Nak\u0142adem Wydawnictwa \u015al\u0105sk ukaza\u0142y si\u0119 kolejne tytu\u0142y w serii Spotkania z Literatur\u0105. Seria Nowa. <\/em>Redaktork\u0105 s<\/em>erii katowickiego oddzia\u0142u Komisji Historycznoliterackiej Polskiej Akademii Nauk jest dr hab. Joanna Kisiel, prof. U\u015a<\/a>.<\/span><\/p>\n<\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>[\/vc_column][\/vc_row][vc_row][vc_column]\r\n \u0141ukasz G\u00f3rnicki, jeden z najwybitniejszych pisarzy renesansowych i tw\u00f3rca wzoru klasycznej prozy w j\u0119zyku polskim, za \u017cycia odda\u0142 drukarskiej prasie tylko cz\u0119\u015b\u0107 napisanych przez siebie dzie\u0142. Opublikowanie po jego \u015bmierci pozosta\u0142ych w r\u0119kopisie utwor\u00f3w mo\u017cna \u0142\u0105czy\u0107 z \u201esensacyjnymi\u201d losami jego traktatu politycznego pt. Rozmowa Polaka z W\u0142ochem, kt\u00f3ry pad\u0142 \u0142upem literackiego z\u0142odzieja w marcu 1616 roku. W sierpniu tego\u017c roku synowie pisarza, Jan i \u0141ukasz, ujawnili dokonanie plagiatu przez szlachcica z ziemi przemyskiej, wydaj\u0105c traktat w wersji poprawionej przez ojca.<\/span><\/p>\n Nale\u017cy przypuszcza\u0107, i\u017c przedsi\u0119wzi\u0119ta przez braci edytorska aktywno\u015b\u0107 w obronie praw autorskich rodzica, zaowocowa\u0142a wznowieniem i wydobyciem z manuskrypt\u00f3w innych dzie\u0142 G\u00f3rnickiego, za co najwi\u0119ksz\u0105 zas\u0142ug\u0119 nale\u017cy przypisa\u0107 \u0141ukaszowi \u2013 synowi. Cho\u0107 potomek renesansowego pisarza przejawia\u0142 ambicje literackie, to jednak w pami\u0119ci potomno\u015bci zapisa\u0142 si\u0119 jako wydawca dzie\u0142 rodzica. I w\u0142a\u015bnie w tej roli podzieli\u0142 jego los, staj\u0105c si\u0119 ofiar\u0105 literackiego z\u0142odzieja\u2026<\/span> \r\n Dorobek literacki Wojciecha Albi\u0144skiego (1935\u20132015) jest obj\u0119to\u015bciowo skromny. Sk\u0142ada si\u0119 na\u0144 sze\u015b\u0107 ksi\u0105\u017cek wype\u0142nionych kr\u00f3tkimi opowiadaniami. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 z nich dotyczy spraw afryka\u0144skich \u2013 fenomen\u00f3w, kt\u00f3re zaistnia\u0142y w Republice Po\u0142udniowej Afryki i Botswanie na prze\u0142omie XX wieku i kolejnego stulecia, cho\u0107 autor nie stroni\u0142 od przedstawiania rzeczywisto\u015bci bardziej odleg\u0142ej. Chodzi o sprawy \u2013 warto podkre\u015bli\u0107 \u2013 jakie wydarzy\u0142y si\u0119 mi\u0119dzy lud\u017ami; pisarza interesowa\u0142y do\u015bwiadczenia egzystencjalne, zw\u0142aszcza te, kt\u00f3re pozwoli\u0142y mu zapyta\u0107 o kondycj\u0119 cz\u0142owieka. To nieledwie \u201epersonalistyczne\u201d, skupione na problematyce moralnej spojrzenie przes\u0105dza o oryginalno\u015bci prozy Albi\u0144skiego. Ponadto pisarzowi zale\u017ca\u0142o na uchwyceniu po\u0142udniowoafryka\u0144skiej codzienno\u015bci\/zwyczajno\u015bci \u2013 poza jak\u0105kolwiek egzotyk\u0105, bez dwuznacznych ekscytacji odmienn\u0105 (z punktu widzenia bia\u0142ego cz\u0142owieka) przestrzeni\u0105 kulturow\u0105 czy obyczajowo\u015bci\u0105. Albi\u0144ski pisa\u0142 o sprawach Czarnego L\u0105du tak, jak je na co dzie\u0144 widzia\u0142, acz niekoniecznie prze\u017cywa\u0142, gdy\u017c najch\u0119tniej wchodzi\u0142 w rol\u0119 zdystansowanego obserwatora. A fakt, \u017ce w Afryce Po\u0142udniowej sp\u0119dzi\u0142 blisko 40 lat, pracuj\u0105c jako geolog i geometra, przydaje jego opowie\u015bciom niezwyk\u0142ej wiarygodno\u015bci.\u00a0<\/span> \r\n Monografia po\u015bwi\u0119cona tw\u00f3rczo\u015bci dw\u00f3ch wybitnych, lecz wci\u0105\u017c niedostatecznie rozpoznanych poet\u00f3w XX wieku, kt\u00f3rych droga artystyczna bieg\u0142a poza g\u0142\u00f3wnymi nurtami literackimi i ideologicznymi. J\u00f3zef \u0141obodowski i Marian Czuchnowski to pisarze \u201enieprzynale\u017cni\u201d \u2013 niepokorni indywiduali\u015bci, kt\u00f3rzy w swoich wierszach mierzyli si\u0119 z katastrof\u0105 historii, samotno\u015bci\u0105 jednostki oraz dramatem duchowego i politycznego wyobcowania.<\/span> \r\n Spr\u00f3bowa\u0142em w niniejszej ksi\u0105\u017cce opisa\u0107 to, co najbardziej fascynuj\u0105ce w poezji Le\u015bmiana: przemian\u0119 jako zasad\u0119 istnienia \u2013 \u015bwiata, cz\u0142owieka, natury i mi\u0142o\u015bci. Przejawiaj\u0105c\u0105 si\u0119 chocia\u017cby w niezwyk\u0142ym, barwnym i ostrym obrazie czerwonego maku, kt\u00f3ry staje si\u0119 krwistym kogutem, a tak\u017ce w intensywnych splotach natury wydarzaj\u0105cych si\u0119 w ogrodzie, lesie, kosmosie i \u2013 w cz\u0142owieku; szczeg\u00f3lnie w mi\u0142o\u015bci. W czasie lektury okaza\u0142o si\u0119, i\u017c owe metamorfozy wnikaj\u0105 w jego wierszach coraz g\u0142\u0119biej w Byt i tekst: cz\u0142owiek staje si\u0119 nie tylko innym ba\u015bniowym czy mitycznym kszta\u0142tem, lecz okazuje si\u0119 istnieniem wielopunktowym, a \u015bwiat zaczyna bytowa\u0107 na granicy nico\u015bci. Przemiana dzieje si\u0119 w samej materii, w fundamencie istnienia. Najbardziej fascynuj\u0105ce s\u0105 te metamorfozy, kt\u00f3re docieraj\u0105 do kresu: albo w niepowstrzymanym, kosmicznym locie ognistego wozu, gdy wszystko przestaje by\u0107 sob\u0105 (Eliasz), albo blisko, u kresu poznania; dotykamy nagiego Bytu, kt\u00f3ry okazuje si\u0119 T\u0142em, poza jakimkolwiek kszta\u0142tem, \u201ebia\u0142ym ob\u0142okiem z liliow\u0105 przekresk\u0105\u201d (Zwiewno\u015b\u0107). Mo\u017cemy wtedy \u015bwiat zobaczy\u0107 na nowo i poczu\u0107, jak stajemy si\u0119 kim\u015b innym.<\/span><\/p>\n Od autora<\/span> \r\n W publikacji tej liryka kameralna, nale\u017c\u0105ca do ostatniego okresu tw\u00f3rczo\u015bci Boles\u0142awa Le\u015bmiana, odczytywana jest jako \u201epoezja \u017calu\u201d, wyrastaj\u0105ca z trudnego do przyj\u0119cia rozpoznania \u2013 utraty dost\u0119pu do przesz\u0142o\u015bci. Przedmiotem ogl\u0105du staje si\u0119 psychosomatycznie odczuwany brak. Pi\u00f3ro poety pod\u0105\u017ca tu tropem do\u015bwiadczenia egzystencjalnego, a prawda emocjonalna uwiarygodnia od strony psychologicznej chwyty literackie i dyskretny artyzm wypowiedzi na temat prze\u017cywanej straty. Bohater omawianej liryki mierzy si\u0119 z bezradn\u0105 rozpacz\u0105, by opowiedzie\u0107 si\u0119 po stronie przesz\u0142o\u015bci \u2013 a w zwi\u0105zku z tym i dzisiejszej pustki \u2013 jako istotnej cz\u0119\u015bci w\u0142asnego \u017cycia.<\/span> \r\n [vc_row][vc_column][\/vc_column][\/vc_row][vc_row][vc_column][\/vc_column][\/vc_row][vc_row][vc_column][\/vc_column][\/vc_row][vc_row][vc_column][\/vc_column][\/vc_row][vc_row][vc_column][\/vc_column][\/vc_row][vc_row][vc_column][\/vc_column][\/vc_row] […]<\/p>\n![\"img\"](\"https:\/\/us.edu.pl\/instytut\/ipo\/wp-content\/uploads\/sites\/74\/Bez-kategorii\/anna-sitkowa-okladka-186x300.jpg\")
<\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>[\/vc_column][\/vc_row][vc_row][vc_column]\r\n ![\"img\"](\"https:\/\/us.edu.pl\/instytut\/ipo\/wp-content\/uploads\/sites\/74\/Bez-kategorii\/dariusz-nowacki-okladka-181x300.jpg\")
<\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>[\/vc_column][\/vc_row][vc_row][vc_column]\r\n ![\"img\"](\"https:\/\/us.edu.pl\/instytut\/ipo\/wp-content\/uploads\/sites\/74\/Bez-kategorii\/wilkon-okladka-185x300.jpg\")
<\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>[\/vc_column][\/vc_row][vc_row][vc_column]\r\n ![\"img\"](\"https:\/\/us.edu.pl\/instytut\/ipo\/wp-content\/uploads\/sites\/74\/Bez-kategorii\/zwierzynski-okladka-194x300.jpg\")
<\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>[\/vc_column][\/vc_row][vc_row][vc_column]\r\n ![\"img\"](\"https:\/\/us.edu.pl\/instytut\/ipo\/wp-content\/uploads\/sites\/74\/Bez-kategorii\/kokoszka-okladka-187x300.jpg\")
<\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>[\/vc_column][\/vc_row]<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"