[vc_row][vc_column][vc_column_text]Stan pokrywy \u015bnie\u017cnej jest efektem jednoczesnego oddzia\u0142ywania i zmienno\u015bci wielu element\u00f3w i czynnik\u00f3w meteorologicznych, takich jak temperatura powietrza, opady atmosferyczne, promieniowanie s\u0142oneczne, a po\u015brednio r\u00f3wnie\u017c cyrkulacja atmosferyczna. Pokryw\u0119 \u015bnie\u017cn\u0105 mo\u017cna wi\u0119c uzna\u0107 za wska\u017anik kompleksowo odzwierciedlaj\u0105cy warunki okresu zimowego, a jej zmiany i zmienno\u015b\u0107 \u2013 za wska\u017anik zmian klimatycznych zimy.<\/p>\n
Zesp\u00f3\u0142 w sk\u0142adzie dr hab. Katarzyna Piotrowicz, prof. UJ z Instytutu Geografii i Zagospodarowania Przestrzennego UJ oraz dr hab. Ma\u0142gorzata Falarz, prof. U\u015a z Instytutu Nauk o Ziemi U\u015a zaj\u0105\u0142 si\u0119 badaniem zmian i zmienno\u015bci pokrywy \u015bnie\u017cnej w Krakowie w stuleciu 1921\/22-2020\/21 i w dw\u00f3ch jego podokresach obejmuj\u0105cych lata powolnego i szybkiego rozwoju terytorialnego, urbanistycznego i przemys\u0142owego Krakowa (odpowiednio: 1921\/22-1960\/61 i 1961\/62-2020\/21). Analizie poddano wieloletni\u0105 zmienno\u015b\u0107 liczby dni z pokryw\u0105 \u015bnie\u017cn\u0105, maksymalnej grubo\u015bci warstwy \u015bniegu, dat pocz\u0105tku i ko\u0144ca zalegania pokrywy \u015bnie\u017cnej w sezonie zimowym, potencjalnego okresu wyst\u0119powania pokrywy \u015bnie\u017cnej oraz wsp\u00f3\u0142czynnika trwa\u0142o\u015bci.<\/p>\n
Kierunki zmian pokrywy \u015bnie\u017cnej w ostatnich 100 sezonach zimowych w Krakowie s\u0105 adekwatne do globalnych zmian temperatury powietrza przedstawianych w ostatnich raportach IPCC: do ko\u0144ca lat 50. XX wieku brak jest znacz\u0105cych tendencji lub obserwuje si\u0119 tylko niewielkie trendy, od pocz\u0105tku za\u015b lat 60. XX wieku widoczne s\u0105 szybkie zmiany analizowanych charakterystyk pokrywy \u015bnie\u017cnej. W ostatnich 60 latach (1961\/62-2020\/21) do wp\u0142ywu zmian globalnych do\u0142\u0105czy\u0142 w Krakowie wp\u0142yw rozwoju terytorialnego, demograficznego i przemys\u0142owego miasta, powoduj\u0105c znacz\u0105ce trendy ujemne pokrywy \u015bnie\u017cnej o warto\u015bciach wzgl\u0119dnych wynosz\u0105cych poni\u017cej -9% na 10 lat, zar\u00f3wno w przypadku czasu zalegania pokrywy \u015bnie\u017cnej, jak i maksymalnej jej grubo\u015bci w sezonie zimowym; zmiany te s\u0105 istotne statystycznie. W ca\u0142ym stuleciu (1921\/22-2020\/21) oraz w drugiej jego cz\u0119\u015bci (1961\/62-2020\/21) obserwuje si\u0119 r\u00f3wnie\u017c spadek trwa\u0142o\u015bci pokrywy \u015bnie\u017cnej. G\u0142\u00f3wn\u0105 i bezpo\u015bredni\u0105 przyczyn\u0105 ujemnych trend\u00f3w pokrywy \u015bnie\u017cnej w po\u0142udniowej Polsce jest zmiana warunk\u00f3w termicznych, kt\u00f3re w okresie zimowym i wiosennym wykazuj\u0105 dodatni\u0105 istotn\u0105 statystycznie tendencj\u0119. Wa\u017cne znaczenie ma r\u00f3wnie\u017c zimowa cyrkulacja atmosfery, a zw\u0142aszcza adwekcja powietrza z sektora zachodniego przynosz\u0105ca nad po\u0142udniow\u0105 Polsk\u0119 relatywnie ciep\u0142e powietrze znad Atlantyku.<\/p>\n
Badania sfinansowano w ramach konkursu Ma\u0142e Projekty 2022 z rezerwy Dyrektora Instytutu Nauk o Ziemi.<\/p>\n
\u0179r\u00f3d\u0142o: <\/strong><\/p>\n Piotrowicz K., Falarz M., 2023.The change and variability of snow cover in Krak\u00f3w in a 100-year observation series. Quaestiones Geographicae, 42(3), p. 213-222. https:\/\/doi.org\/10.14746\/quageo-2023-0031<\/a><\/p>\n Autor notatki: <\/strong>dr hab. Ma\u0142gorzata Falarz, prof. U\u015a[\/vc_column_text][\/vc_column][\/vc_row][vc_row][vc_column width=”1\/2″][vc_single_image image=”5459″ img_size=”full” add_caption=”yes” alignment=”center” onclick=”link_image”][\/vc_column][vc_column width=”1\/2″][vc_single_image image=”5460″ img_size=”full” add_caption=”yes” alignment=”center” onclick=”link_image”][\/vc_column][\/vc_row]<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":" [vc_row][vc_column][vc_column_text]Stan pokrywy \u015bnie\u017cnej jest efektem jednoczesnego oddzia\u0142ywania i zmienno\u015bci wielu element\u00f3w i czynnik\u00f3w meteorologicznych, takich jak temperatura powietrza, opady atmosferyczne, promieniowanie s\u0142oneczne, a po\u015brednio r\u00f3wnie\u017c cyrkulacja atmosferyczna. Pokryw\u0119 \u015bnie\u017cn\u0105 mo\u017cna wi\u0119c uzna\u0107 za wska\u017anik kompleksowo odzwierciedlaj\u0105cy warunki okresu zimowego, a jej zmiany i zmienno\u015b\u0107 \u2013 za wska\u017anik zmian klimatycznych zimy. Zesp\u00f3\u0142 w sk\u0142adzie dr hab. […]<\/p>\n