[vc_row][vc_column]\r\n
AUTOR TEKSTU: \u00a0PROFESOR TADEUSZ D\u0141OTKO<\/span><\/p>\n Instytut Matematyki Uniwersytetu \u015al\u0105skiego w\u00a0Katowicach powsta\u0142 z\u00a0po\u0142\u0105czenia Sekcji Matematyki by\u0142ej Wy\u017cszej Szko\u0142y Pedagogicznej w\u00a0Katowicach i\u00a0Sekcji Matematyki Uniwersytetu Jagiello\u0144skiego, by\u0142ej Filii UJ w\u00a0Katowicach. WSP w\u00a0Katowicach istnia\u0142a od 1950 roku i\u00a0od tego czasu kszta\u0142ci\u0142a matematyk\u00f3w – od 1956 magistr\u00f3w matematyki, od 1963 roku doktor\u00f3w nauk matematycznych. Katowicki Oddzia\u0142 Sekcji Matematyki UJ powsta\u0142 w\u00a01963 roku, a\u00a0po utworzeniu Filii UJ w\u00a0Katowicach w\u00a0roku 1966 wszed\u0142 w\u00a0jej sk\u0142ad. <\/span><\/p>\n Na prze\u0142omie lat 1968\/1969 zosta\u0142em kierownikiem Sekcji, a\u00a0od nast\u0119pnego roku zast\u0119pc\u0105 dyrektora Instytutu Matematyki nowo powsta\u0142ego Uniwersytetu \u015al\u0105skiego. \u00d3wczesnym dyrektorem Instytutu Matematyki U\u015a by\u0142 prof.\u00a0Marek Kuczma, wcze\u015bniejszy organizator i\u00a0kierownik Sekcji Matematyki Filii UJ w\u00a0Katowicach. <\/span><\/p>\n Od 1945 roku dzia\u0142a\u0142a w\u00a0Gliwicach Politechnika \u015al\u0105ska. Nauczanie matematyki wchodzi\u0142o do\u00a0podstaw kszta\u0142cenia in\u017cynier\u00f3w zasilaj\u0105cych polsk\u0105 gospodark\u0119. Pomi\u0119dzy Politechnik\u0105 \u015al\u0105sk\u0105 a\u00a0Wy\u017csz\u0105 Szko\u0142\u0105 Pedagogiczn\u0105 w\u00a0Katowicach istnia\u0142a \u015bcis\u0142a wsp\u00f3\u0142praca kadrowa (Antoni Wakulicz, Czes\u0142aw Kluczny, Stefan Sedlak i\u00a0inni).<\/span><\/p>\n Z\u00a0chwil\u0105 powstania Uniwersytetu \u015al\u0105skiego (1968) Instytut Matematyki U\u015a rozpocz\u0105\u0142 usilne zabiegi o\u00a0wzmocnienie kadrowe licz\u0105cej si\u0119 ju\u017c w\u0142asnej kadry naukowej. Ich efektem by\u0142o zatrudnienie w\u00a0Uniwersytecie \u015al\u0105skim wyr\u00f3\u017cniaj\u0105cych si\u0119 matematyk\u00f3w z\u00a0kilku polskich o\u015brodk\u00f3w matematycznych: z\u00a0Wroc\u0142awia prof.\u00a0Jerzego Mioduszewskiego i\u00a0prof.\u00a0Witolda A. Pogorzelskiego, z\u00a0Krakowa prof.\u00a0Jerzego G\u00f3rskiego, prof.\u00a0Mieczys\u0142awa Kucharzewskiego, dr. Edwarda Siwka i\u00a0nieco p\u00f3\u017aniej prof.\u00a0Andrzeja Lasoty, z\u00a0Torunia prof.\u00a0Lecha Dubikajtisa, z\u00a0Gliwic prof.\u00a0Bogdana Skalmierskiego. <\/span><\/p>\n Nale\u017cy tak\u017ce wspomnie\u0107 o\u00a0\u015bcis\u0142ej wsp\u00f3\u0142pracy Instytutu Matematyki U\u015a z\u00a0wieloma wybitnymi matematykami polskimi (prof.\u00a0Adamem Bieleckim z\u00a0UMCS w\u00a0Lublinie, prof.\u00a0Janem Mikusi\u0144skim z\u00a0IM PAN, prof.\u00a0Czes\u0142awem Olechem z\u00a0IM PAN i\u00a0wielu innymi). Wsp\u00f3\u0142praca ta u\u0142atwi\u0142a rozw\u00f3j w\u0142asnej kadry doktor\u00f3w i\u00a0doktor\u00f3w habilitowanych. <\/span><\/p>\n W\u00a0Instytucie Matematyki U\u015a zatrudniono liczn\u0105 grup\u0119 doktor\u00f3w matematyki z\u00a0innych uczelni polskich, kt\u00f3rzy w\u00a0przysz\u0142o\u015bci stali si\u0119 samodzielnymi pracownikami naukowymi. Musz\u0119 w\u00a0tym miejscu podkre\u015bli\u0107, \u017ce\u00a0\u00f3wczesne w\u0142adze Uniwersytetu \u015al\u0105skiego przy ich zatrudnianiu nie bra\u0142y pod uwag\u0119 ich jawnego braku konformizmu politycznego z\u00a0istniej\u0105cym systemem. Ludzie ci znale\u017ali na uczelni nie tylko zatrudnienie, ale\u00a0cz\u0119stokro\u0107 i\u00a0dach nad g\u0142ow\u0105. Zasada ta obowi\u0105zywa\u0142a przy zatrudnienie nie tylko w\u00a0Instytucie Matematyki U\u015a, ale\u00a0w\u00a0ca\u0142ym Wydziale Matematyki, Fizyki i\u00a0Chemii. Wystarczy tutaj wymieni\u0107 nazwiska profesor\u00f3w: Augusta Che\u0142kowskiego, Andrzeja Pawlikowskiego, Ludomira Tokarzewskiego i\u00a0wielu innych. Wydzia\u0142 MFCh nie by\u0142 tutaj wyj\u0105tkiem. Nasuwaj\u0105 si\u0119 tu na przyk\u0142ad nazwiska innych wybitnych uczonych – prof.\u00a0Ireny Bajerowej czy\u00a0prof.\u00a0Ireneusza Opackiego. <\/span><\/p>\n Przytoczone powy\u017cej przyk\u0142ady nie wykluczaj\u0105 jednak wyst\u0119powania sytuacji przeciwnych. Niech mi b\u0119dzie wolno przedstawi\u0107 pewne rozwa\u017cania dotycz\u0105ce op\u00f3\u017anienia utworzenia uniwersytetu na G\u00f3rnym \u015al\u0105sku. Znakomity i\u00a0\u015bredniowieczny Uniwersytet Jagiello\u0144ski stwarza\u0142 mo\u017cliwo\u015bci kszta\u0142cenia dla m\u0142odzie\u017cy \u015bl\u0105skiej. Znane s\u0105 nieudane pr\u00f3by powo\u0142ania uniwersytetu we Wroc\u0142awiu (1347, 1505). Dopiero rok 1702 przynosi jego powstanie. Czeski \u015al\u0105sk doczeka\u0142 si\u0119 swojego uniwersytetu (O\u0142omuniec 1581). G\u00f3rny \u015al\u0105sk do\u00a0roku 1968 pozostawa\u0142 bez w\u0142asnego uniwersytetu. Stan taki trwa\u0142 pomimo uzyskania przez ten region ogromnego znaczenia gospodarczego i\u00a0politycznego. Nie pomaga\u0142y tutaj kilkudziesi\u0119cioletnie starania dotycz\u0105ce powo\u0142ania uniwersytetu. Sytuacji tej nie zmieni\u0142o utworzenie w\u00a01928 roku Instytutu Pedagogicznego w\u00a0Katowicach i\u00a0w\u00a01930 roku Pedagogische Akademie w\u00a0Bytomiu, podobnie jak istnienie Pruskiej Pa\u0144stwowej Szko\u0142y In\u017cynierskiej w\u00a0Gliwicach i\u00a0sp\u00f3\u017anionych \u015al\u0105skich Technicznych Zak\u0142ad\u00f3w Naukowych w\u00a0Katowicach. I\u00a0dlatego utworzenie w\u00a01968 roku Almae Mater Silesiaensis ko\u0144czy\u0142o wreszcie d\u0142ugotrwa\u0142e starania o\u00a0uniwersytet na G\u00f3rnym \u015al\u0105sku. Fakt ten, niezale\u017cnie od panuj\u0105cych wtedy warunk\u00f3w spo\u0142eczno-politycznych, dawa\u0142 ludziom G\u00f3rnego \u015al\u0105ska ogromn\u0105 satysfakcj\u0119 sukcesu i\u00a0szans\u0119 na rozw\u00f3j intelektualny regionu. Niezale\u017cnie bowiem od oceny \u00f3wczesnych wydarze\u0144 – jednostki odchodz\u0105, systemy spo\u0142eczne i\u00a0gospodarcze przemijaj\u0105, a\u00a0uniwersytety pozostaj\u0105. <\/span><\/p>\n Warto zauwa\u017cy\u0107, \u017ce\u00a0powo\u0142anie uniwersytetu w\u00a0Katowicach przyczyni\u0142o si\u0119 do\u00a0powstania uniwersytet\u00f3w w\u00a0Opolu, Opawie, Ostrawie oraz\u00a0wielu innych szk\u00f3\u0142 wy\u017cszych. We wszystkich uniwersytetach i\u00a0wy\u017cszych szko\u0142ach technicznych matematyka stanowi istotny przedmiot kszta\u0142cenia i\u00a0bada\u0144 naukowych. Burzliwy rozw\u00f3j szk\u00f3\u0142 wy\u017cszych na G\u00f3rnym \u015al\u0105sku umo\u017cliwia rozw\u00f3j zdolno\u015bci matematycznych os\u00f3b utalentowanych, jakich nigdy tutaj nie brakowa\u0142o. Prze\u015bled\u017amy cho\u0107by na jednym przyk\u0142adzie skomplikowane losy rodzimych matematyk\u00f3w. <\/span><\/p>\n W\u00a01888 roku urodzi\u0142 si\u0119 w\u00a0Lubli\u0144cu Richard Courant. B\u0142yskotliwa kariera matematyczna doprowadzi\u0142a do\u00a0bliskiej wsp\u00f3\u0142pracy naukowej Couranta z\u00a0Dawidem Hilbertem – matematykiem prze\u0142omu XIX\/XX wieku, por\u00f3wnywanym swoimi osi\u0105gni\u0119ciami z\u00a0Albertem Einsteinem. Warto zauwa\u017cy\u0107, \u017ce\u00a0Dawid Hilbert by\u0142 jedynym znakomitym uczonym pochodzenia \u017cydowskiego w\u00a0III\u00a0Rzeszy, kt\u00f3rego Hitler nie odwa\u017cy\u0142 si\u0119 unicestwi\u0107. Uczony zmar\u0142 \u015bmierci\u0105 naturaln\u0105 w\u00a01942 roku w\u00a0areszcie domowym na terenie Uniwersytetu w\u00a0Getyndze. Richard Courant blisko wsp\u00f3\u0142pracowa\u0142 z\u00a0D. Hilbertem. O\u00a0kompetencjach naukowych R. Couranta mo\u017ce \u015bwiadczy\u0107 fakt, \u017ce\u00a0w\u00a0roku 1966 zosta\u0142 cz\u0142onkiem Akademii Nauk ZSRR. W\u00a0matematyce gremium to\u00a0reprezentowa\u0142o najwy\u017cszy autorytet. Spo\u015br\u00f3d matematyk\u00f3w polskich do\u00a0Akademii Nauk ZSRR nale\u017ca\u0142 Kazimierz Kuratowski. Courant uczestniczy\u0142 te\u017c w\u00a01921 roku w\u00a0plebiscycie na terenie G\u00f3rnego \u015al\u0105ska. Zmar\u0142 w\u00a0Nowym Jorku w\u00a01972 roku. W\u00a0New York State University dzia\u0142a The Richard Courant Institute. Warto doda\u0107, \u017ce\u00a0jego blisk\u0105 krewn\u0105 by\u0142a \u015bw. Edyta Stein. <\/span><\/p>\n W\u00a0okresie plebiscytu na \u015al\u0105sku wybucha\u0142y kolejne powstania \u015bl\u0105skie. Jednym z\u00a0ich aktywnych uczestnik\u00f3w by\u0142 Stanis\u0142aw Saks, urodzony w\u00a0Polsce rozbiorowej, przysz\u0142y wybitny matematyk polski, profesor Uniwersytetu Lwowskiego, zamordowany w\u00a01942 roku przez Niemc\u00f3w we Lwowie. To\u00a0przyk\u0142ad skomplikowanych los\u00f3w matematyk\u00f3w, kt\u00f3re – cho\u0107 cho\u0107 komplikowa\u0142y rozw\u00f3j matematyki polskiej, to\u00a0jednak nie przeszkodzi\u0142y w\u00a0osi\u0105gni\u0119ciu przez ni\u0105 klasy mi\u0119dzynarodowej (Stefan Banach, Wac\u0142aw Sierpi\u0144ski, Juliusz Schauder, Kazimierz Kuratowski, Kazimierz Borsuk, Hugo Steinhaus, Tadeusz Wa\u017cewski i\u00a0wielu innych). <\/span><\/p>\n Stan matematyki polskiej po wojnie oraz\u00a0pomoc ze strony \u015brodowisk matematycznych w\u00a0kraju dla nowo powsta\u0142ego Uniwersytetu \u015al\u0105skiego pozwoli\u0142y na wykszta\u0142cenie si\u0119 w\u00a0nim nast\u0119puj\u0105cych grup i\u00a0kierunk\u00f3w badawczych: <\/span><\/p>\n Opr\u00f3cz wymienionych wcze\u015bniej profesor\u00f3w i\u00a0doktor\u00f3w habilitowanych w\u00a0sk\u0142ad zespo\u0142u pracownik\u00f3w Instytutu Matematyki U\u015a wchodzi\u0142o przeci\u0119tnie od 30 do\u00a040 doktor\u00f3w nauk matematycznych. Og\u00f3\u0142em Instytut Matematyki Uniwersytetu \u015al\u0105skiego liczy\u0142 oko\u0142o 80 pracownik\u00f3w naukowych. Obecnie struktura organizacyjna Instytutu obejmuje 17 zak\u0142ad\u00f3w naukowych. <\/span><\/p>\n Od prawie p\u00f3\u0142 wieku (1956) kszta\u0142cono magistr\u00f3w matematyki. Pozwoli\u0142o to\u00a0zaspokoi\u0107 potrzeby szkolnictwa podstawowego, \u015bredniego i\u00a0wy\u017cszego znacznej cz\u0119\u015bci kraju. Dostarczy\u0142o specjalist\u00f3w dla instytucji zatrudniaj\u0105cych matematyk\u00f3w (instytuty badawcze, instytucje informatyczne, banki, zak\u0142ady przemys\u0142owe).<\/span><\/p>\n W\u00a0okresie 1963-2004 stopie\u0144 doktora nauk matematycznych w\u00a0Uniwersytecie \u015al\u0105skim uzyska\u0142o 175 os\u00f3b.<\/span> Nale\u017cy te\u017c nadmieni\u0107, \u017ce\u00a0w\u015br\u00f3d doktor\u00f3w i\u00a0doktor\u00f3w habilitowanych nauk matematycznych wypromowanych w\u00a0Uniwersytecie \u015al\u0105skim s\u0105 reprezentanci wszystkich \u015brodowisk matematycznych w\u00a0Polsce. Oznacza to, \u017ce\u00a0region \u015bl\u0105ski przyczyni\u0142 si\u0119 do\u00a0rozwoju matematyki w\u00a0ca\u0142ym kraju. Trzeba zauwa\u017cy\u0107, \u017ce\u00a0wielu tutejszych matematyk\u00f3w awansowa\u0142o naukowo w\u00a0innych o\u015brodkach naukowych, takich jak Uniwersytet Jagiello\u0144ski, Uniwersytet Wroc\u0142awski, Uniwersytet Marii Curie-Sk\u0142odowskiej w\u00a0Lublinie, Instytut Matematyczny PAN w\u00a0Warszawie i\u00a0wiele innych. <\/span><\/p>\n Mo\u017cna tutaj wymieni\u0107 prof.\u00a0Piotra Antosika, prof.\u00a0Czes\u0142awa Klucznego, prof.\u00a0Tadeusza D\u0142otko, prof.\u00a0Ryszarda Rudnickiego, dr\u00a0Ann\u0119 Cichock\u0105, dr\u00a0Iren\u0119 Wistub\u0119 i\u00a0wielu innych.<\/span><\/p>\n W\u00a0Instytucie Matematyki U\u015a dzia\u0142aj\u0105 seminaria naukowe, niekt\u00f3re od ponad 30 lat. Gromadzi\u0142y i\u00a0gromadz\u0105 one nie tylko w\u0142asnych pracownik\u00f3w, ale\u00a0te\u017c s\u0142uchaczy z\u00a0wielu innych o\u015brodk\u00f3w matematycznych w\u00a0Polsce, r\u00f3wnie\u017c z\u00a0zagranicy. <\/span><\/p>\n W\u00a0wyniku prowadzonych bada\u0144 naukowych pracownicy IM U\u015a opublikowali ponad 1500 artyku\u0142\u00f3w naukowych, a\u00a0tak\u017ce sporo monografii. <\/span><\/p>\n Prace te, powsta\u0142e w\u00a0j\u0119zykach kongresowych, przed publikacj\u0105 by\u0142y recenzowane. Po opublikowaniu natomiast by\u0142y recenzowane w\u00a0trzech czasopismach przegl\u0105dowych: „Zentralblatt f\u00fcr Mathematik”, „Mathematical Reviews” oraz\u00a0„Refieratiwnyj \u017burna\u0142”. Wszystkie opublikowane prace musia\u0142y mie\u0107 walor nowo\u015bci naukowych. <\/span><\/p>\n Instytut Matematyki U\u015a prowadzi dzia\u0142alno\u015b\u0107 wydawnicz\u0105 obejmuj\u0105c\u0105 publikacj\u0119 ksi\u0105\u017cek, skrypt\u00f3w oraz\u00a0czasopism. Do\u00a01981 roku wydawano „Prace Matematyczne Uniwersytetu \u015al\u0105skiego”. Od 1982 wydawane s\u0105 w\u00a0j\u0119zykach kongresowych „Annales Mathematicae Sielesianae”. Dot\u0105d opublikowano 22 tomy. Czasopismo s\u0142u\u017cy te\u017c mi\u0119dzynarodowej wymianie bibliotecznej, wzbogacaj\u0105c ksi\u0119gozbi\u00f3r matematyczny Instytutu. <\/span><\/p>\n W\u00a0rozwoju matematyki na G\u00f3rnym \u015al\u0105sku trzeba uwzgl\u0119dni\u0107 dzia\u0142alno\u015b\u0107 Oddzia\u0142u Instytutu Matematycznego PAN w\u00a0Katowicach. Utworzony w\u00a01960 roku Oddzia\u0142, kierowany przez matematyk\u00f3w tej miary, co prof.\u00a0Jerzy Mikusi\u0144ski, prof.\u00a0Andrzej Lasota, prof.\u00a0Piotr Antosik, prof.\u00a0Ryszard Rudnicki, wp\u0142ywa\u0142 – w\u00a0\u015bcis\u0142ej wsp\u00f3\u0142pracy z\u00a0IM U\u015a – na rozw\u00f3j matematyki na G\u00f3rnym \u015al\u0105sku. Donios\u0142\u0105 rol\u0119 odegra\u0142 te\u017c G\u00f3rno\u015bl\u0105ski Oddzia\u0142 Polskiego Towarzystwa Matematycznego. <\/span><\/p>\n Rozw\u00f3j matematyki na G\u00f3rnym \u015al\u0105sku jest imponuj\u0105cy. Sta\u0142 si\u0119 mo\u017cliwy dzi\u0119ki ci\u0119\u017ckiej pracy wielu os\u00f3b, kt\u00f3re, korzystaj\u0105c z\u00a0pomocy \u017cyczliwych uczonych z\u00a0innych o\u015brodk\u00f3w, zdo\u0142a\u0142y przekszta\u0142ci\u0107 „pustk\u0119 matematyczn\u0105” w\u00a0pr\u0119\u017cny o\u015brodek bada\u0144 matematycznych. <\/span><\/p>\n \n<\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>[\/vc_column][\/vc_row]<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":" [vc_row][vc_column][\/vc_column][\/vc_row] […]<\/p>\n\n
ZASADNICZE OSI\u0104GNI\u0118CIA ORGANIZACYJNE, DYDAKTYCZNE I\u00a0NAUKOWE PRACOWNIK\u00d3W IM U\u015a<\/span><\/h2>\n
\nW\u00a0okresie 1976-2004 stopie\u0144 doktora habilitowanego nauk matematycznych w\u00a0Uniwersytecie \u015al\u0105skim uzyska\u0142o 36 os\u00f3b. Zaspokoi\u0142o to\u00a0zapotrzebowanie znacz\u0105cej cz\u0119\u015bci kraju na matematyk\u00f3w o\u00a0wysokich kwalifikacjach. Powy\u017csze zestawienie nie obejmuje stopni naukowych uzyskanych przez miejscowych matematyk\u00f3w w\u00a0innych uczelniach kraju lub\u00a0za\u00a0granic\u0105. <\/span><\/p>\nDZIA\u0141ALNO\u015a\u0106 NAUKOWA I\u00a0PUBLIKACYJNA<\/span><\/h2>\n