[vc_row][vc_column width=”3\/4″][vc_column_text]Badanie dawnych sposob\u00f3w u\u017cytkowania ziemi przez cz\u0142owieka nie jest jedynie badaniem przesz\u0142o\u015bci. S\u0142u\u017cy bowiem wyja\u015bnianiu tera\u017aniejszo\u015bci, gdy\u017c wiedza na ten temat odgrywa znaczn\u0105 rol\u0119 w rozumieniu aktualnych i przysz\u0142ych zmian \u015brodowiska przyrodniczego oraz roli cz\u0142owieka w jego przekszta\u0142caniu.<\/p>\n
W swoim najnowszym artykule opublikowanym na \u0142amach \u201eJournal of Historical Geography\u201d, dr Micha\u0142 Sobala z Zespo\u0142u Bada\u0144 Krajobrazu oceni\u0142 przydatno\u015bci wsp\u00f3\u0142czesnych map do odtwarzania historycznego zasi\u0119gu \u015br\u00f3dle\u015bnych polan w Karpatach Zachodnich. Na podstawie analizy tre\u015bci wsp\u00f3\u0142czesnych map, autor zrekonstruowa\u0142 a\u017c 90% powierzchni polan, kt\u00f3re by\u0142y przedstawione na austriackich mapach katastralnych z 1848 r. Badania wykaza\u0142y, \u017ce polanami, kt\u00f3rych nie uda\u0142o si\u0119 zrekonstruowa\u0107 by\u0142y g\u0142\u00f3wnie te, kt\u00f3rych powierzchnia by\u0142a niewielka. Tym samym zajmowana przez nie powierzchnia stanowi\u0142a zaledwie 2% badanego obszaru, nie wp\u0142ywaj\u0105c znacznie na ko\u0144cowy wynik rekonstrukcji.<\/p>\n
Zaproponowana metoda opiera si\u0119 na analizie wielko\u015bci i kszta\u0142tu wsp\u00f3\u0142czesnych dzia\u0142ek \u2013 ich rozdrobnienie, wynikaj\u0105ce z historycznych podzia\u0142\u00f3w maj\u0105tkowych, pozwala okre\u015bli\u0107, kt\u00f3re by\u0142y w przesz\u0142o\u015bci u\u017cytkowane jako grunty rolne, a kt\u00f3re jako le\u015bne. Istotn\u0105 rol\u0119 odegra\u0142a tak\u017ce wsp\u00f3\u0142czesna Le\u015bna Mapa Numeryczna, na kt\u00f3rej wsp\u00f3\u0142czesny zasi\u0119g grunt\u00f3w le\u015bnych nawi\u0105zuje do ich historycznego zasi\u0119gu. Metoda ta mo\u017ce z powodzeniem by\u0107 stosowana tam, gdzie wyst\u0119puje rozdrobnienie grunt\u00f3w, a porzucenie ich u\u017cytkowania pozwoli\u0142o zachowa\u0107 efekty tego podzia\u0142u. Jest szczeg\u00f3lnie przydatna dla obszar\u00f3w, gdzie nie zachowa\u0142y si\u0119 historyczne mapy, co zmusza do poszukiwania alternatywnych metod odtwarzania dawnego stanu \u015brodowiska.<\/p>\n
Badania zosta\u0142y sfinansowane przez Narodowe Centrum Nauki w ramach konkursu Miniatura. Numer grantu: 2019\/03\/X\/ST10\/00775<\/p>\n