{"id":11852,"date":"2026-11-20T18:21:52","date_gmt":"2026-11-20T17:21:52","guid":{"rendered":"https:\/\/us.edu.pl\/instytut\/ip\/?p=11852"},"modified":"2026-11-20T18:26:52","modified_gmt":"2026-11-20T17:26:52","slug":"dr-hab-lukasz-jach-prof-us-dla-widzialnej-psychologii-4","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/us.edu.pl\/instytut\/ip\/2026\/11\/20\/dr-hab-lukasz-jach-prof-us-dla-widzialnej-psychologii-4\/","title":{"rendered":"dr hab. \u0141ukasz Jach, prof. U\u015a, dla Widzialnej Psychologii"},"content":{"rendered":"<p>[vc_row][vc_column]\r\n                <div class=\"text-modules \">\r\n                    <div class=\"container\">\r\n                         \r\n                        <div class=\"row m-0\">\r\n                            <div class=\"text-modules__content\">\r\n                                <span style=\"font-size: 14pt;\"><strong>Tytu\u0142:<\/strong> \u201eKsi\u0105\u017cka o narkotykach. NIEporadnik\u201d<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 14pt;\"><strong>Autorzy:<\/strong> Bogu\u015b Janiszewski (tekst) i Max Skorwider (ilustracje)<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 14pt;\"><strong>Gatunek:<\/strong> ksi\u0105\u017cka popularnonaukowa dla m\u0142odzie\u017cy i doros\u0142ych<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 14pt;\"><strong>Zagadnienia psychologiczne:<\/strong> psychologia uzale\u017cnie\u0144, neuropsychologia, psychologia spo\u0142eczna, psychologia kliniczna, psychologia wychowawcza<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 14pt;\"><strong>Kto poleca:<\/strong> dr hab. \u0141ukasz Jach, prof. U\u015a<\/span><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><span style=\"font-size: 14pt;\">\u201eNarkotyki mamy w nosie!\u201d \u2013 plakat z takim has\u0142em jaki\u015b czas temu wisia\u0142 w szkole, do kt\u00f3rej chodz\u0105 moje dzieci. Osi\u0105gni\u0119to efekt chyba nie do ko\u0144ca zamierzony \u2013 wieloznaczno\u015b\u0107 sloganu mog\u0142a sprawia\u0107, \u017ce plakat, poza rozbawieniem odbiorc\u00f3w, nie wywo\u0142ywa\u0142 \u017cadnego po\u017c\u0105danego skutku. Tak oto po raz kolejny j\u0119zyk os\u00f3b natchnionych dydaktyczn\u0105 misj\u0105 poprawiania \u015bwiata rozmin\u0105\u0142 si\u0119 z rzeczywisto\u015bci\u0105, w kt\u00f3rej si\u0119ganie przez dzieci, m\u0142odzie\u017c i doros\u0142ych po substancje psychoaktywne po prostu jest faktem.<\/span><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><span style=\"font-size: 14pt;\">Zupe\u0142nie inaczej jest z \u201eKsi\u0105\u017ck\u0105 o narkotykach. NIEporadnikiem\u201d. Jej autorzy to Bogu\u015b Janiszewski i Max Skorwider, czyli para popularyzator\u00f3w nauki, kt\u00f3rzy do tej pory zd\u0105\u017cyli ju\u017c przybli\u017cy\u0107 m\u0142odszym i starszym czytelnikom wiele skomplikowanych temat\u00f3w w innych, prosto zatytu\u0142owanych publikacjach. \u201eKosmos\u201d, \u201eEkonomia\u201d, \u201eM\u00f3zg\u201d, \u201eSex\u201d, \u201eB\u00f3g\u201d, \u201eEmocje\u201d czy \u201eDojrzewanie\u201d \u2013 a to tylko niekt\u00f3re z nich\u2026<\/span><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><span style=\"font-size: 14pt;\">Z \u201eKsi\u0105\u017cki o narkotykach\u201d mo\u017cna dowiedzie\u0107 si\u0119 naprawd\u0119 du\u017co. Zastanawiacie si\u0119, czym s\u0105 narkotyki, jakie mechanizmy odpowiadaj\u0105 za ich dzia\u0142anie, jak szybko wywo\u0142uj\u0105 odczuwalne efekty i jak d\u0142ugo efekty te mog\u0105 si\u0119 utrzymywa\u0107? Dowiecie si\u0119 o wiele wi\u0119cej. Ksi\u0105\u017cka wyja\u015bnia r\u00f3wnie\u017c, w jaki spos\u00f3b r\u00f3\u017cne substancje psychoaktywne oddzia\u0142uj\u0105 na organizm, jak okre\u015bla si\u0119 je w \u015brodowiskowym slangu oraz po czym mo\u017cna rozpozna\u0107, \u017ce kto\u015b znajduje si\u0119 pod wp\u0142ywem tej czy innej substancji.<\/span><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><span style=\"font-size: 14pt;\">W swojej opowie\u015bci Bogu\u015b Janiszewski i Max Skorwider nie bior\u0105 je\u0144c\u00f3w! Przede wszystkim nie ma w niej miejsca na sztuczne podzia\u0142y, wedle kt\u00f3rych \u201ehera, koka, hasz, LSD\u201d to ju\u017c narkotyki, ale nikotyna czy alkohol to po prostu cz\u0119\u015b\u0107 codziennego, sklepowego asortymentu. Autorzy m\u00f3wi\u0105 wprost, \u017ce ludzie po prostu jako\u015b tak maj\u0105, \u017ce staraj\u0105 si\u0119 na r\u00f3\u017cne sposoby wp\u0142yn\u0105\u0107 na dzia\u0142anie swoich umys\u0142\u00f3w w kierunku pobudzenia, zrelaksowania, wywo\u0142ania intensywnych dozna\u0144 czy \u201ewylogowania si\u0119\u201d z codzienno\u015bci na jaki\u015b czas. Substancje psychoaktywne mog\u0105 wywo\u0142ywa\u0107 takie efekty, jednak ich stosowanie wi\u0105\u017ce si\u0119 r\u00f3wnie\u017c z istotnymi zagro\u017ceniami dla zdrowia i funkcjonowania cz\u0142owieka.<\/span><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><span style=\"font-size: 14pt;\">Zamiast demonizowa\u0107 czy straszy\u0107, autorzy postanowili potraktowa\u0107 swoich czytelnik\u00f3w w r\u00f3\u017cnym wieku powa\u017cnie i\u2026 dostarczy\u0107 im rzetelnej, popartej wynikami bada\u0144 wiedzy o dzia\u0142aniu substancji psychoaktywnych, zagro\u017ceniach zwi\u0105zanych z ich u\u017cywaniem oraz konsekwencjach zdrowotnych i spo\u0142ecznych. Pokazuj\u0105 tym samym, \u017ce skuteczna edukacja nie musi opiera\u0107 si\u0119 na straszeniu, lecz mo\u017ce \u0142\u0105czy\u0107 rzeczow\u0105 wiedz\u0119 z jasnym przedstawieniem ryzyka. Zamiast to opisywa\u0107, lepiej po prostu przytoczy\u0107 cytat:<\/span><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><span style=\"font-size: 14pt;\">\u201eNo w\u0142a\u015bnie, skoro w takim kraju, jak nasz jest grubo ponad milion ludzi uzale\u017cnionych od alkoholu, to gdzie oni s\u0105? W kt\u00f3rych krzakach le\u017c\u0105? Ot\u00f3\u017c nie le\u017c\u0105 w \u017cadnych krzakach \u2013 s\u0105 w pracy. Zarabiaj\u0105 na \u017cycie jako nauczyciele, policjanci, biznesmeni, politycy, lekarze, a nawet kierowcy. Ich picie jest inne. Oni nie musz\u0105 si\u0119 nawali\u0107 do nieprzytomno\u015bci. Potrzebuj\u0105 tylko utrzymywa\u0107 w organizmie niewielki poziom alkoholu, gwarantuj\u0105cy dobre samopoczucie. Codziennie.\u201d (str. 108)<\/span><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><span style=\"font-size: 14pt;\">Przywo\u0142any fragment pokazuje, jak autorzy prze\u0142amuj\u0105 stereotypowe wyobra\u017cenia o uzale\u017cnieniu, zwracaj\u0105c uwag\u0119 na to, \u017ce problem ten nie zawsze jest widoczny dla otoczenia.<\/span><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><span style=\"font-size: 14pt;\">\u201eKsi\u0105\u017cka o narkotykach\u201d wk\u0142ada kij w mrowisko. A raczej wk\u0142ada wywrotk\u0119 kij\u00f3w w ca\u0142\u0105 plantacj\u0119 mrowisk. Czytana w grupach mo\u017ce pobudzi\u0107 dyskusj\u0119 o roli substancji psychoaktywnych w naszym codziennym \u017cyciu (od kofeiny i nikotyny po alkohol i nielegalne narkotyki), o mechanizmach uzale\u017cnienia, spo\u0142ecznych postawach wobec ich u\u017cywania oraz o ukrytej osnowie naszych ulic, osiedli, szk\u00f3\u0142 i miejsc pracy, kt\u00f3r\u0105 na co dzie\u0144 jako\u015b trudno jest dostrzec.<\/span><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><span style=\"font-size: 14pt;\">Nie spos\u00f3b jednak nie odnie\u015b\u0107 wra\u017cenia, \u017ce u pod\u0142o\u017ca tego wszystkiego le\u017cy troska autor\u00f3w o ludzi, zw\u0142aszcza m\u0142odych, kt\u00f3rych rozwijaj\u0105ce si\u0119 m\u00f3zgi \u2013 co wielokrotnie jest podkre\u015blane \u2013 s\u0105 szczeg\u00f3lnie podatne na szkodliwe dzia\u0142anie substancji psychoaktywnych i rozw\u00f3j uzale\u017cnie\u0144. Wy\u0142ania si\u0119 z tego wyra\u017ane przes\u0142anie profilaktyczne: najbezpieczniej jest nie si\u0119ga\u0107 po narkotyki, a wiedza o mechanizmach ich dzia\u0142ania, zagro\u017ceniach i konsekwencjach zdrowotnych powinna pomaga\u0107 w podejmowaniu \u015bwiadomych decyzji i ograniczaniu ryzyka. Autorzy zwracaj\u0105 r\u00f3wnie\u017c uwag\u0119 na szczeg\u00f3lne niebezpiecze\u0144stwa zwi\u0105zane z u\u017cywaniem niekt\u00f3rych grup substancji, w tym NSP, czyli nowych substancji psychoaktywnych, potocznie nazywanych \u201edopalaczami\u201d.<\/span><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><span style=\"font-size: 14pt;\">Gdy ju\u017c si\u0119gniemy po \u201eKsi\u0105\u017ck\u0119 o narkotykach\u201d, zapewne trudno b\u0119dzie nam j\u0105 od\u0142o\u017cy\u0107, ale i tak warto wspomnie\u0107 jeszcze o zako\u0144czeniu. Przeczytamy tam historie samych autor\u00f3w i ich do\u015bwiadcze\u0144 z substancjami psychoaktywnymi. Id\u0119 o zak\u0142ad, \u017ce wielu z tych, kt\u00f3rzy uko\u0144cz\u0105 lektur\u0119, zacznie poleca\u0107 j\u0105 dalej. A je\u015bli kto\u015b b\u0119dzie mia\u0142 niedosyt, to \u015bmia\u0142o mo\u017cna si\u0119ga\u0107 po inne opracowania tandemu Bogusia Janiszewskiego i Maxa Skorwidera. \u00a0Po lekturze \u201eKsi\u0105\u017cki o narkotykach\u201d mo\u017cna wi\u0119c wyruszy\u0107 w podr\u00f3\u017c po \u201eKosmosie\u201d, zg\u0142\u0119bi\u0107 tajemnice \u201eM\u00f3zgu\u201d, spr\u00f3bowa\u0107 zrozumie\u0107 \u201eBoga\u201d albo zabra\u0107 si\u0119 za \u201eSex\u201d.<\/span> \r\n                                <div class=\"mt-3\"><a href=\"https:\/\/us.edu.pl\/instytut\/ip\/wspolpraca\/widzialna-psychologia\/psychologiczny-dom-kultury\/\" class=\"link-button mr-3 \">Psychologiczny Dom Kultury<\/a><\/div>\r\n                            <\/div>\r\n                            \r\n                            <div class=\"text-modules__img\"><img src=\"https:\/\/us.edu.pl\/instytut\/ip\/wp-content\/uploads\/sites\/33\/Bez-kategorii\/Ksiazka-o-narkotykach-1.png\" alt=\"img\"><\/div>\r\n                        <\/div>\r\n                    <\/div>\r\n                <\/div>[\/vc_column][\/vc_row]<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>[vc_row][vc_column][\/vc_column][\/vc_row] [&#8230;]<\/p>\n<p><a class=\"btn btn-secondary understrap-read-more-link\" href=\"https:\/\/us.edu.pl\/instytut\/ip\/2026\/11\/20\/dr-hab-lukasz-jach-prof-us-dla-widzialnej-psychologii-4\/\">Read More&#8230;<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":6627,"featured_media":11854,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_expiration-date-status":"","_expiration-date":0,"_expiration-date-type":"","_expiration-date-categories":[],"_expiration-date-options":[]},"categories":[24,36,23],"tags":[],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/us.edu.pl\/instytut\/ip\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11852"}],"collection":[{"href":"https:\/\/us.edu.pl\/instytut\/ip\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/us.edu.pl\/instytut\/ip\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/us.edu.pl\/instytut\/ip\/wp-json\/wp\/v2\/users\/6627"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/us.edu.pl\/instytut\/ip\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=11852"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/us.edu.pl\/instytut\/ip\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11852\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":11857,"href":"https:\/\/us.edu.pl\/instytut\/ip\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11852\/revisions\/11857"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/us.edu.pl\/instytut\/ip\/wp-json\/wp\/v2\/media\/11854"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/us.edu.pl\/instytut\/ip\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=11852"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/us.edu.pl\/instytut\/ip\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=11852"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/us.edu.pl\/instytut\/ip\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=11852"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}