Pami\u0119tamy o...<\/h3> Profesor Marek Kuczma (1935 - 1991)<\/h3>\r\n \r\n \r\n Marek Kuczma urodzi\u0142 si\u0119 10 pa\u017adziernika 1935 r. w Katowicach, a zmar\u0142 13 czerwca 1991 r. w Katowicach. Uko\u0144czy\u0142 szko\u0142\u0119 \u015bredni\u0105 sk\u0142adaj\u0105c egzamin dojrza\u0142o\u015bci 9 czerwca 1952 r. w katowickim Liceum Og\u00f3lnokszta\u0142c\u0105cym im. Miko\u0142aja Kopernika. W latach 1952-1956 studiowa\u0142 matematyk\u0119 na Wydziale Matematyki, Fizyki i Chemii Uniwersytetu Jagiello\u0144skiego w Krakowie, uzyskuj\u0105c 25 czerwca 1956 roku dyplom magistra matematyki. <\/span><\/p>\nJeszcze jako student IV roku M. Kuczma rozpocz\u0105\u0142 w styczniu 1956 r. prac\u0119 w Katedrze Matematyki Akademii G\u00f3rniczo-Hutmiczej w Krakowie na stanowisku zast\u0119pcy asystenta i kolejno na stanowiskach asystenta, starszego asystenta i adiunkta, a\u017c do lutego 1962 r., po czym przeszed\u0142 do Katedry Geometrii Uniwersytetu Jagiello\u0144skiego, gdzie pracowa\u0142 na stanowisku adiunkta, a nast\u0119pnie docenta. Z dniem 1 grudnia 1966 r. zosta\u0142 przeniesiony do Katedry R\u00f3wna\u0144 Funkcyjnych w katowickiej Filii UJ. Od utworzenia Uniwersytetu \u015al\u0105skiego w roku 1968 a\u017c do ko\u0144ca roku akademickiego 1968\/69 pe\u0142ni\u0142 funkcj\u0119 kierownika sekcji matematyki i r\u00f3wnocze\u015bnie kierownika Katedry R\u00f3wna\u0144 Funkcyjnych. W zwi\u0105zku z wprowadzeniem nowej struktury na Uniwersytecie \u015al\u0105skim, od 1 lipca 1969 r. obj\u0105\u0142 funkcj\u0119 dyrektora Instytutu Matematyki U\u015al. (pe\u0142ni\u0142 j\u0105 do ko\u0144ca wrze\u015bnia 1973 r.) oraz funkcj\u0119 kierownika Zak\u0142adu R\u00f3wna\u0144 Funkcyjnych (do ko\u0144ca sierpnia 1987 r.). Dnia 19 stycznia 1961 r. Rada Wydzia\u0142u Mat.-Fiz.-Chem. UJ nada\u0142a panu Markowi Kuczmie stopie\u0144 doktora nauk matematyczno-fizycznych za rozpraw\u0119 pt. O pewnym r\u00f3wnaniu funkcyjnym pierwszego rz\u0119du, promotorem by\u0142 profesor Stanis\u0142aw Go\u0142\u0105b. M. Kuczma habilitowa\u0142 si\u0119 na Wydziale Matematyczno-Fizyczno-Chemicznym Uniwersytetu Jagiello\u0144skiego z zakresu analizy matematycznej: za rozpraw\u0119 pt. O r\u00f3wnaniu Schr\u00f6dera, M. Kuczma uzyska\u0142 stopie\u0144 naukowy docenta w pa\u017adzierniku 1963 r. Habilitacja ta zbieg\u0142a si\u0119 w czasie z utworzeniem w Katowicach Studium Matematyki Uniwersytetu Jagiello\u0144skiego. Ze Studium pan prof. Marek Kuczma zwi\u0105zany by\u0142 od pierwszych chwil jego istnienia. Natychmiast po otrzymaniu etatu docenta. (w 1964 r.) zosta\u0142 on wybrany prodziekanem Wydzia\u0142u Mat.-Fiz.-Chem. UJ ds. Oddzia\u0142u w Katowicach, kt\u00f3r\u0105 to funkcj\u0119 pe\u0142ni\u0142 do czerwca 1968 r. Z dniem 1 grudnia 1966 r. obj\u0105\u0142 kierownictwo Katedry R\u00f3wna\u0144 Funkcyjnych w katowickiej Filii Uniwersytetu Jagiello\u0144skiego. <\/span><\/p>\nTytu\u0142 profesora nadzwyczajnego nauk matematycznych uzyska\u0142 w roku 1969, a profesora zwyczajnego – w cztery lata p\u00f3\u017aniej.<\/span><\/p>\nWypromowa\u0142 trzyna\u015bcioro doktor\u00f3w; dziesi\u0119cioro z nich habilitowa\u0142o si\u0119, a pi\u0119\u0107 spo\u015br\u00f3d tych os\u00f3b ma tytu\u0142 profesorski. W roku 1968 ukaza\u0142a si\u0119 drukiem fundamentalna monografia Functional equations in a single variable autorstwa Marka Kuczmy. Stworzy\u0142a ona podwaliny systematycznej teorii r\u00f3wna\u0144 funkcyjnych o jednej zmiennej. Sam Marek Kuczma rol\u0119 swego dzie\u0142a postrzega\u0142 tak: G\u0142\u00f3wnym moim osi\u0105gni\u0119ciem naukowym jest stworzenie i rozwini\u0119cie (cz\u0119\u015bciowo wesp\u00f3\u0142 z moimi uczniami) systematycznej teorii r\u00f3wna\u0144 funkcyjnych o jednej zmiennej. Teoria ta zosta\u0142a przedstawiona w mojej monografii …Jest to jedyna w \u015bwiecie monografia po\u015bwi\u0119cona temu przedmiotowi i jest stale cytowana przez wszystkich autor\u00f3w pisz\u0105cych na ten temat. I dalej: Om\u00f3wienie mojej monografii, napisane przez prof. M. A. McKiernana z University of Waterloo (Kanada), ukaza\u0142o si\u0119 w Mathematical Reviews, tom 37, Nr 4 (1969), \\#4441, oraz w Zentralblatt f\u00fcr Mathematik, tom 196 (1970), str. 164. Recenzja tej monografii, pi\u00f3ra prof. M. Kucharzewskiego z Instytutu Matematycznego P.A.N., ukaza\u0142a si\u0119 we Wiadomo\u015bciach Matematycznych, tom 11 (1970), str. 321-322. Za\u015b w Jahresbericht der deutschen Mathematiker Vereinigung, tom 72, zeszyt 2\/3 (1970), ukaza\u0142a si\u0119 recenzja pi\u00f3ra T. Howroyda, profesora University of New Brunswick (Kanada) (fragmenty \u017cyciorysu naukowego datowanego na 26 kwietnia 1976 r.)<\/cite><\/span><\/p>\nZa faktyczn\u0105 dat\u0119 narodzin teorii racjonalnym wydaje si\u0119 przyj\u0105\u0107 moment uruchomienia przez profesora Kuczm\u0119 seminarium naukowego z pocz\u0105tkiem roku akademickiego 1964\/65. Historia tego Seminarium, istniej\u0105cego do dzi\u015b, jest niemal to\u017csama z histori\u0105 wspania\u0142ego rozwoju tytu\u0142owej dyscypliny. <\/span><\/p>\nDorobek naukowy profesora Marka Kuczmy jest imponuj\u0105cy; sk\u0142ada si\u0119 na\u0144 180 publikacji i trzy monografie matematyczne: <\/span><\/p>\n\n- Functional Equations in a Single Variable<\/span><\/li>\n
- An Introduction to the Theory of Functional Equations and Inequalities<\/span><\/li>\n
- Iterative Functional Equations.<\/span><\/li>\n<\/ul>\n
O pierwszej z nich by\u0142a ju\u017c mowa. Druga monografia r\u00f3wnie\u017c cieszy si\u0119 uznaniem w \u015brodowisku mi\u0119dzynarodowym i jest bardzo wysoko oceniana przez specjalist\u00f3w. Dowiod\u0142a ona, w szczeg\u00f3lno\u015bci, \u017ce tak\u017ce w dziedzinie r\u00f3wna\u0144 i nier\u00f3wno\u015bci funkcyjnych o wielu zmiennych prof. Kuczma by\u0142 specjalist\u0105 najwy\u017cszego formatu; wraz z licznymi pracami oryginalnymi w tej dziedzinie pozwoli\u0142o to w\u0142\u0105czy\u0107 si\u0119 m\u0142odym matematykom w \u015bwiatowy nurt bada\u0144 w tej dyscyplinie. Ostatnia z wymienionych monografii, napisana wsp\u00f3lnie z B. Choczewskim i R. Gerem, zawiera zarys wsp\u00f3\u0142czesnej teorii iteracyjnych r\u00f3wna\u0144 funkcyjnych zawieraj\u0105c najnowsze wyniki do chwili jej wydania, tj. do pocz\u0105tku lat 90. ubieg\u0142ego wieku. \u0179r\u00f3d\u0142em sporem satysfakcji zar\u00f3wno dla profesora Kuczmy jak i jego uczni\u00f3w by\u0142 te\u017c fakt, \u017ce jego prace po\u015bwi\u0119cone teorii rozwi\u0105za\u0144 monotonicznych i wypuk\u0142ych pewnych r\u00f3wna\u0144 funkcyjnych o jednej zmiennej znalaz\u0142y szeroki odd\u017awi\u0119k i wa\u017cne zastosowania w probabilistyce, w tzw. teorii proces\u00f3w kaskadowych (ga\u0142\u0105zkowych) (por. np. E. Seneta, Functional equations and the Galton-Watson process, Advances in Applied Probability<\/i> 1 (1969), 1-42 oraz K.B. Athreya and P.E. Ney, Branching processes<\/i>, Springer Verlag, 1972).<\/span><\/p>\nDramatycznym zrz\u0105dzeniem losu, Marek Kuczma, kt\u00f3ry nigdy nie cieszy\u0142 si\u0119 dobrym zdrowiem, w 1978 roku dozna\u0142 wylewu do m\u00f3zgu, co spowodowa\u0142o konieczno\u015b\u0107 d\u0142ugotrwa\u0142ego leczenia i rehabilitacji. Zako\u0144czone sukcesem, pozwoli\u0142y mu powr\u00f3ci\u0107 do dydaktyki i pracy naukowej. Niestety, nie na d\u0142ugo. Ponowny wylew przyku\u0142 ju\u017c profesora na sta\u0142e do inwalidzkiego w\u00f3zka i spowodowa\u0142, \u017ce ju\u017c jedynie okazjonalnie i coraz rzadziej opuszcza\u0142 wn\u0119trze swego bardzo skromnego mieszkania przy ul. Miko\u0142owskiej w Katowicach. To, \u017ce by\u0142 w stanie bardzo owocnie pracowa\u0107 naukowo jeszcze przez ca\u0142\u0105 dekad\u0119 lat osiemdziesi\u0105tych (zwr\u00f3\u0107my uwag\u0119, \u017ce dwie ostatnie z cytowanych monografii wydane zosta\u0142y, odpowiednio, w latach 1985 i 1990 (!)) zawdzi\u0119cza\u0142 swojemu hartowi ducha, ale przede wszystkim anielskiej cierpliwo\u015bci i po\u015bwi\u0119ceniu swej \u017cony Krystyny. <\/span><\/p>\nPan Profesor Marek Kuczma, tw\u00f3rca polskiej szko\u0142y r\u00f3wna\u0144 funkcyjnych, jest jednocze\u015bnie jedn\u0105 z najbardziej zas\u0142u\u017conych postaci w dziele tworzenia i rozwoju Uniwersytetu \u015al\u0105skiego. <\/span><\/p>\n
Jeszcze jako student IV roku M. Kuczma rozpocz\u0105\u0142 w styczniu 1956 r. prac\u0119 w Katedrze Matematyki Akademii G\u00f3rniczo-Hutmiczej w Krakowie na stanowisku zast\u0119pcy asystenta i kolejno na stanowiskach asystenta, starszego asystenta i adiunkta, a\u017c do lutego 1962 r., po czym przeszed\u0142 do Katedry Geometrii Uniwersytetu Jagiello\u0144skiego, gdzie pracowa\u0142 na stanowisku adiunkta, a nast\u0119pnie docenta. Z dniem 1 grudnia 1966 r. zosta\u0142 przeniesiony do Katedry R\u00f3wna\u0144 Funkcyjnych w katowickiej Filii UJ. Od utworzenia Uniwersytetu \u015al\u0105skiego w roku 1968 a\u017c do ko\u0144ca roku akademickiego 1968\/69 pe\u0142ni\u0142 funkcj\u0119 kierownika sekcji matematyki i r\u00f3wnocze\u015bnie kierownika Katedry R\u00f3wna\u0144 Funkcyjnych. W zwi\u0105zku z wprowadzeniem nowej struktury na Uniwersytecie \u015al\u0105skim, od 1 lipca 1969 r. obj\u0105\u0142 funkcj\u0119 dyrektora Instytutu Matematyki U\u015al. (pe\u0142ni\u0142 j\u0105 do ko\u0144ca wrze\u015bnia 1973 r.) oraz funkcj\u0119 kierownika Zak\u0142adu R\u00f3wna\u0144 Funkcyjnych (do ko\u0144ca sierpnia 1987 r.). Dnia 19 stycznia 1961 r. Rada Wydzia\u0142u Mat.-Fiz.-Chem. UJ nada\u0142a panu Markowi Kuczmie stopie\u0144 doktora nauk matematyczno-fizycznych za rozpraw\u0119 pt. O pewnym r\u00f3wnaniu funkcyjnym pierwszego rz\u0119du, promotorem by\u0142 profesor Stanis\u0142aw Go\u0142\u0105b. M. Kuczma habilitowa\u0142 si\u0119 na Wydziale Matematyczno-Fizyczno-Chemicznym Uniwersytetu Jagiello\u0144skiego z zakresu analizy matematycznej: za rozpraw\u0119 pt. O r\u00f3wnaniu Schr\u00f6dera, M. Kuczma uzyska\u0142 stopie\u0144 naukowy docenta w pa\u017adzierniku 1963 r. Habilitacja ta zbieg\u0142a si\u0119 w czasie z utworzeniem w Katowicach Studium Matematyki Uniwersytetu Jagiello\u0144skiego. Ze Studium pan prof. Marek Kuczma zwi\u0105zany by\u0142 od pierwszych chwil jego istnienia. Natychmiast po otrzymaniu etatu docenta. (w 1964 r.) zosta\u0142 on wybrany prodziekanem Wydzia\u0142u Mat.-Fiz.-Chem. UJ ds. Oddzia\u0142u w Katowicach, kt\u00f3r\u0105 to funkcj\u0119 pe\u0142ni\u0142 do czerwca 1968 r. Z dniem 1 grudnia 1966 r. obj\u0105\u0142 kierownictwo Katedry R\u00f3wna\u0144 Funkcyjnych w katowickiej Filii Uniwersytetu Jagiello\u0144skiego. <\/span><\/p>\n Tytu\u0142 profesora nadzwyczajnego nauk matematycznych uzyska\u0142 w roku 1969, a profesora zwyczajnego – w cztery lata p\u00f3\u017aniej.<\/span><\/p>\n Wypromowa\u0142 trzyna\u015bcioro doktor\u00f3w; dziesi\u0119cioro z nich habilitowa\u0142o si\u0119, a pi\u0119\u0107 spo\u015br\u00f3d tych os\u00f3b ma tytu\u0142 profesorski. W roku 1968 ukaza\u0142a si\u0119 drukiem fundamentalna monografia Functional equations in a single variable autorstwa Marka Kuczmy. Stworzy\u0142a ona podwaliny systematycznej teorii r\u00f3wna\u0144 funkcyjnych o jednej zmiennej. Sam Marek Kuczma rol\u0119 swego dzie\u0142a postrzega\u0142 tak: G\u0142\u00f3wnym moim osi\u0105gni\u0119ciem naukowym jest stworzenie i rozwini\u0119cie (cz\u0119\u015bciowo wesp\u00f3\u0142 z moimi uczniami) systematycznej teorii r\u00f3wna\u0144 funkcyjnych o jednej zmiennej. Teoria ta zosta\u0142a przedstawiona w mojej monografii …Jest to jedyna w \u015bwiecie monografia po\u015bwi\u0119cona temu przedmiotowi i jest stale cytowana przez wszystkich autor\u00f3w pisz\u0105cych na ten temat. I dalej: Om\u00f3wienie mojej monografii, napisane przez prof. M. A. McKiernana z University of Waterloo (Kanada), ukaza\u0142o si\u0119 w Mathematical Reviews, tom 37, Nr 4 (1969), \\#4441, oraz w Zentralblatt f\u00fcr Mathematik, tom 196 (1970), str. 164. Recenzja tej monografii, pi\u00f3ra prof. M. Kucharzewskiego z Instytutu Matematycznego P.A.N., ukaza\u0142a si\u0119 we Wiadomo\u015bciach Matematycznych, tom 11 (1970), str. 321-322. Za\u015b w Jahresbericht der deutschen Mathematiker Vereinigung, tom 72, zeszyt 2\/3 (1970), ukaza\u0142a si\u0119 recenzja pi\u00f3ra T. Howroyda, profesora University of New Brunswick (Kanada) (fragmenty \u017cyciorysu naukowego datowanego na 26 kwietnia 1976 r.)<\/cite><\/span><\/p>\n Za faktyczn\u0105 dat\u0119 narodzin teorii racjonalnym wydaje si\u0119 przyj\u0105\u0107 moment uruchomienia przez profesora Kuczm\u0119 seminarium naukowego z pocz\u0105tkiem roku akademickiego 1964\/65. Historia tego Seminarium, istniej\u0105cego do dzi\u015b, jest niemal to\u017csama z histori\u0105 wspania\u0142ego rozwoju tytu\u0142owej dyscypliny. <\/span><\/p>\n Dorobek naukowy profesora Marka Kuczmy jest imponuj\u0105cy; sk\u0142ada si\u0119 na\u0144 180 publikacji i trzy monografie matematyczne: <\/span><\/p>\n O pierwszej z nich by\u0142a ju\u017c mowa. Druga monografia r\u00f3wnie\u017c cieszy si\u0119 uznaniem w \u015brodowisku mi\u0119dzynarodowym i jest bardzo wysoko oceniana przez specjalist\u00f3w. Dowiod\u0142a ona, w szczeg\u00f3lno\u015bci, \u017ce tak\u017ce w dziedzinie r\u00f3wna\u0144 i nier\u00f3wno\u015bci funkcyjnych o wielu zmiennych prof. Kuczma by\u0142 specjalist\u0105 najwy\u017cszego formatu; wraz z licznymi pracami oryginalnymi w tej dziedzinie pozwoli\u0142o to w\u0142\u0105czy\u0107 si\u0119 m\u0142odym matematykom w \u015bwiatowy nurt bada\u0144 w tej dyscyplinie. Ostatnia z wymienionych monografii, napisana wsp\u00f3lnie z B. Choczewskim i R. Gerem, zawiera zarys wsp\u00f3\u0142czesnej teorii iteracyjnych r\u00f3wna\u0144 funkcyjnych zawieraj\u0105c najnowsze wyniki do chwili jej wydania, tj. do pocz\u0105tku lat 90. ubieg\u0142ego wieku. \u0179r\u00f3d\u0142em sporem satysfakcji zar\u00f3wno dla profesora Kuczmy jak i jego uczni\u00f3w by\u0142 te\u017c fakt, \u017ce jego prace po\u015bwi\u0119cone teorii rozwi\u0105za\u0144 monotonicznych i wypuk\u0142ych pewnych r\u00f3wna\u0144 funkcyjnych o jednej zmiennej znalaz\u0142y szeroki odd\u017awi\u0119k i wa\u017cne zastosowania w probabilistyce, w tzw. teorii proces\u00f3w kaskadowych (ga\u0142\u0105zkowych) (por. np. E. Seneta, Functional equations and the Galton-Watson process, Advances in Applied Probability<\/i> 1 (1969), 1-42 oraz K.B. Athreya and P.E. Ney, Branching processes<\/i>, Springer Verlag, 1972).<\/span><\/p>\n Dramatycznym zrz\u0105dzeniem losu, Marek Kuczma, kt\u00f3ry nigdy nie cieszy\u0142 si\u0119 dobrym zdrowiem, w 1978 roku dozna\u0142 wylewu do m\u00f3zgu, co spowodowa\u0142o konieczno\u015b\u0107 d\u0142ugotrwa\u0142ego leczenia i rehabilitacji. Zako\u0144czone sukcesem, pozwoli\u0142y mu powr\u00f3ci\u0107 do dydaktyki i pracy naukowej. Niestety, nie na d\u0142ugo. Ponowny wylew przyku\u0142 ju\u017c profesora na sta\u0142e do inwalidzkiego w\u00f3zka i spowodowa\u0142, \u017ce ju\u017c jedynie okazjonalnie i coraz rzadziej opuszcza\u0142 wn\u0119trze swego bardzo skromnego mieszkania przy ul. Miko\u0142owskiej w Katowicach. To, \u017ce by\u0142 w stanie bardzo owocnie pracowa\u0107 naukowo jeszcze przez ca\u0142\u0105 dekad\u0119 lat osiemdziesi\u0105tych (zwr\u00f3\u0107my uwag\u0119, \u017ce dwie ostatnie z cytowanych monografii wydane zosta\u0142y, odpowiednio, w latach 1985 i 1990 (!)) zawdzi\u0119cza\u0142 swojemu hartowi ducha, ale przede wszystkim anielskiej cierpliwo\u015bci i po\u015bwi\u0119ceniu swej \u017cony Krystyny. <\/span><\/p>\n Pan Profesor Marek Kuczma, tw\u00f3rca polskiej szko\u0142y r\u00f3wna\u0144 funkcyjnych, jest jednocze\u015bnie jedn\u0105 z najbardziej zas\u0142u\u017conych postaci w dziele tworzenia i rozwoju Uniwersytetu \u015al\u0105skiego. <\/span><\/p>\n\n
![\"img\"](\"https:\/\/us.edu.pl\/instytut\/im\/wp-content\/uploads\/sites\/43\/Pami\u0119tamy-o\/Kuczma-207x300.png\")
<\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>[\/vc_column][\/vc_row]<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"