{"id":1920,"date":"2026-07-15T12:00:12","date_gmt":"2026-07-15T10:00:12","guid":{"rendered":"https:\/\/us.edu.pl\/instytut\/ipo\/?page_id=1920"},"modified":"2026-07-15T12:01:54","modified_gmt":"2026-07-15T10:01:54","slug":"2023-2","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/us.edu.pl\/instytut\/ipo\/publikacje-2\/2023-2\/","title":{"rendered":"2023"},"content":{"rendered":"<p>[vc_row][vc_column]\r\n                <div class=\"text-modules\">\r\n                    <div class=\"container\">\r\n                        <h3 class=\"page-title text__title\">publikacje 2023<\/h3>\r\n                        <div class=\"text-modules__content\"><\/div>\r\n                    <\/div>\r\n                <\/div><div class=\"container\"><div class=\"separator\" style=\"background-color: #EBEBEB\"><\/div><\/div>[\/vc_column][\/vc_row][vc_row][vc_column]\r\n                <div class=\"text-modules \">\r\n                    <div class=\"container\">\r\n                        <h3 class=\"section-title section-title_border-bottom\">Monika Bia\u0142ek, Dariusz Rott: Radio zmieni ci\u0119\u017car gatunkowy cz\u0142owieka: o audycjach radiowych Starego Doktora \u2013 Janusza Korczaka<\/h3> <h3 class=\"subtitle text-modules__subtitle\">Wydawnictwo Naukowe Instytut Kultury Regionalnej i Bada\u0144 Literackich im. Franciszka Karpi\u0144skiego, Siedlce 2023. ISBN 978-83-66597-81-5, ss. 113.<\/h3>\r\n                        <div class=\"row m-0\">\r\n                            <div class=\"text-modules__content\">\r\n                                <\/p>\n<p><span style=\"font-size: 12pt;\">Autorzy pr\u00f3buj\u0105 \u201eocali\u0107 od zapomnienia\u201d ma\u0142o znany obszar dzia\u0142alno\u015bci pedagoga \u2013 dziennikarstwo i felietonistyk\u0119 radiow\u0105 i jego dokonania, uznawane za arcydzie\u0142a narracji radiofonicznej.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 12pt;\">Felietony Korczaka zas\u0142ugiwa\u0142y na refleksj\u0119 badawcz\u0105 nie tylko ze wzgl\u0119du na dokonania pisarza i kontekst historyczny, ale te\u017c dlatego, \u017ce powstawa\u0142y w czasach rozkwitu polskiej radiofonii, gdy radio by\u0142o medium dominuj\u0105cym, gdy kszta\u0142towa\u0142y si\u0119 radiowe formy j\u0119zykowe, realizacje gatunkowe i modele komunikacyjne.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 12pt;\">Monografia M. Bia\u0142ek i D. Rotta to interesuj\u0105ce przedsi\u0119wzi\u0119cie, wype\u0142niaj\u0105ce luk\u0119 w dotychczasowych badaniach. (z recenzji prof. dr hab. Barbary Bogo\u0142\u0119bskiej \u2013 prof. em. Uniwersytetu \u0141\u00f3dzkiego).<\/span> \r\n                                <div class=\"mt-3\"><\/div>\r\n                            <\/div>\r\n                            \r\n                            <div class=\"text-modules__img\"><img src=\"https:\/\/us.edu.pl\/instytut\/ipo\/wp-content\/uploads\/sites\/74\/Bez-kategorii\/Rott_radio-zmieni-205x300.png\" alt=\"img\"><\/div>\r\n                        <\/div>\r\n                    <\/div>\r\n                <\/div>[\/vc_column][\/vc_row][vc_row][vc_column]\r\n                <div class=\"text-modules reverse\">\r\n                    <div class=\"container\">\r\n                        <h3 class=\"section-title section-title_border-bottom\">Opracowanie: Jerzy Axer, Ryszard Kozio\u0142ek, wst\u0119p Tadeusz Bujnicki; Henryk Sienkiewicz: Ogniem i mieczem<\/h3> <h3 class=\"subtitle text-modules__subtitle\">Wydawnictwo Ossolineum. Wroc\u0142aw 2023. ISBN: 978-83-66257-48-1, ss. CCXXIIV + 1086.<\/h3>\r\n                        <div class=\"row m-0\">\r\n                            <div class=\"text-modules__content\">\r\n                                <span style=\"font-size: 12pt;\">Autorzy om\u00f3wienia poza analiz\u0105 samego dzie\u0142a przybli\u017cyli t\u0142o historyczne, nie\u00a0unikaj\u0105c przy tym tematu napi\u0119tych relacji mi\u0119dzy poszczeg\u00f3lnymi grupami etnicznymi na\u00a0ziemiach dawnej Rzeczypospolitej. We\u00a0<em>Wst\u0119pie<\/em>\u00a0czytamy:\u00a0<em>P<\/em><em>owstanie Chmielnickiego w\u00a0Sienkiewiczowskim uj\u0119ciu to\u00a0dramat dziejowy o\u00a0konsekwencjach si\u0119gaj\u0105cych w\u00a0dalek\u0105 przysz\u0142o\u015b\u0107. Wojna staje si\u0119 bratob\u00f3jcz\u0105 walk\u0105, w\u00a0kt\u00f3rej\u00a0wyst\u0119puj\u0105 przeciwko sobie tak\u017ce Rusini. Motyw rozdarcia wewn\u0105trz wsp\u00f3lnoty narodowej, kt\u00f3r\u0105 w\u00a0mniejszym stopniu dzieli po\u0142o\u017cenie socjalne czy\u00a0wyznawana religia, a\u00a0w\u00a0wi\u0119kszym \u2013 stosunek do\u00a0trwa\u0142o\u015bci \u201ewielkiej\u201d Rzeczypospolitej, wielokrotnie powraca w\u00a0powie\u015bci.<\/em><\/span> \r\n                                <div class=\"mt-3\"><\/div>\r\n                            <\/div>\r\n                            \r\n                            <div class=\"text-modules__img\"><img src=\"https:\/\/us.edu.pl\/instytut\/ipo\/wp-content\/uploads\/sites\/74\/Bez-kategorii\/Okladki_mockup_Ogniem_i_mieczem-e1706103879309-204x300.png\" alt=\"img\"><\/div>\r\n                        <\/div>\r\n                    <\/div>\r\n                <\/div>[\/vc_column][\/vc_row][vc_row][vc_column]\r\n                <div class=\"text-modules \">\r\n                    <div class=\"container\">\r\n                        <h3 class=\"section-title section-title_border-bottom\">przek\u0142ad i opracowanie: Marian Kisiel; Lew Karsawin: Poemat o \u015bmierci<\/h3> <h3 class=\"subtitle text-modules__subtitle\">Wydawnictwo Naukowe \u201e\u015al\u0105sk\u201d. Katowice 2023. ISBN: 978-83-8183-177-2, ss. 128<\/h3>\r\n                        <div class=\"row m-0\">\r\n                            <div class=\"text-modules__content\">\r\n                                <span style=\"font-size: 12pt;\">Lew Karsawin (1882\u20131952) to jeden z najwybitniejszych \u00a0filozof\u00f3w i metafizyk\u00f3w rosyjskich Srebrnego Wieku. Po rewolucji bolszewickiej wywieziony z Rosji sowieckiej na tzw. \u201estatku filozof\u00f3w\u201d, znalaz\u0142 schronienie na Litwie. Po aneksji Litwy przez ZSRR, pozbawiony mo\u017cliwo\u015bci pracy na uniwersytecie, oskar\u017cony o zdrad\u0119, zosta\u0142 zag\u0142odzony w stalinowskim \u0142agrze. <em>Poemat o \u015bmierci <\/em>uwa\u017cany jest za dzie\u0142o wielkiej rangi, nie tylko jako utw\u00f3r filozoficzny, ale tak\u017ce jako literacki esej. Stawiany jest obok innego dzie\u0142a Karsawina \u2013 <em>Noctes Petropolitanes<\/em>. Tekst napisany osobniczym idiolektem, jest przyk\u0142adem realizacji eseistyki Srebrnego Wieku, samo dzie\u0142o za\u015b dope\u0142nieniem rozwa\u017ca\u0144 na temat \u015bmierci, jakie czynili wsp\u00f3\u0142cze\u015bni Karsawinowi \u2013 Miko\u0142aj Bierdiajew, Wasilij Rozanow, W\u0142adimir So\u0142owjow czy Lew Szestow.<\/span> \r\n                                <div class=\"mt-3\"><\/div>\r\n                            <\/div>\r\n                            \r\n                            <div class=\"text-modules__img\"><img src=\"https:\/\/us.edu.pl\/instytut\/ipo\/wp-content\/uploads\/sites\/74\/Bez-kategorii\/karsawin_okl-max-219x300.jpg\" alt=\"img\"><\/div>\r\n                        <\/div>\r\n                    <\/div>\r\n                <\/div>[\/vc_column][\/vc_row][vc_row][vc_column]\r\n                <div class=\"text-modules reverse\">\r\n                    <div class=\"container\">\r\n                        <h3 class=\"section-title section-title_border-bottom\">Joanna Kisiel: Szymborska po Pawlikowskiej. Dialogi mimowolne<\/h3> <h3 class=\"subtitle text-modules__subtitle\">Wydawnictwo Naukowe \u015al\u0105sk. Katowice 2023. ISBN: 978-83-8183-181-9, ss. 70.<\/h3>\r\n                        <div class=\"row m-0\">\r\n                            <div class=\"text-modules__content\">\r\n                                <span style=\"font-size: 12pt;\">Maria Pawlikowska-Jasnorzewska i Wis\u0142awa Szymborska \u2013 dwie najbardziej wp\u0142ywowe poetki XX wieku \u2013 nie sta\u0142y si\u0119 jak dot\u0105d bohaterkami studium por\u00f3wnawczego. Ta publikacja zaprasza do analizy i interpretacji wybranych wierszy obu autorek w poszukiwaniu miejsc wsp\u00f3lnych, wzajemnie z sob\u0105 koresponduj\u0105cych, podejmuj\u0105cych tak\u017ce najcz\u0119\u015bciej niezamierzony i zazwyczaj nieoczywisty dialog. Por\u00f3wnaniu warto podda\u0107 nade wszystko dwa projekty kobiecego odczuwania i uwarunkowania odmienno\u015bci portret\u00f3w kobiecych w tw\u00f3rczo\u015bci obu poetek. Ich zupe\u0142nie r\u00f3\u017cne poetyki i odleg\u0142e od siebie poetyckie wra\u017cliwo\u015bci\u00a0na pewnym poziomie lektury okazuj\u0105 si\u0119 zaskakuj\u0105co zbie\u017cne. W lekturze por\u00f3wnawczej\u00a0 szczeg\u00f3lnie wa\u017cne staj\u0105 si\u0119 zar\u00f3wno miejsca wyra\u017anie polemiczne (np. <em>Album<\/em> Szymborskiej), jak i zdarzenia wyj\u0105tkowej blisko\u015bci g\u0142osu (np. <em>Przy winie<\/em> Szymborskiej). Obydwie autorki pozostaj\u0105 jednak \u2013 nade wszystko \u2013 g\u0142\u0119boko zanurzone w egzystencji, tw\u00f3rczo zdziwione jednoczesn\u0105 niezwyk\u0142o\u015bci\u0105 i zwyczajno\u015bci\u0105 istnienia i \u2013 co istotne \u2013 na r\u00f3\u017cne sposoby badaj\u0105 napi\u0119cie mi\u0119dzy mo\u017cliwo\u015bci\u0105 literackiego kostiumu i imperatywem prostoty w poszukiwaniu nienazwanej\/nienazywalnej prawdy ludzkich uczu\u0107.<\/span> \r\n                                <div class=\"mt-3\"><\/div>\r\n                            <\/div>\r\n                            \r\n                            <div class=\"text-modules__img\"><img src=\"https:\/\/us.edu.pl\/instytut\/ipo\/wp-content\/uploads\/sites\/74\/Bez-kategorii\/szymborska_-_max-219x300.jpg\" alt=\"img\"><\/div>\r\n                        <\/div>\r\n                    <\/div>\r\n                <\/div>\r\n                <div class=\"text-modules \">\r\n                    <div class=\"container\">\r\n                        <h3 class=\"section-title section-title_border-bottom\">Ryszard Kozio\u0142ek: Czyta\u0107, du\u017co czyta\u0107<\/h3> <h3 class=\"subtitle text-modules__subtitle\">Wydawnictwo Czarne. Wo\u0142owiec 2023. ISBN: 978-83-8191-642-4, ss. 256.<\/h3>\r\n                        <div class=\"row m-0\">\r\n                            <div class=\"text-modules__content\">\r\n                                <span style=\"font-size: 12pt;\">Rzecz, kt\u00f3ra nie przestaje zachwyca\u0107, to skromne pi\u0119kno zadrukowanej strony. Ksi\u0105\u017cka wydaje si\u0119 najbardziej ubog\u0105 ze sztuk. Fotografia, film, malarstwo, muzyka dysponuj\u0105 niesko\u0144czenie bardziej sugestywnymi \u015brodkami przedstawiania \u015bwiata. A literatura? Czarne znaczki na papierze. Ale kiedy wpu\u015bci\u0107 je w nasze umys\u0142y, potrafi\u0105 tam dokona\u0107 cud\u00f3w. Pracuj\u0105 w naszych g\u0142owach najskuteczniej i najciekawiej ze wszystkich znak\u00f3w, jakimi opisujemy \u015bwiat \u2013 przekonuje w nowym tomie esej\u00f3w Ryszard Kozio\u0142ek. Odkrywa w nim przed czytelnikami transformuj\u0105c\u0105 moc literatury, kt\u00f3ra pozwala nam budowa\u0107 i wzbogaca\u0107 nie tylko nasz w\u0142asny \u015bwiat, ale te\u017c kszta\u0142towa\u0107 m\u0105dre, dojrza\u0142e spo\u0142ecze\u0144stwo. Ta polityczna moc literatury \u2013 budowanie wsp\u00f3lnoty, otwieranie przestrzeni dyskusji, \u0142\u0105czenie do\u015bwiadcze\u0144 \u2013 jest dla niego r\u00f3wnie wa\u017cna, jak jej dzia\u0142anie na wyobra\u017ani\u0119. Na nowo wi\u0119c opowiada nam o tym, na czym polega kunszt powie\u015bciowy Tokarczuk i Pilcha, dlaczego Harry Potter pozwala nam wr\u00f3ci\u0107 do dzieci\u0144stwa i nape\u0142ni\u0107 \u015bwiat zasadami moralnymi, a wreszcie jak za pomoc\u0105 literatury rozmawia\u0107 o tym, co politycznie niepoprawne.<\/span> \r\n                                <div class=\"mt-3\"><\/div>\r\n                            <\/div>\r\n                            \r\n                            <div class=\"text-modules__img\"><img src=\"https:\/\/us.edu.pl\/instytut\/ipo\/wp-content\/uploads\/sites\/74\/Bez-kategorii\/czytac-czytac-4_kopia-186x300.jpg\" alt=\"img\"><\/div>\r\n                        <\/div>\r\n                    <\/div>\r\n                <\/div>\r\n                <div class=\"text-modules reverse\">\r\n                    <div class=\"container\">\r\n                        <h3 class=\"section-title section-title_border-bottom\">Mariusz Jochemczyk, J\u00f3zef Olejniczak, Mi\u0142osz Piotrowiak: My\u015ble\u0107 Kafk\u0105. Teksty i konteksty.<\/h3> <h3 class=\"subtitle text-modules__subtitle\">Wydawnictwo Uniwersytetu \u015al\u0105skiego. Katowice 2023. ISBN:978-83-226-4302-0, ss. 266.<\/h3>\r\n                        <div class=\"row m-0\">\r\n                            <div class=\"text-modules__content\">\r\n                                <span style=\"font-size: 12pt;\">Kafki i jego dzie\u0142a nie da si\u0119 interpretowa\u0107 w jednoznaczny spos\u00f3b, nie da si\u0119 jego tekst\u00f3w przyporz\u0105dkowa\u0107 do kt\u00f3regokolwiek z nurt\u00f3w literatury (czy szerzej \u2013 sztuki) nowoczesnej. Taka jednoznaczna interpretacja oraz \u015bcis\u0142e przyporz\u0105dkowanie by\u0142yby unieruchomieniem potencji i dynamiki ci\u0105gle w tym dziele tkwi\u0105cych. Sta\u0142by si\u0119 Kafka wtedy jeszcze jednym zasuszonym motylem na szpilce w szklanej gablocie kolekcjonera motylich trup\u00f3w. Zafascynowanego, to prawda, \u015bwiatem natury i biegaj\u0105cego po \u0142\u0105kach z siatk\u0105\u2026 Tego chcieli\u015bmy w szkicach zebranych w niniejszej ksi\u0105\u017cce unikn\u0105\u0107. Czy si\u0119 uda\u0142o? Esej jest przybli\u017caniem si\u0119, \u201ekr\u0105\u017ceniem wok\u00f3\u0142\u201d, jest \u015bwiadectwem podejmowania pr\u00f3b przybli\u017cania si\u0119, tak\u017ce pr\u00f3b oswajania. Ruch my\u015bli odbywa si\u0119 tu zasadniczo w ramach dw\u00f3ch odr\u0119bnych obieg\u00f3w intelektualnych. Tom stanowi bowiem ca\u0142o\u015b\u0107 dwudzieln\u0105 \u2013 \u0142\u0105cz\u0105c\u0105 szczeg\u00f3\u0142owy ogl\u0105d wybranych utwor\u00f3w Franza Kafki (uj\u0119cie interpretacyjne) z szerokim przegl\u0105dem temat\u00f3w kontekstowych (do\u015bwiadczenie somatyczne, pacyfizm i stosunek do wojny, transformacje, przep\u0142ywy-wp\u0142ywy, metamorfozy, aporie, paradoksy wsp\u00f3\u0142czesnej wiedzy itd.).<\/span> \r\n                                <div class=\"mt-3\"><\/div>\r\n                            <\/div>\r\n                            \r\n                            <div class=\"text-modules__img\"><img src=\"https:\/\/us.edu.pl\/instytut\/ipo\/wp-content\/uploads\/sites\/74\/Bez-kategorii\/myslec_kafka_okl-215x300.jpg\" alt=\"img\"><\/div>\r\n                        <\/div>\r\n                    <\/div>\r\n                <\/div>\r\n                <div class=\"text-modules \">\r\n                    <div class=\"container\">\r\n                        <h3 class=\"section-title section-title_border-bottom\">Prze\u0142: Marian Kisiel; Lew To\u0142stoj: O mi\u0142o\u015bci i \u015bmierci<\/h3> <h3 class=\"subtitle text-modules__subtitle\">Wydawnictwo Naukowe \u201e\u015al\u0105sk\u201d. Katowice 2023. ISBN: 978-83-8183-164-2, ss. 64<\/h3>\r\n                        <div class=\"row m-0\">\r\n                            <div class=\"text-modules__content\">\r\n                                <span style=\"font-size: 12pt;\">My\u015bli Lwa To\u0142stoja (i innych autor\u00f3w) zosta\u0142y zaczerpni\u0119te z jego notatnik\u00f3w. Nie spos\u00f3b powiedzie\u0107, aby mia\u0142y one jaki\u015b sw\u00f3j kanoniczny kszta\u0142t. Spotykamy je w rozmaitych wariantach, w stale zmienianych zapiskach, czynionych regularnie i z wytrwa\u0142o\u015bci\u0105, a p\u00f3\u017aniej zamkni\u0119tych w kompilacjach, kt\u00f3re przybra\u0142y nast\u0119puj\u0105ce tytu\u0142y: Na ka\u017cdy dzie\u0144, Kr\u0105g lektur, Droga \u017cycia (to najwa\u017cniejszy zbi\u00f3r owych notatek z r\u00f3\u017cnych miejsc). Czytelnik mo\u017ce przeczyta\u0107 te my\u015bli \u2014 w r\u00f3\u017cnych uk\u0142adach \u2014 w najpe\u0142niejszym, dziewi\u0119\u0107dziesi\u0119ciotomowym rosyjskim wydaniu pism Lwa To\u0142stoja (1935\u20131958), w tomach 41\u201342 (Kr\u0105g lektur), 43\u201344 (Na ka\u017cdy<\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 12pt;\">dzie\u0144), 45 (Droga \u017cycia).<\/span> \r\n                                <div class=\"mt-3\"><\/div>\r\n                            <\/div>\r\n                            \r\n                            <div class=\"text-modules__img\"><img src=\"https:\/\/us.edu.pl\/instytut\/ipo\/wp-content\/uploads\/sites\/74\/Bez-kategorii\/tolstoj-max-219x300.jpg\" alt=\"img\"><\/div>\r\n                        <\/div>\r\n                    <\/div>\r\n                <\/div>[\/vc_column][\/vc_row]<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>[vc_row][vc_column][\/vc_column][\/vc_row][vc_row][vc_column][\/vc_column][\/vc_row][vc_row][vc_column][\/vc_column][\/vc_row][vc_row][vc_column][\/vc_column][\/vc_row][vc_row][vc_column][\/vc_column][\/vc_row] [&#8230;]<\/p>\n<p><a class=\"btn btn-secondary understrap-read-more-link\" href=\"https:\/\/us.edu.pl\/instytut\/ipo\/publikacje-2\/2023-2\/\">Read More&#8230;<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":2113,"featured_media":0,"parent":362,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"_expiration-date-status":"","_expiration-date":0,"_expiration-date-type":"","_expiration-date-categories":[],"_expiration-date-options":[]},"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/us.edu.pl\/instytut\/ipo\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/1920"}],"collection":[{"href":"https:\/\/us.edu.pl\/instytut\/ipo\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/us.edu.pl\/instytut\/ipo\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/us.edu.pl\/instytut\/ipo\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2113"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/us.edu.pl\/instytut\/ipo\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1920"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/us.edu.pl\/instytut\/ipo\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/1920\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1934,"href":"https:\/\/us.edu.pl\/instytut\/ipo\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/1920\/revisions\/1934"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/us.edu.pl\/instytut\/ipo\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/362"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/us.edu.pl\/instytut\/ipo\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1920"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}