{"id":8187,"date":"2026-08-01T22:35:20","date_gmt":"2026-08-01T20:35:20","guid":{"rendered":"https:\/\/us.edu.pl\/instytut\/im\/?page_id=8187"},"modified":"2026-08-01T23:39:19","modified_gmt":"2026-08-01T21:39:19","slug":"sp-prof-jerzy-mioduszewski","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/us.edu.pl\/instytut\/im\/pamietamy\/sp-prof-jerzy-mioduszewski\/","title":{"rendered":"\u015ap. prof. Jerzy Mioduszewski"},"content":{"rendered":"<p>[vc_row][vc_column]\r\n                <div class=\"text-modules \">\r\n                    <div class=\"container\">\r\n                        <h3 class=\"section-title section-title_border-bottom\">Pami\u0119tamy o...<\/h3> <h3 class=\"subtitle text-modules__subtitle\">Profesor Jerzy Mioduszewski (1927\u20132025)<\/h3>\r\n                        <div class=\"row m-0\">\r\n                            <div class=\"text-modules__content\">\r\n                                <\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'trebuchet ms', geneva, sans-serif; color: #000000;\">Profesor Mioduszewski urodzi\u0142 si\u0119 25 grudnia 1927 na Mazowszu we wsi O\u0142tarze nad brzegiem Bugu. Wychowywa\u0142 si\u0119 w rodzinie inteligenckiej. Jego matka, Zofia z Rakowieckich, by\u0142a nauczycielk\u0105. Ojciec Teofil by\u0142 geodet\u0105 wykszta\u0142conym w Rosji (matura w Samarze przed rewolucj\u0105 1917 roku). Dzieci\u0144stwo i wczesn\u0105 m\u0142odo\u015b\u0107 Jerzy Mioduszewski sp\u0119dzi\u0142 z rodzin\u0105 w Bielsku Podlaskim, gdzie jego ojciec jako mierniczy przysi\u0119g\u0142y mia\u0142 biuro. Przez rok chodzi\u0142 tam do sowieckiej szko\u0142y. P\u00f3\u017aniej rodzina przenios\u0142a si\u0119 do Zambrowa i w ko\u0144cu do \u0141om\u017cy, gdzie Jerzy uczy\u0142 si\u0119 na tajnych kompletach. B\u0119d\u0105c obdarzony wielk\u0105 wra\u017cliwo\u015bci\u0105 i delikatno\u015bci\u0105 ci\u0119\u017cko prze\u017cy\u0142 wojn\u0119. Te lata pozostawi\u0142y na nim g\u0142\u0119boki \u015blad.<\/span><\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'trebuchet ms', geneva, sans-serif; color: #000000;\">Jerzy Mioduszewski szko\u0142\u0119 \u015brednia uko\u0144czy\u0142 w \u0141om\u017cy, z kt\u00f3r\u0105 by\u0142 zwi\u0105zany do ko\u0144ca \u017cycia jako aktywny cz\u0142onek \u0141om\u017cy\u0144skiego Towarzystwa Naukowego. Studia matematyczne rozpocz\u0105\u0142 w 1947 na Uniwersytecie Wroc\u0142awskim. Tam w\u0142a\u015bnie, w \u015brodowisku matematyk\u00f3w wywodz\u0105cych si\u0119 ze Szko\u0142y Warszawsko-Lwowskiej ukszta\u0142towa\u0142 si\u0119 jako matematyk. W\u015br\u00f3d jego nauczycieli byli m.in. Hugo Steinhaus, Bronis\u0142aw Knaster a tak\u017ce inni matematycy zwi\u0105zani ze Lwowem. Mioduszewski na pocz\u0105tku kariery naukowej wsp\u00f3\u0142pracowa\u0142 z Profesorem Witoldem Wolibnerem w dziedzinie funkcji analitycznych. Pod jego kierunkiem napisa\u0142 prac\u0119 na temat dziedziny jednoznaczno\u015bci funkcji analitycznych. Wkr\u00f3tce jednak do\u0142\u0105czy\u0142 do seminarium topologicznego Profesora Knastera, ucznia Mazurkiewicza i Sierpi\u0144skiego. Pod kierunkiem Profesora Knastera napisa\u0142 rozpraw\u0119 doktorsk\u0105 pt. <em>Two-to-one continuous functions<\/em> obronion\u0105 w 1959 na Uniwersytecie Wroc\u0142awskim. Tematyk\u0119 badawcz\u0105 zwi\u0105zan\u0105 z doktoratem Mioduszewski kontynuowa\u0142 jeszcze w p\u00f3\u017aniejszych latach, tak\u017ce w pracach napisanych ju\u017c w Katowicach. W swoim doktoracie Mioduszewski wykaza\u0142 mi\u0119dzy innymi, \u017ce nie istnieje funkcja ci\u0105g\u0142a <em>two-to-one<\/em> okre\u015blona na kontinuum Knastera. W roku 1964 Mioduszewski uzyska\u0142 habilitacj\u0119 za cykl prac przedstawiaj\u0105cych teori\u0119 kontinu\u00f3w \u0142a\u0144cuchowych poprzez wykorzystanie granic odwrotnych.<\/span><\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'trebuchet ms', geneva, sans-serif; color: #000000;\">W roku 1967 Mioduszewski ze stanowiska docenta na Uniwersytecie Wroc\u0142awskim przeni\u00f3s\u0142 si\u0119 do Katowic na Fili\u0119 Uniwersytetu Jagiello\u0144skiego, kt\u00f3ra po po\u0142\u0105czeniu z Wy\u017csz\u0105 Szko\u0142a Pedagogiczna przekszta\u0142ci\u0142a si\u0119 rok p\u00f3\u017aniej w Uniwersytet \u015al\u0105ski. Od pocz\u0105tku swojego pobytu na Uniwersytecie \u015al\u0105skim na seminarium, kt\u00f3re prowadzi\u0142 od roku 1969 zgromadzi\u0142 grup\u0119 m\u0142odych matematyk\u00f3w, w wi\u0119kszo\u015bci swoich by\u0142ych magistrant\u00f3w, kt\u00f3rzy z wielkim entuzjazmem do\u0142\u0105czyli do bada\u0144 w topologii. W tym czasie topologia, uwa\u017cana za polsk\u0105 specjalno\u015b\u0107, rozwija\u0142a si\u0119 bardzo dynamicznie. Pod\u0105\u017caj\u0105c za aktualnymi trendami Mioduszewski poszerzy\u0142 dziedzin\u0119 swoich bada\u0144 o teori\u0119 kategorii, teori\u0119 mnogo\u015bci i topologi\u0119 mnogo\u015bciow\u0105. Napisa\u0142 skrypt z teorii kategorii i element\u00f3w topologii og\u00f3lnej. Z my\u015bl\u0105 o powi\u0119kszaj\u0105cej si\u0119 co roku grupie swoich uczni\u00f3w prowadzi\u0142 wyk\u0142ady monograficzne z wymienionych dziedzin. Zorganizowa\u0142 te\u017c semestralne wyk\u0142ady, kt\u00f3re prowadzili Docent Ryszard Engelking z Uniwersytetu Warszawskiego (semestr letni 1970) i Docent Roman Duda (semestr letni 1974).<\/span><\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'trebuchet ms', geneva, sans-serif; color: #000000;\">Grupa uczni\u00f3w Profesora Mioduszewskiego by\u0142a bardzo liczna, a on ka\u017cdemu stara\u0142 si\u0119 po\u015bwi\u0119ci\u0107 jak najwi\u0119cej czasu, wi\u0119cej ni\u017c na swoje osobiste badania naukowe. Nie wszyscy jego podopieczni zdo\u0142ali osi\u0105gn\u0105\u0107 doktorat, gdy\u017c by\u0142 bardzo wymagaj\u0105cym promotorem \u2014 wymaga\u0142 samodzielno\u015bci. Wypromowa\u0142 nast\u0119puj\u0105cych doktor\u00f3w: W\u0142adys\u0142aw Kulpa (1973), Aleksander B\u0142aszczyk (1974), Andrzej Szyma\u0144ski (1975), Anna Kucia (1976), Marian Turza\u0144ski (1978), Adam Mysior (1978), Adam Emeryk (1979), Ryszard Frankiewicz (1980), Andrzej Gutek (1981), Witold Bula (1984), Wojciech D\u0119bski (1985) oraz Iwona Krzemi\u0144ska (2001).<\/span><\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'trebuchet ms', geneva, sans-serif; color: #000000;\">Jednym z g\u0142\u00f3wnych nurt\u00f3w topologii w latach 70-tych by\u0142o badanie przestrzeni typu \u03b2X\\X. Inspirowana przez Mioduszewskiego katowicka grupa topolog\u00f3w bra\u0142a w tych badaniach aktywny udzia\u0142. To w\u0142a\u015bnie na seminarium Mioduszewskiego postawiono do dzi\u015b nierozwi\u0105zany <em>Problem Katowicki<\/em> dotycz\u0105cy istnienia homeomorfizmu narost\u00f3w przestrzeni \u03b2\u03c9 i \u03b2\u03c9\u2081. Na tym seminarium Mioduszewski nie tylko inspirowa\u0142 i stawia\u0142 pytania, ale tak\u017ce sam przedstawia\u0142 nowatorskie konstrukcje, jak na przyk\u0142ad opis przestrzeni \u03b2[0,\u221e)\\[0,\u221e) za pomoc\u0105 ultraproduktu na przestrzeni [0,1]\u00d7\u03c9 nazywanego dzi\u015b przestrzeni\u0105 Mioduszewskiego. Przedstawi\u0142 now\u0105 metod\u0119 badania kompozant i wykaza\u0142, \u017ce kontinuum \u03b2[0,\u221e) \\ [0,\u221e) ma tylko jedn\u0105 kompozant\u0119 wtedy i tylko wtedy, gdy istniej\u0105 tzw. NCF-filtry. Niesprzeczno\u015b\u0107 z aksjomatami teorii mnogo\u015bci ZFC istnienia takich filtr\u00f3w zosta\u0142a wykazana przez Blassa i Shelaha w 1987 roku.<\/span><\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'trebuchet ms', geneva, sans-serif; color: #000000;\">Profesor Mioduszewski dba\u0142 o to, by tematyka badawcza uprawiana w jego zespole rozwija\u0142a si\u0119 w powi\u0105zaniu z najwi\u0119kszymi w Polsce o\u015brodkami topologicznymi: Uniwersytetem Warszawskim i Uniwersytetem Wroc\u0142awskim. St\u0105d cz\u0119ste odwiedziny przedstawicieli tych \u015brodowisk matematycznych w Katowicach. Liczne te\u017c by\u0142y kontakty z zagranicznymi o\u015brodkami matematycznymi realizowane poprzez przyjazdy go\u015bci zagranicznych, gdy\u017c jak wiadomo wyjazdy z Polski w czasach PRL-u by\u0142y bardzo trudne. Sam Profesor Mioduszewski niecz\u0119sto wyje\u017cd\u017ca\u0142 na d\u0142u\u017csze pobyty zagraniczne, nie licz\u0105c rocznego pobytu na Uniwersytecie Moskiewskim im. \u0141omonosowa w roku akademickim 1961\/62, gdzie uczestniczy\u0142 w seminariach Profesora Paw\u0142a Siergiejewicza Aleksandrowa. W czasie gdy Profesor Mioduszewski kierowa\u0142 Zak\u0142adem Topologii Katowice odwiedzili, niekt\u00f3rzy kilkakrotnie, czo\u0142owi topologowie z Europy i Ameryki, cz\u0119sto przy okazji wizyt naukowych w Warszawie lub Wroc\u0142awiu. Profesor David Bellamy w Katowicach sp\u0119dzi\u0142 ca\u0142y semestr zimowy roku akademickiego 1977\/78.<\/span><\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'trebuchet ms', geneva, sans-serif; color: #000000;\">Profesor Mioduszewski nie tylko dba\u0142 o rozw\u00f3j warsztatu naukowego swoich uczni\u00f3w, ale te\u017c wpoi\u0142 im fundamentalne zasady uprawiania nauki. Nauczy\u0142 ich rzetelno\u015bci badawczej. Cz\u0119sto powtarza\u0142, \u017ce wa\u017cne jest rozwi\u0105zywanie naturalnych i istotnych problem\u00f3w badawczych, a nie publikowanie za wszelk\u0105 cen\u0119. Nieustannie przypomina\u0142, \u017ce Uniwersytet nie jest zak\u0142adem produkcyjnym, a praca naukowa nie polega na zdobywaniu punkt\u00f3w. Przekaza\u0142 tak\u017ce swoim uczniom pewien styl uprawiania matematyki i pewne zasady estetyczne, kt\u00f3re sprawiaj\u0105, \u017ce matematyka staje si\u0119 nie tylko rzemios\u0142em, ale staje si\u0119 sztuk\u0105.<\/span><\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'trebuchet ms', geneva, sans-serif; color: #000000;\">Profesor Mioduszewski interesowa\u0142 si\u0119 te\u017c histori\u0105 i filozofi\u0105 matematyki. Uczestniczy\u0142 w seminariach Towarzystwa Withedowskiego w Klasztorze Franciszka\u0144skim w Panewnikach. By\u0142 te\u017c aktywny na polu popularyzacji matematyki. Wyg\u0142osi\u0142 wiele wyk\u0142ad\u00f3w popularnych dla m\u0142odzie\u017cy i bra\u0142 aktywny udzia\u0142 w pracach O\u015brodka Kultury Matematycznej w Mordach. Jest autorem siedmiu ksi\u0105\u017cek o charakterze naukowo-dydaktycznym oraz filozoficzno-historycznym opublikowanych na Uniwersytecie Sl\u0105skim. Wszystkie jego publikacje znane s\u0105 z wysokiego kunsztu naukowego i \u015bwietnej redakcji. Tak\u017ce t\u0119 umiej\u0119tno\u015b\u0107 stara\u0142 si\u0119 przekaza\u0107 swoim uczniom. Spo\u015br\u00f3d jego ksi\u0105\u017cek najwi\u0119ksze uznanie w\u015br\u00f3d matematyk\u00f3w zdoby\u0142a wydana w 1996 roku <em>Ci\u0105g\u0142o\u015b\u0107. Szkice z historii matematyki<\/em>. Uniwersytet \u015al\u0105ski mi\u0119dzy innymi za t\u0119 ksi\u0105\u017ck\u0119 przyzna\u0142 Profesorowi presti\u017cow\u0105 nagrod\u0119 Pro Scientia et Arte.<\/span><\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'trebuchet ms', geneva, sans-serif; color: #000000;\">Profesor Mioduszewski wywar\u0142 olbrzymi wp\u0142yw na swoich uczni\u00f3w nie tylko, gdy idzie o ich kariery naukowe, ale tak\u017ce wp\u0142ywaj\u0105c na ich postawy \u017cyciowe. W roku 1980 jako jeden z pierwszych zapisa\u0142 si\u0119 do Solidarno\u015bci. By\u0142 aktywnym jej cz\u0142onkiem daj\u0105c przyk\u0142ad wielkiej odwagi. Za nim pod\u0105\u017cyli wszyscy jego uczniowie.<\/span><\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'trebuchet ms', geneva, sans-serif; color: #000000;\">Profesor Mioduszewski by\u0142 aktywny naukowo niemal do ko\u0144ca \u017cycia. W roku 2018, w wieku ponad 90 lat opublikowa\u0142 wsp\u00f3lnie z Tarasem Banakhem z Uniwersytetu Lwowskiego i swoim &#8222;matematycznym wnukiem\u201d S\u0142awomirem Turkiem artyku\u0142 w czasopi\u015bmie <em>Commentationes Mathematicae Universitatis Carolinae<\/em>. Zmar\u0142 po kr\u00f3tkiej, ale ci\u0119\u017ckiej chorobie w Katowicach dnia 10 sierpnia 2025 roku.<\/span><\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\"><strong><span style=\"font-size: 12pt; font-family: 'trebuchet ms', geneva, sans-serif; color: #000000;\">Opracowa\u0142: prof. dr hab. Aleksander B\u0142aszczyk<\/span><\/strong><\/p>\n<div class=\"mt-3\"><\/div>\r\n                            <\/div>\r\n                            \r\n                            <div class=\"text-modules__img\"><img src=\"https:\/\/us.edu.pl\/instytut\/im\/wp-content\/uploads\/sites\/43\/Pamietamy-o\/JMioduszewski-3.jpg\" alt=\"img\"><\/div>\r\n                        <\/div>\r\n                    <\/div>\r\n                <\/div>[\/vc_column][\/vc_row]<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>[vc_row][vc_column][\/vc_column][\/vc_row] [&#8230;]<\/p>\n<p><a class=\"btn btn-secondary understrap-read-more-link\" href=\"https:\/\/us.edu.pl\/instytut\/im\/pamietamy\/sp-prof-jerzy-mioduszewski\/\">Read More&#8230;<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":820,"featured_media":0,"parent":2381,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"_expiration-date-status":"","_expiration-date":0,"_expiration-date-type":"","_expiration-date-categories":[],"_expiration-date-options":[]},"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/us.edu.pl\/instytut\/im\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/8187"}],"collection":[{"href":"https:\/\/us.edu.pl\/instytut\/im\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/us.edu.pl\/instytut\/im\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/us.edu.pl\/instytut\/im\/wp-json\/wp\/v2\/users\/820"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/us.edu.pl\/instytut\/im\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=8187"}],"version-history":[{"count":10,"href":"https:\/\/us.edu.pl\/instytut\/im\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/8187\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8204,"href":"https:\/\/us.edu.pl\/instytut\/im\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/8187\/revisions\/8204"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/us.edu.pl\/instytut\/im\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/2381"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/us.edu.pl\/instytut\/im\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=8187"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}