{"id":3865,"date":"2021-01-12T11:39:57","date_gmt":"2021-01-12T10:39:57","guid":{"rendered":"https:\/\/us.edu.pl\/instytut\/inoz\/?p=3865"},"modified":"2021-03-15T11:59:50","modified_gmt":"2021-03-15T10:59:50","slug":"czy-zrodlem-podwyzszonej-zawartosci-metali-ciezkich-w-glebach-jest-zawsze-dzialalnosc-czlowieka","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/us.edu.pl\/instytut\/inoz\/2021\/01\/12\/czy-zrodlem-podwyzszonej-zawartosci-metali-ciezkich-w-glebach-jest-zawsze-dzialalnosc-czlowieka\/","title":{"rendered":"Czy \u017ar\u00f3d\u0142em podwy\u017cszonej zawarto\u015bci metali ci\u0119\u017ckich w glebach jest zawsze dzia\u0142alno\u015b\u0107 cz\u0142owieka?"},"content":{"rendered":"<p>[vc_row][vc_column width=&#8221;1\/2&#8243;][vc_column_text]<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Naukowcy Instytutu Nauk o Ziemi Uniwersytetu \u015al\u0105skiego oraz Katedry Chemii Rolnej i \u015arodowiskowej Uniwersytetu Rolniczego w Krakowie na \u0142amach czasopisma <em>Minerals <\/em>opublikowali wynik bada\u0144 dotycz\u0105cych oceny jako\u015bci gleb w rejonie wyst\u0119powania mineralizacji Zn-Pb w po\u0142udniowej Polsce. Badaniom poddano powierzchniowe warstwy gleby (do 30 cm g\u0142\u0119boko\u015bci) pochodz\u0105ce z dw\u00f3ch obszar\u00f3w badawczych r\u00f3\u017cni\u0105cych si\u0119 g\u0142\u0119boko\u015bci\u0105 wyst\u0119powania dolomit\u00f3w kruszcono\u015bnych oraz metod\u0105, historycznej ju\u017c, eksploatacji z\u0142\u00f3\u017c. Do okre\u015blenia poziomu zanieczyszczenia przypowierzchniowej warstwy gleby, zwi\u0105zanego z obecno\u015bci\u0105 metali ci\u0119\u017ckich (Zn, Pb i Cd), wykorzystano nast\u0119puj\u0105ce wska\u017aniki: wsp\u00f3\u0142czynnik zanieczyszczenia (C<sub>f<\/sub>), stopie\u0144 zanieczyszczenia (C<sub>deg<\/sub>), wska\u017anik obci\u0105\u017cenia zanieczyszczeniem (PLI) oraz indeks geoakumulacji (I<sub>geo<\/sub>). Zwarto\u015bci metali ci\u0119\u017ckich od 2,5- do 18,1-krotnie przekroczy\u0142y wielko\u015bci lokalnego t\u0142a geochemicznego, co wskazuje na umiarkowany do bardzo wysokiego poziom kontaminacji. Zaobserwowano zr\u00f3\u017cnicowanie mi\u0119dzy poziomami degradacji gleby oraz g\u0142\u00f3wnego \u017ar\u00f3d\u0142a metali w zale\u017cno\u015bci od rejonu bada\u0144. W strefie p\u0142ytkiej XII\u2011wiecznej eksploatacji najwi\u0119kszy wk\u0142ad w zanieczyszczenie \u015brodowiska wykazuje Pb, nast\u0119pnie Cd, a na ko\u0144cu Zn. Natomiast w strefie podziemnej XX-wiecznej eksploatacji kolejno\u015b\u0107 ta jest nast\u0119puj\u0105ca \u2013 Zn &gt; Cd &gt; Pb. Stwierdzono ponadto, \u017ce zanieczyszczenia metalami ci\u0119\u017ckimi w rejonie p\u0142ytko zalegaj\u0105cych cia\u0142 rudnych zwi\u0105zane s\u0105 g\u0142\u00f3wnie ze \u017ar\u00f3d\u0142em\/-ami geogenicznymi (60%), podczas gdy w rejonie g\u0142\u0119boko usytuowanych z\u0142\u00f3\u017c Zn-Pb 90% zanieczyszcze\u0144 zwi\u0105zanych jest ze \u017ar\u00f3d\u0142ami antropogenicznymi (Rys.1). Pionowa zmienno\u015b\u0107 zawarto\u015bci Zn, Pb i Cd oraz horyzontalne rozprzestrzenienie tych metali zale\u017cy od rodzaju rudy, metody wydobycia oraz czasu, kt\u00f3ry up\u0142yn\u0105\u0142 od zako\u0144czenia eksploatacji.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Sutkowska K., Teper L., Czech T., Hulok T., Olszak M. and Zogala J. 2020.Quality of Peri-Urban Soil Developed from Ore-Bearing Carbonates: Heavy Metal Levels and Source Apportionment Assessed Using Pollution Indices. <em>Minerals<\/em> 10, 1140; doi:10.3390\/min10121140<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\"><a href=\"https:\/\/www.mdpi.com\/2075-163X\/10\/12\/1140\">https:\/\/www.mdpi.com\/2075-163X\/10\/12\/1140<\/a><\/p>\n<p>[\/vc_column_text][\/vc_column][vc_column width=&#8221;1\/2&#8243;][vc_single_image image=&#8221;3866&#8243; img_size=&#8221;large&#8221; alignment=&#8221;center&#8221; onclick=&#8221;zoom&#8221;][\/vc_column][\/vc_row]<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>[vc_row][vc_column width=&#8221;1\/2&#8243;][vc_column_text] Naukowcy Instytutu Nauk o Ziemi Uniwersytetu \u015al\u0105skiego oraz Katedry Chemii Rolnej i \u015arodowiskowej Uniwersytetu Rolniczego w Krakowie na \u0142amach czasopisma Minerals opublikowali wynik bada\u0144 dotycz\u0105cych oceny jako\u015bci gleb w rejonie wyst\u0119powania mineralizacji Zn-Pb w po\u0142udniowej Polsce. Badaniom poddano powierzchniowe warstwy gleby (do 30 cm g\u0142\u0119boko\u015bci) pochodz\u0105ce z dw\u00f3ch obszar\u00f3w badawczych r\u00f3\u017cni\u0105cych si\u0119 g\u0142\u0119boko\u015bci\u0105 [&#8230;]<\/p>\n<p><a class=\"btn btn-secondary understrap-read-more-link\" href=\"https:\/\/us.edu.pl\/instytut\/inoz\/2021\/01\/12\/czy-zrodlem-podwyzszonej-zawartosci-metali-ciezkich-w-glebach-jest-zawsze-dzialalnosc-czlowieka\/\">Read More&#8230;<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":192,"featured_media":3866,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_expiration-date-status":"saved","_expiration-date":0,"_expiration-date-type":"","_expiration-date-categories":[],"_expiration-date-options":[]},"categories":[31,8],"tags":[],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/us.edu.pl\/instytut\/inoz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3865"}],"collection":[{"href":"https:\/\/us.edu.pl\/instytut\/inoz\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/us.edu.pl\/instytut\/inoz\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/us.edu.pl\/instytut\/inoz\/wp-json\/wp\/v2\/users\/192"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/us.edu.pl\/instytut\/inoz\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3865"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/us.edu.pl\/instytut\/inoz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3865\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3869,"href":"https:\/\/us.edu.pl\/instytut\/inoz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3865\/revisions\/3869"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/us.edu.pl\/instytut\/inoz\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3866"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/us.edu.pl\/instytut\/inoz\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3865"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/us.edu.pl\/instytut\/inoz\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3865"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/us.edu.pl\/instytut\/inoz\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3865"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}