\u0142 do\u00a0znacz\u0105cej wymiany „Annales Mathematicae Silesianae’ za\u00a0inne czasopisma matematyczne z\u00a0wielu kraj\u00f3w \u015bwiata. Nale\u017cy przy tym podkre\u015bli\u0107, \u017ce\u00a0na \u00f3wczesn\u0105 dobr\u0105 ocen\u0119 ca\u0142okszta\u0142tu dzia\u0142alno\u015bci Instytutu Matematyki Uniwersytetu \u015al\u0105skiego du\u017cy wp\u0142yw mia\u0142a umiej\u0119tna i\u00a0pe\u0142na po\u015bwi\u0119cenia praca \u00f3wczesnego Wicedyrektora Instytutu Matematyki Profesora Karola Barona.<\/span><\/p>\n Przez wiele lat Profesor D\u0142otko by\u0142 kierownikiem Zak\u0142adu Analizy Matematycznej p\u00f3\u017aniej przemianowanego na Zak\u0142ad R\u00f3wna\u0144 R\u00f3\u017cniczkowych. Od 1968 roku prowadzi\u0142 seminarium z\u00a0r\u00f3wna\u0144 r\u00f3\u017cniczkowych, w\u00a0kt\u00f3rym bra\u0142o udzia\u0142 wiele os\u00f3b spoza Uniwersytetu \u015al\u0105skiego. Zesp\u00f3\u0142 badawczy Profesora D\u0142otko utrzymywa\u0142 kontakty z:<\/span><\/p>\n Zorganizowa\u0142 9 polsko – czeskich konferencji naukowych po\u015bwi\u0119conych r\u00f3wnaniom r\u00f3\u017cniczkowym i\u00a0ich uog\u00f3lnieniom.<\/span><\/p>\n Opr\u00f3cz wspomnianych funkcji Profesor Tadeusz D\u0142otko dzia\u0142a\u0142 w\u00a0zakresie organizacji nauczania matematyki w\u00a0Polsce. By\u0142 cz\u0142onkiem Komisji ds.\u00a0Matematyki przy Ministerstwie O\u015bwiaty i\u00a0Wychowania. Pe\u0142ni\u0142 obowi\u0105zki Przewodnicz\u0105cego Pa\u0144stwowej Komisji Egzamin\u00f3w Kwalifikacyjnych dla\u00a0nauczycieli w\u00a0dawnych wojew\u00f3dztwach: bielskim, cz\u0119stochowskim i\u00a0katowickim. Pe\u0142ni\u0142 r\u00f3wnie\u017c funkcje przewodnicz\u0105cego Komisji Egzaminacyjnej ds.\u00a0Stopnia Specjalizacji Zawodowej Nauczycieli w\u00a0zakresie matematyki. Na zlecenie IM PAN w\u00a0regionie \u015bl\u0105skim zorganizowa\u0142 kilka Kurs\u00f3w Zastosowa\u0144 Matematyki dla\u00a0pracownik\u00f3w przemys\u0142u i\u00a0uczelni wy\u017cszych. Na zlecenie oddzia\u0142u PAN w\u00a0Katowicach opracowa\u0142 raport o\u00a0stanie nauk matematycznych w\u00a0obszarze dzia\u0142ania tego Oddzia\u0142u (1978). Przez ponad 10 lat, w\u00a0ramach Instytutu Kszta\u0142cenia Nauczycieli w\u00a0Katowicach, systematycznie wyg\u0142asza\u0142 wyk\u0142ady dla\u00a0nauczycieli matematyki.<\/span><\/p>\n Za\u00a0dzia\u0142alno\u015b\u0107 naukow\u0105, dydaktyczna i\u00a0organizacyjn\u0105 Profesor . Tadeusz D\u0142otko dwukrotnie uzyska\u0142 Nagrod\u0119 Ministra Stopnia III. i\u00a0II. oraz\u00a0wielokrotnie Nagrod\u0119 Rektora.<\/span><\/p>\n Profesor zosta\u0142 r\u00f3wnie\u017c odznaczony Krzy\u017cem Kawalerskim Odrodzenia Polski, Z\u0142otym Krzy\u017cem Zas\u0142ugi, Z\u0142ota Odznak\u0105 Zas\u0142u\u017conego dla\u00a0Rozwoju Wojew\u00f3dztwa Katowickiego oraz\u00a0Medalem Kopernika.<\/span><\/p>\n Profesor Tadeusz D\u0142otko by\u0142 bardzo przywi\u0105zany do\u00a0Uniwersytetu \u015al\u0105skiego. W\u00a0ostatnich latach, pomimo k\u0142opot\u00f3w ze zdrowiem, nie zwa\u017caj\u0105c na pogod\u0119, przyje\u017cd\u017ca\u0142 na seminaria. M\u00f3wi\u0142 mi, \u017ce\u00a0przyj\u015bcie na seminarium do\u00a0Instytutu Matematyki powoduje u\u00a0Niego jakby do\u0142adowanie akumulator\u00f3w \u017cyciowych. Nie m\u00f3g\u0142 \u017cy\u0107 bez spotka\u0144 z\u00a0nami. Jako Jego uczniowie jeste\u015bmy Mu za\u00a0to\u00a0wdzi\u0119czni. Tyle by\u0142o w\u00a0Nim pasji…<\/span><\/p>\n Dni odchodz\u0105 w\u00a0zapomnienie, \u017cycie biegnie zwyk\u0142ym torem. 14 pa\u017adziernika po\u017cegnali\u015bmy wyj\u0105tkowego cz\u0142owieka, niezwyk\u0142ego pod ka\u017cdym wzgl\u0119dem: jako ojca, jako m\u0119\u017ca i\u00a0jako przyjaciela. Fizycznie ju\u017c Go z\u00a0nami nie ma, ale\u00a0w\u00a0naszych sercach i\u00a0w\u00a0naszej pami\u0119ci b\u0119dzie obecny zawsze.<\/span><\/p>\n Cz\u0142owiek, kt\u00f3ry kocha\u0142 \u017cycie, ludzi i\u00a0\u015bwiat. B\u0119dzie nam Go bardzo brakowa\u0142o.<\/span><\/p>\n\n
\n
![\"img\"](\"https:\/\/us.edu.pl\/instytut\/im\/wp-content\/uploads\/sites\/43\/Pami\u0119tamy-o\/dlotko.jpg\")
<\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>[\/vc_column][\/vc_row]<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"