{"id":1742,"date":"2026-03-03T07:36:04","date_gmt":"2026-03-03T06:36:04","guid":{"rendered":"https:\/\/us.edu.pl\/instytut\/ipo\/?p=1742"},"modified":"2026-03-03T07:36:04","modified_gmt":"2026-03-03T06:36:04","slug":"dr-maria-janoszka-autorka-monografii-miedzy-gra-a-melancholia-szkice-o-tworczosci-jana-potockiego","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/us.edu.pl\/instytut\/ipo\/2026\/03\/03\/dr-maria-janoszka-autorka-monografii-miedzy-gra-a-melancholia-szkice-o-tworczosci-jana-potockiego\/","title":{"rendered":"Dr Maria Janoszka autork\u0105 monografii \u201eMi\u0119dzy gr\u0105 a melancholi\u0105. Szkice o tw\u00f3rczo\u015bci Jana Potockiego\u201d"},"content":{"rendered":"

[vc_row][vc_column width=”2\/3″]\r\n

\r\n
\r\n \r\n

Mi\u0142o nam poinformowa\u0107, \u017ce w Wydawnictwie Uniwersytetu \u015al\u0105skiego ukaza\u0142a si\u0119 monografia dr Marii Janoszki<\/a>, pracownicy Instytutu Polonistyki, pt. \u201eMi\u0119dzy gr\u0105 a melancholi\u0105. Szkice o tw\u00f3rczo\u015bci Jana Potockiego<\/a>\u201d. To ksi\u0105\u017cka gromadz\u0105ca szkice po\u015bwi\u0119cone tw\u00f3rczo\u015bci Jana Potockiego, kt\u00f3rego dorobek tw\u00f3rczy mo\u017cna scharakteryzowa\u0107 poprzez napi\u0119cie mi\u0119dzy gr\u0105 a melancholi\u0105. Interpretacje wybranych aspekt\u00f3w jego utwor\u00f3w teatralnych, relacji z podr\u00f3\u017cy, pism politycznych i R\u0119kopisu znalezionego w Saragossie z jednej strony przedstawiaj\u0105 hrabiego jako wnikliwego, pozbawionego z\u0142udze\u0144 obserwatora \u015bwiata i jednocze\u015bnie pisarza o du\u017cej samo\u015bwiadomo\u015bci tw\u00f3rczej, w kt\u00f3rego dzie\u0142ach ujawnia si\u0119 wielopoziomowo rozumiana ironia, z drugiej za\u015b eksploruj\u0105 bogat\u0105 reprezentacj\u0119 figur melancholii zawartych w jego opus magnum, takich jak labiryntowa wizja rzeczywisto\u015bci, jej steatralizowanie, poetyka nadmiaru, pr\u00f3by matematyzacji rzeczywisto\u015bci czy obrazy pustki, wyczerpania, niezakorzenienia i tu\u0142actwa.\u00a0<\/span><\/p>\n

\n

Maria Janoszka interpretuje wybrane teksty Jana Potockiego, si\u0119gaj\u0105c po \u00a0tytu\u0142owe terminy-klucze (gra i melancholia). Ods\u0142ania obszar pomi\u0119dzy procesem tw\u00f3rczym (i jego rezultatem) a wskazanym modelem funkcjonowania \u00a0\u015bwiadomo\u015bci. Relacyjne \u00a0usytuowanie rozpoznania rzeczywisto\u015bci zewn\u0119trznej przez autora i sposob\u00f3w odzwierciedlenia jej w sztuce s\u0142owa stanowi o\u015b konstrukcyjn\u0105 recenzowanego tomu. Badaczka przygl\u0105da si\u0119 utworom pisarza tworz\u0105cego w p\u00f3\u017anym o\u015bwieceniu, analizuje strategi\u0119 pisarsk\u0105, kt\u00f3r\u0105 tw\u00f3rca R\u0119kopisu znalezionego w Saragossie<\/em> wykorzysta\u0142 do uzewn\u0119trznienia \u00a0w\u0142asnego \u00a0wyobra\u017cenia o \u017cyciu i do pr\u00f3by uporania si\u0119 z porz\u0105dkiem \u015bwiata. Sytuuje estetyk\u0119 i etyk\u0119 na jednym horyzoncie badawczym. Wa\u017cn\u0105 perspektyw\u0105, kt\u00f3r\u0105 przyjmuje podczas lektury, jest wskazanie dokonuj\u0105cych si\u0119 na prze\u0142omie XVIII i XIX wieku zmian w sferze rozpoznawania stan\u00f3w melancholii jako do\u015bwiadczenia osobistego oraz \u201edo\u015bwiadczalnej\u201d nauki o duszy.<\/span><\/p>\n

Z recenzji wydawniczej dr hab. Aleksandry Norkowskiej, prof. UKW<\/em><\/span><\/p>\n

\n

Zwa\u017cywszy na fakt, \u017ce ogromna wi\u0119kszo\u015b\u0107 opracowa\u0144 dotycz\u0105cych tw\u00f3rczo\u015bci Potockiego ukazuje si\u0119 w j\u0119zyku francuskim, nale\u017cy uzna\u0107 polsk\u0105 ksi\u0105\u017ck\u0119 o autorze R\u0119kopisu znalezionego w Saragossie<\/em> za wa\u017cne osi\u0105gni\u0119cie.<\/span><\/p>\n

Z recenzji wydawniczej dra hab. Marka D\u0119bowskiego, em. prof. UJ<\/em><\/span><\/p>\n<\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>[\/vc_column][vc_column width=”1\/3″]\r\n

\r\n
\r\n \r\n

\"ok\u0142adka<\/p>\n<\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>[\/vc_column][\/vc_row]<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

[vc_row][vc_column width=”2\/3″][\/vc_column][vc_column width=”1\/3″][\/vc_column][\/vc_row] […]<\/p>\n

Read More…<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":2113,"featured_media":1744,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_expiration-date-status":"","_expiration-date":0,"_expiration-date-type":"","_expiration-date-categories":[],"_expiration-date-options":[]},"categories":[5],"tags":[14],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/us.edu.pl\/instytut\/ipo\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1742"}],"collection":[{"href":"https:\/\/us.edu.pl\/instytut\/ipo\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/us.edu.pl\/instytut\/ipo\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/us.edu.pl\/instytut\/ipo\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2113"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/us.edu.pl\/instytut\/ipo\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1742"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/us.edu.pl\/instytut\/ipo\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1742\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1745,"href":"https:\/\/us.edu.pl\/instytut\/ipo\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1742\/revisions\/1745"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/us.edu.pl\/instytut\/ipo\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1744"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/us.edu.pl\/instytut\/ipo\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1742"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/us.edu.pl\/instytut\/ipo\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1742"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/us.edu.pl\/instytut\/ipo\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1742"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}