{"id":757,"date":"2021-02-27T14:37:08","date_gmt":"2021-02-27T13:37:08","guid":{"rendered":"https:\/\/us.edu.pl\/instytut\/inos\/?page_id=757"},"modified":"2021-02-28T02:56:48","modified_gmt":"2021-02-28T01:56:48","slug":"publikacje-2","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/us.edu.pl\/instytut\/inos\/nauka\/publikacje-2\/","title":{"rendered":"Publikacje"},"content":{"rendered":"

[vc_row el_class=”container”][vc_column width=”2\/3″]\r\n

\r\n
\r\n \r\n
<\/p>\n
Aneta Borowik: Park \u015al\u0105ski w Chorzowie. Projekty i realizacje z lat 1950-1989. Wydawnictwo Neriton. Warszawa 2020, ISBN 978-83-66018-17-6, ss. 191.<\/strong><\/span><\/a><\/h5>\n

Monografia \u201ePark \u015al\u0105ski w Chorzowie. Projekty i realizacje z lat 1950-1989\u201d\u00a0 zosta\u0142a wydana w 2020 r. przez warszawskie wydawnictwo \u201eNeriton\u201d dzi\u0119ki \u015brodkom Uniwersytetu \u015al\u0105skiego w Katowicach. Zaprezentowano w niej dzieje, urbanistyk\u0119 oraz architektur\u0119 Wojew\u00f3dzkiego Parku Kultury i Wypoczynku w Katowicach, czyli dzisiejszego Parku \u015al\u0105skiego w Chorzowie. Publikacja zosta\u0142a podzielona na dwie cz\u0119\u015bci; w pierwszej om\u00f3wiono projekty z okresu socrealizmu (1950-1955), w drugiej \u2013 z okresu po Odwil\u017cy (1956-1989). WPKiW by\u0142 najwi\u0119ksz\u0105 inwestycj\u0105 zwi\u0105zan\u0105 ze sp\u0119dzaniem wolnego czasu zrealizowan\u0105 w Polsce po II wojnie \u015bwiatowej. Park sta\u0142 si\u0119 wzorem i punktem odniesienia dla innych za\u0142o\u017ce\u0144 tego typu. Na jego obszarze zrealizowano wiele warto\u015bciowych zespo\u0142\u00f3w urbanistycznych i architektonicznych, zar\u00f3wno socrealistycznych, jak i p\u00f3\u017anomodernistycznych. Tworzyli je wybitni urbani\u015bci, architekci i projektanci zieleni, mi\u0119dzy innymi W\u0142adys\u0142aw Niemiec vel Niemirski, Henryk Buszko, Aleksander Franta, Jerzy Gottfried czy Othmar Ruthner, na zlecenie \u00f3wczesnych w\u0142adz reprezentowanych na szczeblu wojew\u00f3dzkim przez Jerzego Zi\u0119tka, inicjatora i budowniczego Parku. W ksi\u0105\u017cce zaprezentowano kilkadziesi\u0105t projekt\u00f3w i realizacji, w tym prawdziwe ikony architektoniczne takie jak: Planetarium, Hala Kwiat\u00f3w, szklarnia wie\u017cowa czy pawilon C-G z O\u015brodka Post\u0119pu Technicznego. Publikacja zosta\u0142a bogato zilustrowana unikatowymi fotografiami pochodz\u0105cymi ze zbior\u00f3w archiwalnych, na kt\u00f3rych cz\u0119sto mo\u017cna zobaczy\u0107 obecnie ju\u017c nie istniej\u0105ce lub bardzo przekszta\u0142cone obiekty. W pracy wykorzystano \u017ar\u00f3d\u0142a archiwalne, liczne artyku\u0142y prasowe oraz publikacje zwarte. Dokumenty zwi\u0105zane z Parkiem znajduj\u0105 si\u0119 w archiwach: Pa\u0144stwowym w Katowicach, Urz\u0119du Miasta Katowice, Akt Nowych w Warszawie, Stowarzyszenia Architekt\u00f3w Polskich w Warszawie, Parku \u015al\u0105skiego w Chorzowie, Fundacji dla \u015al\u0105ska, Instytutu Dokumentacji Architektury Biblioteki \u015al\u0105skiej oraz w Bibliotece G\u0142\u00f3wnej Politechniki Warszawskiej.<\/p>\n<\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>[\/vc_column][vc_column width=”1\/3″]\r\n

\r\n
\r\n \r\n

\"\"<\/p>\n<\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>[\/vc_column][\/vc_row][vc_row][vc_column][\/vc_column][\/vc_row][vc_row el_class=”container”][vc_column width=”2\/3″]\r\n

\r\n
\r\n \r\n
<\/p>\n
Karolina Tomczak: Powojenna tw\u00f3rczo\u015b\u0107 pomnikowa Xawerego Dunikowskiego 1945\u20131964. Wydawnictwo Uniwersytetu \u015al\u0105skiego w Katowicach. Katowice 2020, ISBN 978-83-226-3701-2, ss. 460.<\/strong><\/span><\/h5>\n

Studium analizuje z\u0142o\u017con\u0105 problematyk\u0119 p\u00f3\u017anej sztuki monumentalnej tego nestora rodzimej rze\u017aby, proces jej powstawania w rzeczywisto\u015bci polskiego pa\u0144stwa komunistycznego oraz jako\u015b\u0107 formaln\u0105 i tematyczn\u0105. Monograficzn\u0105 prezentacj\u0119 trzech g\u0142\u00f3wnych prac, czyli Pomnika Czynu Powsta\u0144czego na G\u00f3rze \u015bw. Anny (1946\u22121955), Pomnika Wyzwolenia Ziemi Warmi\u0144sko-Mazurskiej w Olsztynie (1949\u22121954) i projekt\u00f3w Pomnika Bohater\u00f3w Warszawy (1956\u22121958), dope\u0142nia panoramiczne om\u00f3wienie jego pozosta\u0142ych monument\u00f3w z tego czasu. Wieloaspektowe spojrzenie na finaln\u0105 tw\u00f3rczo\u015b\u0107 pomnikow\u0105 Dunikowskiego nie proponuje jednoznacznych odpowiedzi, ale bogaty przegl\u0105d tej r\u00f3\u017cnorodnej sztuki autorstwa wybitnej, a tym samym przewrotnej osobowo\u015bci „wieloepokowego” tw\u00f3rcy. Ukszta\u0142towany w M\u0142odej Polsce i realizuj\u0105cy si\u0119 w mi\u0119dzywojniu, dope\u0142ni\u0142 swoje dzie\u0142o w r\u00f3wnie warto\u015bciowym artystycznie okresie powojennym, o czym zapomniano w wyniku uniewa\u017cniania sztuki istniej\u0105cej w przestrzeni zideologizowanej. Rozprawa przypomina wi\u0119c o tej unikalnej kreacji, dok\u0142adnie j\u0105 opisuje, kontekstualizuje i reinterpretuje.<\/p>\n<\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>[\/vc_column][vc_column width=”1\/3″]\r\n

\r\n
\r\n \r\n

\"Ok\u0142adka<\/p>\n<\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>[\/vc_column][\/vc_row][vc_row][vc_column][\/vc_column][\/vc_row][vc_row][vc_column]

<\/div><\/div>[\/vc_column][\/vc_row][vc_row el_class=”container”][vc_column width=”2\/3″]\r\n
\r\n
\r\n \r\n
<\/p>\n
Tu i teraz. Dylematy artysty-pedagoga wobec paradygmatycznych reorientacji sztuki ponowoczesnej. Red. Aleksandra Gie\u0142do\u0144-Paszek, Ryszard Solik. Wydawnictwo Uniwersytetu \u015al\u0105skiego w Katowicach. Katowice 2019, ISBN 978-83-226-3754-8, ss. 214.<\/strong><\/span><\/h5>\n

Publikacja wpisuje si\u0119 w obszar refleksji dotycz\u0105cy heterogenicznej rzeczywisto\u015bci wsp\u00f3\u0142czesnej sztuki oraz r\u00f3\u017cnopostaciowo\u015bci praktyki artystycznej, a \u015bcis\u0142ej rzecz ujmuj\u0105c, koncentruje si\u0119 wok\u00f3\u0142 wyzwa\u0144 i dylemat\u00f3w jakie rzeczywisto\u015b\u0107 sztuki ponowoczesnej niesie dla dydaktyki artystycznej i kszta\u0142cenia o sztuce. St\u0105d te\u017c pomieszczone w publikacji teksty skupiaj\u0105 si\u0119 na analizie wybranych zagadnie\u0144, problem\u00f3w, dylemat\u00f3w i wyzwa\u0144 umiejscowionych w horyzoncie wsp\u00f3\u0142czesnych dyskurs\u00f3w sztuki i dydaktyki artystycznej. R\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107 zagadnie\u0144 idzie tu w parze z r\u00f3\u017cnorodno\u015bci\u0105 ogl\u0105du, kt\u00f3ra wyrasta z odmiennych perspektyw i do\u015bwiadcze\u0144 zwi\u0105zanych zar\u00f3wno z praktyk\u0105 i dydaktyk\u0105 artystyczn\u0105, jak i z dyskursem nauki. Publikacja adresowana jest do szerokiego grona odbiorc\u00f3w zajmuj\u0105cych si\u0119 sztuk\u0105 i wsp\u00f3\u0142czesn\u0105 kultur\u0105, w szczeg\u00f3lno\u015bci kszta\u0142ceniem i dydaktyk\u0105 artystyczn\u0105, ale tak\u017ce przedstawicieli dyscyplin pokrewnych oraz student\u00f3w kierunk\u00f3w artystycznych.<\/p>\n<\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>[\/vc_column][vc_column width=”1\/3″]\r\n

\r\n
\r\n \r\n

\"Ok\u0142adka<\/p>\n<\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>[\/vc_column][\/vc_row][vc_row][vc_column]

<\/div><\/div>[\/vc_column][\/vc_row][vc_row el_class=”container”][vc_column width=”2\/3″]\r\n
\r\n
\r\n \r\n
<\/p>\n
(Re)interpretacje. Mi\u0119dzy praktyk\u0105 tw\u00f3rcz\u0105 a dyskursem. Red. Witold Jacyk\u00f3w, Ryszard Solik. Wydawnictwo Uniwersytetu \u015al\u0105skiego w Katowicach. Katowice 2019. ISBN 978-83-226-3747-0, ss. 148.<\/strong><\/span><\/h5>\n

Niniejsza publikacja wpisuje si\u0119 w obszar refleksji dotycz\u0105cy interpretacji i reinterpretacji sztuki oraz wybranych tekst\u00f3w kultury. Dystansuje si\u0119 przy tym od wy\u0142\u0105cznie egzegetycznego pojmowania interpretacji, dostrzegaj\u0105c w niej aktywno\u015b\u0107 na r\u00f3\u017cne sposoby konkretyzuj\u0105c\u0105 historycznie i kulturowo zmienn\u0105 to\u017csamo\u015b\u0107 i okre\u015blono\u015b\u0107 sztuki i jej wytwor\u00f3w. W ten spos\u00f3b aktywno\u015b\u0107 interpretacji i kolejnych reinterpretacji \u2013 niejednokrotnie wyznaczaj\u0105cych nowe otwarcia i mo\u017cliwo\u015bci \u2013 umiejscawiamy zar\u00f3wno w domenie dyskurs\u00f3w teorii, jak i w przestrzeni tw\u00f3rczych poszukiwa\u0144 i eksperyment\u00f3w, artystycznych transgresji, reorganizacji, redefinicji. To spojrzenie na problem nie tylko z uwzgl\u0119dnieniem r\u00f3\u017cnych obszar\u00f3w ekspresji tw\u00f3rczej i refleksji teoretycznej (zajmuj\u0105cej si\u0119 sztukami plastycznymi, malarstwem, architektur\u0105, muzyk\u0105, opraw\u0105 muzyczn\u0105 film\u00f3w czy gier), ale tak\u017ce \u2013 co bodaj najcenniejsze \u2013 z r\u00f3\u017cnych perspektyw reinterpretacyjnych i punkt\u00f3w widzenia. Czytelnik znajdzie wi\u0119c w pracy propozycje \u2013 teksty i dokumentacj\u0119 dzia\u0142a\u0144 tw\u00f3rczych \u2013 zorientowane na r\u00f3\u017cne cele, racje i pola aktywno\u015bci interpretacji; propozycje formu\u0142owane w kontek\u015bcie r\u00f3\u017cnorakich tekst\u00f3w kultury, okre\u015blonych strategii tw\u00f3rczych oraz interpretacyjnych.<\/p>\n<\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>[\/vc_column][vc_column width=”1\/3″]\r\n

\r\n
\r\n \r\n

\"Ok\u0142adka<\/p>\n<\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>[\/vc_column][\/vc_row][vc_row][vc_column]

<\/div><\/div>[\/vc_column][\/vc_row][vc_row el_class=”container”][vc_column width=”2\/3″]\r\n
\r\n
\r\n \r\n
<\/p>\n
Rze\u017aba barokowa na Dolnym \u015al\u0105sku w 2. po\u0142owie XVII wieku. Red. A. Kolbiarz. Wydawnictwo Uniwersytetu \u015al\u0105skiego. Katowice 2020. ISBN: 978-83-226-3679-4, ss. 164.<\/strong><\/span><\/h5>\n

Zamieszczone w niniejszym tomie materia\u0142y stanowi\u0105 pok\u0142osie sesji naukowej: „Rze\u017aba na \u015al\u0105sku w 2. po\u0142owie XVII w.” zorganizowanej 20.01.2017. w Muzeum Miedzi w Legnicy. Przedsi\u0119wzi\u0119cie to mia\u0142o szczeg\u00f3lny charakter, bowiem rze\u017aba barokowa – potraktowana jako temat przewodni – rzadko staje si\u0119 obiektem zainteresowa\u0144 badawczych. Niniejsza ksi\u0105\u017cka nie pretenduje do prezentacji kompleksowych dziej\u00f3w rze\u017aby na \u015al\u0105sku na przestrzeni 2. po\u0142owy XVII w. Omawiane przez autor\u00f3w zagadnienia dotycz\u0105 jednak obiekt\u00f3w, artyst\u00f3w, lub problem\u00f3w pomijanych do tej pory, b\u0105d\u017a s\u0142abo rozpoznanych, w istotnym stopniu uzupe\u0142niaj\u0105c i koryguj\u0105c stan bada\u0144, zawarty przede wszystkim w w wydanej przed ponad trzema dekadami syntezie rze\u017aby barokowej na \u015al\u0105sku pi\u00f3ra prof. Konstantego Kalinowskiego.<\/p>\n<\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>[\/vc_column][vc_column width=”1\/3″]\r\n

\r\n
\r\n \r\n

\"Ok\u0142adka<\/p>\n<\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>[\/vc_column][\/vc_row][vc_row][vc_column]

<\/div><\/div>[\/vc_column][\/vc_row][vc_row el_class=”container”][vc_column width=”2\/3″]\r\n
\r\n
\r\n \r\n
<\/p>\n
Court, nobles and festivals. Studies on the Early Modern visual culture. Red. O. J. Rojewski i M. Sobczy\u0144ska-Szczepa\u0144ska. Wydawnictwo Uniwersytetu \u015al\u0105skiego. Katowice 2019. ISBN: 978-83-226-3835-4, ss. 202.<\/strong><\/span><\/h5>\n

Ksi\u0105\u017cka\u00a0 po\u015bwi\u0119cona jest zagadnieniom zwi\u0105zanym z uroczysto\u015bciami \u015bwieckimi i religijnym w dobie nowo\u017cytnej,\u00a0 ze szczeg\u00f3lnym uwzgl\u0119dnieniem ich kontekstu artystycznego i politycznego.\u00a0Osiem spo\u015br\u00f3d dziesi\u0119ciu rozdzia\u0142\u00f3w dotyczy wydarze\u0144 i zjawisk z terenu monarchii hiszpa\u0144skich Habsburg\u00f3w (w tym jej ameryka\u0144skich \u00a0koloniach), pozosta\u0142e \u2013 Burgundii i Rzeczypospolitej. Prezentowana publikacja jest pok\u0142osiem wsp\u00f3\u0142pracy mi\u0119dzy badaczami z Uniwersytetu Jaume I w Castell\u00f3n de la Plana, Uniwersytetu w Walencji oraz Uniwersytetu \u015al\u0105skiego w Katowicach, trwaj\u0105cej od 2016 roku.<\/p>\n<\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>[\/vc_column][vc_column width=”1\/3″]\r\n

\r\n
\r\n \r\n

\"Ok\u0142adka<\/p>\n<\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>[\/vc_column][\/vc_row][vc_row][vc_column]

<\/div><\/div>[\/vc_column][\/vc_row][vc_row][vc_column]\r\n
\r\n
\r\n

Muzyka na \u015al\u0105sku Cieszy\u0144skim. Red. Bogumi\u0142a Mika, Magdalena Szyndler. Wydawnictwo Uniwersytetu \u015al\u0105skiego. Katowice 2018. ISBN: 978-83-226-3567-4, ss. 154.<\/h3>\r\n
\r\n
\r\n Ziemia cieszy\u0144ska od lat inspirowa\u0142a artyst\u00f3w, kompozytor\u00f3w oraz tw\u00f3rc\u00f3w zwi\u0105zanych z kultur\u0105. Szczeg\u00f3lnie muzyczna kultura ludowa by\u0142a i jest bod\u017acem do dzia\u0142a\u0144 na p\u0142aszczy\u017anie gromadzenia, analizowania i badania materia\u0142u folklorystycznego (pie\u015bni, melodie instrumentalne), ale tak\u017ce tworzenia na jej bazie nowych utwor\u00f3w zar\u00f3wno w estetyce \u201eklasycznej\u201d (stylizacje), jak i \u201eprzetworzonej\u201d (m.in. muzyka folkowa i jej pochodne). \u015al\u0105sk Cieszy\u0144ski jest miejscem bada\u0144 naukowych przede wszystkim ze wzgl\u0119du na bogat\u0105 przesz\u0142o\u015b\u0107 historyczn\u0105 i kulturow\u0105, o czym \u015bwiadczy 13 tekst\u00f3w umieszczonych w publikacji pt. Muzyka na \u015al\u0105sku Cieszy\u0144skim<\/em> pod red. Bogumi\u0142y Miki i Magdaleny Szyndler.<\/span> \r\n
<\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n
\"img\"<\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>[\/vc_column][\/vc_row][vc_row][vc_column]\r\n
\r\n
\r\n

Miros\u0142awa Sobczy\u0144ska-Szczepa\u0144ska: Architektura trynitarzy na ziemiach dawnej Rzeczypospolitej. Wydawnictwo Uniwersytetu \u015al\u0105skiego. Katowice 2017. ISBN: 978-83-8012-936-8, ss. 345.<\/h3>\r\n
\r\n
\r\n Ksi\u0105\u017cka stanowi pierwsz\u0105 pr\u00f3b\u0119 ca\u0142o\u015bciowego om\u00f3wienia architektury polsko-litewskiej prowincji trynitarzy. W rozdzia\u0142ach wst\u0119pnych zosta\u0142y przedstawione czynniki potencjalnie determinuj\u0105ce dzia\u0142alno\u015b\u0107 zakonu na polu sztuki: jego historia, misja i duchowo\u015b\u0107 oraz zawarte w trynitarskiej regule i konstytucjach przepisy odnosz\u0105ce si\u0119 do kwestii artystycznych. Rozwa\u017cania nad genez\u0105 i recepcj\u0105 rozwi\u0105za\u0144 formalnych zastosowanych w budowlach wzniesionych dla trynitarzy na ziemiach dawnej Rzeczypospolitej (w wi\u0119kszo\u015b\u0107 niezachowanych lub poddanych daleko id\u0105cej transformacji) poprzedza rekonstrukcja ich dziej\u00f3w i pierwotnego kszta\u0142tu. W osobnym rozdziale podj\u0119to problem autorstwa poszczeg\u00f3lnych obiekt\u00f3w oraz wp\u0142ywu inwestora na wyb\u00f3r koncepcji architektonicznej. Ostatnim zagadnieniem poruszonym na kartach monografii jest wymowa ideowa trynitarskich budowli z\u00a0uwzgl\u0119dnieniem ich dekoracji malarsko-rze\u017abiarskiej.<\/span> \r\n
<\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n
\"img\"<\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>[\/vc_column][\/vc_row][vc_row][vc_column]\r\n
\r\n
\r\n

Ryszard Solik: Szkice o (nie)oryginalno\u015bci. Konteksty i interpretacje. Wydawnictwo Uniwersytetu \u015al\u0105skiego. Katowice 2017. ISBN: 978-83-226-3216-1, ss. 244.<\/h3>\r\n
\r\n
\r\n Szkice o (nie)oryginalno\u015bci <\/em>\u2013 najog\u00f3lniej rzecz ujmuj\u0105c \u2013 to rozwa\u017cania o oryginalno\u015bci i nad oryginalno\u015bci\u0105 dzie\u0142a sztuki. Oryginalno\u015b\u0107 nale\u017cy dzi\u015b do grupy najwa\u017cniejszych kategorii deskryptywnych sztuki, ale te\u017c tworz\u0105cych z ni\u0105 r\u00f3\u017cne konfiguracje, zar\u00f3wno w obszarze praktyki artystycznej, jak i dyskurs\u00f3w teoretycznych. Ustabilizowana przez modernizm ranga oryginalno\u015bci (w efekcie tak\u017ce nowo\u015bci, niekonwencjonalno\u015bci, wyj\u0105tkowo\u015bci), uczyni\u0142a z oryginalno\u015bci jedn\u0105 z wiod\u0105cych i szczeg\u00f3lnie po\u017c\u0105danych w\u0142asno\u015bci sztuki nowoczesnej, o niebagatelnym wp\u0142ywie na proces redefiniowania granic do\u015bwiadczenia artystycznego. I cho\u0107 m\u00f3wimy tu o poj\u0119ciu o historycznie ugruntowanych (od XIX wieku) pozytywnych konotacjach, wzajemno\u015b\u0107 relacji ze sztuk\u0105 (w diachronicznym uj\u0119ciu) nie jest i wcale nie by\u0142a tak jednoznaczna, jak mog\u0142oby si\u0119 wydawa\u0107. Dotyczy to do\u015bwiadczenia orygina\u0142u i oryginalno\u015bci zarazem. Poruszane tutaj kwestie odwo\u0142uj\u0105 si\u0119 do historycznej niejednoznaczno\u015bci kategorii oryginalno\u015bci, kontekst\u00f3w redefinicji, dyskursu nowoczesno\u015bci; omawiaj\u0105 zmienno\u015b\u0107 kryteri\u00f3w, ich konwencjonalizm i lokalno\u015b\u0107, a tak\u017ce niekt\u00f3re dylematy zwi\u0105zane ze wsp\u00f3\u0142czesn\u0105 praktyk\u0105 artystyczn\u0105, kt\u00f3rej ekspansywno\u015b\u0107, r\u00f3\u017cnomedialno\u015b\u0107 czy interaktywno\u015b\u0107 niejednokrotnie podaj\u0105 w w\u0105tpliwo\u015b\u0107 zasadno\u015b\u0107 tradycyjnych zestaw\u00f3w interpretacyjnych sztuki, jak r\u00f3wnie\u017c kryterialn\u0105 efektywno\u015b\u0107 cz\u0119\u015bci poj\u0119\u0107, w tym kategorii oryginalno\u015bci.<\/span> \r\n
<\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n
\"img\"<\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>[\/vc_column][\/vc_row][vc_row][vc_column]\r\n
\r\n
\r\n

Zamki i pa\u0142ace \u015al\u0105ska : dziedzictwo to\u017csamo\u015b\u0107 arystokracja, red. Barbara Szczypka-Gwiazda, Pawe\u0142 Ziegler, Katowice: grupakulturalna.pl, 2014, ISBN 9788393401185, ss. 269.<\/h3>\r\n
\r\n
\r\n Ksi\u0105\u017cka jest wynikiem obrad konferencyjnych, kt\u00f3re mia\u0142y miejsce w dniach 19-20 marca 2012 roku. Konferencja naukowa \u201eZamki i pa\u0142ace \u015al\u0105ska\u201d, kt\u00f3rej organizatorami byli: Muzeum Zamkowe w Pszczynie, Zak\u0142ad Historii Sztuki Uniwersytetu \u015al\u0105skiego w Katowicach oraz dzia\u0142aj\u0105ce w tym\u017ce Zak\u0142adzie Studenckie Ko\u0142o Naukowe Historyk\u00f3w Sztuki, zgromadzi\u0142a w\u00f3wczas dwudziestu pi\u0119ciu prelegent\u00f3w i prelegentek. Teksty oscyluj\u0105 wok\u00f3\u0142 szeroko poj\u0119tej kultury arystokratycznej, a w niekt\u00f3rych przypadkach nawet i swoistego \u201emitu arystokratycznego\u201d \u2013 wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie dekonstruowa- nego i niejako przetransponowanego do kr\u0119g\u00f3w kultury masowej i popularnej. Do analizy wybranych zagadnie\u0144 autorzy i autorki artyku\u0142\u00f3w u\u017cywaj\u0105 szerokiego spektrum metod badawczych. Autorami i autorkami naukowych refleksji, zamieszczonych w niniejszym tomie, s\u0105 w wi\u0119kszo\u015bci m\u0142odzi badacze historii sztuki \u2013 studenci i studentki, doktoranci i doktorantki. Ich prace wyst\u0119puj\u0105 w towarzystwie tekst\u00f3w bardziej do\u015bwiadczonych pracownik\u00f3w naukowych \u2013 adiunkt\u00f3w i wieloletnich pracownik\u00f3w muze\u00f3w. Autorzy i autorki pochodz\u0105 g\u0142\u00f3wnie z katowickich i wroc\u0142awskich \u015brodowisk akademickich, a w\u015br\u00f3d nich, opr\u00f3cz historyk\u00f3w sztuki, znajduj\u0105 si\u0119 filologowie, projektantka i kulturoznawcy. Wszystko to sk\u0142ada si\u0119 na charakter niniejszej pozycji \u2013 interdyscyplinarno\u015b\u0107 oraz szeroka, kulturowa perspektywa metodologiczna, kt\u00f3re w konsekwencji prezentuj\u0105 uj\u0119cia niejednokrotnie z pogranicza dyscypliny, jak\u0105 jest historia sztuki. Przed\u0142o\u017cona Pa\u0144stwu ksi\u0105\u017cka wsp\u00f3\u0142uczestniczy w tocz\u0105cej si\u0119 od ponad stu lat dyskusji wok\u00f3\u0142 sztuki \u015al\u0105ska (a zw\u0142aszcza historycznej rejencji opolskiej). Jednak\u017ce, w zwi\u0105zku z du\u017c\u0105 tradycj\u0105 tego typu bada\u0144 oraz z powodu ogranicze\u0144 obj\u0119to\u015bciowych opracowania, postanowili\u015bmy przyjrze\u0107 si\u0119 zagadnieniu dziedzictwa arty- stycznego pruskiej arystokracji, kt\u00f3ra zamieszkiwa\u0142a te tereny w wiekach XVIII i XIX.<\/span> \r\n
<\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n
\"img\"<\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>[\/vc_column][\/vc_row][vc_row][vc_column]\r\n
\r\n
\r\n

Kszta\u0142ty i my\u015bli. Dyskurs a do\u015bwiadczenie sztuki. Red. Ryszard Solik. Wydawnictwo Uniwersytetu \u015al\u0105skiego. Katowice 2013. ISBN: 978-83-60743-83-6, ss. 174.<\/h3>\r\n
\r\n
\r\n Do\u015bwiadczenie sztuki jest si\u0119 procesem z\u0142o\u017conym, kszta\u0142towanym w przestrzeniach historycznie zmiennej infrastruktury rozumienia. Jego integraln\u0105 cz\u0119\u015b\u0107, bez wzgl\u0119du na specyfik\u0119 artystycznych manifestacji, stanowi szeroko poj\u0119ta aktywno\u015b\u0107 \u201eprotoko\u0142\u00f3w teoretycznych\u201d. Wytwory sztuki nie jawi\u0105 nam si\u0119 same przez si\u0119, ale zawsze wraz z dora\u017anymi znaczeniami i konotacjami, aktualizowanymi w obszarze ustalonych praktyk i procedur dyskursywnych. Przyjmuj\u0105c, \u017ce aktywno\u015b\u0107 refleksji to istotny przejaw konkretyzacji wytworu w rzeczywisto\u015bci kulturowej, pomieszczone w publikacji szkice omawiaj\u0105 wybrane aspekty dyskursywnego wymiaru do\u015bwiadczenia sztuki, ale te\u017c znaczenie praktyk dyskursywnych dla naszego rozumienia i postrzegania sztuki. Czytelnik znajdzie w artyku\u0142ach zebranych w tomie r\u00f3\u017cne perspektywy teoretyczne, punkty widzenia i uj\u0119cia problematyki. Stanowi\u0105 one nast\u0119pstwo badawczych zainteresowa\u0144 autor\u00f3w, ale te\u017c efekt wieloaspektowo\u015bci do\u015bwiadczenia sztuki, na wiele sposob\u00f3w artyku\u0142owanego (tak\u017ce dyskursywnie) w obszarze specyfiki procedur poznawczych dyscyplin zajmuj\u0105cych si\u0119 kultur\u0105 artystyczn\u0105. Wsp\u00f3lnym mianownikiem ca\u0142o\u015bci jest przekonanie, \u017ce do\u015bwiadczenie sztuki, zawsze kontekstualne i historyczne, nigdy nie by\u0142o i nie jest wolne od (przejawiaj\u0105cego si\u0119 na r\u00f3\u017cne sposoby) dyskursu. Wszelkie konkretyzacje sztuki kszta\u0142tuj\u0105 si\u0119 bowiem w procesach interpretacji, zawsze w obr\u0119bie okre\u015blonych procedur i strategii dyskursywnych. Publikacja adresowana jest przede wszystkim do grona odbiorc\u00f3w i czytelnik\u00f3w zajmuj\u0105cych si\u0119 szeroko rozumian\u0105 teori\u0105 sztuki, ale tak\u017ce tw\u00f3rc\u00f3w, artyst\u00f3w oraz student\u00f3w wielu kierunk\u00f3w humanistyki. W dalszej kolejno\u015bci do szerokiej rzeszy potencjalnych odbiorc\u00f3w i uczestnik\u00f3w wsp\u00f3\u0142czesnej kultury artystycznej.<\/span> \r\n
<\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n
\"img\"<\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>[\/vc_column][\/vc_row][vc_row][vc_column]\r\n
\r\n
\r\n

Aneta Borowik: S\u0142ownik architekt\u00f3w, in\u017cynier\u00f3w i budowniczych zwi\u0105zanych z Katowicami w okresie mi\u0119dzywojennym. Wydawnictwo Uniwersytetu \u015al\u0105skiego. I wyd.: Katowice 2012, II wyd.: Katowice 2017. ISBN: 978-83-226-3173-7, ss. 215.<\/h3>\r\n
\r\n
\r\n S\u0142ownik zosta\u0142 opracowany w celu przedstawienia sylwetek architekt\u00f3w, in\u017cynier\u00f3w i budowniczych, kt\u00f3rzy wsp\u00f3\u0142tworzyli architektoniczn\u0105 tkank\u0119 Katowic w okresie mi\u0119dzywojennym. W pracy zamieszczono biogramy fachowc\u00f3w dzia\u0142aj\u0105cych zar\u00f3wno lokalnie czy na terenie kraju, jak i ciesz\u0105cych si\u0119 mi\u0119dzynarodow\u0105 s\u0142aw\u0105. S\u0142ownik zawiera artyku\u0142y dotycz\u0105ce m.in. Jadwigi Dobrzy\u0144skiej, Zygmunta \u0141obody, Stefana Bry\u0142y, W\u0142adys\u0142awa Schwarzenberga-Czernego. Publikacja wydobywa z niezas\u0142u\u017conego zapomnienia nieznane fakty z ich \u017cyciorys\u00f3w, pozwala na prze\u015bledzenie karier przed i po II wojnie \u015bwiatowej. Opr\u00f3cz podstawowych danych biograficznych w ka\u017cdym z hase\u0142 zamieszczono spis projekt\u00f3w i realizacji, ustalonych na podstawie kwerend archiwalnych, cz\u0119sto zupe\u0142nie nieznanych w literaturze naukowej. Wielu z bohater\u00f3w s\u0142ownika na nowo \u201eotrzyma\u0142o\u201d swoje twarze dzi\u0119ki publikacji ma\u0142o znanych fotografii. Zamieszczony przed has\u0142ami wst\u0119p przybli\u017ca og\u00f3lne cechy \u015brodowiska architektonicznego Katowic w okresie mi\u0119dzywojennym, a do\u0142\u0105czone na ko\u0144cu\u00a0\u017cyciorysy\u00a0pozwalaj\u0105 nie tylko na zapoznanie si\u0119 z ciekawymi losami bohater\u00f3w s\u0142ownika, ale r\u00f3wnie\u017c ich indywidualnym stylem pisania. Publikacja jest adresowana do wszystkich, kt\u00f3rzy interesuj\u0105 si\u0119 szeroko poj\u0119tymi dziejami architektury modernistycznej w Polsce oraz badaczy zainteresowanych histori\u0105 \u015al\u0105ska, w szczeg\u00f3lno\u015bci G\u00f3rnego \u015al\u0105ska i Katowic.<\/span> \r\n
<\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n
\"img\"<\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>[\/vc_column][\/vc_row][vc_row][vc_column]\r\n
\r\n
\r\n

Aneta Borowik: Dzieje, architektura oraz tw\u00f3rcy Zak\u0142adu Jezuit\u00f3w w Chyrowie. Tw\u00f3rczo\u015b\u0107 Edgara Kovatsa oraz Antoniego \u0141uszczkiewicza na tle epoki. Wydawnictwo Uniwersytetu \u015al\u0105skiego w Katowicach. Katowice 2012. ISBN: 978-83-8012-559-9, ss. 298.<\/h3>\r\n
\r\n
\r\n Ksi\u0105\u017cka opisuje ponad 50 lat istnienia Zak\u0142adu Naukowo-Wychowawczego OO. Jezuit\u00f3w w Chyrowie \u2013 otoczonej legend\u0105 plac\u00f3wki, kt\u00f3ra wykszta\u0142ci\u0142a najwybitniejsze umys\u0142y mi\u0119dzywojennej Polski (m.in. Eugeniusz Kwiatkowski, Kazimierz Junosza-St\u0119powski, Antoni Wiwulski, Lech Kalinowski), a w\u015br\u00f3d nauczycieli mia\u0142a takie osobowo\u015bci jak ojciec Jan Beyzym. Publikacja ods\u0142ania kulisy funkcjonowania zak\u0142adu \u2013 omawia jezuicki system nauczania i wychowania. Zaprezentowano w niej imponuj\u0105ce zaplecze plac\u00f3wki: rozleg\u0142y budynek o 200-metrowej fasadzie, wspania\u0142\u0105 kaplic\u0119, przestronne sale lekcyjne, specjalistyczne, \u015bwietnie wyposa\u017cone gabinety naukowe, teatr, liczne boiska, korty tenisowe, a nawet basen. To swoiste memento dla wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie zaniedbanego obiektu. W publikacji opisano te\u017c tw\u00f3rc\u00f3w architektonicznej oprawy zak\u0142adu \u2013 Antoniego \u0141uszczkiewicza i Edgara Kov\u00e1tsa \u2013 reprezentant\u00f3w XIX-wiecznego\u00a0historyzmu. Szczeg\u00f3lnie interesuj\u0105ca zdaje si\u0119 posta\u0107 Edgara Kov\u00e1tsa, wybitnego architekta, wsp\u00f3\u0142pracownika tw\u00f3rc\u00f3w tej miary co Karl von Hasenauer, projektant monumentalnych gmach\u00f3w Wiednia. Ciekawa jest kwestia stworzonego przez Kov\u00e1tsa na podstawie motyw\u00f3w ludowych Podhala nowego stylu, czyli \u201esposobu zakopia\u0144skiego\u201d, konkurencyjnego do stylu zakopia\u0144skiego Stanis\u0142awa Witkiewicza. W kontek\u015bcie sylwetki tw\u00f3rczej Antoniego \u0141uszczkiewicza zaprezentowano system edukacji Instytutu Technicznego w Krakowie, mechanizmy tzw. podr\u00f3\u017cy naukowych w XIX w. oraz przybli\u017cono ma\u0142o znan\u0105 histori\u0119 krakowskich realizacji architekta. Do opracowania do\u0142\u0105czono aneksy oraz fotografie archiwalne, kt\u00f3re pomagaj\u0105 zrekonstruowa\u0107 dawny splendor zak\u0142adu. Publikacja jest adresowana do os\u00f3b zainteresowanych histori\u0105 szkolnictwa, pedagogiki jezuickiej, badaczy architektury XIX w. oraz wszystkich, kt\u00f3rym bliska jest legenda Zak\u0142adu OO. Jezuit\u00f3w w Chyrowie \u2013 \u017cyj\u0105cych Chyrowiak\u00f3w oraz ich potomk\u00f3w.<\/span> \r\n
<\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n
\"img\"<\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>[\/vc_column][\/vc_row][vc_row][vc_column]\r\n
\r\n
\r\n

Ryszard Solik: Sztuka jako interpretacja. Z problem\u00f3w dyskursu artystycznego. Wydawnictwo Uniwersytetu \u015al\u0105skiego, Katowice 2012, ISBN 978-83-226-2098-4, ss. 296.<\/h3>\r\n
\r\n
\r\n Wiod\u0105cym problemem ksi\u0105\u017cki jest do\u015bwiadczenie sztuki jako do\u015bwiadczenie interpretacji. Co oznacza, \u017ce w proponowanym w pracy uj\u0119ciu kulturowa to\u017csamo\u015b\u0107 obiektu artystycznego kszta\u0142towana jest nie tyle poprzez substancjalno\u015b\u0107 i w\u0142asno\u015bci formalne, stylistyczne obiektu, ile w g\u0142\u00f3wnej mierze w praktyce dyskursywnej i w interpretacji. Przedstawiona w ksi\u0105\u017cce koncepcja sztuki rezygnuje z pojmowania przedmiotu artystycznego jako struktury\u00a0 holistycznej, spe\u0142nionej, niezale\u017cnej. Przeciwstawia si\u0119 tym samym ustaleniom estetyki formalistycznej i modernistycznej, kwestionuj\u0105c zarazem \u201emit dzie\u0142a samego w sobie\u201d. Idea autonomiczno\u015bci sztuki zosta\u0142a tutaj zast\u0105piona przestrzeni\u0105 kulturowych uwik\u0142a\u0144 i relacji, w obr\u0119bie kt\u00f3rych \u201eartystyczno\u015b\u0107\u201d okazuje si\u0119 negocjowana i konstruowana. Interpretacja nie jest wi\u0119c tutaj rozumiana jako aktywno\u015b\u0107 podmiotu zmierzaj\u0105ca do ujawnienia ukrytego przes\u0142ania i sensu, lecz wpisana w dzie\u0142o stanowi jego integraln\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 i zasadniczy spos\u00f3b istnienia sztuki w kulturowej semioprzestrzeni. W rezultacie w centrum rozwa\u017ca\u0144 nie odnajdujemy wytworu o okre\u015blonych, zobiektywizowanych w\u0142asno\u015bciach, kompletnego i samowystarczalnego, ale to, przez co dzie\u0142o jawi nam si\u0119 jako takie, w szczeg\u00f3lno\u015bci uwarunkowania kontekstowe i interpretacyjne strategie dyskursywne, za ka\u017cdym razem wsp\u00f3\u0142kszta\u0142tuj\u0105ce kulturow\u0105 to\u017csamo\u015b\u0107 obiekt\u00f3w sztuki. \u00a0\u00a0<\/span> \r\n
<\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n
\"img\"<\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>[\/vc_column][\/vc_row]<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

[vc_row el_class=”container”][vc_column width=”2\/3″][\/vc_column][vc_column width=”1\/3″][\/vc_column][\/vc_row][vc_row][vc_column][\/vc_column][\/vc_row][vc_row el_class=”container”][vc_column width=”2\/3″][\/vc_column][vc_column width=”1\/3″][\/vc_column][\/vc_row][vc_row][vc_column][\/vc_column][\/vc_row][vc_row][vc_column][\/vc_column][\/vc_row][vc_row el_class=”container”][vc_column width=”2\/3″][\/vc_column][vc_column width=”1\/3″][\/vc_column][\/vc_row][vc_row][vc_column][\/vc_column][\/vc_row][vc_row el_class=”container”][vc_column width=”2\/3″][\/vc_column][vc_column width=”1\/3″][\/vc_column][\/vc_row][vc_row][vc_column][\/vc_column][\/vc_row][vc_row el_class=”container”][vc_column width=”2\/3″][\/vc_column][vc_column width=”1\/3″][\/vc_column][\/vc_row][vc_row][vc_column][\/vc_column][\/vc_row][vc_row el_class=”container”][vc_column width=”2\/3″][\/vc_column][vc_column width=”1\/3″][\/vc_column][\/vc_row][vc_row][vc_column][\/vc_column][\/vc_row][vc_row][vc_column][\/vc_column][\/vc_row][vc_row][vc_column][\/vc_column][\/vc_row][vc_row][vc_column][\/vc_column][\/vc_row][vc_row][vc_column][\/vc_column][\/vc_row][vc_row][vc_column][\/vc_column][\/vc_row][vc_row][vc_column][\/vc_column][\/vc_row][vc_row][vc_column][\/vc_column][\/vc_row][vc_row][vc_column][\/vc_column][\/vc_row] […]<\/p>\n

Read More…<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":165,"featured_media":0,"parent":143,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"_expiration-date-status":"saved","_expiration-date":0,"_expiration-date-type":"","_expiration-date-categories":[],"_expiration-date-options":[]},"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/us.edu.pl\/instytut\/inos\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/757"}],"collection":[{"href":"https:\/\/us.edu.pl\/instytut\/inos\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/us.edu.pl\/instytut\/inos\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/us.edu.pl\/instytut\/inos\/wp-json\/wp\/v2\/users\/165"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/us.edu.pl\/instytut\/inos\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=757"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/us.edu.pl\/instytut\/inos\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/757\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":838,"href":"https:\/\/us.edu.pl\/instytut\/inos\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/757\/revisions\/838"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/us.edu.pl\/instytut\/inos\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/143"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/us.edu.pl\/instytut\/inos\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=757"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}