![\"\"](\"https:\/\/us.edu.pl\/instytut\/inoz\/wp-content\/uploads\/sites\/37\/ARCHGEOLOGIA\/image001.png\")
![\"\"](\"https:\/\/us.edu.pl\/instytut\/inoz\/wp-content\/uploads\/sites\/37\/ARCHGEOLOGIA\/image002.jpg\")
<\/center><\/p>\nGEOLOGIA<\/strong>\u00a0<\/strong>og\u00f3lna<\/strong>\u00a0na\u00a0<\/strong>Wydziale Nauk o Ziemi > Przyrodniczych w Sosnowcu, Uniwersytetu \u015al\u0105skiego w Katowicach od 1974 do 2024 roku<\/strong><\/p>\n Opracowa\u0142\u00a0Dominik Jura<\/p>\n Wst\u0119p<\/strong><\/p>\n Na Uniwersytecie \u015al\u0105skim zarz\u0105dzeniem Ministra Nauki, Szkolnictwa Wy\u017cszego i Techniki z dnia 29.07.1974 zainaugurowano studia i badania naukowe w instytutach: Geografii i Geologii na Wydziale Nauk o Ziemi w Sosnowcu. Zatrudniono 28 nauczycieli akademickich, 14 pracownik\u00f3w in\u017cynieryjno-technicznych i 2 administracyjnych.\u00a0W 1975 r. organizowany Instytut Geologii\u00a0i Surowc\u00f3w Mineralnych G\u00f3rnego \u015al\u0105ska\u00a0tworzy\u0142o 8 zak\u0142ad\u00f3w: Geologii Og\u00f3lnej, Zdj\u0119\u0107 Geologicznych i Bada\u0144 Czwartorz\u0119du, Stratygrafii i Paleontologii, Geologii Z\u0142\u00f3\u017c i Geofizyki, Hydrogeologii i Geologii In\u017cynierskiej oraz Geochemii, Mineralogii i Petrografii, w kt\u00f3rych prowadzono zaj\u0119cia dydaktyczne na kierunku geologia i inicjowano badania naukowe.<\/p>\n W 1983 r. reorganizacja instytut\u00f3w Wydzia\u0142u Nauk o Ziemi (WNoZ) Uniwersytetu \u015al\u0105skiego (U\u015a) utworzy\u0142a Katedry m. in. Geologii Podstawowej, kt\u00f3rej kierownikiem by\u0142 prof. dr hab. in\u017c. Aleksander Jachowicz, tak\u017ce Dziekanem Wydzia\u0142u. Po od\u0142\u0105czeniu w 1986 r. Zak\u0142adu Stratygrafii i Paleontologii, Katedr\u0105 Geologii Podstawowej (KGP) kierowali: prof. dr hab. Stanis\u0142aw Bukowy od 1986 do 1993 r., pe\u0142ni\u0105cy obowi\u0105zki Dziekana WNoZ od 1987 do 1991 r., nast\u0119pnie prof. dr hab. Stanis\u0142aw Ostaficzuk do 2006 r. i prof. dr hab. Jerzy \u017baba do 2019 r. W latach 2002 – 2009 po reorganizacji KGP podzielono na trzy zak\u0142ady: Geologii Poszukiwawczej i Geosynoptyki, Geologii Fizycznej i Geotektoniki oraz Kartografii Geologicznej (prof. U\u015a Antoni W\u00f3jcik) i Sedymentologii (prof. U\u015a: Tomasz Zieli\u0144ski). Od 1.10.2008 po scaleniu zak\u0142ad\u00f3w, kilkunastu pracownik\u00f3w realizowa\u0142o studia i badania w zespo\u0142ach Katedry: geologii fizycznej, strukturalnej, tektoniki, geologii regionalnej, czwartorz\u0119du i sedymentologii, geotermii, a w szczeg\u00f3lno\u015bci kartografii geologicznej powierzchniowej i wg\u0142\u0119bnej oraz GIS 2D\/3D.<\/p>\n Pierwsze 10 lat rozwoju Instytut\u00f3w geologii i geografii na Uniwersytecie przedstawi\u0142 prof. A. Jachowicz. Od 1991 do 1995 r. powstawa\u0142a \u201eKronika WNoZ U\u015a\u201d w r\u0119kopisie z fotografiami z histori\u0105 do 1995 r. W 1994 r. opracowano dokonania 20 lat WNoZ \u201eMi\u0119dzy Sosnowcem a terenem\u201d (R. Chybiorz, J. Jania),\u00a0https:\/\/gazeta.us.edu.pl\/node\/190251<\/a>,\u00a0https:\/\/gazeta.us.edu.pl\/node\/243831<\/a>.\u00a0W\u00a02010 r. opublikowano \u201e35 lat nauk o Ziemi w Uniwersytecie \u015al\u0105skim\u201d (R. \u0106miel i in. red), w tym KGP str. 30-33. Jubileusz 40 lat \u201ePi\u0119kne wspomnienie \u2013 trudne wyzwania\u201d opisano w Gazeta U\u015a 2014, nr 1 (228),\u00a0https:\/\/gazeta.us.edu.pl\/node\/277562<\/a>. Reforma szkolnictwa wy\u017cszego 2.0 od 1.10.2019 zmieni\u0142a WNoZ na Wydzia\u0142 Nauk Przyrodniczych m. in. z Instytutem Nauk o Ziemi i zespo\u0142ami badawczymi w tym \u201eGeologia og\u00f3lna\u201d, publikowane w \u201e50 lat nauk o Ziemi w Uniwersytecie \u015al\u0105skim\u201d (M. Mendecki, red. 2024).<\/p>\n Studia i badania naukowe w Instytucie Geologii i Surowc\u00f3w Mineralnych G\u00f3rnego \u015al\u0105ska na WNoZ U\u015a zainicjowali w 1974 r. do\u015bwiadczeni geolodzy m.in. doc. dr Stanis\u0142aw Bukowy i doc. dr in\u017c. Aleksander Jachowicz z Instytutu Geologicznego w Sosnowcu oraz zatrudnieni w 1975 r. ich asystenci mgr in\u017c. Dominik Jura z AGH i mgr Jerzy \u017baba, w 1976 r. mgr Janusz Trzepierczy\u0144ski po UWr, w 1977 r. dr Jerzy Liszkowski z UW. Kartografi\u0119 geologiczn\u0105 organizowali doc. dr Remigiusz Wi\u0119ckowski, mgr J\u00f3zef Lewandowski, mgr Tomasz. Zieli\u0144ski z UW i mgr Zygmunt Heliasz po UWr. W Katedrze od 1983 do 2019 r. by\u0142o zatrudnionych 41 geolog\u00f3w, w tym 8-miu profesor\u00f3w i doktor\u00f3w habilitowanych, 13-tu adiunkt\u00f3w, 11-tu asystent\u00f3w i 9-ciu pracownik\u00f3w in\u017cynieryjno-technicznych oraz 21 doktorant\u00f3w.<\/p>\n W Zak\u0142adach geologii og\u00f3lnej i zdj\u0119\u0107 geologicznych bada\u0144 czwartorz\u0119du od 1974 do 2024 roku studenci wykonali 523 prace dyplomowe i 251 licencjackie na tematy z geologii stratygraficzno-poszukiwawczej. Opracowania magisterskie realizowano dla region\u00f3w g\u00f3rno\u015bl\u0105skiego i Wy\u017cyny Cz\u0119stochowskiej, Sudet\u00f3w w dziedzinach geologii, tektoniki, sedymentologii, kartografii, geotermii i geo\u015brodowiska i innych. W dzia\u0142alno\u015bci naukowej opublikowano ponad 1500 prac i prowadzono badania w oko\u0142o 200 projektach (CPBR, grant\u00f3w KBN i NCN) i pracach zamawianych (zleconych), wspomaganych realizacj\u0105 ponad 300 temat\u00f3w bada\u0144 w\u0142asnych i statutowych KGP. Z\u0142o\u017cy\u0142y si\u0119 one na 7 prac habilitacyjnych i 25 doktorskich (patrz spisy na stronach internetowych pracownik\u00f3w i Instytutu Nauk o Ziemi U\u015a, poni\u017cej\u00a0 schemat wg. R. Chybiorz).<\/p>\n Na studiach magisterskich jednolitych w tym niestacionarnych od 1995 do 2009 r. (od 2000 r. dwustopniowych licencjackich i magisterskich) kierunku geologia oraz specjalno\u015bci geologii og\u00f3lnej i poszukiwawczej, a od 2015 r. tak\u017ce in\u017cynierskie z geologii stosowanej nauczyciele akademiccy KGP prowadzili kierunkowe przedmioty z geologii i specjalistyczne. By\u0142y to wyk\u0142ady i \u0107wiczenia z geologii: fizycznej (dynamicznej), czwartorz\u0119du, regionalnej Polski i \u015bwiata, zag\u0142\u0119bi w\u0119glowych, strukturalnej i tektoniki, sedymentologii oraz wiod\u0105cego kartowania geologicznego, wspomaganego przez miernictwo i teledetekcj\u0119. Na specjalizacji geologia og\u00f3lna i poszukiwawcza realizowane by\u0142y obowi\u0105zkowe i proponowane zaj\u0119cia z kartowania wg\u0142\u0119bnego oraz analizy: basen\u00f3w sedymentacyjnych i facjalna, mezostrukturalna i deformacji powierzchni Ziemi. Uzupe\u0142nia\u0142y je: geomorfologia, podstawy geoinformatyki, nowoczesne metody i zdalne badania w geologii, sozologia teren\u00f3w g\u00f3rniczych, geologia terran\u00f3w, geotektonika, astrogeologia, GIS i telegeoinformatyka. Prowadzono tak\u017ce wyk\u0142ady i laboratoria na kierunku studi\u00f3w mi\u0119dzywydzia\u0142owych z ochrony \u015brodowiska z wa\u017cnym przedmiotem \u201ezr\u00f3wnowa\u017cony rozw\u00f3j i zagro\u017cenia cywilizacyjne\u201d oraz prace dyplomowe, m.in. na kierunku geografia. Studia z zakresu geologii s\u0105 te\u017c w programie nowego kierunku WNoZ > WNP – in\u017cynierii zagro\u017ce\u0144 \u015brodowiskowych.<\/p>\n Dla studi\u00f3w geologicznych praktyczne i poznawcze by\u0142y \u0107wiczenia terenowe, m. in. realizowano geologi\u0119 dynamiczn\u0105 w G\u00f3rach \u015awi\u0119tokrzyskich (do 1985 r.) i geodezj\u0119 (do 1995 r.); tektonik\u0119 w G\u00f3rach: Izerskich, Bardzkich i Sowich oraz w Sudetach Wschodnich; sedymentologi\u0119 w Beskidach i Przedg\u00f3rzu. Nauczanie zawodu zapewnia\u0142 kurs geologicznego kartowania w Ch\u0119cinach, od 2012 r. w okolicach Krzeszowic. Uzupe\u0142nia\u0142y je naukowo – por\u00f3wnawcze studia geologii regionalnej w Tatrach, na Podhalu i Pieninach. Szczeg\u00f3lne znaczenie w poznawaniu geologii mia\u0142y seminaria dyplomowe i \u0107wiczenia specjalizacyjne w terenach z ca\u0142ej Polski, prowadzonych tak\u017ce w Czechach, Turcji, Rumunii, Rosji, Bia\u0142orusi i Ukrainie.<\/p>\n W minionym okresie 50 lat realizacji zada\u0144 dydaktycznych WNoZ > WNP oko\u0142o 1\/3 student\u00f3w wybra\u0142a specjalizacj\u0119 Katedry: geologi\u0119 og\u00f3ln\u0105 i poszukiwawcz\u0105 (GOP), a od 2015 deformacje litosfery i kartografia geologiczna (DKG).\u00a0Pracownicy Katedry w latach 1979 – 2018 wypromowali 504 absolwent\u00f3w studi\u00f3w magisterskich dziennych i zaocznych oraz 251 na studiach licencjackich od 2001 r. Z tytu\u0142em magistra geologii studia uko\u0144czy\u0142a nast\u0119puj\u0105ca ilo\u015b\u0107 os\u00f3b, odpowiednio w przedzia\u0142ach 5-cioletnich: 35 do 1984 r., 43 do 1989 r., 66 do 1994 r., 68 do 1999 r., 98 do 2004, 84 do 2009 r., 86 do 2014 r., 27 do 2018 r. i 19 do 2023 r. (razem 523 absolwent\u00f3w i kilkudziesi\u0119ciu, kt\u00f3rzy przerwali studia).<\/p>\n Prace dyplomowe by\u0142y powi\u0105zane z tematami prac naukowo-badawczych ich promotor\u00f3w i opiekun\u00f3w. Obrazuje to ilo\u015b\u0107 s\u0142\u00f3w \u201ekluczowych\u201d w tytu\u0142ach prac magisterskich: tektonika 83, budowa geologiczna 78, geologia 68, sedymentologia 40, GZW, KWK i \u015brodowisko po 34, analiza 29, geotermia 28, wy\u017cyna 23, G\u00f3ry Izerskie 21, litologia 20, Sosnowiec 20 itp. Osobowy i ilo\u015bciowy udzia\u0142 promotor\u00f3w i recenzent\u00f3w prac mgr i promotor\u00f3w prac licencjackich odzwierciedla poni\u017csze zestawienie wg Ma\u0142gorzaty Manowskiej, Dziekanatu, zbioru archiwum KGP i APD U\u015a. W nawiasie liczba prac magisterskich M + ich recenzent\u00f3w R + promotor\u00f3w prac licencjackich L:\u00a0Bukowy S. (12M + 103R), Chybiorz R. (9R + 5L),\u00a0Ciesielczuk J. (3M +4R + 8L),\u00a0Cie\u015bli\u0144ski N. (3R + 3L), Gaidzik K. (6M +10R + 6L), Gruszka B. (2M +4R + 1L), Heliasz Z. (9M), Jura D. (27M + 80R + 51L),\u00a0Kurowska E. (13R + 9L),\u00a0Kuzak R. (5M +31R + 23L), Lewandowski J. (25M + 9R + 5L), Liszkowski J. (20M + 1R), Malik K. (15M +3R + 3L), Ma\u0142olepszy Z. (2M +2R + 8L),\u00a0Nita J. (11M +22R + 21L),\u00a0Nita M. (6M + 2L), Ostaficzuk S. (55M +28R), Perski Z. (35R + 7L), Piwowar B. (2L), Salamon T. (1R + 4L), Szczygie\u0142 J. (2M + 1L), Trzepierczy\u0144ski J. (28M +19R + 24L),\u00a0Vierek A. (9R+ 17L),\u00a0Wi\u0119ckowski R. (67M + 49R), W\u00f3jcik A. (42M), W\u00f3jcik E. (2L), Zieli\u0144ski T. (23M +55R + 4L), \u017baba J. (149M +11R + 43L i dodatkowo 13-tu prac dyplomowych na kierunku Geografia).<\/p>\n Ponad po\u0142owa absolwent\u00f3w podj\u0119\u0142a prac\u0119 w instytutach naukowo-badawczych, przedsi\u0119biorstwach geologicznych i g\u00f3rniczych. Wielu \u201ewychowank\u00f3w\u201d – geolog\u00f3w wsp\u00f3\u0142pracuje z pracownikami Katedry m. in. kilku profesor\u00f3w: Przemys\u0142aw Bukowski (GIG), Krzysztof i Ewelina Labus (P\u015al) oraz Les\u0142aw Teper i Jolanta Burda (WNP), 5-ciu doktor\u00f3w habilitowanych (WNoZ > WNP) oraz 10 doktor\u00f3w (poza Katedr\u0105 Geologii) m. in. Ireneusz Grzybek (WUG), Janusz Jureczka i Joanna Fajfer (PIG-PIB), Jaros\u0142aw Badera i Zbigniew Mirkowski (WNoZ). W\u015br\u00f3d magistr\u00f3w pracuje m. in. kilkudziesi\u0119ciu geolog\u00f3w kopal\u0144 w\u0119gla kamiennego (w tym kilkunastu emeryt\u00f3w), kilkunastu w Pa\u0144stwowym Instytucie Geologicznym (PIG-BIP) i w przedsi\u0119biorstwach geologicznych oraz doktoranci WNoZ i Szko\u0142y Doktorskiej.<\/p>\n Z programem realizacji studi\u00f3w wi\u0105za\u0142o si\u0119 przygotowanie pomocy dydaktycznych, z kt\u00f3rych konieczne w pierwszych latach by\u0142o zebranie i wyeksponowanie kolekcji minera\u0142\u00f3w i ska\u0142 dla \u0107wicze\u0144 z geologii dynamicznej, tektoniki i geologii strukturalnej oraz zbioru ska\u0142 osadowych do \u0107wicze\u0144 z sedymentologii i geologii czwartorz\u0119du, przekazywanych tak\u017ce dla Muzeum Nauk o Ziemi WNoZ > WNP. Dzia\u0142alno\u015b\u0107 dydaktyczn\u0105 i naukowo-badawcz\u0105 w nowoczesnych budynkach wspomaga\u0142o \u00a0wyposa\u017cenie w aparatur\u0119 laboratoryjn\u0105 i do \u0107wicze\u0144 terenowych. Zgromadzono tomy wydawnictw ksi\u0105\u017ckowych i publikacji naukowych. Profesorowie Aleksander Jachowicz, W\u0142adys\u0142aw Po\u017caryski i Stanis\u0142aw Bukowy przekazali cenne zbiory literatury. Przygotowano konieczne do \u0107wicze\u0144 mapy geologiczne i opracowania archiwalne (dokumentacje wierce\u0144 i z\u0142\u00f3\u017c). Cz\u0119\u015b\u0107 z nich uzupe\u0142ni\u0142a bibliotek\u0119 i \u201esk\u0142adnic\u0119 map\u201d WNoZ. Wizyt\u00f3wk\u0105 Katedry jest wystawa poster\u00f3w i plansz dydaktycznych w korytarzach budynku na 9 i 10 – tym pi\u0119trze. W archiwum Katedry zgromadzone s\u0105 setki prac dyplomowych, poster\u00f3w prezentowanych na seminariach licencjackich i magisterskich student\u00f3w, od 2000 roku tak\u017ce w wersji elektronicznej (ppt i od 2019 r. w archiwach APD).<\/p>\n U\u017cytecznymi dla studi\u00f3w s\u0105 podr\u0119czniki akademickie, z kt\u00f3rych opracowano m.in. skrypty (Wyd. U\u015al) pt. Geologia dla student\u00f3w geografii (J. Ciesielczuk, M. Jab\u0142o\u0144ska, K. Koz\u0142owski; 2006; 3 wydania) i \u201ePetrografia ska\u0142 metamorficznych\u201d (K. Koz\u0142owski, J. \u017baba, F. Fediuk; 1986). \u00a0U\u017cyteczne s\u0105 przewodniki do \u0107wicze\u0144 z kartowania geologicznego w okolicach Ch\u0119cin (Bardzi\u0144ski i in. 2008) i sedymentologii w Karpatach (Vierek i in. 2011). Opracowano przyrodnicze bazy danych (Nita i Waga, 1997, 2003). Wyj\u0105tkowy w skali kraju jest podr\u0119cznik PWN \u201ePodstawy geologii strukturalnej. Struktury fa\u0142dowe\u201d (R. Kuzak, J. \u017baba; 2011). Geolodzy Katedry s\u0105 wsp\u00f3\u0142autorami popularnych przewodnik\u00f3w geologicznych po Sudetach (J. Janeczek, K. Koz\u0142owski, J. \u017baba; 1991) i \u201eZ kamiennej ksi\u0119gi pradziej\u00f3w G\u00f3rnego \u015al\u0105ska\u201d (G. Racki, W. Bardzi\u0144ski, T. Zieli\u0144ski;\u00a01999), tak\u017ce wycieczek geograficzno – geoturystycznych (S. Czaja, T. Zieli\u0144ski). Zainteresowaniem ciesz\u0105 si\u0119 s\u0142ownik i encyklopedia minera\u0142\u00f3w i ska\u0142 (\u017baba, 2000 + 4 wydania i 2003) oraz \u201eAtlas kamieni szlachetnych i ozdobnych\u201d i \u201eNaturalne kamienie szlachetne i ozdobne\u201d (\u017baba, \u017baba, 2016, 2023).<\/p>\n W zakresie promocji studi\u00f3w geologii prezentowane s\u0105 wyk\u0142ady na Uniwersytecie III wieku, w szko\u0142ach \u015brednich i na r\u00f3\u017cnych spotkaniach np. \u015al\u0105ski Festiwal Nauki (W. Bardzi\u0144ski, R. Chybiorz, J. Ciesielczuk, J. \u017baba), dni otwarte Wydzia\u0142u, GeoPiknik na \u017bylecie, GISday, zaj\u0119cia i warsztaty dla m\u0142odzie\u017cy w Muzeum Geologicznym. Szczeg\u00f3ln\u0105 form\u0105 popularyzacji s\u0105 wystawy i gie\u0142dy minera\u0142\u00f3w, ska\u0142 i skamienia\u0142o\u015bci na WNoZ (m. in. J. Ciesielczuk). Geolodzy Katedry udzielili licznych wywiad\u00f3w prasowych, komentarzy radiowych i w wiadomo\u015bciach telewizyjnych o zagro\u017ceniach wulkanicznych, trz\u0119sie\u0144 Ziemi i osuwisk oraz perspektyw poszukiwa\u0144 nowych surowc\u00f3w (J. \u017baba, D. Jura, J. Nita). Dr\u00a0Ryszard Chybiorz od 2008 r. prowadzi „Edukacyjno-informacyjny serwis internetowy o dziedzictwie geologicznym, geomorfologicznym i poprzemys\u0142owym wojew\u00f3dztwa \u015bl\u0105skiego\u201d o akronimie GeoSilesia (geosilesia.eu), a od 2010 roku wsp\u00f3\u0142organizuje GISday, (Mi\u0119dzynarodowy Dzie\u0144 System\u00f3w Informacji Geograficznej) (gisday.new.us.edu.pl).\u00a0Innowacyjny by\u0142 e-learning GIS dr hab. J. Nity.<\/p>\n Pracownicy Katedry wspieraj\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107 Studenckiego Ko\u0142a Naukowego Geolog\u00f3w (SKNG), kt\u00f3rego opiekunami byli: prof. Jerzy \u017baba (1976-1986 i od 1999 do 2013 r), dr Ewa W\u00f3jcik (2014-2016 r.) i dr Krzysztof Gaidzik. Organizowane by\u0142y m.in. obozy naukowe w Srebrnej G\u00f3rze, prace badawcze w kamienio\u0142omie marmur\u00f3w S\u0142awniowice, wyprawy naukowo-dydaktyczne w Sudety. Studenci z SKNG przy wsparciu pracownik\u00f3w Katedry wykonali wiele opracowa\u0144 m.in. wyj\u0105tkowe w 2012 r. nt. \u201ePerspektywy pozyskania energii geotermalnej w Omanie\u201d z inicjatywy dr Z. Ma\u0142olepszego i absolwenta Dariusza Nazaruka.<\/p>\n Prace naukowo-badawcze pracownik\u00f3w Katedry s\u0105 zr\u00f3\u017cnicowane tematycznie we wszystkich dziedzinach geologii, ale w wi\u0119kszo\u015bci dotycz\u0105 rozpoznania GZW wraz z jego pod\u0142o\u017cem, obrze\u017ceniami i nadk\u0142adem. Priorytetem jest geologiczna kartografia wg\u0142\u0119bna m. in.: pok\u0142ad\u00f3w w\u0119gla, morfotektonika niezgodno\u015bci, dokumentacje z\u0142o\u017cowe wierce\u0144 i podziemnych wyrobisk oraz mapy geologiczne: powierzchniowa, geo\u015brodowiskowa i osuwisk. Uzupe\u0142niaj\u0105 je opracowania tektoniki i geologii strukturalnej, neogeodynamiki, sedymentologii, geosynoptyki i geotermii oraz sozologii. Badania prowadzone s\u0105 tak\u017ce w dziedzinach interdyscyplinarnych i por\u00f3wnawczych na obszarach wy\u017cyn po\u0142udniowej Polski, Sudet\u00f3w, Beskid\u00f3w i Tatr oraz Ni\u017cu Polskiego (poni\u017cej schemat, D. Jura, M. Zieli\u0144ska).<\/p>\n Wi\u0119kszo\u015b\u0107 projekt\u00f3w naukowo-badawczych zrealizowano w tematach statutowych Katedry. Od 2004 do 2013 r. by\u0142y to nast\u0119puj\u0105ce zadania: 1 – Struktura oraz geodynamika obszar\u00f3w platformowych, ze szczeg\u00f3lnym uwzgl\u0119dnieniem Polski po\u0142udniowej; 2 – Poszukiwania geologiczne i ocena zagro\u017ce\u0144 zasob\u00f3w naturalnych; 3 – Bazy danych, modelowanie i wizualizacja geologiczna; 4 -Regionalne badania geologiczne, geosynoptyka i kartowanie geologiczne; 5 – Badania l\u0105dowych i morskich \u015brodowisk sedymentacyjnych; 6 – Problematyka litostratygrafii i geodynamiki Karpat fliszowych; 7 – Problematyka geotermiki wg\u0142\u0119bnej i przypowierzchniowej w Polsce; 8 – Geosynoptyczno-kartograficzne badania zagro\u017ce\u0144 geo\u015brodowiskowych i zasob\u00f3w naturalnych, w tym czystych i odnawialnych \u017ar\u00f3de\u0142 energii (schemat poster geologia).<\/p>\n Od 2014 r. realizowano zadania w temacie \u201eBadania proces\u00f3w i struktur geologicznych oraz zasob\u00f3w naturalnych i zagro\u017ce\u0144 geo\u015brodowiskowych\u201d. Wyniki bada\u0144 w\u0142asnych (oko\u0142o 90 temat\u00f3w) zawarto m.in. w 8-ciu pracach habilitacyjnych i 26 doktorskich, w tym 3-ch z innych instytucji krajowych. Wyj\u0105tkowa by\u0142a rozprawa doktoranta M.B. Baegi z Libii nt. Geologiczna interpretacja obrazu Landsat wschodniego Tibisti (praca i obrona w j\u0119zyku angielskim w 1997 r. na WNoZ, promotor prof. S. Ostaficzuk). Wiele temat\u00f3w bada\u0144 ukierunkowano na monitoring i okre\u015blenie wp\u0142ywu na \u015brodowisko przez g\u00f3rnictwa w\u0119gla i sk\u0142adowanie odpad\u00f3w pow\u0119glowych. Preferowano tektonik\u0119 i geologi\u0119 strukturaln\u0105 GZW, Sudet\u00f3w i Karpat, geologi\u0119 \u015bwiata, geotermi\u0119, analiz\u0119 mezoskopow\u0105 ska\u0142 rdzeni wiertniczych. Uzupe\u0142nieniem tych bada\u0144 geologicznych do 2023 r. by\u0142o oko\u0142o 300 prac dyplomowych mgr i 125 licencjackich.<\/p>\n W Katedrze wykonano ponad 100 opracowa\u0144 naukowo-badawczych finansowanych przez instytucje centralne i mi\u0119dzynarodowe oraz oko\u0142o 200 we wsp\u00f3\u0142pracy z Pa\u0144stwowym Instytutem Geologicznym (PIG – PIB) i G\u0142\u00f3wnym Instytutem G\u00f3rnictwa (GIG), tak\u017ce na zlecenia z przedsi\u0119biorstw geologicznych i g\u00f3rniczych. Pracownicy Katedry prezentowali wyniki rocznych bada\u0144 w ponad 140 publikacjach i w setkach referat\u00f3w i poster\u00f3w na konferencjach naukowych. Cz\u0119\u015b\u0107 wynik\u00f3w naukowo-badawczych prezentuj\u0105 m. in. postery w \u201e\u017bylecie\u201d WNoZ oraz strony internetowe PracownikINoZ.<\/p>\n 2.1. Zak\u0142ad Geologii Og\u00f3lnej<\/strong><\/p>\n W Zak\u0142adzie kierowanym przez docenta S. Bukowego opracowano w latach 1976 \u2013 1980 m. in. dla Instytutu Nauk Geologicznych PAN w Warszawie atlas geologiczno-strukturalny ska\u0142 paleozoicznych NE obrze\u017cenia GZW, z\u0142o\u017cony z 4-ch map w skali 1:100000 z obja\u015bnieniami (Bukowy, Jura, 1982). Szczeg\u00f3\u0142ow\u0105 Map\u0119 Geologiczn\u0105 Sudet\u00f3w 1:25000, arkusz Polana – Sobolice \u00a0opracowa\u0142 J. Trzepierczy\u0144ski (1980). W latach 1976 \u2013 1980 na obszarze \u015arodkowego Nadodrza mgr J. \u017baba bada\u0142 wyst\u0119powanie i eksploatacj\u0119 w\u0119gla brunatnego, torf\u00f3w z kred\u0105 jeziorn\u0105 i rudami \u017celaza (kilka publikacji i w \u201eSurowce mineralne Ziemi Lubuskiej\u201d, wyd. Geologiczne 1978). Kontynuowano badania strukturalne i petrograficzne w p\u00f3\u0142nocnej granicy masywu karkonosko-izerskiego, kt\u00f3rych wyniki i analiz\u0119 przedstawiono w 5-ciu publikacjach i w wyr\u00f3\u017cnionej pracy doktorskiej, obronionej w 1980 r. na UW (patrz: \u017baba, 1984, 1985). By\u0142y one prezentowane na zorganizowanej przez Zak\u0142ad konferencji Sekcji Tektonicznej PTG w Jeleniej G\u00f3rze (G\u00f3ry Izerskie i Kruszcowe \u2013 NRD). Dr J. \u017baba uczestniczy\u0142 w Czeskim projekcie rz\u0105dowym bada\u0144 petrologii ska\u0142 magmowych i metamorficznych Masywu Czeskiego, realizowanym na Wydziale Nauk Przyrodniczych Uniwersytetu Karola w Pradze pod kierunkiem prof. Ferry Fediuka. Tektonika pod\u0142o\u017ca monoklin \u015bl\u0105sko-krakowskiej i przedsudeckiej by\u0142a tematem doktoratu J. Trzepierczy\u0144skiego w 1982 r., obronionego na UAM \u00a0(publikacja 1987). Wyniki tych bada\u0144 referowano na Zje\u017adzie Naukowym PTG w Sosnowcu w 1982 r. i Sekcji Tektonicznej w 1984 r. Ponadregionalne znaczenie naukowe mia\u0142y prace habilitacyjne: J. Liszkowskiego (1982) z neotektoniki Polski i S. Bukowego (1984) o waryscydach NE obrze\u017cenia GZW. Wydarzeniem by\u0142a wyr\u00f3\u017cniona rozprawa doktorska o g\u00f3rskiej rze\u017abie powierzchni stropowej ska\u0142 karbo\u0144skich i niezgodno\u015bci podmioce\u0144skiej w SW cz\u0119\u015bci GZW, obroniona w 1984 r. na AGH (Jura, 1992).<\/p>\n Nowatorskie metody bada\u0144 i wyniki ww. prac zainicjowa\u0142y wiele projekt\u00f3w bada\u0144 aplikacyjnych m. in. w ramach programu bada\u0144 podstawowych PIG opracowano 23 dokumentacje geologiczne g\u0142\u0119bokich wierce\u0144 GZW (Jura 1980-1985). Pracownicy Zak\u0142adu byli wsp\u00f3\u0142autorami bada\u0144 w programie \u201eOchrona i kszta\u0142towanie \u015brodowiska przyrodniczego\u201d nr 04.10, w tym pierwszej komputerowej bazy danych lito-stratygraficznych wierce\u0144 i atlasu geologiczno-strukturalnych map GZW w skali 1:25000 (Jura, Kuzak, Trzepierczy\u0144ski, 1985 \u2013 1991), (Bu\u0142a i in. 1994). We wsp\u00f3\u0142pracy z PIG opracowano oryginalny atlas map NE obrze\u017cenia GZW w skali 1:50 000. Rozszerzeniem atlas\u00f3w by\u0142o stworzenie bazy danych i skartowanie 7 arkuszy mapy geosynoptycznej podkenozoicznej Polski w skali i 1:200 000. Na atlas map wg\u0142\u0119bnych z\u0142o\u017cy\u0142o si\u0119 112 arkuszy 1:50 000 w pasie od Cieszyna \u2013 Krakowa po \u0141\u00f3d\u017a (projekt zrealizowany na zlecenie PIG i PGNiG, przedstawiony na konferencji PTG w Sosnowcu, 1984 r.). Te prace badawczo-rozwojowe zainspirowa\u0142y D. Jur\u0119 i J. Trzepierczy\u0144skiego do poszerzenia bada\u0144 o konsultacje zagraniczne na sta\u017cach naukowych w Instytutach i Uniwersytetach m.in. w: Greiswald, Getynga, Krefeld, Aachen i Trier. Rozwojowe by\u0142y prace badawczo-poszukiwawcze z\u0142\u00f3\u017c polimetali w Algierii \u2013 Sahara Centralna (J. \u017baba, 1986 – 1987).<\/p>\n Badania geologii wg\u0142\u0119bnej GZW rozwijano w kierunku oceny zagro\u017ce\u0144 naturalnych w g\u00f3rnictwie. Problematyka ta by\u0142a tematem pracy naukowo-wdro\u017ceniowej dla GIG (Jura, 1988-1989) o uwarunkowaniach neotektoniki w generowaniu wstrz\u0105s\u00f3w w GZW. Kontynuowano je w projekcie KBN nr 57\/NoZ\/93 nt. interpretacji pola napr\u0119\u017ce\u0144 w g\u00f3rotworze pod P\u0142askowy\u017cem Katowickim (wsp\u00f3\u0142praca z Katedr\u0105 Geologii Stosowanej w latach 1993 – 1994). Opracowano dokumentacje geologiczne 18-tu wierce\u0144 dla rozpoznania rezerwowego z\u0142o\u017ca w\u0119gla Paruszowiec w GZW na zlecenie Przedsi\u0119biorstwa Geologicznego w Katowicach (1990 – 1993). Dr D. Jura by\u0142 wsp\u00f3\u0142autorem pierwszych dokumentacji z\u0142o\u017ca metanu pok\u0142ad\u00f3w w\u0119gla \u201eMiko\u0142\u00f3w\u201d i mapy geo\u015brodowiskowej 1:50 000 GZW dla AMOCO z Houston, zrealizowane w zespole PIG-BIP (1991 – 1994). Te prace naukowo-badawcze uzupe\u0142ni\u0142a rozprawa doktorska Ryszarda Kuzaka w 1993 r. o tektonice fa\u0142d\u00f3w gliwickich z hipotez\u0105 o ich przebiegu ku p\u00f3\u0142nocy.\u00a0Na wsp\u00f3\u0142organizowanych przez D. Jur\u0119 i J. Trzepierczy\u0144skiego 65 Zje\u017adzie Naukowym PTG w Sosnowcu (1994) oraz na 12-tu mi\u0119dzynarodowych konferencjach sekcji tektonicznej PTG (od 1984 do 1996), referowano oryginalne wyniki tamtych bada\u0144. Ich podsumowaniem by\u0142y naukowe sesje terenowe m. in. \u00a0w G\u0142ubczycach i Ostrawie (pasmo morawsko-\u015bl\u0105skie) oraz w Siewierzu (pasmo NE obrze\u017cenia GZW). Znaczenie mi\u0119dzynarodowe prac naukowych prezentowano w 4-ch referatach\u00a0i 5-ciu posterach na XIII Congress Carboniferous-Permian; Krak\u00f3w, 1995 (Proccedings, Prace Pa\u0144stw. Inst. Geol. 157, 1997).<\/p>\n Z bada\u0144 prowadzonych w po\u0142udniowym obrze\u017ceniu GZW, por\u00f3wnawczych dla ska\u0142 w jego g\u0142\u0119bokim masywie g\u00f3rno\u015bl\u0105skim \u2013 Brunovistulikum, powsta\u0142y oryginalne rozprawy doktorskie o migmatytach i granitach Tatr (Aleksandra Gaw\u0119da w 1992 r. obroni\u0142a prac\u0119 \u201eMineralogia pegmatyt\u00f3w Tatr Zachodnich\u201d i Norbert Cie\u015bli\u0144ski w 1993 r.). Dr J. \u017baba w ramach wsp\u00f3\u0142pracy z Uniwersytetem Wroc\u0142awskim prowadzi\u0142 zaj\u0119cia z geologii strukturalnej i rozwija\u0142 badania tektoniki G\u00f3r Izerskich (wsp\u00f3\u0142autor publikacji z R. Kuzak, 1988, L. Terper, 1989 i N. Cie\u015bli\u0144ski, 1990).<\/p>\n 2.2. Zak\u0142ad Kartografii Geologicznej i Bada\u0144 Czwartorz\u0119du<\/strong><\/p>\n W dziedzinie kartowania (mapowania) geologicznego powierzchni Ziemi wiele zespo\u0142\u00f3w Zak\u0142adu (W. Bardzi\u0144ski, R. Chybiorz, Z. Heliasz, J. Liszkowski, J. Lewandowski, J. Nita, M. Nita, B. Ptak, R. Wi\u0119ckowski, T. Zieli\u0144ski) zrealizowa\u0142o prace geologiczne i badania w ramach opracowa\u0144 Szczeg\u00f3\u0142owej Mapy Geologicznej Polski (SMGP 1:50 000). Opracowano arkusze: Cz\u0119stochowa (1982) i Jan\u00f3w (1982). Materia\u0142y geokartograficzne m.in. z arkusza Krak\u00f3w (skala 1:200 000) zosta\u0142y przedstawione w pracy doktorskiej J\u00f3zefa Lewandowskiego w 1981r. o zlodowaceniu Odry na Wy\u017cynie \u015al\u0105skiej (obrona na UW). Opracowania SMGP przyczyni\u0142y si\u0119 i umo\u017cliwi\u0142y przygotowanie rozpraw doktorskich: Zygmunta Heliasza w 1983 r. o rozwoju facji wapieni jurajskich (obrona na UJ) i Tomasza Zieli\u0144skiego w 1987 o genezie piask\u00f3w dolin g\u00f3rno\u015bl\u0105skich (obrona na UW).<\/p>\n Do\u015bwiadczenia \u201egeologii mapowej\u201d zosta\u0142y docenione przez PIG, kt\u00f3ry zleci\u0142 realizacj\u0119 kolejnych arkuszy: \u017barki (1992) i na Pojezierzu Pomorskim Sulinowo (2001), \u0141ubowo (2003) i Czaplinek (2006). Wsp\u00f3\u0142autorami ark. Okonek (2001) byli R. Kuzak i J. Trzepierczy\u0144ski. Wymienione i nast\u0119pne arkusze SMGP opracowane przez prof. A. W\u00f3jcika: Niepo\u0142omice (wsp\u00f3\u0142praca J. Lewandowski, T. Salamon 2010) i Limanowa ze szczeg\u00f3\u0142owymi badaniami mezostrukturalnymi fliszu J. \u017baby i K. Gajdzika i D. Jury (2008 \u2013 2009) s\u0105 znacz\u0105cymi osi\u0105gni\u0119ciami naukowymi i by\u0142y wsparciem finansowym Katedry. Wsp\u00f3\u0142autorami kilkunastu arkuszy map geologiczno-gospodarczej i geo\u015brodowiskowej Polski byli R. Chybiorz, Z. Heliasz i J. Lewandowski.<\/p>\n Nowy zakres bada\u0144 geolog\u00f3w Katedry pod kierunkiem prof. S. Ostaficzuka wyznaczy\u0142y dwa zrealizowane projekty KBN. 1 – kompleksowe opracowanie komputerowej bazy danych i modelu geologiczno-informatycznego (GIS) utwor\u00f3w nadw\u0119glowych dla arkusza Jaworzno w skali 1:10 000 w latach 1994-1996. Jego innowacyjnym efektem by\u0142o skonfigurowanie systemu komputerowego do szczeg\u00f3\u0142owej kartografii geologicznej i opracowanie wielkoskalowego zdj\u0119cia geologicznego i geosynoptycznego. W projekcie 2 – analizowano interaktywne systemy kartografii geo\u015brodowiskowej dla miasta Tarnowskie G\u00f3ry i gminy Szaflary (1998-2000). Ich wyniki przedstawiono m.in. na konferencji\u00a0Geokartografia Tarnowskich G\u00f3r (2000), (postery w gmachu WNoZ).<\/p>\n W badaniach statutowych Zak\u0142adu Kartografii Geologicznej opracowano kilkana\u015bcie temat\u00f3w, m. in. zako\u0144czono dwa przewody doktorskie: Ma\u0142gorzaty Nity w 1996 r. (1999). nt. palinostratygrafii osad\u00f3w na Wy\u017cynie Wielu\u0144skiej i Aleksandry Vierek w 1999 r. o dolomityzacji wapieni jurajskich. Wyniki nowatorskich bada\u0144 wnios\u0142a praca habilitacyjna Tomasza Zieli\u0144skiego w 1997 r. o sandrach i morenach czo\u0142owych. Podobnie wa\u017cna by\u0142a rozprawa doktorska Jerzego Nity w 1998 o geomorfologii Wy\u017cyny Cz\u0119stochowskiej. Wydarzeniem by\u0142a obrona pracy Beaty Gruszki w 1998 o sedymentologii glacjalnej w dolinie Widawki. Na sta\u017cu zagranicznym – programu Tempus w Keele University uszczeg\u00f3\u0142owiono badania amfibolit\u00f3w Kopu\u0142y Orlicko-\u015anie\u017cnickiej oraz rozwini\u0119to opracowanie\u00a0hydrotermalnych przeobra\u017ce\u0144 granit\u00f3w z masyw\u00f3w Strzegom-Sob\u00f3tka i Strzelina, kt\u00f3rych wyniki zawiera\u00a0wyr\u00f3\u017cniona rozprawa doktorska Justyny Ciesielczuk w 2000 r. (2012).\u00a0Aktywno\u015b\u0107 naukowo-badawcza pracownik\u00f3w Katedry zosta\u0142a zaprezentowana w publikacjach ich wynik\u00f3w w wydawnictwie:\u00a0Prace Wydzia\u0142u Nauk o Ziemi U\u015a, Katowice nr 8: 1-158;\u00a0Ostaficzuk S., red (2000).<\/p>\n Rozwijane w Zak\u0142adzie Geologii Poszukiwawczej i Geosynoptyki badania geotermiczne w GZW, wspomagane na sta\u017cach naukowo-szkoleniowych w Reykiaviku zwielokrotniono w projekcie KBN (analiza rozk\u0142adu pola geotermicznego) i w nowatorskiej pracy doktorskiej Zbigniewa Ma\u0142olepszego w 1999 r. Jej wyniki prezentowano na konferencji mi\u0119dzynarodowej \u201eGeothermal energy in underground mines\u201d (Ustro\u0144, 2001). Geotermi\u0119 i geologi\u0119 wg\u0142\u0119bn\u0105 na obszarze NW Polski przedstawi\u0142a w rozprawie doktorskiej Ewa Kurowska w 2005 r., docenionej nagrod\u0105 Ministra \u015arodowiska i Zasob\u00f3w Naturalnych.\u00a0Zagadnienia geosynoptyki i geotermii niecki \u0142\u00f3dzkiej scharakteryzowano w kilku publikacjach w Technice Poszukiwa\u0144 Geologicznych (patrz: Trzepierczy\u0144ski, Ma\u0142olepszy, 2006). Przysz\u0142o\u015bciowe s\u0105 inicjowane badania niskotemperaturowych zasob\u00f3w geotermalnych (doktorat Magdaleny Tkacz w 2004). Szczeg\u00f3lnie wa\u017cne dla geo\u015brodowiska w zag\u0142\u0119biach g\u00f3rniczych jest z<\/strong>astosowanie pomp ciep\u0142a. Zaproponowano je m. in. w 6-tym Programie UE w projektach: Groundhit (2007) i kontynuowano w\u00a0Remining-Lowex<\/a>\u00a0(Z. Ma\u0142olepszy, B. Piwowar 2007 – 2012); a tak\u017ce w wielu pracach dyplomowych. Z inicjatywy prof. S. Ostaficzuka, autora monografii \u201dGeoecology of the Nigerian Part of the Lake Chad Basin\u201d (Prace Naukowe U\u015a Katowice, nr 1511, s. 1-100, 1996 r.) w 2007 r. podj\u0119to\u00a0bilateraln\u0105 wsp\u00f3\u0142prac\u0119 mi\u0119dzy\u00a0Uniwersytetem \u015al\u0105skim<\/strong>\u00a0i\u00a0Ahmadu Bello University w Zarii (Nigeria). Przyznano stypendia UNESCO dla 12 sta\u017cy Nigeryjczyk\u00f3w na WNoZ. W departamencie geologii ABU Profesora. K. Schoeneich pracowa\u0142a dr E. Kurowska i bada\u0142a perspektywy eksploracji geotermalnej w Nigerii (publikacja w proc. Word Geothermal Congress, Bali, 2010). Na miesi\u0119cznym sta\u017cu geologicznym w Zarii byli dr J. Ciesielczuk i dr Z. Perski.<\/strong><\/p>\n Osi\u0105gni\u0119ciem naukowym prof. S. Ostaficzuka by\u0142 projekt IGCP 346 \u201eNeogeodynamica Baltica\u201d, kt\u00f3rego oryginalne wyniki dyskutowano na organizowanych przez Katedr\u0119 International Workshops (Sosnowiec, 1994 i Be\u0142chat\u00f3w, 1997), i opublikowano w czasopi\u015bmie Technika Poszukiwa\u0144 Geologicznych 1995 (3), 1999 (1). W ramach wsp\u00f3\u0142pracy dr J. \u017baby z PIG w projektach KBN i Ministerstwa \u015arodowiska oraz mi\u0119dzynarodowego projektu Europrobe TESZ (1994 \u2013 2000) rozwijano badania mezostrukturalne ska\u0142 paleozoicznych w Sudetach (Aleksandrowski et al. 1997) i na rdzeniach z NE obrze\u017cenia GZW. Wnios\u0142y one nowatorskie wyniki opublikowane w pracy habilitacyjnej J. \u017baby (1999) o ewolucji strukturalnej strefy uskokowej mi\u0119dzy blokami ma\u0142opolskim i g\u00f3rno\u015bl\u0105skim. Badania magmatyzmu i metamorfizmu w strefie tektonicznej Krak\u00f3w-Lubliniec rozszerzano w projekcie KBN we wsp\u00f3\u0142pracy z PIG-BIP. Genez\u0119 zdarze\u0144 termicznych w osadach paleozoicznych regionu krakowskiego (wsp\u00f3\u0142praca z UW) oraz w ramach projektu Paleozoiczna Akrecja Polski (\u017baba 2001 \u2013 2004) przedstawiono w wielu publikacjach m.in. na 76 Zje\u017adzie Naukowym PTG w 2005 r. (Bu\u0142a, \u017baba, 2005) i w pracy E. S\u0142aby et al. (2010). Rozw\u00f3j bada\u0144 tektoniki\u00a0Brunovistulicum dr hab. J. \u017baba konsultowa\u0142 na sta\u017cu na Uniwersytecie w Brnie (stypendium CEEPUS w 2007 r.).<\/p>\n W monografii – pracy habilitacyjnej D. Jury (2001) o morfotektonice niezgodno\u015bci w stropie ska\u0142 karbonu GZW zaprezentowano pionierski model rze\u017aby terenu (DTM) dla dyskordancji. Tektonik\u0119 fa\u0142dowo-nasuni\u0119ciow\u0105 zachodniej strefy GZW opisali D. Jura i R. Kuzak (2001). We wsp\u00f3\u0142pracy z GIG i w projektach KBN rozpoznawano geologiczne zagro\u017cenia metanowe w SW cz\u0119\u015bci GZW (Jura, 2004 – 2007) i praca dyplomowa H. Bukowy (2007). Wyj\u0105tkowo cenne by\u0142y opracowania atlasu zasob\u00f3w energii geotermalnej GZW z udzia\u0142em dr E. Kurowskiej i dr R. Chybiorza (2005 \u2013 2007) oraz projekty w\u0142asne Katedry dla geotermii niecki \u0142\u00f3dzkiej ( J. Trzepierczy\u0144ski).<\/p>\n Opracowania sedymentologiczne w Katedrze rozszerzono po zatrudnieniu dr A. van Loona, prof. U\u015a (2004-2007) z Holandii. Rozwijano badania\u00a0\u015brodowisk depozycyjnych obszaru przedg\u00f3rskiego Beskid\u00f3w i dynamiki lobu g\u00f3rnej Odry\u00a0(doktorat Tomasza Salamona w 2005 r). Zagadnienia sedymentacji w dolinach Wis\u0142oki i Jasio\u0142ki by\u0142y tematem rozprawy doktorskiej Grzegorza Guzika w 2005 r. Na opracowaniach SMGP oparto doktoraty z Pomorza Zachodniego Ma\u0142gorzaty Pisarskiej-Jamro\u017cy w 2006 r. i dolin Pojezierza Pomorskiego Ryszarda Chybiorza w 2007 r. Badania klimatu plejstocenu wykonano w programie 5-tym UE (High-resolution Continental palaeoclimate rekord in the Lake Baikal, 2004 r.). Palinostratygrafi\u0119 i ro\u015blinno\u015b\u0107 plejstocenu opracowano w projekcie MNiSzW, kt\u00f3rych wyniki przedstawiono w pracy habilitacyjnej dr Ma\u0142gorzaty Nity (2009).<\/p>\n Odkrywcze znaczenie mia\u0142y pierwsze pr\u00f3by wykorzystania satelitarnej interferometrii radarowej (InSAR) do poznania dynamiki osiadania niecek g\u00f3rniczych. Sta\u017c naukowy w\u00a0European Space Agency<\/a>\u00a0we Frascati przyczyni\u0142 si\u0119 do publikacji wielu oryginalnych wynik\u00f3w, m.in.: w pracy doktorskiej Zbigniewa Perskiego w 2000 r.(Perski, Jura, 1999, 2003). Przedstawiono je tak\u017ce na wsp\u00f3\u0142organizowanym przez Katedr\u0119\u00a04th<\/sup>\u00a0European Coal Conference w Ustroniu (2000). InSAR DTM zaproponowano do bada\u0144\u00a0osuwisk w Beskidach i zaprezentowano na\u00a010th<\/sup>\u00a0International Conference and Fieldtrip on Landslides (ICFL),\u00a0<\/strong>Polish Lowlands, Carpathians, Baltic Coast (J. Ciesielczuk, S. Ostaficzuk, Eds, 2002). Nowatorskie badania nad zastosowaniem numerycznego modelu terenu (DTM) Wy\u017cyny \u015al\u0105skiej i Cz\u0119stochowskiej prowadzili te\u017c J. Nita, Z. Ma\u0142olepszy i R. Chybiorz (1994\u20132004 i 2007).<\/p>\n We wsp\u00f3\u0142pracy z PIG-BIP w Warszawie prof. S. Ostaficzuk z Zak\u0142adem Geologii Poszukiwawczej i Geosynoptyki (2003 \u2013 2005) opracowali pierwszy w skali krajowej przestrzenny numeryczny model wg\u0142\u0119bnej geologii Polski w interwale g\u0142\u0119boko\u015bci od \u2013500 do \u20136000 m n.p.m (www.pgi.gov.pl\/3d<\/a>), (Piotrowska et al., 2005).\u00a0W projekcie \u201cThe NATO Advanced Research Workshop \u2013 980147,\u00a0Innovative aplications of GIS into geological cartography\u201d w 2003 r. i na konferencji w Kazimierzu nad Wis\u0142\u0105 prezentowano i opublikowano artyku\u0142y w wydawnictwie Springer p.t. \u201cThe Current Role of Geological Mapping in Geosciences\u201d\u00a0(S. Ostaficzuk, red. 2005).\u00a0Oryginaln\u0105 w skali \u015bwiatowej propozycj\u0119 interaktywnej i wielowymiarowej wizualizacji wg\u0142\u0119bnej geologii GZW \u201e3D\u201d opracowali doktorzy Z. Ma\u0142olepszy, D. Jura, J. Trzepierczy\u0144ski w projekcie KBN (2004 – 2006). Metodyk\u0119 tych prac doskonali\u0142\u00a0Z. Ma\u0142olepszy (2005 – 2007)\u00a0<\/em>na stypendium Fundacji Nauki Polskiej w Minnesota University i we wsp\u00f3\u0142pracy w projekcie John Hopkins University Boltimor\u00a0„3-D dynamics of the Ferrar Magmatic Mush Column, Dry Valleys, Antarctica”<\/a>\u00a0(wystawa \u201eSuche Doliny Mc Murdo\u201d w holu gmachu WNoZ do 2023 r.).<\/em>\u00a0Przysz\u0142o\u015bciowy jest kierunek bada\u0144 nad uaktualnian\u0105 wizualizacj\u0105 wg\u0142\u0119bnej struktury geologicznej Polski i jej region\u00f3w np. prace dyplomowe: antyklina Ch\u0119cin (D. Nazaruk, 2006); Masyw Karkonoszy (G. Pawlusek, 2008); z\u0142o\u017ce w\u0119gla (M. Stano, 2012).<\/p>\n Do\u015bwiadczenia bada\u0144 z wykorzystaniem numerycznego modelu rze\u017aby terenu by\u0142y rozwijane w Katedrze pod kierunkiem prof. J. \u017baby. Realizowano m.in. projekty KBN o zastosowaniu zdj\u0119\u0107 satelitarnych InSAR do rozpoznawania ruch\u00f3w masowych i powierzchni terenu w Polsce (2005 – 2008) oraz w opracowaniu rze\u017aby cieniowanej i geologii wy\u017cyn \u015bl\u0105skiej i krakowskiej (Nita, 2010). Kontynuacj\u0105 analizy DTM by\u0142a praca doktorska Anny Danielewskiej-Trzepli, obronionej w 2011 r.<\/p>\n Inspiracj\u0105 badawcz\u0105 pracownik\u00f3w Katedry (od 2008 do 2013 r.) by\u0142a kartografia geologiczna osuwisk w Beskidach, podj\u0119ta z inicjatywy i pod kierunkiem prof. U\u015a A. W\u00f3jcika i doktoranta Tomasza Wojciechowskiego (2009). Mapy osuwisk z komputerow\u0105 baz\u0105 danych by\u0142y zlecone przez Ministerstwo \u015arodowiska (koordynacja PIG-PIB). W programach systemu os\u0142ony przeciwosuwiskowej (SOPO) 10-cio osobowy zesp\u00f3\u0142 organizowany przez dr J. Lewandowskiego opracowa\u0142 mapy osuwisk i teren\u00f3w zagro\u017conych (MOTZ) w skali 1:10 000, karty danych i obja\u015bnienia. Badania zrealizowano dla obszar\u00f3w 5-ciu gmin w Beskidach: Makowskim \u2013 \u015arednim (Jordan\u00f3w gmina i miasto, Rabka, Mak\u00f3w Podhala\u0144ski), \u015al\u0105skim (Brenna) i Dukielskim (Dukla), (2008 – 2013), (geoportal.pig.gov.pl\/sopo). MOTZ dla gmin Rabka i Dukla zosta\u0142y wyr\u00f3\u017cnione przez Komisj\u0119 Opracowa\u0144 Kartograficznych przy Ministrze \u015arodowiska i nagrodzone przez Rektora U\u015a. Opracowanie osuwisk i teren\u00f3w zagro\u017conych dla gminy Dukla (Bardzi\u0144ski i in. 2003) ma status wdro\u017cenia bada\u0144 przez PIG-PIB i jest cz\u0119\u015bciowo opublikowane (Bronowski et al., 2016).<\/p>\n Wydarzeniem naukowym w Zak\u0142adzie Geologii Fizycznej i Geotektoniki by\u0142a obrona pracy doktorskiej Krzysztofa Gaidzika w 2012 r. o tektonice granitu karkonoskiego w rejonie Karpacza. Presti\u017cowe znaczenie dla Katedry mia\u0142o nadanie tytu\u0142u profesora nauk o Ziemi dr hab. J. \u017babie w 2013 r. Zainspirowa\u0142y one badania aktywnej tektoniki w Andach Peruwia\u0144skich i na wybrze\u017cu pacyficznym Meksyku oraz podatno\u015bci osuwiskowej w rejonach tropikalnych m. in. na sta\u017cu podoktorskim K. Gaidzika w\u00a0Universidad Nacional Aut\u00f3noma de M\u00e9xico\u00a0od 2014 do 2016 r. i w dw\u00f3ch projektach z publikacjami (autorska strona internetowa). Prof. J. \u017baba i dr K. Gaidzik w ramach wsp\u00f3\u0142pracy z PIG-BIP byli wsp\u00f3\u0142autorami \u201eMapy geologicznej pod\u0142o\u017ca krystalicznego polskiej cz\u0119\u015bci platformy wschodnioeuropejskiej 1:1 000 000\u201d (wyd. Geol. 2018) i opublikowali prac\u0119 o tektonice waryscyd\u00f3w na N brzegu Masywu Bohemii w Comptes Rendus Geoscience, no. 351;5.<\/p>\n Problematyk\u0119 bada\u0144 silikoklastyk\u00f3w sukcesji magurskiej w Beskidzie \u017bywieckim podj\u0119\u0142a w rozprawie doktorskiej Ewa W\u00f3jcik (2013, et al.2018). Jej promotor prof. U\u015a A. W\u00f3jcik poprowadzi\u0142 rozpraw\u0119 doktorsk\u0105 o geologii jaski\u0144 tatrza\u0144skich w 2016 r., pierwsz\u0105 na podstawie trzech publikacji (Szczygie\u0142 et al. 2015). Rozszerzano badania nad rozwojem\u00a0jaski\u0144 Karpat Wewn\u0119trznych i Masywu \u015anie\u017cnika w czasie miliona lat (datowanie naciek\u00f3w i tempa relatywnego wypi\u0119trzania, zawaliska jaskiniowe i np. trz\u0119sienia Ziemi) i por\u00f3wnawcze w rejonie krasowym prowincji Chongquing (G\u00f3ry Po\u0142udniowochi\u0144skie), (patrz Gazeta U\u015a, 2018.10).<\/p>\n Zainteresowanie w Katedrze badaniami geo\u015brodowiskowymi zosta\u0142o docenione w projekcie KBN (N524 168235) o krajobrazach pog\u00f3rniczych (2008 \u2013 2010), analizowanych w rozprawie habilitacyjnej dr Jerzego Nity (2013) o g\u00f3rnictwie surowc\u00f3w skalnych na obszarze Wy\u017cyn \u015arodkowopolskich. Przegl\u0105dowa geologia plejstocenu w regionach \u015bl\u0105skim i krakowskim by\u0142a tematem monografii J\u00f3zefa Lewandowskiego (2015). Osi\u0105gni\u0119ciem bada\u0144 sedymentologicznych by\u0142o sze\u015b\u0107 publikacji sk\u0142adaj\u0105cych si\u0119 na rozpraw\u0119 habilitacyjn\u0105 dr Tomasza Salamona (2018) o rozwoju l\u0105dolod\u00f3w plejstoce\u0144skich i sedymentacji glacigenicznej na obszarze przedpola g\u00f3r po\u0142udniowej Polski. W opracowaniu jest projekt badawczy o genezie osad\u00f3w rzecznych w okresach transgresji l\u0105dolodu oraz osad\u00f3w sandrowych na obszarze NE Polski (wsp\u00f3\u0142praca z UAM). W planach tak\u017ce badania por\u00f3wnawcze na Spitsbergenie i Islandii.\u00a0W temacie badawczym PIG-PIB z udzia\u0142em dr hab. M. Nity w 2012 r uszczeg\u00f3\u0142owiono chronostratygrafi\u0119 osad\u00f3w plejstocenu Polski. Torfy G\u00f3rnego \u015al\u0105ska s\u0105 tematem pracy doktorskiej mgr Sylwii Skreczko.<\/p>\n Z nowych kierunk\u00f3w badawczych s\u0105 m. in. pomiary i analizy zawarto\u015bci radonu w glebach z obszaru Sudet\u00f3w i w strefach uskok\u00f3w (Malczewski, \u017baba, 2007). Rozwijano badania sedymentacji uw\u0119glonych okruch\u00f3w we fliszu karpackim (Zieli\u0144ska, 2017). Przysz\u0142o\u015bciowa jest sedymentologia i ichnologia kopalnych \u015brodowisk l\u0105dowych, odkrywanych przez dr Grzegorza Sadloka. Interdyscyplinarna propozycja bada\u0144 dotyczy opracowa\u0144 geoturystycznych m. in.: gminy \u017barki i Jan\u00f3w (M. Nita i J. Nita). Nowatorskie by\u0142y studia geor\u00f3\u017cnorodno\u015bci dla terenu wojew\u00f3dztw \u015bl\u0105skiego (Chybiorz, Tyc, 2012; Tokarska-Guzik i in., 2015) i opolskiego (Badora, Nita, 2017). Dziedzin\u0119 geoturystyczn\u0105 rozwija\u0142 prof. Jerzy \u017baba w latach 2007 – 2014 we wsp\u00f3\u0142pracy z Katedr\u0105 Geografii Regionalnej i Turyzmu WNoZ, tak\u017ce z\u00a0Wydzia\u0142em Turystyki i Rekreacji Wroc\u0142awskiej Wy\u017cszej Szko\u0142y Informatyki Stosowanej z pe\u0142nieniem funkcji redaktora biuletynu naukowego WWSIS.<\/p>\n Perspektywy rozwojowe maj\u0105 badania wietrzej\u0105cych i pal\u0105cych si\u0119 ska\u0142 w\u0119glono\u015bnych, zdeponowanych na zwa\u0142owiskach g\u00f3rniczych w ramach projekt\u00f3w KBN i NCN (J. Ciesielczuk, 2008 \u2013 2010 i 2011 – 2013) we wsp\u00f3\u0142pracy z Katedr\u0105 Geochemii, Mineralogii i Petrografii. Sukcesem naukowym tych bada\u0144 jest rozprawa habilitacyjna o przeobra\u017ceniach termicznych materia\u0142u odpadowego na zwa\u0142owiskach pow\u0119glowych G\u00f3rnego \u015al\u0105ska w \u015bwietle klasycznych i eksperymentalnych bada\u0144 mineralogicznych (Ciesielczuk, 2015). Zagrzewane ha\u0142dy by\u0142y tematem pracy doktorantki Anny Abramowicz. Praktyczne wykorzystanie sprawdzonych metod i wynik\u00f3w bada\u0144 pal\u0105cych si\u0119 i wypalonych ha\u0142d podj\u0119to w zrealizowanym projekcie NCN (2016 \u2013 2020) o wp\u0142ywie po\u017car\u00f3w kopalnych pok\u0142ad\u00f3w w\u0119gla na ich zanikanie w SW cz\u0119\u015bci GZW.<\/p>\n Katedra geologii rozwija\u0142a badania w dziedzinach informatycznych GIS. Dr Ryszard Chybiorz (2011-2019) wsp\u00f3\u0142uczestniczy\u0142 w realizacji trzech projekt\u00f3w:\u00a0\u201eOg\u00f3lnodost\u0119pna baza danych bio- i geor\u00f3\u017cnorodno\u015bci Wojew\u00f3dztwa \u015al\u0105skiego\u201d (Regionalny System Informacji Przestrzennej, BIOGEO-SILESIA ORSIP), oraz\u00a0<\/strong>\u201ePlatforma Analiz i Archiwizacji Danych PAAD\u201d, oraz w zrealizowanym przez Bibliotek\u0119 \u015al\u0105sk\u0105 w Katowicach \u201e\u015al\u0105ski S\u0142ownik Geograficzno-Historyczny GEOHIST” w latach 2017-2019 (www.ibr.bs.katowice.pl).<\/p>\n Opracowania naukowo-badawcze i opublikowane wyniki bada\u0144 by\u0142y punktowane i zestawiane w sprawozdaniach rocznych KGP i indywidualnie przez pracownik\u00f3w. Ich ocen\u0119 wed\u0142ug liczby punkt\u00f3w MNiSzW w czasopismach A i B przedstawia wykres w zestawieniu rocznym od 2005 do 2018 (E. Bia\u0142y).<\/p>\n Uzupe\u0142nieniem u\u015brednionej oceny publikacji wynik\u00f3w bada\u0144 naukowych pracownik\u00f3w Katedry jest ich liczba w czasopismach A – 15 i B – 25 na rok (baza journal citation reports). Wizyt\u00f3wk\u0105 naukowo-badawcz\u0105 KGP s\u0105 zestawienia osi\u0105gni\u0119\u0107 pracownik\u00f3w samodzielnych, kt\u00f3rych przyk\u0142ady zawarto na ich stronach internetowych. M.in. na jednego nauczyciela akademickiego (profesora i dr hab.) przypada oko\u0142o 40 projekt\u00f3w, ponad 100 prezentacji wynik\u00f3w na konferencjach, w tym oko\u0142o 40 streszcze\u0144 i 100 publikacji, a tak\u017ce kilka w podr\u0119cznikach i w prac popularno-naukowych.<\/p>\n Wyj\u0105tkowe znaczenie dla bada\u0144 naukowych w Katedrze mia\u0142a wsp\u00f3\u0142praca prof. J. \u017baby z geologami Akademii G\u00f3rniczo-Hutniczej m. in. wyk\u0142ady z kartowania geologicznego i geologii strukturalne (od 2002 do 2003 r.) oraz uczestnictwo w realizacji projektu prof. A. Paulo \u201ePozycja strukturalna kanionu Rio Colca i wsp\u00f3\u0142czesnego wulkanizmu formacji Andahua w Dolinie Wulkan\u00f3w, Peru\u201d; patrz wystawa w gmachu WNoZ, 9 pi\u0119tro i Gazeta U\u015a 2013, 4). Prace poznawcze i badawcze na wyprawach w Andy Peruwia\u0144skie by\u0142y ukierunkowane na utworzenie parku narodowego, kt\u00f3rego projekt doceniono w konkursie wsp\u00f3\u0142finansowanym przez Uni\u0119 Europejsk\u0105\u00a0 \u201eCudze chwalicie, swego nie znacie \u2013 promocja osi\u0105gni\u0119\u0107 nauki polskiej\u201d<\/em>. W 2019 r. geopark Colca i wulkany Andagua, kandydowa\u0142y do listy Globalnej Sieci UNESCO. Podczas pi\u0119ciu wypraw zrealizowano 14 zada\u0144 badawczych, kt\u00f3rych wyniki zosta\u0142y cz\u0119\u015bciowo opublikowane (m. in.: Ciesielczuk et al. 2013; \u017baba et al. 2012, Gaidzik et al. 2022, wi\u0119cej na stronach ING U\u015a). Symboliczne wyr\u00f3\u017cnienie bada\u0144 tektonicznych w Dolinie Wulkan\u00f3w otrzyma\u0142a fotografia miesi\u0105ca w\u00a0Journal of Structural Geology,\u00a0<\/em>65, s. 123 (\u017baba, 2014).<\/p>\n Reforma MNiSzW 2.0 studi\u00f3w wprowadzi\u0142a funkcj\u0119 dyrektora i z-cy dla kierunku:\u00a0Aquamatyka -interdyscyplinarne zarz\u0105dzanie \u015brodowiskami wodnymi, Geologia i Geologia stosowana, kt\u00f3r\u0105 pe\u0142ni\u0142a od 2019 r. prof. U\u015a Justyna Ciesielczuk, a od 2024.09.01 dydaktyk\u0105 wsp\u00f3\u0142zarz\u0105dza prof. U\u015a Jacek Szczygie\u0142. Nowym zadaniem jest doskonalenie informatyzacji dydaktyki.\u00a0Program studi\u00f3w na kierunku geologia wymaga doskonalenie dla zapewnienia rozszerzania wiedzy i podwy\u017cszania umiej\u0119tno\u015bci od rozpoznawania ska\u0142 i minera\u0142\u00f3w, stratygrafii i tektoniki po sedymentologi\u0119 i geo\u015brodowisko (patrz strona U\u015a WNP). S\u0105 one konieczne dla uszczeg\u00f3\u0142owienia metod poszukiwania z\u0142\u00f3\u017c i ich dokumentowania, g\u0142\u00f3wnie na przyk\u0142adach GZW z obrze\u017ceniami i nadk\u0142adem. Celem wiod\u0105cym studi\u00f3w staje si\u0119 poznanie nowoczesnych metod kartowania geologicznego, informatycznego oceniania zasob\u00f3w \u015brodowiska i jego zr\u00f3wnowa\u017conej ochrony w szczeg\u00f3lno\u015bci zagro\u017ce\u0144 m. in. sk\u0142adowaniem odpad\u00f3w pow\u0119glowych i mineralnych. Priorytetem jest wykorzystanie odnawialnych \u017ar\u00f3de\u0142 energii m. in. geotermalnej i metanu pok\u0142ad\u00f3w w\u0119gla oraz z odpad\u00f3w ska\u0142 w\u0119glono\u015bnych.<\/p>\n Kierunek geologia na WNP U\u015a uzyska\u0142 w 2022 r. pozytywn\u0105 ocen\u0119 Polskiej Komisji Akredytacyjnej. Zesp\u00f3\u0142 geologii og\u00f3lnej prowadzi zaj\u0119cia tak\u017ce na kierunku interdyscyplinarnym \u201eochrona \u015brodowiska\u201d i geografii \u2013\u201e in\u017cynieria zagro\u017ce\u0144 \u015brodowiskowych\u201d<\/p>\n Prace naukowe inicjowane w KGP i kontynuowane w INoZ zosta\u0142y docenione m.in. przez finansowanie Narodowego Centrum Nauki. W\u015br\u00f3d 10 temat\u00f3w NCN wyr\u00f3\u017cniaj\u0105 si\u0119 nast\u0119pujace:\u00a0Wielopoziomowe (multi-proxy) badania proces\u00f3w dedolomityzacji i zwi\u0105zanej z nimi speleogenezy w \u015brodkowej S\u0142owenii z implikacjami dla zrozumienia pocz\u0105tkowych etap\u00f3w mineralizacji siarczkowej w po\u0142udniowej Polsce, 2021-2024 (J. Ciesielczuk, A. Tyc); Projekt OPUS 203 pt. Ewolucja rze\u017aby i aktywna tektonika w Andach \u015arodkowych, 2021-2025 (K. Gaidzik, J. \u017baba i doktorantka M. Woszczycka et al. 2024); Ewolucja neotektoniczna P\u00f3\u0142nocnych Alp Wapiennych w \u015bwietle analizy kinematycznej uskok\u00f3w, radiometrycznego datowania osad\u00f3w jaskiniowych oraz morfologii g\u0142\u0119bokich system\u00f3w krasowych, 2021-2024 (J. Szczygie\u0142); Wp\u0142yw po\u017car\u00f3w kopalnych na sk\u0142ad geochemiczny i mineralny ska\u0142 w\u0119glono\u015bnych SW cz\u0119\u015bci G\u00f3rno\u015bl\u0105skiego Zag\u0142\u0119bia W\u0119glowego, 2017-2022; (J. Ciesielczuk, D. Jura i inni);\u00a0Wyniki tych bada\u0144 zosta\u0142y opublikowane w czasopismach zagranicznych m. in. o: zaniku pok\u0142ad\u00f3w w\u0119gla oraz izotopach w\u0119gla, petrologii i geochemii organicznej w GZW (Ciesielczuk et al. 2021) i spontanicznych po\u017carach pok\u0142ad\u00f3w w\u0119gla (Nawrocki et al. 2022).<\/p>\n Wyniki projekt\u00f3w bada\u0144 w\u0142asnych INoZ i prac zleconych zawarto w rozprawach doktorskich i habilitacyjnych. W 2021 i 2023 roku obronione zosta\u0142y trzy prace doktorskie:\u00a0Anny Abramowicz nt. „Czasowo-przestrzenna charakterystyka po\u017caru zwa\u0142owisk odpad\u00f3w po eksploatacji w\u0119gla kamiennego”, Paw\u0142a Pali nt.\u201eWp\u0142yw deformacji powierzchni powsta\u0142ych w wyniku dzia\u0142alno\u015bci g\u00f3rnictwa w\u0119gla kamiennego na warto\u015b\u0107 grunt\u00f3w przeznaczonych pod zabudow\u0119 na terenie GZW\u201d i Sylwii Skreczko nt. \u201ePrzemiany ro\u015blinno\u015bci holoce\u0144skiej na podstawie bada\u0144 palinologicznych wybranych stanowisk Kotliny O\u015bwi\u0119cimskiej\u201d. Na podstawie opublikowania kilku artyku\u0142\u00f3w o geologii jaski\u0144 w Tatrach m.in. w 2024 r.,\u00a0dr Jacek Szczygie\u0142 uzyska\u0142 habilitacj\u0119 i zosta\u0142\u00a0profesorem U\u015a. W badaniach dawnych \u015blad\u00f3w trz\u0119sie\u0144 Ziemi aktywny jest dr K. Gajdzik et al. (2024).<\/p>\n Rozszerzone dane o studiach i badaniach naukowych z geologii s\u0105 publikowane na stronach internetowych Wydzia\u0142u Nauk Przyrodniczych i Instytutu Nauk o Ziemi oraz Biblioteki U\u015a. Wyj\u0105tkowe \u017ar\u00f3d\u0142o informacyjne o G\u00f3rnym \u015al\u0105sku upowszechnia dr R. Chybiorz, emerytowany pracownik Uniwersytetu \u015al\u0105skiego w popularnym GeoSilesia – Edukacyjno-informacyjny serwis internetowy o dziedzictwie geologicznym, geomorfologicznym i g\u00f3rniczo-hutniczym wojew\u00f3dztwa \u015bl\u0105skiego (www.geosilesia<\/a>.eu).<\/p>\n Katedra Geologii Podstawowej dla realizacji statutowych zada\u0144 dydaktycznych i naukowo-badawczych podejmowa\u0142a wiele inicjatyw dla organizacji tworzonego przez 50 lat Wydzia\u0142u Nauk o Ziemi > Przyrodniczych Uniwersytetu \u015al\u0105skiego. Wiod\u0105c\u0105 rol\u0119 odegra\u0142a wsp\u00f3\u0142praca z innymi instytutami geologii, zw\u0142aszcza wsp\u00f3\u0142- i organizowanie kilkudziesi\u0119ciu konferencji naukowych m.in. cyklicznych: Zjazd naukowy PTG (1982 r. \u2013 wsp\u00f3\u0142praca z prof. Cz. Hara\u0144czykiem, 1994 r.\u2013 zaproszenie przyj\u0105\u0142 prof. P.A. Ziegler, a w 2005 r. \u2013 go\u015bci\u0142 profesor P. Martinec). Wyj\u0105tkowo aktywna by\u0142a Sekcja Tektoniki PTG (od 1980 do 1999) pod patronatem profesor\u00f3w, J. Oberca, W. Po\u017caryskiego i J. Znoski, tak\u017ce z udzia\u0142em geolog\u00f3w m. in. prof. G. M\u0151busa z Greifswaldu, dr E. Paproth z Krefeld, prof. R. Grygar z Ostrawy i dr O. Kumpera z Brna. Pracownicy Katedry wsp\u00f3\u0142organizowali seminaria sekcji sedymentologii PTG (dr K. Malik w latach 1994, 1995, 2003), sekcji Petrologii Polskiego Towarzystwa Mineralogicznego (dr J. Ciesielczuk w 2004, 2007 i 2009)<\/em>,\u00a0<\/em>konferencje\u00a0<\/em>Stratygrafii Plejstocenu Polski (Borne Sulinowo 2002 i Rudy 2003), Szko\u0142\u0119 geotermaln\u0105 (2004), Geo-sympozjum Silesia (2007, 2008). Wyr\u00f3\u017cnieniem by\u0142a wsp\u00f3\u0142organizacja dr D. Jury konferencji mi\u0119dzynarodowych: XIII Congress Carboniferous and Permian w 1995 r. i 4th<\/sup>\u00a0European Coal Conference w 2000 r., a tak\u017ce Neogeodynamica Baltica w 1994 i 1997, czy Landslides (ICFL, 2000).\u00a0Wydarzeniem naukowym by\u0142o XXVII sympozjum Polskiego Towarzystwa Mineralogicznego w 2022 r. zorganizowane w Rudach k\/Rybnika na temat geologii i mineralogii ska\u0142 na ha\u0142dach pow\u0119glowych (\u201eGangue rocks:insights from nature, anthropogene, labolatory and solar system\u201d) przez Przewodnicz\u0105c\u0105 Sekcji Petrologii prof. J. Ciesielczuk i wsp\u00f3\u0142pracownik\u00f3w. Geolodzy Instytutu Nauk o Ziemi (zespo\u0142y geologii og\u00f3lnej) uczestniczyli w kilkunastu konferencjach m. in. w Peru, Goldschmidt w Barcelonie (2019), PTMin w Ch\u0119cinach 2019 i Tatrach 2024.<\/p>\n Integracyjne znaczenie dla pracownik\u00f3w WNoZ mia\u0142y Szko\u0142y Terenowe Geolog\u00f3w w latach od 1980 do 2002. Geolodzy Katedry uczestniczyli w 21 szko\u0142ach, z kt\u00f3rych kilka organizowali m.in. Srebrna G\u00f3ra 1982 (J. \u017baba), Kamion 1984 (W. Bardzi\u0144ski), Podlesice 1987 (N. Cie\u015bli\u0144ski), Pokrzywna 1998 (J. \u017baba), Kiry 1991 (W. Bogacz, D. Jura), Szymbark 1995 (K. Malik), Morsko 1996 (J. Nita), Lewin K\u0142odzki 2001 (J. Ciesielczuk, K. Malik). Badania i studia poznawcze geologii s\u0105siednich kraj\u00f3w realizowano w latach 80-tych, kt\u00f3re wsp\u00f3\u0142organizowano z uniwersytetami m.in. w Miszkolcu, Brnie, Pradze (J. Kropka), Bratys\u0142awie (K. Malik), Preszowie, Ostrawie. Wydarzeniem by\u0142 geotrawers od Rugii (Uniwersytet w Greifswaldzie) przez G\u00f3ry Harz do G\u00f3r Kruszcowych (Akademia G\u00f3rnicza we Freibergu) w 1983 r (D. Jura i J. Trzepierczy\u0144ski). Uczestnictwo pracownik\u00f3w Katedry w kilkudziesi\u0119ciu sta\u017cach i ponad 60-ciu konferencjach zagranicznych przyczynia\u0142o si\u0119 do rozwoju naukowego. Uzupe\u0142nia\u0142y go liczne wyprawy geoturystyczne m.in.: Gobi, Hoggar, Kaukaz, Kamczatka, Himalaje, Alpy, Kilimand\u017caro, Kanion Colca, Antarktyda, Nowa Zelandia, Islandia, Spitsbergen. Wspomaganiem dla bada\u0144 i organizacji dydaktyki by\u0142y liczne (kilka w roku) krajowe i zagraniczne geotrawersy rowerowe, wyprawy kajakowe i autokarowe wycieczki geologiczne. Inspirujac\u0105 rol\u0119 mia\u0142y seminaria i wyk\u0142ady zapraszanych profesor\u00f3w i do\u015bwiadczonych geolog\u00f3w, tak\u017ce na dodatkowe zaj\u0119cia i konsultacje podczas \u0107wicze\u0144 i bada\u0144 terenowych.<\/p>\n Pracownicy Katedry pe\u0142nili liczne funkcje organizacyjne w komisjach i radach Uniwersytetu i WNoZ, m. in.: komisja egzaminacyjna na studia kierunku geologia (E. Bia\u0142y, D. Jura, J. \u017baba). dzia\u0142alno\u015b\u0107 w Zwi\u0105zkach Nauczycielstwa Polskiego U\u015a (przewodnicz\u0105cy R. Wi\u0119ckowski), Wydzia\u0142u (J. Trzepierczy\u0144ski, D. Jura, R. Kuzak) i Solidarno\u015bci (W. Bardzi\u0144ski). Uczestniczono m.in. w pracach Komitetu Nauk Geologicznych PAN, kt\u00f3rego sekretarzem i zast\u0119pc\u0105 przewodnicz\u0105cego by\u0142 prof. J. \u017baba w 4-ch kadencjach (2003 do 2018), tak\u017ce w\u00a0pracach zespo\u0142u ds. regionalizacji tektonicznej Polski.\u00a0Oceniano projekty badawcze w zakresie geologii\u00a0w Narodowym Centrum Nauki od 1993 do 2017.\u00a0Presti\u017cowy by\u0142 udzia\u0142 w pracach Komisji Opracowa\u0144 Kartograficznych przy Ministrze \u015arodowiska (przewodnicz\u0105cy S. Ostaficzuk oraz cz\u0142onkowie D. Jura i Z. Heliasz). Pe\u0142niono funkcje w zarz\u0105dach Polskiego Towarzystwa Geologicznego (S. Bukowy, D. Jura, J. Trzepierczy\u0144ski i J. \u017baba), Mineralogicznego (J. Ciesielczuk) i Przyjaci\u00f3\u0142 Nauk o Ziemi oraz w wielu redakcjach czasopism naukowych. Prof. J. \u017baba by\u0142 cz\u0142onkiem Rady O\u015brodka Edukacji Ekologiczno-Geologicznej GEOSFERA w Jaworznie (2021-23).<\/p>\n Wielokierunkow\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107 pracownik\u00f3w Katedry Geologii doceniono licznymi wyr\u00f3\u017cnieniami, corocznymi nagrodami Rektora oraz przyznanymi odznakami zas\u0142u\u017conego dla U\u015a i medalem Komisji Edukacji Narodowej. Symboliczne s\u0105 diamentowe globy w konkursach Samorz\u0105du Student\u00f3w, przyznane m. in. dla: J. \u017baby, J. Nity, D. Jury.\u00a0W 2015 r. na WNoZ wr\u0119czono nagrod\u0119 g\u0142\u00f3wn\u0105 ParKNOW w dziedzinie geologii dla dr. Tomasza Salamona.<\/p>\n Wi\u0119cej szczeg\u00f3\u0142owych informacji o \u201eGeologii\u201d zawarto na stronach: Uniwersytet \u015al\u0105ski, Wydzia\u0142 Nauk Przyrodniczych\u00a0http:\/\/us.edu.pl<\/a>\u00a0, wydzia\u0142 , wnp.\u00a0i pracownik\u00f3w Instytutu Nauk o Ziemi (PracownikINoZ), prace doktorskie.<\/p>\n Cytowane publikacje:<\/strong><\/p>\n Aleksandrowski P., Kryza R., Mazur S., & \u017baba J. 1997.\u00a0<\/em>Kinematic data on major Variscan strike-slip faults and shear zones in the Polish Sudetes, northeastern Bohemian Massif<\/em>.\u00a0<\/em>Geological Magazine. 134 (5), 727-739.<\/p>\n Badora K, Nita J. 2017. Geor\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107 Opolszczyzny oraz jej znaczenie w systemie ochrony przyrody i krajobrazu<\/em>: Wydawnictwo Uniwersytetu Opolskiego,\u00a0Studia i monografie 54: 1-218.<\/p>\n Bardzi\u0144ski W., Ciesielczuk J., Lewandowski J., Ma\u0142olepszy Z., 2008.\u00a0Przewodnik do \u0107wicze\u0144 z kartowania geologicznego (okolice Ch\u0119cin).<\/em>\u00a0Wyd. U\u015a nr 94., 1-125.<\/p>\n Bronowski B., Chybiorz R., Jura D., 2016:\u00a0Landslide susceptibility mapping in the Beskid Niski Mts., Western Carpathians (Dukla commune, Poland).<\/em>\u00a0Geological Quarterly. 60, 3: 586-596.<\/p>\n Bukowy S., 1984.\u00a0Struktury waryscyjskie\u00a0<\/em>regionu \u015bl\u0105sko-krakowskiego<\/em>. Prace nauk. Uniwersyetu \u015al\u0105skiego. Katowice 691: 1-78.<\/p>\n Bukowy S., Jura D., 1982. Powierzchnia starszego paleozoiku regionu \u015bl\u0105sko-krakowskiego.\u00a0<\/em>Prz. Geol., 7: 325-329.<\/p>\n Bu\u0142a Z., Ga\u0142ka M., Jaworski M., Jura D., Jureczka J., Kotas A., Krieger W., Kuzak R., Kwarci\u0144ski J., Trzepierczy\u0144ski J., Zdanowski A. 1994.\u00a0Atlas geologiczny\u00a0<\/em>G\u00f3rno\u015bl\u0105skiego Zag\u0142\u0119bia W\u0119glowego cz. III Mapy geologiczno-strukturalne 1:100 000<\/em>. Pa\u0144stw. Inst. Geol. Warszawa.<\/p>\n Bu\u0142a Z., \u017baba J., 2005.\u00a0Pozycja tektoniczna\u00a0<\/em>G\u00f3rno\u015bl\u0105skiego Zag\u0142\u0119bia W\u0119glowego na tle prekambryjskiego i dolnopaleozoicznego pod\u0142o\u017ca<\/em>. 74 Zjazd Pol. Tow. Geol. Rudy k\/Rybnika. Mat. konf. PIG Warszawa.:4-42.<\/p>\n Chybiorz R., Tyc A., 2012.\u00a0Raport o przyrodzie nieo\u017cywionej wojew\u00f3dztwa \u015bl\u0105skiego<\/em>. [W:] Parusel J.B. (red.), Raporty Opinie 6 \u2013 Strategia ochrony wojew\u00f3dztwa \u015bl\u0105skiego do roku 2030, 1. Centrum Dziedzictwa Przyrody G\u00f3rnego \u015al\u0105ska w Katowicach: 1-52.<\/p>\n Ciesielczuk J., 2012.\u00a0Chlorite of hydrothermal origin formed in the Strzelin and Bor\u00f3w granites (Fore-Sudetic Block, Poland)<\/em>.\u00a0Geological Quarterly, 56, 2: 333-344.<\/p>\n Ciesielczuk J., 2015.\u00a0Coal mining and combustion in the coal-waste dumps of Poland.\u00a0<\/em>Coal and Peat Fires:<\/em>\u00a0A Global Perspective, Volume 3: Case Studies \u2013 Coal Fires, Edited by Glenn B. Stracher, Anupma Prakash, and Ellina V. Sokol, Elsevier: 463-474.<\/p>\n Ciesielczuk\u00a0J. Fabia\u0144ska M.J, Misz-Kennan M., Jura D., Filipiak J.P., Matuszewska A., 2021.\u00a0The Disappearance o Coal Seams Recorded i Associated Gaugue Rocks in the SW Part of the Upper Silesian Coal Basin, Poland.<\/em>\u00a0Minerals 11, 735. 1-30.<\/p>\n Ciesielczuk, J.; G\u00f3rka, M.; Fabia\u0144ska, M. J.; Misz-Kennan, M.; Jura, D.,\u00a02021:\u00a0The influence of heating on the carbon isotope composition, organic geochemistry and petrology of coal from the Upper Silesian Coal Basin (Poland): An experimental and field study.\u00a0<\/em>Int. J. Coal Geology,\u00a0vol. 241.<\/p>\n Ciesielczuk J., Jab\u0142o\u0144ska M., Koz\u0142owski K., 2006.\u00a0Geologia dla student\u00f3w geografii<\/em>. Wyd. Uniwersytet \u015al\u0105ski71: 1-216.<\/p>\n Ciesielczuk J., Kruszewski \u0141., Majka J., 2015.\u00a0Comparative mineralogical study of thermally-altered coal-dump waste, natura<\/em>l rocks and the products of laboratory heating experiments.<\/em>\u00a0Int. J. of Coal Geology, 139: 114-141.<\/p>\n Ciesielczuk J., \u017baba J., Bzowska G., Gaidzik K. & G\u0142ogowska M., 2013.\u00a0Sulphate efflorescences at the geyser near Pinchollo, southern Peru<\/em>. Journal of South American Earth Sciences.\u00a042: 186-193.<\/p>\n Gaidzik, K.; Mendecki, M. J.; K\u00e1zm\u00e9r, M., 2024.\u00a0Historical earthquakes in the Holy Cross Mountains, Poland, true or false? Unveiling insights through archaeoseismology<\/em>.\u00a0Quaternary Science Reviews, vol. 344.<\/p>\n Jura D., 1992.\u00a0Rze\u017aba g\u00f3rska powierzchni podmioce\u0144skiej okolic Jastrz\u0119bia w\u00a0<\/em>G\u00f3rno\u015bl\u0105skim Zag\u0142\u0119biu W\u0119glowym<\/em>. Biul. Pa\u0144stw. Inst. Geol. 368: 5-38.<\/p>\n Jura D.,\u00a02001:\u00a0Morfotektonika i ewolucja r\u00f3\u017cnowiekowej niezgodno\u015bci w stropie utwor\u00f3w karbonu G\u00f3rno\u015bl\u0105skiego Zag\u0142\u0119bia W\u0119glowego<\/em>.\u00a0Prace Naukowe Uniwersytetu \u015al\u0105skiego w Katowicach. nr 1952: 1-176.<\/p>\n Jura D.,\u00a0Kuzak R., 2001:\u00a0Fold-and-Thrust Structures in the Front of the Moravosilesian Fold Zone.\u00a0<\/em>Acta Universitatis Carolinae \u2013 Geologica, Praha. 45: 51-57.<\/p>\n Lewandowski J. 2015.\u00a0Kenozoik regionu \u015bl\u0105sko-krakowskiego<\/em>. Wyd. Uniwersytetu \u015al\u0105skiego, Katowice. 163: 1-191.<\/p>\n Liszkowski J., 1982.\u00a0Geneza pola wsp\u00f3\u0142czesnych pionowych ruch\u00f3w skorupy ziemskiej na obszarze Polski<\/em>. Rozprawy Uniwersytetu Warszawskiego. 174: 1-179.<\/p>\n Liszkowski J.1989. Orogeniczno-descensyjny model genetyczny mioce\u0144skich formacji salinarnych regionu karpackiego wschodnich obszar\u00f3w Centralnej Paratetydy.\u00a0Prace Naukowe Uniwersytetu \u015al\u0105skiego w Katowicach nr 1019: 1-102.<\/p>\n Malczewski D. &\u00a0\u017baba J., 2007.\u00a0<\/em>222<\/sup><\/em>Rn and\u00a0220<\/sup>Rn concentrations in soil gas of Karkonosze-Izera Block (Sudetes, Poland)<\/em>.\u00a0Journal of Environmental Radioactivity<\/em>\u00a092: s. 144-164.<\/p>\n Ma\u0142olepszy Z., 2002.\u00a0Zasoby energii geotermalnej\u00a0<\/em>G\u00f3rno\u015bl\u0105skiego Zag\u0142\u0119bia W\u0119glowego.<\/em>\u00a0Prace WNoZ Uniwersytetu \u015al\u0105skiego. 17: 63-87.<\/p>\n Nawrocki, J.; Ciesielczuk, J.; Jura, D.; Fabia\u0144ska, M. J.; Misz-Kennan, M.,\u00a02022.\u00a0The Miocene deep-seated spontaneous coal-seam fire in the Upper Silesian Coal Basin (S Poland) and its geotectonic trigger mechanism.<\/em>Terra Nova,\u00a0vol. 34,\u00a03:184-192.<\/p>\n Nita J.,\u00a02010.\u00a0Physico-geographical units against the Digital Terrain Model and the orthophotomap as exemplified by Silesia and Krakow Highland<\/em>.\u00a0Landform Analysis 13: 77\u201382.<\/p>\n Nita J., 2013:\u00a0Zmiany w krajobrazie powsta\u0142e w wyniku dzia\u0142alno\u015bci g\u00f3rnictwa surowc\u00f3w skalnych na obszarze Wy\u017cyn \u015arodkowopolskich.<\/em>\u00a0Uniwersytet \u015al\u0105ski, Katowice:.1-185.<\/p>\n Nita J.,\u00a0Ma\u0142olepszy Z., Chybiorz R. 2007.\u00a0Zastosowanie numerycznego modelu terenu do wizualizacji rze\u017aby terenu i interpretacji budowy geologicznej.<\/em>\u00a0Przegl\u0105d Geologiczny 55 (6): 511-520.<\/p>\n Nita M.,\u00a01999.\u00a0Mazovian Interglacial at Konieczki near K\u0142obuck (Silesian-Cracovian Upland).<\/em>\u00a0Acta Palaeobotanica 39, 1: 89\u2013135.<\/p>\n Nita M.,\u00a02009.\u00a0Stratygrafia py\u0142kowa i historia ro\u015blinno\u015bci interglacja\u0142u mazowieckiego i starszej cz\u0119\u015bci zlodowacenia liwca na obszarze zachodniej i \u015brodkowej cz\u0119\u015bci Wy\u017cyn Polskich<\/em>.\u00a0Prace Naukowe Uniwersytetu \u015al\u0105skiego. 2658: 1-158.<\/p>\n Perski Z., Jura D. 1999.\u00a0ERS SAR Interferometry for Land Subsidence Detection in Coal Mining Areas.<\/em>\u00a0Earth Observation Quarterly 63.12: 25-29.<\/p>\n Perski Z., Jura D. 2003.\u00a0Identification and measurement of mining subsidence with sar interferometry: potentials and limitations.<\/em>\u00a0Proceedings, FIG 11th Symposium on Deformation Measurements, Santorini, Greece. 1-7<\/p>\n Piotrowska K., Ostaficzuk S., Ma\u0142olepszy Z., Rossa M. 2005.\u00a0The numerical spatial model (3D) of geological structure of Poland \u2014 from 6000 m to 500 m b.s.l.<\/em>\u00a0Prz. Geol. 53.10\/2: 961-966.<\/p>\n Salamon T., 2015.\u00a0Sedimentary record of a Scandinavian Ice Sheet drainage system and till deposition over subglacial obstacles promoting basal sliding (an example from southern Poland)<\/em>. Sedimentary Geology. 330: 108-121.<\/p>\n Salamon T., 2015. Development of the topography-controlled Upper Odra ice lobe (Scandinavian Ice Sheet) in the fore-mountain area of southern Poland during the Saalian glaciation<\/em>. Quaternary Science Reviews. 123: 1-15.<\/p>\n S\u0142aby E., Breitkreuz C., \u017baba J., Doma\u0144ska-Siuda J., Gaidzik K., Falenty K. & Falenty A.; 2010.\u00a0Magma generation in an alternating transtensional\u2013transpressional regime, the Krak\u00f3w\u2013Lubliniec Fault Zone, Poland<\/em>. Lithos. 119 (3-4): 251-268.<\/p>\n Szczygie\u0142 J., 2024.,\u00a0<\/em>The Tatra Mountains\u2014Host of the Deepest Caves in the Carpathians.\u00a0<\/em>World Geomorphological Landscapes,\u00a0vol. Part F2267.<\/p>\n Szczygie\u0142 J., Gaidzik K., Kicinska D., 2015.\u00a0Tectonic control of cave development: a case study of the Bystra Valley in the Tatra Mts., Poland<\/em>.\u00a0Annales Societatis Geologorum Poloniae. 85 (2): 387-404.<\/p>\n Tokarska-Guzik B., Chybiorz R., J. B. Parusel J.B. (red.), 2015.\u00a0Baza danych przestrzennych w zarz\u0105dzaniu zasobami \u015brodowiska przyrodniczego wojew\u00f3dztwa \u015bl\u0105skiego<\/em>. Uniwersytet \u015al\u0105ski w Katowicach, Katowice: 1-160.<\/p>\n Trzepierczy\u0144ski J. 1987.\u00a0Tektonika paleozoiku w strefie granicznej pod\u0142o\u017ca monokliny przedsudeckiej i \u015bl\u0105sko-krakowskiej<\/em>. Biul. Inst. Geol. 387: 61-91.<\/p>\n![\"\"](\"https:\/\/us.edu.pl\/instytut\/inoz\/wp-content\/uploads\/sites\/37\/ARCHGEOLOGIA\/image003.png\")
![\"\"](\"https:\/\/us.edu.pl\/instytut\/inoz\/wp-content\/uploads\/sites\/37\/ARCHGEOLOGIA\/image004.jpg\")
<\/center><\/p>\n\n
\n
![\"\"](\"https:\/\/us.edu.pl\/instytut\/inoz\/wp-content\/uploads\/sites\/37\/ARCHGEOLOGIA\/image005.png\")
<\/center><\/p>\n\n
\n
![\"\"](\"https:\/\/us.edu.pl\/instytut\/inoz\/wp-content\/uploads\/sites\/37\/ARCHGEOLOGIA\/image006.jpg\")
<\/center><\/p>\n\n
\n
\n