{"id":239,"date":"2023-10-06T13:17:03","date_gmt":"2023-10-06T11:17:03","guid":{"rendered":"https:\/\/us.edu.pl\/instytut\/ipo\/?page_id=239"},"modified":"2025-04-15T14:44:01","modified_gmt":"2025-04-15T12:44:01","slug":"dariusz-pawelec","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/us.edu.pl\/instytut\/ipo\/pracownicy\/dariusz-pawelec\/","title":{"rendered":"Dariusz Pawelec"},"content":{"rendered":"

[vc_row el_class=”container”][vc_column width=”2\/3″]\r\n

\r\n
\r\n

Dariusz Pawelec<\/h3>

e-mail: dariusz.pawelec@us.edu.pl<\/h3>\r\n
\r\n
\r\n \r\n
ORCID<\/a>ResearchGate<\/a>GoogleScholar<\/a><\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>[vc_tta_tabs alignment=”right” active_section=”1″][vc_tta_section title=”POLISH” tab_id=”1696245225773-eae4e9a1-2c7a”]\r\n
\r\n
\r\n \r\n

prof. dr hab. Dariusz Pawelec<\/strong>\u00a0\u2013 ur. 1965; prof. dr hab.; uko\u0144czy\u0142 filologi\u0119 polsk\u0105 w Uniwersytecie \u015al\u0105skim (1988), obroni\u0142 rozpraw\u0119 doktorsk\u0105 o poezji Stanis\u0142awa Bara\u0144czaka napisan\u0105 pod kierunkiem profesora Ireneusza Opackiego (1992). Zainteresowania naukowe prof. Dariusz Pawelca obejmuj\u0105 poetyk\u0119 nowoczesnej poezji polskiej, zagadnienia sztuki interpretacji, genologii, teorii trop\u00f3w, poetyk\u0119 historyczn\u0105 oraz relacje edytorstwa i krytyki literackiej. Jest autorem edycji wierszy Stanis\u0142awa Bara\u0144czaka w serii Biblioteka Narodowa (2025),\u00a0pierwszej monografii po\u015bwi\u0119conej Stanis\u0142awowi Bara\u0144czakowi pt.\u00a0Poezja Stanis\u0142awa Bara\u0144czaka. Regu\u0142y i konteksty<\/em>\u00a0(1992), ksi\u0105\u017cek o poezji lingwistycznej, tw\u00f3rc\u0105 koncepcji \u201eadresata mo\u017cliwego\u201d w liryce (przedstawionej w ksi\u0105\u017cce pt.\u00a0\u015awiat jako Ty. Poezja polska wobec adresata w drugiej po\u0142owie XX wieku<\/em>, 2003), autor prac z zakresu teorii gatunku. Autor pierwszej antologii poezji pokolenia 68 pt.\u00a0Powiedz prawd\u0119<\/em>\u00a0(1990) oraz opracowania wyboru polemik i manifest\u00f3w tej generacji pt.\u00a0\u201ePowinna by\u0107 nieufno\u015bci\u0105\u201d. Nowofalowy sp\u00f3r o poezj\u0119<\/em>\u00a0(2020). Opracowa\u0142 ponadto antologie:\u00a0Martwe punkty. Antologia poezji \u201eNa Dziko\u201d (1994-2003)<\/em>\u00a0(edycja s\u0142owacka 2003, edycja polska 2004, edycja czeska 2006) oraz \u00a0Tropy \u201eNa Dziko\u201d. Postantologia<\/em>\u00a0(2019);\u00a0 Autor ksi\u0105\u017cek\u00a0Wirpsza wielokrotnie<\/em>\u00a0(2013) i\u00a0Wirpsza. Po s\u0142owie<\/em>\u00a0(2025), ponadto edytor wielu dzie\u0142 Witolda Wirpszy:\u00a0Sonata i inne wiersze do roku 1956<\/em>\u00a0(2014);\u00a0Listy z oflagu<\/em>\u00a0(2015),\u00a0Varia. Eseje. Prozy<\/em>\u00a0(2016),\u00a0Sama niewinno\u015b\u0107. Powie\u015b\u0107<\/em>\u00a0(2017),\u00a0Apoteoza ta\u0144ca<\/em>\u00a0(2018),\u00a0Umieralnia i inne utwory dramatyczne\u00a0<\/em>(2019),\u00a0Drugi op\u00f3r<\/em>\u00a0(2020),\u00a0Pomara\u0144cze na drutach<\/em>\u00a0(2021),\u00a0Don Juan<\/em>\u00a0(2022),\u00a0Wiersze odnalezione<\/em>\u00a0(2023),\u00a0Morderca i inne opowiadania<\/em>\u00a0(2024). Pisa\u0142 m.in. o tw\u00f3rczo\u015bci Bara\u0144czaka, Mi\u0142osza, Wirpszy, Herberta, Bia\u0142oszewskiego, Balcerzana, Kozio\u0142. Zagajewskiego, Kornhausera, Krynickiego, Wojaczka, Skrzyposzka, Polkowskiego, Pawlaka, Sommera, \u015awietlickiego, Podsiad\u0142y, Kobierskiego. Rozprawy naukowe i prace krytycznoliterackie\u00a0 publikowa\u0142 m.in. w takich pismach, jak \u201ePami\u0119tnik Literacki\u201d, \u201eRuch Literacki\u201d, \u201eTeksty Drugie\u201d, \u201eEthos\u201d, \u201eForum Poetyki\u201d, \u201ePrzestrzenie Teorii\u201d, \u201ePozna\u0144skie Studia Polonistyczne\u201d, \u201ePrace Filologiczne. Literaturoznawstwo\u201d, \u201eRes Publica\u201d, \u201eTw\u00f3rczo\u015b\u0107\u201d, \u201eNowe Ksi\u0105\u017cki\u201d, \u201eKresy\u201d, \u201eBrulion\u201d.<\/p>\n

Dyrektor Biblioteki Uniwersytetu \u015al\u0105skiego i Centrum Informacji Naukowej i Biblioteki Akademickiej Uniwersytetu \u015al\u0105skiego i Uniwersytetu Ekonomicznego w Katowicach. W kadencji 2019-2022 by\u0142 dyrektorem Instytutu Literaturoznawstwa Uniwersytetu \u015al\u0105skiego. Obecnie dyrektor Instytutu Polonistyki. Przewodniczy radzie programowej instytucji kultury Ars Cameralis (od 2000). Cz\u0142onek Komitetu Nauk o Literaturze PAN oraz Rady Doskona\u0142o\u015bci Naukowej w kadencji 2024-2027.<\/p>\n

Publikacje:<\/strong><\/p>\n

\n
    \n
  1. \u201eZniewolony umys\u0142\u201d jako parabola<\/em>. \u201eRes Publica\u201d 1988, nr 5. Przedruk jako przedmowa w: C. Mi\u0142osz: Zniewolony umys\u0142<\/em>. KAW. Krak\u00f3w 1989, s. 5\u201311. Wyd. II: KAW. Krak\u00f3w 1990. [T\u0142um. na j\u0119zyk bu\u0142garski: \u201ePorobenijat razum\u201d kato parabola<\/em>. W: C. Mi\u0142osz: Porobenijat razum<\/em>. T\u0142um. Vera Dejanova. IK Galaktika. Warna 1992. Wyd. II Balkani. Sofia 2011, s. 17\u201324]<\/li>\n
  2. Jak mo\u017cliwa jest dzi\u015b poetyka historyczna?<\/em> \u201eTeksty Drugie\u201d 1994, nr 5\/6 (29\/30), s. 127-140.<\/li>\n
  3. Kod hymniczny w poezji Czes\u0142awa Mi\u0142osza<\/em>. \u201ePami\u0119tnik Literacki\u201d 2011, z. 2, s. 35\u201354. [T\u0142um. na j\u0119zyk angielski: The Hymnic Code in the Poetry of Czes\u0142aw Mi\u0142osz<\/em>. T\u0142um. U. Philips. W: \u201eMi\u0142osz in Pami\u0119tnik Literacki [Literary Memoire]. Selected Papers.\u201d. Ed. T. P. G\u00f3rski. IBL Warszawa 2013, s. 35\u201357]<\/li>\n
  4. Wirpsza wielokrotnie.<\/em> Instytut Miko\u0142owski. Miko\u0142\u00f3w 2013.<\/li>\n
  5. \u201ePossible communications\u201d and the \u201epossible addressee\u201d in lyrical poetry<\/em>. \u201eStudia Philologica Universitatis Velikotarnovensis\u201d 2017, vol. 36\/1, s. 313\u2013323.<\/li>\n
  6. Ryszard Krynicki<\/em>, has\u0142o. W: Polska poezja wsp\u00f3\u0142czesna \u2013 przewodnik encyklopedyczny<\/em>, edycja internetowa. Red. P. \u015aliwi\u0144ski; 2017 (http:\/\/przewodnikpoetycki.amu.edu.pl\/encyklopedia\/ryszard-krynicki\/<\/a>)<\/li>\n
  7. Boston Bara\u0144czaka<\/em>. W: Ameryka Bara\u0144czaka<\/em>. Red. S. Karolak, E. Rajewska. Universitas. Krak\u00f3w 2018, s. 71\u201386.<\/li>\n<\/ol>\n
      \n
    1. Edytorstwo jako krytyka literacka<\/em>. \u201ePami\u0119tnik Literacki\u201d 2020, z. 4 s. 5-18.<\/li>\n
    2. Rozpad w\u0142adzy jako konsekwencja upadku mitologii. Obrazy ko\u0144ca systemu komunistycznego w korespondencji Jerzego Giedroycia i Witolda Wirpszy z lat 1981-1985<\/em>. \u201eEthos\u201d 2020, nr 4, s. 176-191.<\/li>\n
    3. Bara\u0144czak Stanis\u0142aw (1946-2014)<\/em>. [w]: La vie de l’esprit en Europe centrale et orientale depuis 1945 : dictionnaire encyclop\u00e9dique<\/em>. Paris : Les \u00c9ditions du Cerf, 2021, s. 545-547.<\/li>\n
    4. Wobec efektu inskrypcji. „Ko\u0142ysanka” Stanis\u0142awa Bara\u0144czaka<\/em>. W: Poezja polska ostatnich dwustu lat : odczytania i przekroje : dla Profesora Mariana Stali na jubileusz. <\/em> Czabanowska-Wr\u00f3bel Anna, Pilch Urszula M. Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiello\u0144skiego, Krak\u00f3w 2022, s. 371-382.<\/li>\n
    5. Problem metalepsy. Od tropu do konceptu<\/em>. \u201ePrace Filologiczne. Literaturoznawstwo\u201d nr 13 (16), 2023, s. 17-35.<\/li>\n
    6. Witold Wirpsza w kr\u0119gu paryskiej „Kultury” (1972-1985).\u00a0<\/em>\u201ePami\u0119tnik Literacki\u201d 2023, z. 1, s. 85-100.<\/li>\n
    7. Wiersze \/ Stanis\u0142aw Bara\u0144czak. <\/em>Wyb\u00f3r, wst\u0119p i opracowanie. Zak\u0142ad Narodowy im. Ossoli\u0144skich – Wydawnictwo. Wroc\u0142aw 2025<\/li>\n
    8. Wirpsza. Po s\u0142owie.<\/em> Wydawnictwo Uniwersytetu \u015al\u0105skiego. Katowice 2025<\/li>\n<\/ol>\n

      \n<\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>[\/vc_tta_section][vc_tta_section title=”ENGLISH” tab_id=”1696252715456-7a1c3c83-9fb3″]\r\n

      \r\n
      \r\n \r\n

      Prof. Dariusz Pawelec, PhD, D<\/strong>Litt<\/strong><\/p>\n

      Professor <\/strong><\/p>\n

       <\/p>\n

      Research interests<\/strong>:<\/p>\n

      \n

      Polish poetry of the 20th and 21st centuries, historical poetics, genre studies, art of interpretation, editing<\/p>\n

       <\/p>\n

      Recent publications:<\/strong><\/p>\n

      \n
        \n
      1. Wiersze \/ Stanis\u0142aw Bara\u0144czak. <\/em>Wyb\u00f3r, wst\u0119p i opracowanie. Zak\u0142ad Narodowy im. Ossoli\u0144skich – Wydawnictwo. Wroc\u0142aw 2025<\/li>\n
      2. Wirpsza. Po s\u0142owie.<\/em> Wydawnictwo Uniwersytetu \u015al\u0105skiego. Katowice 2025<\/em><\/li>\n
      3. Witold Wirpsza w kr\u0119gu paryskiej „Kultury” (1972-1985).\u00a0<\/em>\u201ePami\u0119tnik Literacki\u201d 2023, z. 1, s. 85-100.<\/li>\n
      4. Umieralnia i inne utwory dramatyczne [The dying room and other dramatic works] \/ Witold Wirpsza ; compiled by Dariusz Pawelec . \u2013 Miko\u0142\u00f3w : Instytut Miko\u0142owski im. Rafa\u0142a Wojaczka, 2019. \u2013 355 pages. \u2013 (Biblioteka Arkadii \u2013 Pisma Katastroficznego; t. 168). \u2013 ISBN 978-83-65250-62-9.<\/li>\n
      5. Onova posledno desetiletie\u2026 Pobeda na zrelostta v polskata poezi\u00e2 ot 90-te godini na XX vek [This last decade\u2026 The victory of the mature word in Polish poetry in the 1990s] :\/ Dariu\u0161 Pavelec \/\/ Literaturen Vestnik; Sofia \u2013 God. 28, 25.09-1.10.(2019), 9 pages.<\/li>\n
      6. Tropy na dziko : postantologia [Tropes \u00e0 la game: A post-anthology] \/ selection, introduction and compilation by Dariusz Pawelec . \u2013 Katowice : Instytucja Kultury Ars Cameralis Silesiae Superioris, 2019. \u2013 244 pages. \u2013 ISBN 978-83-64172-20-5.<\/li>\n
      7. T.W. Pisarz-idol : Witold Wirpsza w lekturze Stanis\u0142awa Bara\u0144czaka [W.T.W. A writer-idol: Witold Wirpsza in Stanis\u0142aw Bara\u0144czak\u2019s readings]\/ Dariusz Pawelec \/\/ Pozna\u0144skie Studia Polonistyczne, Ser. Lit. \u2013 No. 36 (2019), pp. 41-57.<\/li>\n
      8. Boston Bara\u0144czaka [Bara\u0144czak\u2019s Boston]\/ Dariusz Pawelec \/\/ In: Ameryka Bara\u0144czaka. \u2013 Krak\u00f3w : Towarzystwo Autor\u00f3w i Wydawc\u00f3w Prac Naukowych \u201eUniversitas\u201d, 2018. \u2013 pp. 71-85. \u2013 ISBN 978-83-242-3488-2.<\/li>\n<\/ol>\n

        \u00a0<\/strong><\/p>\n

        Research grants:<\/strong><\/p>\n

        \n
          \n
        1. The monograph:\u00a0\u201cPowinna by\u0107\u00a0<\/em>nieufno<\/em>\u015bci\u0105\u2026\u201d. Nowofalowy sp<\/em>\u00f3<\/em>r o poezj\u0119<\/em>.[\u201cShe should be distrust\u2026\u201d A new-wave dispute over poetry], as part of the grant:\u00a0Polemika (krytyczno) literacka w Polsce \u2013 mi\u0119dzy studium przypadku a histori\u0105 literatury. Edycje krytyczne\u00a0<\/em>[Literary-criticism in Poland \u2014 between a case study and history of literature]. The project of the National Program for the Development of Humanities\u00a0 [\u201cDziedzictwo narodowe\u201d] \u2013 no. 11H 16 013184, realized in the years 2018-2022. The Faculty of Polish and Classical Philology, The Adam Mickiewicz University, Pozna\u0144. Project manager: Prof. Agata Stankowska.<\/li>\n
        2. The study:\u00a0Genologia multimedialna Edwarda Balcerzana. Uwarunkowania i perspektywy<\/em>. [Edward Balcerzan`s Multimedia Theory of Genres. Its Conditions and Perspectives],\u00a0<\/em>as part of the grant:\u00a0Poetyka \u2013 nowe perspektywy\u00a0<\/em>[Poetics \u2014 new perspectives]. The project of the National Program for the Development of Humanities [the research module 1.1; 2014-2017] \u2013 no. 0042\/NPRH3\/H11\/82\/2014. The Faculty of Polish and Classical Philology, The Adam Mickiewicz University, Pozna\u0144. Project manager: Prof. Tomasz Mizerkiewicz.<\/li>\n
        3. The study of Ryszard Krynicki\u2019s poetic profile as part of the grant:\u00a0Polska poezja wsp\u00f3\u0142czesna: przewodnik encyklopedyczny\u00a0<\/em>[Modern Polish poetry: An encyclopedic guide].\u00a0<\/em>The project of the National Program for the Development of Humanities, 11H 12 0245 81, realized in the years 2014-2016. The Faculty of Polish and Classical Philology, The Adam Mickiewicz University, Pozna\u0144. Project manager: Prof. P. \u015aliwi\u0144ski.<\/li>\n<\/ol>\n

           <\/p>\n

          Academic outreach and engagement<\/strong>:<\/strong><\/p>\n

          \n
            \n
          1. Chairman of the Jury of the 12th National Jean Genet Poetic Competition addressed to inmates in Polish prisons (29 October, 2020).<\/li>\n
          2. Promotion of the anthologies compiled by the author (Tropy Na Dziko. Postantologia<\/em>. Selection, introduction and compilation by Dariusz Pawelec. Ars Cameralis, Katowice 2019 and\u00a0Mrtv<\/em>\u00e9\u00a0<\/em>Antologie poezie \u201eNa Divoko\u201d (1994-2003). V\u00fdber, zpracov\u00e1ni a koment\u00e1\u0159 Dariusz Pawelec. P\u0159elo\u017eil Jan Faber.<\/em>\u00a0WYD. PROTIMLUV, Ostrava 2006) in Frydek-Mistek, Svatoj\u00e1nsk\u00e1 v\u011b\u017e, 2 October, 2020 r. (the Czech Republic), as part of the project \u201ePoezie na kole\u010dk\u00e1ch\u201c, the European Union National Institutes for Culture and the Directorate-General for Translation.<\/li>\n
          3. Promotion of the anthologies compiled by the author (Tropy Na Dziko. Postantologia<\/em>. Selection, introduction and compilation by Dariusz Pawelec. Ars Cameralis, Katowice 2019) in \u201cZbieg Poetycki Na Dziko\u201d, during the Festival\u00a0 Ars Cameralis, Katowice, 16 November, 2019, and in the Miko\u0142\u00f3w Institute (the evening \u2014 the 20th Anniversary of the Miko\u0142\u00f3w Institute), Miko\u0142\u00f3w 21 November, 2019.<\/li>\n<\/ol>\n

            \n<\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>[\/vc_tta_section][\/vc_tta_tabs][\/vc_column][vc_column width=”1\/3″]\r\n

            \r\n
            \r\n \r\n
            <\/p>\n

             <\/p>\n

            \"Dariusz<\/p>\n<\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>[\/vc_column][\/vc_row][vc_row el_class=”container”][vc_column width=”2\/3″][\/vc_column][vc_column width=”1\/3″][\/vc_column][\/vc_row][vc_row][vc_column][vc_column_text][\/vc_column_text][\/vc_column][\/vc_row][vc_row][vc_column][vc_column_text][\/vc_column_text][\/vc_column][\/vc_row]<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

            [vc_row el_class=”container”][vc_column width=”2\/3″][vc_tta_tabs alignment=”right” active_section=”1″][vc_tta_section title=”POLISH” tab_id=”1696245225773-eae4e9a1-2c7a”][\/vc_tta_section][vc_tta_section title=”ENGLISH” tab_id=”1696252715456-7a1c3c83-9fb3″][\/vc_tta_section][\/vc_tta_tabs][\/vc_column][vc_column width=”1\/3″][\/vc_column][\/vc_row][vc_row el_class=”container”][vc_column width=”2\/3″][\/vc_column][vc_column width=”1\/3″][\/vc_column][\/vc_row][vc_row][vc_column][vc_column_text][\/vc_column_text][\/vc_column][\/vc_row][vc_row][vc_column][vc_column_text][\/vc_column_text][\/vc_column][\/vc_row] […]<\/p>\n

            Read More…<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":7254,"featured_media":0,"parent":84,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"_expiration-date-status":"","_expiration-date":0,"_expiration-date-type":"","_expiration-date-categories":[],"_expiration-date-options":[]},"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/us.edu.pl\/instytut\/ipo\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/239"}],"collection":[{"href":"https:\/\/us.edu.pl\/instytut\/ipo\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/us.edu.pl\/instytut\/ipo\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/us.edu.pl\/instytut\/ipo\/wp-json\/wp\/v2\/users\/7254"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/us.edu.pl\/instytut\/ipo\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=239"}],"version-history":[{"count":9,"href":"https:\/\/us.edu.pl\/instytut\/ipo\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/239\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1280,"href":"https:\/\/us.edu.pl\/instytut\/ipo\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/239\/revisions\/1280"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/us.edu.pl\/instytut\/ipo\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/84"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/us.edu.pl\/instytut\/ipo\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=239"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}