Autor:<\/strong> Jorge Luis Borges<\/span><\/p>\n Gatunek:<\/strong> zbi\u00f3r opowiada\u0144<\/span><\/p>\n Zagadnienia psychologiczne:<\/strong> psychologia poznawcza, psychologia rozwojowa, psychoanaliza i jej r\u00f3\u017cne odmiany, psychologia egzystencjalna<\/span><\/p>\n Kto poleca:<\/strong> dr \u0141ukasz Jach<\/span><\/p>\n Niekt\u00f3rzy szukaj\u0105 w psychologii rozwi\u0105za\u0144 kwestii praktycznych. Innych interesuj\u0105 rzeczy, kt\u00f3re mo\u017cna okre\u015bli\u0107 jako wielkie pytania stawiane przez ludzko\u015b\u0107 od tysi\u0105cleci. Czym jest czas? Jak\u0105 rol\u0119 w naszym \u017cyciu odgrywa przypadek, a jak\u0105 przeznaczenie? Gdzie przebiega granica pomi\u0119dzy realnym a zmy\u015blonym? Jakie s\u0105 relacje pomi\u0119dzy \u015bwiatem a ludzkim umys\u0142em? Co dzieje si\u0119 z tymi wszystkimi niezrealizowanymi scenariuszami naszych dzia\u0142a\u0144, je\u015bli w danej sytuacji dokonujemy konkretnego wyboru? Czy autor naprawd\u0119 stwarza swoje dzie\u0142o, czy te\u017c jest ono raczej realizacj\u0105 czego\u015b, co od zawsze znajdowa\u0142o si\u0119 w wielkim zbiorze potencjalnych twor\u00f3w ludzkiej my\u015bli? Je\u015bli interesuj\u0105 was takie w\u0142a\u015bnie dociekania, chcia\u0142bym Wam poleci\u0107 opowiadania Jorge Luisa Borgesa zawarte w tomach \u201eFikcje\u201d i \u201eTwory wyobra\u017ani\u201d.<\/span><\/p>\n Ka\u017cde z tych opowiada\u0144 ma najwy\u017cej kilkana\u015bcie stron niewielkiego formatu. Sam Borges powiedzia\u0142 kiedy\u015b zreszt\u0105, \u017ce zamiast tworzy\u0107 d\u0142ugie powie\u015bci mo\u017cna wyobrazi\u0107 je sobie jako dzie\u0142a ju\u017c istniej\u0105ce, a potem po prostu napisa\u0107 ich streszczenia. Sprawia to, \u017ce \u201eKoliste ruiny\u201d, \u201eTemat zdrajcy i bohatera\u201d, \u201eOgr\u00f3d o rozwidlaj\u0105cych si\u0119 \u015bcie\u017ckach\u201d czy \u201eTrzy wersje Judasza\u201d to teksty bardzo g\u0119ste, w przypadku kt\u00f3rych ka\u017cde s\u0142owo czy zdanie maj\u0105 znaczenie i s\u0105 na swoim miejscu. Dla ludzi XXI wieku, codziennie bombardowanych ogromnymi pakietami ma\u0142o istotnych informacji, zetkni\u0119cie si\u0119 z tak napisanym tekstem mo\u017ce w pierwszej chwili by\u0107 czym\u015b ma\u0142o komfortowym. Wysi\u0142ek ten jednak warto podj\u0105\u0107. W tematach opowie\u015bci Borgesa mo\u017cna si\u0119 bowiem zanurza\u0107 i d\u0142ugo medytowa\u0107 nad ich tre\u015bci\u0105.<\/span><\/p>\n Przyk\u0142ad? Bardzo prosz\u0119. Jedno z najs\u0142ynniejszych \u2013 \u201eBiblioteka Babel\u201d \u2013 opowiada o niesko\u0144czonej, schematycznie zbudowanej konstrukcji, w kt\u00f3rej znajduj\u0105 si\u0119 ksi\u0105\u017cki zawieraj\u0105ce wszystkie mo\u017cliwe do zapisania ci\u0105gi liter. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 z nich zawiera po prostu chaotyczne rz\u0119dy znak\u00f3w, ale s\u0105 tam te\u017c wszystkie dzie\u0142a Szekspira, \u201eW\u0142adca Pier\u015bcieni\u201d r\u00f3\u017cni\u0105cy si\u0119 od wersji znanej nam jedynie tym, \u017ce g\u0142\u00f3wny bohater nosi zupe\u0142nie inne imi\u0119. Jest tam te\u017c tekst, kt\u00f3ry w\u0142a\u015bnie czytacie! W \u201eBibliotece Babel\u201d musi sta\u0107 te\u017c i ksi\u0105\u017cka z opowiadaniem \u201eBiblioteka Babel\u201d, opowiadaj\u0105cym o kolejnym takim miejscu, gdzie wstawiono ksi\u0105\u017ck\u0119 z kolejnym opisem monumentalnej biblioteki. I tak w niesko\u0144czono\u015b\u0107\u2026<\/span><\/p>\n Opowiadania zawarte w \u201eFikcjach\u201d i \u201eTworach wyobra\u017ani\u201d maj\u0105 pewn\u0105 tajemnicz\u0105 w\u0142a\u015bciwo\u015b\u0107. Kiedy si\u0119 je czyta \u2013 a najcz\u0119\u015bciej wtedy, gdy dochodzi si\u0119 ju\u017c do zako\u0144czenia \u2013 mo\u017cna czu\u0107 si\u0119 tak, jakby zawarte w nich pomys\u0142y i idee na moment poch\u0142ania\u0142y ca\u0142\u0105 nasz\u0105 uwag\u0119, my\u015blenie i wyobra\u017ani\u0119. Po uko\u0144czeniu przez moment jest si\u0119 jakby w stanie oszo\u0142omienia i g\u0142\u0119bokiej refleksyjno\u015bci. A potem? C\u00f3\u017c, ich tre\u015b\u0107, fabu\u0142a, postaci bohater\u00f3w stopniowo si\u0119 zacieraj\u0105, pozostawiaj\u0105c po sobie mgliste wspomnienie. Za jaki\u015b czas patrz\u0105c na tytu\u0142 tego czy innego opowiadania mo\u017cna wr\u0119cz zastanawia\u0107 si\u0119, czy faktycznie si\u0119 je czyta\u0142o. Mo\u017cemy wtedy po raz kolejny zabra\u0107 si\u0119 za lektur\u0119 i prze\u017cy\u0107 to wszystko jeszcze raz \u2013 poch\u0142oni\u0119cie, oszo\u0142omienie i refleksyjno\u015b\u0107 wracaj\u0105. I tak jeszcze raz, i jeszcze raz, i jeszcze\u2026 Zreszt\u0105 idea niewyczerpanej ksi\u0105\u017cki, kt\u00f3ra wci\u0105\u017c i wci\u0105\u017c wydaje si\u0119 czytelnikowi nowa to co\u015b bardzo w stylu Borgesa. Mo\u017cna si\u0119 nad tym zastanowi\u0107 ju\u017c teraz, ale mo\u017cna zrobi\u0107 to r\u00f3wnie\u017c po przeczytaniu opowiadania \u201eTl\u00f6n, Uqbar, Orbis Tertius\u201d. To b\u0119dzie ju\u017c zupe\u0142nie inna perspektywa.<\/span><\/p>\n
![\"img\"](\"https:\/\/us.edu.pl\/instytut\/ip\/wp-content\/uploads\/sites\/33\/zdjecia\/20221218_122612-scaled.jpg\")
<\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>[\/vc_column][\/vc_row]<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"