{"id":1755,"date":"2026-03-03T14:13:36","date_gmt":"2026-03-03T13:13:36","guid":{"rendered":"https:\/\/us.edu.pl\/instytut\/ipo\/?p=1755"},"modified":"2026-03-03T14:13:36","modified_gmt":"2026-03-03T13:13:36","slug":"wymiarowanie-zbrodni-polski-serial-kryminalny-kilka-interpretacji-monografia-dr-hab-tomasza-bielaka","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/us.edu.pl\/instytut\/ipo\/2026\/03\/03\/wymiarowanie-zbrodni-polski-serial-kryminalny-kilka-interpretacji-monografia-dr-hab-tomasza-bielaka\/","title":{"rendered":"\u201eWymiarowanie zbrodni. Polski serial kryminalny. Kilka interpretacji\u201d &#8211; monografia dr hab. Tomasza Bielaka"},"content":{"rendered":"<p>[vc_row][vc_column width=&#8221;2\/3&#8243;]\r\n                <div class=\"text-modules\">\r\n                    <div class=\"container\">\r\n                        \r\n                        <div class=\"text-modules__content\"><p><span style=\"font-size: 12pt;\">Wydawnictwo Uniwersytetu \u015al\u0105skiego opublikowa\u0142o monografi\u0119 dr hab. Tomasza Bielaka, pracownika Instytutu Polonistyki, pt. <a href=\"https:\/\/monograph.us.edu.pl\/index.php\/wydawnictwo\/catalog\/book\/PN.4320\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">\u201eWymiarowanie zbrodni. Polski serial kryminalny. Kilka interpretacji\u201d.<\/a>\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 12pt;\">W ksi\u0105\u017cce analizuj\u0119 konkretne narracje oparte na gatunkowym schemacie, w kt\u00f3rym mimo wszystko powinien dominowa\u0107 w\u0105tek wyja\u015bnienia sprawy przest\u0119pstwa wyj\u0105tkowo drastycznego \u2013 morderstwa. Przyj\u0105\u0142em za\u0142o\u017cenie, \u017ce ka\u017cda z analizowanych opowie\u015bci albo w pe\u0142ni realizuje ten schemat, albo w znacznym stopniu jest wobec niego opozycyjna. Staram si\u0119 zatem pokaza\u0107 istot\u0119 serialu kryminalnego, tzn. zbrodni\u0119 i zwi\u0105zane z ni\u0105 konsekwencje spo\u0142eczne, kulturowe, ekonomiczne. W du\u017cej mierze s\u0105 to w mojej propozycji zwierciad\u0142a wsp\u00f3\u0142czesnego spo\u0142ecze\u0144stwa \u2013 niezale\u017cnie od kostiumu (etno, historycznego, wielkomiejskiej narracji czy Polski B). Zwracam r\u00f3wnie\u017c uwag\u0119 na swoist\u0105 precyzj\u0119 wypowiedzi serialowej \u2013 ilo\u015b\u0107 odcink\u00f3w, decyzje lokacyjne czy obsadowe. Ten wyb\u00f3r jest jedynie zapowiedzi\u0105 dalszych dzia\u0142a\u0144 \u2013 traktuj\u0119 t\u0119 niewielk\u0105 monografi\u0119, jak pierwsz\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 trzycz\u0119\u015bciowej opowie\u015bci o polskich serialach (obok krymina\u0142\u00f3w \u2013 thrillery, seriale obyczajowe i romanse), kt\u00f3re w ostatnich latach zainteresowa\u0142y, spolaryzowa\u0142y polsk\u0105 widowni\u0119.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 12pt;\">Nie b\u0119d\u0105c kulturoznawc\u0105, ale historykiem literatury i po prostu odbiorc\u0105 \u2013 uzurpuj\u0119 sobie, \u017ce \u00a0kwalifikowanym \u2013 mam by\u0107 mo\u017ce inne spojrzenie na t\u0119 ksi\u0105\u017ck\u0119. Nie potrafi\u0119 przywo\u0142ywa\u0107 profesjonalnych komentarzy ani wylicza\u0107, kto, gdzie i ile razy o tym czy innym filmie, serialu, etc. napisa\u0142. Przeciwnie \u2013 z tej ksi\u0105\u017cki \u00a0dopiero \u00a0dowiaduj\u0119 \u00a0si\u0119 \u00a0o \u00a0wielu \u00a0kontekstach \u00a0produkcji \u00a0serialowej, o kt\u00f3rych dot\u0105d nie mia\u0142am poj\u0119cia, a kt\u00f3re wytworzy\u0142y ju\u017c \u00a0ca\u0142y, \u00a0niezmiennie \u00a0z\u0142o\u017cony, \u00a0artystyczno-technologiczno-biznesowy mikro\u015bwiat. Patrz\u0119 wi\u0119c na przedsi\u0119wzi\u0119cie Bielaka od strony praktycznej \u2013 czy wiedza, zaprezentowana w tych kilku esejach \u00a0o polskim serialu kryminalnym \u2013 jest mi potrzebna? Odpowied\u017a brzmi: tak, bo autor opowiada w niej o serialu ze znawstwem, a to zawsze jest w cenie, bo wynajduje motywy i problemy, kt\u00f3re nie tylko pozwalaj\u0105 na przypomnienie tego, co si\u0119 ju\u017c obejrza\u0142o, ale tak\u017ce na zobaczenie w nich tego, co nie jest oczywiste. Wreszcie \u2013 na jakim\u015b \u00a0wy\u017cszym pi\u0119trze refleksji \u00a0\u2013 \u00a0u\u0142atwia nam zrozumienie objawiaj\u0105cej si\u0119 na r\u00f3\u017cnych poziomach konstrukcji, \u201earytmetyki krymina\u0142u\u201d.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 12pt;\"><em>Z recenzji wydawniczej prof. dr hab. Joanny Sztachelskiej<\/em><\/span><\/p>\n<\/div>\r\n                    <\/div>\r\n                <\/div>[\/vc_column][vc_column width=&#8221;1\/3&#8243;]\r\n                <div class=\"text-modules\">\r\n                    <div class=\"container\">\r\n                        \r\n                        <div class=\"text-modules__content\"><p><a href=\"http:\/\/us.edu.pl\/instytut\/ipo\/wp-content\/uploads\/sites\/74\/Bez-kategorii\/bielak-wymiarowanie.jpg\"><img class=\"alignnone wp-image-1756 \" src=\"http:\/\/us.edu.pl\/instytut\/ipo\/wp-content\/uploads\/sites\/74\/Bez-kategorii\/bielak-wymiarowanie-734x1024.jpg\" alt=\"bia\u0142a ok\u0142adka ksi\u0105\u017cki z rysunkiem \u0142awki z pistoletem i m\u0119\u017cczyzn\u0105 w tle\" width=\"428\" height=\"597\" srcset=\"https:\/\/us.edu.pl\/instytut\/ipo\/wp-content\/uploads\/sites\/74\/Bez-kategorii\/bielak-wymiarowanie-734x1024.jpg 734w, https:\/\/us.edu.pl\/instytut\/ipo\/wp-content\/uploads\/sites\/74\/Bez-kategorii\/bielak-wymiarowanie-215x300.jpg 215w, https:\/\/us.edu.pl\/instytut\/ipo\/wp-content\/uploads\/sites\/74\/Bez-kategorii\/bielak-wymiarowanie-768x1071.jpg 768w, https:\/\/us.edu.pl\/instytut\/ipo\/wp-content\/uploads\/sites\/74\/Bez-kategorii\/bielak-wymiarowanie-1101x1536.jpg 1101w, https:\/\/us.edu.pl\/instytut\/ipo\/wp-content\/uploads\/sites\/74\/Bez-kategorii\/bielak-wymiarowanie-1469x2048.jpg 1469w, https:\/\/us.edu.pl\/instytut\/ipo\/wp-content\/uploads\/sites\/74\/Bez-kategorii\/bielak-wymiarowanie-412x575.jpg 412w, https:\/\/us.edu.pl\/instytut\/ipo\/wp-content\/uploads\/sites\/74\/Bez-kategorii\/bielak-wymiarowanie.jpg 1736w\" sizes=\"(max-width: 428px) 100vw, 428px\" \/><\/a><\/p>\n<\/div>\r\n                    <\/div>\r\n                <\/div>[\/vc_column][\/vc_row]<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>[vc_row][vc_column width=&#8221;2\/3&#8243;][\/vc_column][vc_column width=&#8221;1\/3&#8243;][\/vc_column][\/vc_row] [&#8230;]<\/p>\n<p><a class=\"btn btn-secondary understrap-read-more-link\" href=\"https:\/\/us.edu.pl\/instytut\/ipo\/2026\/03\/03\/wymiarowanie-zbrodni-polski-serial-kryminalny-kilka-interpretacji-monografia-dr-hab-tomasza-bielaka\/\">Read More&#8230;<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":2113,"featured_media":1758,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_expiration-date-status":"","_expiration-date":0,"_expiration-date-type":"","_expiration-date-categories":[],"_expiration-date-options":[]},"categories":[5],"tags":[14],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/us.edu.pl\/instytut\/ipo\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1755"}],"collection":[{"href":"https:\/\/us.edu.pl\/instytut\/ipo\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/us.edu.pl\/instytut\/ipo\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/us.edu.pl\/instytut\/ipo\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2113"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/us.edu.pl\/instytut\/ipo\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1755"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/us.edu.pl\/instytut\/ipo\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1755\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1760,"href":"https:\/\/us.edu.pl\/instytut\/ipo\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1755\/revisions\/1760"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/us.edu.pl\/instytut\/ipo\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1758"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/us.edu.pl\/instytut\/ipo\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1755"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/us.edu.pl\/instytut\/ipo\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1755"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/us.edu.pl\/instytut\/ipo\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1755"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}