[vc_row][vc_column width=”2\/3″]\r\n
Obiektem bada\u0144 dr Joanny Szafraniec by\u0142y zag\u0142\u0119bienia bezodp\u0142ywowe na Skei\u00f0ar\u00e1rsandur (S Islandia). Ich powstanie wi\u0105\u017ce si\u0119 z wytopieniem pogrzebanych bry\u0142 lodu, oderwanych od czo\u0142a lodowca w trakcie powodzi lodowcowych (j\u00f6kulhlaup).<\/p>\n
Formy te s\u0105 skutecznymi pu\u0142apkami sedymentacyjnymi dla materia\u0142u eolicznego, tzn. \u017ce stanowi\u0105 miejsca, gdzie materia\u0142 ten mo\u017ce si\u0119 gromadzi\u0107. W warunkach obecnego ocieplenia klimatu, w zag\u0142\u0119bieniach m\u0142odszych (~30 lat), przed wkroczeniem ro\u015blinno\u015bci, gromadzi si\u0119 rocznie \u015brednio 5000\u20137400 g m\u20132<\/sup> osad\u00f3w. Materia\u0142u jest kilkukrotnie wi\u0119cej ni\u017c poza zag\u0142\u0119bieniami oraz 6\u201344 razy wi\u0119cej ni\u017c w formach starszych (~90\u2013130 lat), poro\u015bni\u0119tych, gdzie akumulacja spada niemal do zera.<\/p>\n Wyniki bada\u0144 pomagaj\u0105 lepiej zrozumie\u0107, jak zmienia\u0142y si\u0119 ekosystemy pod koniec plejstocenu w odpowiedzi na ocieplenie klimatu. Analiza warstw osad\u00f3w przenoszonych przez wiatr w podobnych formach na Ni\u017cu Polskim, ich datowanie i opis, pozwol\u0105 okre\u015bli\u0107 czas topnienia l\u0105dolodu i pogrzebanych popowodziowych bry\u0142 lodowych. Odb\u0119dzie si\u0119 to poprzez rozpoznanie zmian w sposobie przenoszenia osad\u00f3w przez wiatr (od saltacji do zawieszenia), momentu pojawienia si\u0119 ro\u015blinno\u015bci (co wi\u0105\u017ce si\u0119 z ko\u0144cem powodzi lodowcowych) oraz przej\u015bcia z warunk\u00f3w tundrowych do le\u015bnych na terenie p\u00f3\u0142nocy naszego kraju.<\/p>\n Badania sfinansowano z projektu Narodowego Centrum Nauki Miniatura 5, nr 2021\/05\/X\/ST10\/00710 \u201eOpracowanie wysokorozdzielczego cyfrowego modelu wysoko\u015bciowego (DEM) zag\u0142\u0119bie\u0144 bezodp\u0142ywowych pochodzenia powodziowego na Skei\u00f0ar\u00e1rsandur (S Islandia)\u201d oraz przy wsparciu Dyrektora Instytutu Nauk o Ziemi Uniwersytetu \u015al\u0105skiego w Katowicach. Dzia\u0142ania badawcze wsparto r\u00f3wnie\u017c ze \u015brodk\u00f3w przyznanych w ramach programu Inicjatywa Doskona\u0142o\u015bci Badawczej V Uniwersytetu \u015al\u0105skiego w Katowicach.<\/em><\/p>\n <\/p>\n Autor notatki: dr Joanna Ewa Szafraniec<\/p>\n <\/p>\n \u0179r\u00f3d\u0142o: Szafraniec J.E. 2025. Aeolian accumulation rate within the kettle holes on Skei\u00f0ar\u00e1rsandur (S Iceland) under climate warming conditions. Scientific Reports<\/em> 15<\/strong>, 22622. https:\/\/doi.org\/10.1038\/s41598-025-07346-2<\/a>.<\/p>\n Dane: Szafraniec J.E. 2025. Data sets of annual aeolian accumulation rate in Skei\u00f0ar\u00e1rsandur kettle holes (S Iceland) in 2021\/2022\u20132023\/2024 (Ver. 1.0) [Data set]. Zenodo. https:\/\/doi.org\/10.5281\/zenodo.14852374<\/a>.<\/p>\n<\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>[\/vc_column][vc_column width=”1\/3″][vc_single_image image=”6454″ img_size=”full”][vc_single_image image=”6455″ img_size=”full”][\/vc_column][\/vc_row]<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":" [vc_row][vc_column width=”2\/3″][\/vc_column][vc_column width=”1\/3″][vc_single_image image=”6454″ img_size=”full”][vc_single_image image=”6455″ img_size=”full”][\/vc_column][\/vc_row] […]<\/p>\n