{"id":4224,"date":"2021-04-29T08:47:34","date_gmt":"2021-04-29T06:47:34","guid":{"rendered":"https:\/\/us.edu.pl\/instytut\/inoz\/?p=4224"},"modified":"2021-04-29T08:47:34","modified_gmt":"2021-04-29T06:47:34","slug":"badajac-tajemnice-kosmosu-najnowsze-meteoryty-w-polsce","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/us.edu.pl\/instytut\/inoz\/2021\/04\/29\/badajac-tajemnice-kosmosu-najnowsze-meteoryty-w-polsce\/","title":{"rendered":"Badaj\u0105c tajemnice kosmosu: najnowsze meteoryty w Polsce"},"content":{"rendered":"<p>[vc_row][vc_column][vc_column_text]<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Szacuje si\u0119, \u017ce ka\u017cdego dnia wlatuje do ziemskiej atmosfery nie mniej ni\u017c 100 ton materia\u0142u pochodzenia pozaziemskiego. Jednak tylko 1% zdo\u0142a przedosta\u0107 si\u0119 przez ni\u0105. Ponad 99% materia\u0142u, kt\u00f3ry potencjalnie spada na nasz\u0105 planet\u0119 trafia do m\u00f3rz i ocean\u00f3w. Reszta spada na obszar kontynent\u00f3w. S\u0105 to meteoryty, czyli najbardziej cenna materia pochodz\u0105ca spoza naszej planety i cz\u0119sto b\u0119d\u0105ca \u015bwiadkiem tworzenia si\u0119 Uk\u0142adu S\u0142onecznego. Najlepszym miejscem do znalezienia meteorytu jest jasna pustynia lub powierzchnia lodowca. Na tak kontraktowej powierzchni, zazwyczaj ciemny meteoryt jest \u0142atwy do wypatrzenia. Nie oznacza to, \u017ce w innych miejscach na Ziemi meteoryty nie s\u0105 znajdowane. Terytorium Polski mo\u017ce nie jest w czo\u0142\u00f3wce miejsce, gdzie \u0142atwo szuka si\u0119 meteoryt\u00f3w, ale ostatni rok by\u0142 obfity w zaklasyfikowanie i oficjalne zatwierdzenie trzech nazw dla nowych, polskich meteoryt\u00f3w przez Komitet Nomenklatury Towarzystwa Meteorytowego. S\u0105 to meteoryty Leoncin, Ku\u017anica oraz Lech\u00f3wka. Dwa pierwsze to chondryty, a Lech\u00f3wka reprezentuje \u017celazny meteoryt kopalny. Klasyfikacja i przygotowanie aplikacji zatwierdzaj\u0105cej dla wspomnianych trzech meteoryt\u00f3w zosta\u0142o dokonane przez pracownik\u00f3w Instytutu Nauk o Ziemi U\u015a- prof. dr. hab. \u0141ukasza Karwowskiego oraz dr. Krzysztofa Szop\u0119.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Warto nadmieni\u0107, \u017ce badanie mineralogiczne meteorytu Leoncin ujawni\u0142o wiek procesu metamorfizmu szokowego, kt\u00f3rego dozna\u0142 meteoryt zaraz na pocz\u0105tku powstania (~4,5 mld lat). Lech\u00f3wka jest jednym z dziesi\u0119ciu meteoryt\u00f3w kopalnych na \u015bwiecie. Zosta\u0142 on znaleziony w tzw. osadzie granicznym kredy i paleogenu, w kt\u00f3rym stwierdzono anomali\u0119 irydow\u0105 zwi\u0105zan\u0105 z globalnie zapisanym zdarzeniem spadku bolidu do Zatoki Meksyka\u0144skiej ok. 65 mln lat temu. Lech\u00f3wka sta\u0142a si\u0119 tak\u017ce po\u017c\u0105danym materia\u0142em kolekcjonerskim, co przed\u0142o\u017cy\u0142o si\u0119 na sprzedawanie fa\u0142szywych fragment\u00f3w tego meteorytu. Taki proceder wywo\u0142a\u0142 naukowe \u015bledztwo, kt\u00f3re udowodni\u0142o, \u017ce pojawiaj\u0105cy si\u0119 materia\u0142 by\u0142 fa\u0142szerstwem. Ku\u017anica jest meteorytem znalezionym w Polsce jako jeden, kompletny fragment, co stanowi nietypowy przypadek. Charakteryzuje si\u0119 typow\u0105 skorup\u0105 obtopieniow\u0105 i regmagliptami (\u015blady na powierzchni meteorytu).<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Ciekawym \u017ar\u00f3d\u0142em informacji o wspomnianych meteorytach (i nie tylko) mo\u017cna znale\u017a\u0107 w czasopi\u015bmie A<em>cta Societatis Metheoritcae Polonorum<\/em> oraz w artkule autorstwa Krzysztof Szopa, Tomasz Brachaniec, Lukasz Karwowski, Tomasz Krzykawski (2017) Remnants of altered meteorite in the Cretaceous-Paleogene clay boundary in Poland, <em>Meteoritics and Planetary Sciences<\/em> 52:612-622.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Wszystkich zainteresowanych meteorytyk\u0105 odsy\u0142amy na stron\u0119 <a href=\"https:\/\/www.lpi.usra.edu\/meteor\/\">Biuletynu Meteorytowego<\/a> oraz stron\u0119 <a href=\"http:\/\/www.ptmet.org.pl\/\">Polskiego Towarzystwa Meteorytowego<\/a>, gdzie znajduje si\u0119 dost\u0119p do rocznik\u00f3w PTMet (<a href=\"http:\/\/www.ptmet.org.pl\/wydawnictwa\/acta-societatis-metheoriticae-polonorum\/\"><em>Acta Societatis Metheoriticae Polonorum<\/em><\/a>).<\/p>\n<p>[\/vc_column_text][\/vc_column][\/vc_row][vc_row][vc_column width=&#8221;1\/3&#8243;][vc_single_image image=&#8221;4223&#8243; img_size=&#8221;full&#8221; add_caption=&#8221;yes&#8221; alignment=&#8221;center&#8221; onclick=&#8221;zoom&#8221;][\/vc_column][vc_column width=&#8221;1\/3&#8243;][vc_single_image image=&#8221;4222&#8243; img_size=&#8221;full&#8221; add_caption=&#8221;yes&#8221; alignment=&#8221;center&#8221; onclick=&#8221;zoom&#8221;][\/vc_column][vc_column width=&#8221;1\/3&#8243;][vc_single_image image=&#8221;4221&#8243; img_size=&#8221;full&#8221; add_caption=&#8221;yes&#8221; alignment=&#8221;center&#8221; onclick=&#8221;zoom&#8221;][\/vc_column][\/vc_row]<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>[vc_row][vc_column][vc_column_text] Szacuje si\u0119, \u017ce ka\u017cdego dnia wlatuje do ziemskiej atmosfery nie mniej ni\u017c 100 ton materia\u0142u pochodzenia pozaziemskiego. Jednak tylko 1% zdo\u0142a przedosta\u0107 si\u0119 przez ni\u0105. Ponad 99% materia\u0142u, kt\u00f3ry potencjalnie spada na nasz\u0105 planet\u0119 trafia do m\u00f3rz i ocean\u00f3w. Reszta spada na obszar kontynent\u00f3w. S\u0105 to meteoryty, czyli najbardziej cenna materia pochodz\u0105ca spoza naszej [&#8230;]<\/p>\n<p><a class=\"btn btn-secondary understrap-read-more-link\" href=\"https:\/\/us.edu.pl\/instytut\/inoz\/2021\/04\/29\/badajac-tajemnice-kosmosu-najnowsze-meteoryty-w-polsce\/\">Read More&#8230;<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":192,"featured_media":4220,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_expiration-date-status":"saved","_expiration-date":0,"_expiration-date-type":"","_expiration-date-categories":[],"_expiration-date-options":[]},"categories":[31,8],"tags":[],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/us.edu.pl\/instytut\/inoz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4224"}],"collection":[{"href":"https:\/\/us.edu.pl\/instytut\/inoz\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/us.edu.pl\/instytut\/inoz\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/us.edu.pl\/instytut\/inoz\/wp-json\/wp\/v2\/users\/192"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/us.edu.pl\/instytut\/inoz\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4224"}],"version-history":[{"count":12,"href":"https:\/\/us.edu.pl\/instytut\/inoz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4224\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4236,"href":"https:\/\/us.edu.pl\/instytut\/inoz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4224\/revisions\/4236"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/us.edu.pl\/instytut\/inoz\/wp-json\/wp\/v2\/media\/4220"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/us.edu.pl\/instytut\/inoz\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4224"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/us.edu.pl\/instytut\/inoz\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4224"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/us.edu.pl\/instytut\/inoz\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4224"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}