{"id":7206,"date":"2026-07-13T08:43:25","date_gmt":"2026-07-13T06:43:25","guid":{"rendered":"https:\/\/us.edu.pl\/instytut\/inoz\/?p=7206"},"modified":"2026-07-13T08:44:52","modified_gmt":"2026-07-13T06:44:52","slug":"setki-tysiecy-lat-stabilnosci-alpejskich-scian","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/us.edu.pl\/instytut\/inoz\/2026\/07\/13\/setki-tysiecy-lat-stabilnosci-alpejskich-scian\/","title":{"rendered":"Setki tysi\u0119cy lat stabilno\u015bci alpejskich \u015bcian"},"content":{"rendered":"<p>[vc_row][vc_column]\r\n                <div class=\"text-modules\">\r\n                    <div class=\"container\">\r\n                        \r\n                        <div class=\"text-modules__content\"><p>Dlaczego jedne stoki g\u00f3rskie ulegaj\u0105 katastrofalnym osuwiskom, podczas gdy inne pozostaj\u0105 stabilne przez setki tysi\u0119cy lat mimo zlodowace\u0144, trz\u0119sie\u0144 ziemi i aktywno\u015bci tektonicznej? Odpowiedzi na to pytanie dostarczaj\u0105 najnowsze badania mi\u0119dzynarodowego zespo\u0142u naukowc\u00f3w pod kierownictwem dr hab. Jacka Szczyg\u0142a z naszego Instytutu Nauk o Ziemi. Wyniki opublikowano w presti\u017cowym czasopi\u015bmie <em>Engineering Geology<\/em>.<\/p>\n<p>Badania obj\u0119\u0142y pi\u0119\u0107 wapiennych p\u0142askowy\u017c\u00f3w krasowych w P\u00f3\u0142nocnych Alpach Wapiennych w Austrii. Naukowcy wykorzystali wyj\u0105tkowe archiwa geologiczne ukryte w jaskiniach \u2013 deformacje naciek\u00f3w oraz \u015blady przemieszcze\u0144 korytarzy \u2013 aby odtworzy\u0107 histori\u0119 ruch\u00f3w grawitacyjnych zachodz\u0105cych w g\u00f3rach na przestrzeni ostatnich oko\u0142o 550 tysi\u0119cy lat. W tym celu po\u0142\u0105czono datowanie naciek\u00f3w metod\u0105 uranowo-torow\u0105 (U\u2013Th), szczeg\u00f3\u0142owe analizy strukturalne oraz nowoczesne modelowanie numeryczne napr\u0119\u017ce\u0144 i stateczno\u015bci stok\u00f3w. Uzyskane wyniki pokazuj\u0105, \u017ce mimo wielokrotnych zlodowace\u0144 i okresowej aktywno\u015bci tektonicznej badane masywy pozostawa\u0142y niezwykle stabilne. Przemieszczenia zachodz\u0105ce w ich obr\u0119bie by\u0142y niewielkie i nie prowadzi\u0142y do rozwoju du\u017cych osuwisk. Badacze wykazali, \u017ce za t\u0119 wyj\u0105tkow\u0105 odporno\u015b\u0107 odpowiadaj\u0105 przede wszystkim wysoka wytrzyma\u0142o\u015b\u0107 masywnych wapieni Dachstien, ograniczona ci\u0105g\u0142o\u015b\u0107 powierzchni po\u015blizgu oraz sprawny system krasowy skutecznie odprowadzaj\u0105cy wod\u0119 ze szczelin skalnych.<\/p>\n<p>Otrzymane wyniki nie tylko pomagaj\u0105 lepiej zrozumie\u0107 ewolucj\u0119 krajobrazu alpejskiego, ale r\u00f3wnie\u017c dostarczaj\u0105 cennych informacji wykorzystywanych w ocenie zagro\u017ce\u0144 geologicznych oraz prognozowaniu d\u0142ugoterminowej stabilno\u015bci teren\u00f3w g\u00f3rskich w zmieniaj\u0105cym si\u0119 klimacie.<\/p>\n<p>Badania przeprowadzono we wsp\u00f3\u0142pracy naukowc\u00f3w z Uniwersytetu \u015al\u0105skiego, Uniwersytetu Wiede\u0144skiego, Pa\u0144stwowego Instytutu Geologicznego \u2013 Pa\u0144stwowego Instytutu Badawczego oraz Uniwersytetu w Melbourne. Publikacja powsta\u0142a w ramach projektu finansowanego przez Narodowe Centrum Nauki ze \u015brodk\u00f3w grantu SONATA.<\/p>\n<p>Szczygie\u0142, J., D\u0105browski, M., Fernandez, O., Hellstrom, J., &amp; Grasemann, B. (2026). Built to last: Long-term stability of steep deglaciated slopes of alpine karst plateaus (Northern Calcareous Alps, Austria). Engineering Geology, 372. <a href=\"https:\/\/doi.org\/10.1016\/j.enggeo.2026.108924\">https:\/\/doi.org\/10.1016\/j.enggeo.2026.108924<\/a><\/p>\n<\/div>\r\n                    <\/div>\r\n                <\/div>[vc_single_image image=&#8221;7207&#8243; img_size=&#8221;full&#8221;][\/vc_column][\/vc_row]<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>[vc_row][vc_column][vc_single_image image=&#8221;7207&#8243; img_size=&#8221;full&#8221;][\/vc_column][\/vc_row] [&#8230;]<\/p>\n<p><a class=\"btn btn-secondary understrap-read-more-link\" href=\"https:\/\/us.edu.pl\/instytut\/inoz\/2026\/07\/13\/setki-tysiecy-lat-stabilnosci-alpejskich-scian\/\">Read More&#8230;<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":115,"featured_media":7207,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_expiration-date-status":"","_expiration-date":0,"_expiration-date-type":"","_expiration-date-categories":[],"_expiration-date-options":[]},"categories":[31,8],"tags":[],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/us.edu.pl\/instytut\/inoz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7206"}],"collection":[{"href":"https:\/\/us.edu.pl\/instytut\/inoz\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/us.edu.pl\/instytut\/inoz\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/us.edu.pl\/instytut\/inoz\/wp-json\/wp\/v2\/users\/115"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/us.edu.pl\/instytut\/inoz\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=7206"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/us.edu.pl\/instytut\/inoz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7206\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7209,"href":"https:\/\/us.edu.pl\/instytut\/inoz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7206\/revisions\/7209"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/us.edu.pl\/instytut\/inoz\/wp-json\/wp\/v2\/media\/7207"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/us.edu.pl\/instytut\/inoz\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7206"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/us.edu.pl\/instytut\/inoz\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=7206"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/us.edu.pl\/instytut\/inoz\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=7206"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}