{"id":4126,"date":"2021-03-16T11:16:46","date_gmt":"2021-03-16T10:16:46","guid":{"rendered":"https:\/\/us.edu.pl\/instytut\/inoz\/?p=4126"},"modified":"2021-03-16T11:43:32","modified_gmt":"2021-03-16T10:43:32","slug":"zapis-wzmozonego-wulkanizmu-lukowego-na-pograniczu-dewon-karbon-w-poludniowym-tien-szanie-uzbekistan","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/us.edu.pl\/instytut\/inoz\/2021\/03\/16\/zapis-wzmozonego-wulkanizmu-lukowego-na-pograniczu-dewon-karbon-w-poludniowym-tien-szanie-uzbekistan\/","title":{"rendered":"Zapis wzmo\u017conego wulkanizmu \u0142ukowego na pograniczu dewon-karbon w po\u0142udniowym Tien Szanie (Uzbekistan)"},"content":{"rendered":"<p>[vc_row][vc_column width=&#8221;1\/2&#8243;][vc_column_text]<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Pracownicy Instytutu Nauk o Ziemi U\u015a <a href=\"https:\/\/us.edu.pl\/instytut\/inoz\/osoby\/rakocinski-michal\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">Micha\u0142 Rakoci\u0144ski<\/a> i <a href=\"https:\/\/us.edu.pl\/instytut\/inoz\/osoby\/pisarzowska-agnieszka\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">Agnieszka Pisarzowska<\/a> wraz z mi\u0119dzynarodowym zespo\u0142em udokumentowali bardzo wysokie anomalie rt\u0119ciowe w po\u0142udniowym Tien Szanie (Uzbekistan) w ska\u0142ach z pogranicza dewon-karbon. W badanej sekwencji skalnej udokumentowano kilka anomalii rt\u0119ciowych, z kt\u00f3rych cz\u0119\u015b\u0107 poprzedza zdarzenie Hangenberg (ok. 359 mln lat temu). Zdarzenie to by\u0142o jednym z najwi\u0119kszych kryzys\u00f3w biosfery w trakcie, kt\u00f3rego ca\u0142kowicie wymar\u0142y m.in. ryby pancerne, ponadto ucierpia\u0142o wiele innych grup organizm\u00f3w jak g\u0142owonogi, konodonty czy trylobity. Maksymalne zawarto\u015bci rt\u0119ci (5825 ppb Hg) stwierdzono w interwale kryzysowym pomagaj\u0105c w ten spos\u00f3b rozstrzygn\u0105\u0107 kontrowersje wok\u00f3\u0142 przyczyn tego globalnego zdarzenia. Ponadto po raz pierwszy udokumentowano obecno\u015b\u0107 anomalii Hg i Hg\/TOC w \u0142upkach marglistych, marglach oraz wapieniach, zatem ca\u0142kowicie niezale\u017cnie od zmian facjalnych, co dodatkowo wzmacnia twierdzenie, i\u017c wulkanizm by\u0142 prawdopodobn\u0105 przyczyn\u0105 kryzysu Hangenberg. Potwierdza to tak\u017ce zbiegaj\u0105ca si\u0119 w czasie negatywna anomalia \u03b4<sup>13<\/sup>C, mog\u0105ca \u015bwiadczy\u0107 o masywnym uwalnianiu l\u017cejszego izotopowo w\u0119gla wskutek wulkanogenicznego i termogenicznego odgazowania, po\u0142\u0105czonego ze wzrostem aktywno\u015bci wulkanicznej pod koniec dewonu. Co istotne poza znan\u0105 potencjaln\u0105 aktywno\u015bci\u0105 wielkich prowincji ogniowych jako mo\u017cliwych \u017ar\u00f3de\u0142 anomalii rt\u0119ciowych, zwr\u00f3cono uwag\u0119 na niedoceniany wp\u0142yw aktywno\u015bci wulkanizmu \u0142ukowego, powszechnego pod koniec dewonu.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Badania prowadzono w ramach grantu NCN MAESTRO (2013\/08\/A\/ST10\/00717) pt. <em>G\u0142\u0119bokomorskie \u015brodowiska dewonu jako klucz do zrozumienia globalnych perturbacji ekosystemowych,<\/em> kierowanego przez profesora <a href=\"https:\/\/us.edu.pl\/instytut\/inoz\/osoby\/racki-grzegorz\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">Grzegorza Rackiego<\/a>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\"><strong>Rakoci\u0144ski, M., Pisarzowska, A.,<\/strong> Corradini, C., Narkiewicz, K., Dubicka, Z., Abdiyev, N.,2021. Mercury spikes as evidence of extended arc-volcanism around Devonian\u2013Carboniferous boundary in the South Tian Shan (southern Uzbekistan). <em>Scientific Reports,<\/em> 11, 5708 (2021). <a href=\"https:\/\/doi.org\/10.1038\/s41598-021-85043-6\">https:\/\/doi.org\/10.1038\/s41598-021-85043-6<\/a><\/p>\n<p>[\/vc_column_text][vc_single_image image=&#8221;4127&#8243; img_size=&#8221;full&#8221; add_caption=&#8221;yes&#8221; alignment=&#8221;center&#8221;][\/vc_column][vc_column width=&#8221;1\/2&#8243;][vc_single_image image=&#8221;4128&#8243; img_size=&#8221;full&#8221; add_caption=&#8221;yes&#8221; alignment=&#8221;center&#8221;][\/vc_column][\/vc_row]<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>[vc_row][vc_column width=&#8221;1\/2&#8243;][vc_column_text] Pracownicy Instytutu Nauk o Ziemi U\u015a Micha\u0142 Rakoci\u0144ski i Agnieszka Pisarzowska wraz z mi\u0119dzynarodowym zespo\u0142em udokumentowali bardzo wysokie anomalie rt\u0119ciowe w po\u0142udniowym Tien Szanie (Uzbekistan) w ska\u0142ach z pogranicza dewon-karbon. W badanej sekwencji skalnej udokumentowano kilka anomalii rt\u0119ciowych, z kt\u00f3rych cz\u0119\u015b\u0107 poprzedza zdarzenie Hangenberg (ok. 359 mln lat temu). Zdarzenie to by\u0142o jednym [&#8230;]<\/p>\n<p><a class=\"btn btn-secondary understrap-read-more-link\" href=\"https:\/\/us.edu.pl\/instytut\/inoz\/2021\/03\/16\/zapis-wzmozonego-wulkanizmu-lukowego-na-pograniczu-dewon-karbon-w-poludniowym-tien-szanie-uzbekistan\/\">Read More&#8230;<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":192,"featured_media":4128,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_expiration-date-status":"saved","_expiration-date":0,"_expiration-date-type":"","_expiration-date-categories":[],"_expiration-date-options":[]},"categories":[31,8],"tags":[],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/us.edu.pl\/instytut\/inoz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4126"}],"collection":[{"href":"https:\/\/us.edu.pl\/instytut\/inoz\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/us.edu.pl\/instytut\/inoz\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/us.edu.pl\/instytut\/inoz\/wp-json\/wp\/v2\/users\/192"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/us.edu.pl\/instytut\/inoz\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4126"}],"version-history":[{"count":8,"href":"https:\/\/us.edu.pl\/instytut\/inoz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4126\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4136,"href":"https:\/\/us.edu.pl\/instytut\/inoz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4126\/revisions\/4136"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/us.edu.pl\/instytut\/inoz\/wp-json\/wp\/v2\/media\/4128"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/us.edu.pl\/instytut\/inoz\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4126"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/us.edu.pl\/instytut\/inoz\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4126"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/us.edu.pl\/instytut\/inoz\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4126"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}