[vc_row][vc_column]\r\n
Projekt badawczy, finansowany ze \u015brodk\u00f3w Narodowego Centrum Nauki w ramach konkursu \u201eOPUS 21\u201d, zgodnie z umow\u0105 nr UMO-2021\/41\/B\/HS5\/00105.<\/p>\n
Kierownik: dr hab. Agnieszka Turska-Kawa, prof. U\u015a<\/strong><\/p>\n Projekt \u201ePolscy \u2018Grey Voters\u2019. Wp\u0142yw zmian demograficznych na rynek wyborczy w Polsce<\/strong>. Studium cyklu wyborczego lat 2023-2025, realizowany pod kierownictwem Agnieszki Turskiej-Kawy, zosta\u0142 przyznany w edycji OPUS 41 (HS5) przez Narodowe Centrum Nauki. Jego inspiracj\u0105 s\u0105 obserwowane zmiany demograficzne oraz prognozowane mo\u017cliwe ich oddzia\u0142ywanie na przestrze\u0144 rywalizacji wyborczej.<\/p>\n W liberalnych demokracjach jednym z podstawowych przedmiot\u00f3w rywalizacji politycznej jest konkurowanie o poparcie wyborc\u00f3w. Podczas wybor\u00f3w istotnym elementem oceny szans poszczeg\u00f3lnych podmiot\u00f3w jest kwestia warunk\u00f3w, w kt\u00f3rym przysz\u0142o im rywalizowa\u0107. Wybory w takich ramach stanowi\u0105 generalne narz\u0119dzie, s\u0142u\u017c\u0105ce do osi\u0105gania cel\u00f3w politycznych, kt\u00f3re uzyskiwane s\u0105 za pomoc\u0105 powszechnie akceptowanych metod, respektuj\u0105cych regu\u0142y demokracji. Demokratycznym idea\u0142em jest stan, w kt\u00f3rym dla wszystkich podmiot\u00f3w rywalizacji wyborczej warunki by\u0142yby takie same, jednak jego osi\u0105gni\u0119cie jest mo\u017cliwe jedynie teoretycznie. Decyduje o tym przede wszystkim r\u00f3\u017cny poziom zasob\u00f3w, kt\u00f3re pozostaj\u0105 w dyspozycji rywalizuj\u0105cych, oraz potencja\u0142 ich wykorzystania.\u00a0 Andreas Schedler (2013) \u00a0zauwa\u017ca w tym kontek\u015bcie, \u017ce faktyczny koszt rywalizacji wyborczej jest funkcj\u0105 dotarcia do tych segment\u00f3w elektoratu, kt\u00f3re mog\u0105 da\u0107 sukces w wyborach.<\/p>\n Mo\u017cliwym mechanizmem takiego pozycjonowania oferty wyborczej jest segmentacja demograficzna. Pozwala ona podmiotom rywalizacji wyborczej efektywnie alokowa\u0107 zasoby w tych obszarach struktury spo\u0142ecznej, w kt\u00f3rych wyst\u0119puje najwi\u0119ksze prawdopodobie\u0144stwo pozyskania poparcia. Istot\u0105 skuteczno\u015bci segmentacji demograficznej jest oznaczenie tych cz\u0119\u015bci struktury spo\u0142ecznej, kt\u00f3re b\u0119d\u0105 zwi\u0119ksza\u0107 swoj\u0105 si\u0142\u0119 wyborczego oddzia\u0142ywania. Antycypacja takich proces\u00f3w pozwala szuka\u0107 poparcia w\u015br\u00f3d tych grup wyborc\u00f3w, kt\u00f3re b\u0119d\u0105 zyskiwa\u0142y na znaczeniu.<\/p>\n W Polsce, podobnie jak w innych pa\u0144stwach postindustrialnych, zmienia si\u0119 struktura demograficzna spo\u0142ecze\u0144stwa (Informacja o sytuacji os\u00f3b starszych na podstawie bada\u0144 G\u0142\u00f3wnego Urz\u0119du Statystycznego 2018). W jej wyniku wzrasta odsetek os\u00f3b starszych w populacji (Struktura ludno\u015bci i starzenie si\u0119 spo\u0142ecze\u0144stwa \u2013 Statistics Explained 2019).\u00a0 Dost\u0119pne prognozy demograficzne pozwalaj\u0105 s\u0105dzi\u0107, \u017ce proces ten b\u0119dzie z czasem coraz silniej oddzia\u0142ywa\u0142 zar\u00f3wno na przebieg rywalizacji wyborczej, jak i na wyniki wybor\u00f3w. A dla zagwarantowania stabilnego i sprawiedliwego przebiegu proces\u00f3w rywalizacji wyborczej niezb\u0119dne jest uczestnictwo wszystkich grup demograficznych oraz brak trwa\u0142ej dominacji \u017cadnej z nich w rozstrzygni\u0119ciach wyborczych. Dynamiczne zwi\u0119kszanie odsetka \u201egrey voters\u201d (czyli wyborc\u00f3w w okresie p\u00f3\u017aniej dojrza\u0142o\u015bci, z regu\u0142y po 65 r.\u017c.) w\u015br\u00f3d og\u00f3lnej liczby wyborc\u00f3w, mo\u017ce w niedalekiej przysz\u0142o\u015bci doprowadzi\u0107 do procesu delegitymizacji wybor\u00f3w i wybranej w ich wyniku politycznej reprezentacji w\u015br\u00f3d pozosta\u0142ej cz\u0119\u015bci spo\u0142ecze\u0144stwa (Davidson 2016).<\/p>\n Zmiany zwi\u0105zane z demograficznym starzeniem si\u0119 ludno\u015bci analizowane s\u0105 od kilku dziesi\u0119cioleci, ale ich rozmiary okaza\u0142y si\u0119 wi\u0119ksze, ni\u017c uprzednio zak\u0142adano (B\u0142\u0119dowski et al. 2012; Markiewicz and Skawina 2015). Sk\u0142ada si\u0119 na to kilka przyczyn, z kt\u00f3rych w Polsce w\u015br\u00f3d istotnych jest skala proces\u00f3w migracyjnych. W nast\u0119pstwie poszukiwania przez m\u0142odych ludzi zatrudnienia poza granicami kraju dochodzi nie tylko do przyspieszenia tempa wzrostu odsetka ludzi starych w spo\u0142ecze\u0144stwie, ale i do zwi\u0119kszenia dysproporcji mi\u0119dzy poszczeg\u00f3lnymi regionami kraju. Szczeg\u00f3lnie w s\u0142abiej rozwini\u0119tych gospodarczo regionach Polski tempo wzrostu odsetka ludzi starych jest wy\u017csze ni\u017c og\u00f3\u0142em w kraju. Poza migracjami, w\u015br\u00f3d innych przyczyn nale\u017cy wskaza\u0107 wyd\u0142u\u017canie si\u0119 przeci\u0119tnego okresu trwania \u017cycia ludzkiego, spadek dzietno\u015bci czy lepsz\u0105 opiek\u0105 zdrowotn\u0105. Poci\u0105ga to za sob\u0105\u00a0wiele konsekwencji spo\u0142ecznych, kt\u00f3re zwi\u0105zane s\u0105 z wyd\u0142u\u017con\u0105 aktywno\u015bci\u0105 senior\u00f3w. W\u015br\u00f3d nich wyr\u00f3\u017cni\u0107 nale\u017cy powi\u0119kszenie tej grupy (zar\u00f3wno w liczbach bezwzgl\u0119dnych jak i rozumian\u0105 jako udzia\u0142 w ca\u0142o\u015bci populacji) i wi\u0119ksz\u0105 aktywno\u015b\u0107 wyborcz\u0105 najstarszych obywateli.<\/p>\n