{"id":4857,"date":"2022-11-02T08:13:36","date_gmt":"2022-11-02T07:13:36","guid":{"rendered":"https:\/\/us.edu.pl\/instytut\/inoz\/?p=4857"},"modified":"2022-11-02T08:21:42","modified_gmt":"2022-11-02T07:21:42","slug":"kontynentalne-anomalie-termiczne-w-europie-czym-sa-i-dlaczego-wystepuja","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/us.edu.pl\/instytut\/inoz\/2022\/11\/02\/kontynentalne-anomalie-termiczne-w-europie-czym-sa-i-dlaczego-wystepuja\/","title":{"rendered":"Kontynentalne anomalie termiczne w Europie \u2013 czym s\u0105 i dlaczego wyst\u0119puj\u0105?"},"content":{"rendered":"<p>[vc_row][vc_column width=&#8221;2\/3&#8243;][vc_column_text]W ostatnich dekadach wyj\u0105tkowe zainteresowanie budz\u0105 obserwowane zmiany wyst\u0119powania zdarze\u0144 ekstremalnych, zw\u0142aszcza pojawianie si\u0119 okres\u00f3w z temperatur\u0105 znacznie odbiegaj\u0105c\u0105 od \u015bredniej wieloletniej w danym miejscu. Wyst\u0119powanie, nietypowej na danym obszarze, bardzo wysokiej lub bardzo niskiej temperatury wi\u0105\u017ce si\u0119 z wielorakimi gro\u017anymi konsekwencjami spo\u0142ecznymi i gospodarczymi, a tak\u017ce z zak\u0142\u00f3ceniem funkcjonowania ca\u0142ego systemu przyrodniczego. Szczeg\u00f3lne znaczenie maj\u0105 przypadki wyj\u0105tkowo ciep\u0142ej lub ch\u0142odnej pogody o du\u017cym zasi\u0119gu przestrzennym.<\/p>\n<p>Wzrastaj\u0105ca cz\u0119sto\u015b\u0107 takich anomalii termicznych sk\u0142oni\u0142a dr hab. Zuzann\u0119 Bielec-B\u0105kowsk\u0105, we wsp\u00f3\u0142pracy z prof. dr hab. Robertem Twardoszem z Uniwersytetu Jagiello\u0144skiego, do okre\u015blenia rodzaju, cz\u0119sto\u015bci, lokalizacji i zasi\u0119gu przestrzennego wspomnianych, wielkoobszarowych miesi\u0119cznych anomalii termicznych (zwanych kontynentalnymi) na obszarze Europy od po\u0142owy XX wieku oraz pr\u00f3by okre\u015blenia warunk\u00f3w cyrkulacyjnych, w jakich dochodzi\u0142o do ich powstawania.<\/p>\n<p>Otrzymane rezultaty potwierdzi\u0142y wielokrotnie opisywane post\u0119puj\u0105ce ocieplenie klimatu. Stwierdzono wyra\u017any wzrost zasi\u0119gu przestrzennego rozpatrywanych anomalii dodatnich (charakteryzuj\u0105cych si\u0119 wyj\u0105tkowo wysok\u0105 temperatur\u0105), wcze\u015bniejsze ich pojawianie si\u0119 w ci\u0105gu roku oraz wyd\u0142u\u017canie si\u0119 okresu ich wyst\u0119powania. Szczeg\u00f3ln\u0105 rol\u0119 w powstawaniu takich okres\u00f3w odgrywa\u0142y silne, rozleg\u0142e i d\u0142ugotrwa\u0142e uk\u0142ady wysokiego ci\u015bnienia. W sezonie ciep\u0142ym nie mniej wa\u017cne by\u0142o wyst\u0119powanie uk\u0142ad\u00f3w niskiego ci\u015bnienia i zwi\u0105zanej z nimi adwekcji gor\u0105cego powietrza zwrotnikowego.<\/p>\n<p>Twardosz R., Bielec-B\u0105kowska Z., 2022, Continental-scale monthly thermal anomalies in Europe during the years 1951-2018 and their occurrence in relation to atmospheric circulation, <em>Geographia Polonica<\/em>, 95, 1, 97-116, <a href=\"https:\/\/doi.org\/10.7163\/GPol.0228\">https:\/\/doi.org\/10.7163\/GPol.0228<\/a>.[\/vc_column_text][\/vc_column][vc_column width=&#8221;1\/3&#8243;][vc_single_image image=&#8221;4858&#8243; img_size=&#8221;medium&#8221; add_caption=&#8221;yes&#8221; alignment=&#8221;center&#8221;][\/vc_column][\/vc_row]<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>[vc_row][vc_column width=&#8221;2\/3&#8243;][vc_column_text]W ostatnich dekadach wyj\u0105tkowe zainteresowanie budz\u0105 obserwowane zmiany wyst\u0119powania zdarze\u0144 ekstremalnych, zw\u0142aszcza pojawianie si\u0119 okres\u00f3w z temperatur\u0105 znacznie odbiegaj\u0105c\u0105 od \u015bredniej wieloletniej w danym miejscu. Wyst\u0119powanie, nietypowej na danym obszarze, bardzo wysokiej lub bardzo niskiej temperatury wi\u0105\u017ce si\u0119 z wielorakimi gro\u017anymi konsekwencjami spo\u0142ecznymi i gospodarczymi, a tak\u017ce z zak\u0142\u00f3ceniem funkcjonowania ca\u0142ego systemu przyrodniczego. Szczeg\u00f3lne [&#8230;]<\/p>\n<p><a class=\"btn btn-secondary understrap-read-more-link\" href=\"https:\/\/us.edu.pl\/instytut\/inoz\/2022\/11\/02\/kontynentalne-anomalie-termiczne-w-europie-czym-sa-i-dlaczego-wystepuja\/\">Read More&#8230;<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":192,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_expiration-date-status":"","_expiration-date":0,"_expiration-date-type":"","_expiration-date-categories":[],"_expiration-date-options":[]},"categories":[31,8],"tags":[],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/us.edu.pl\/instytut\/inoz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4857"}],"collection":[{"href":"https:\/\/us.edu.pl\/instytut\/inoz\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/us.edu.pl\/instytut\/inoz\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/us.edu.pl\/instytut\/inoz\/wp-json\/wp\/v2\/users\/192"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/us.edu.pl\/instytut\/inoz\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4857"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/us.edu.pl\/instytut\/inoz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4857\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4863,"href":"https:\/\/us.edu.pl\/instytut\/inoz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4857\/revisions\/4863"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/us.edu.pl\/instytut\/inoz\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4857"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/us.edu.pl\/instytut\/inoz\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4857"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/us.edu.pl\/instytut\/inoz\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4857"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}