{"id":3863,"date":"2025-05-22T13:40:26","date_gmt":"2025-05-22T11:40:26","guid":{"rendered":"https:\/\/us.edu.pl\/instytut\/isp\/?p=3863"},"modified":"2025-05-22T13:40:26","modified_gmt":"2025-05-22T11:40:26","slug":"wystawa-moze-haptycznie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/us.edu.pl\/instytut\/isp\/2025\/05\/22\/wystawa-moze-haptycznie\/","title":{"rendered":"Wystawa: Mo\u017ce haptycznie"},"content":{"rendered":"

[vc_row][vc_column][vc_column_text]Wystawa: Mo\u017ce haptycznie <\/strong><\/span><\/p>\n

Wystawa \u201eMo\u017ce haptycznie\u201d prezentuje prace trzech artystek \u2013 Pauliny Pocz\u0119tej, Karoliny Sroki i\u00a0Ewy Jaworskiej \u2013 i\u00a0stanowi cz\u0119\u015b\u0107 projektu \u201eBezgranicze\u201d, kt\u00f3ry skupia si\u0119 na przekraczaniu granic: percepcyjnych, emocjonalnych i\u00a0spo\u0142ecznych. Punktem wsp\u00f3lnym dla prezentowanych realizacji jest szeroko rozumiana haptyczno\u015b\u0107 \u00a0\u2013 dotyk nie tylko fizyczny, ale r\u00f3wnie\u017c symboliczny, emocjonalny i\u00a0sytuacyjny.<\/span><\/p>\n

Karolina Sroka, w\u00a0projekcie \u201eZeszyty sprawno\u015bci wizualnej\u201d, buduje przestrze\u0144 porozumienia mi\u0119dzy \u015bwiatem neurotypowym a\u00a0neuror\u00f3\u017cnorodnym, traktuj\u0105c tworzenie jako zapis relacji i\u00a0emocji. Ewa Jaworska \u015bledzi ulotno\u015b\u0107 gest\u00f3w i\u00a0obecno\u015bci w\u00a0animacjach z\u00a0nietrwa\u0142ych materia\u0142\u00f3w, gdzie ruch i\u00a0znikanie staj\u0105 si\u0119 metafor\u0105 egzystencji. Paulina Pocz\u0119ta wykorzystuje rytmiczne, manualne dzia\u0142ania jako form\u0119 autoterapii \u2013 zszywa, nawleka, tworzy zestawy, kt\u00f3re materializuj\u0105 wewn\u0119trzne napi\u0119cia i\u00a0procesy regulacji emocjonalnej.<\/span><\/p>\n

W\u00a0\u201eMo\u017ce haptycznie\u201d dotyk nie oznacza tylko kontaktu \u2013 to tak\u017ce pami\u0119\u0107, cia\u0142o, reakcja na bod\u017ace i\u00a0pr\u00f3ba oswojenia \u015bwiata poprzez dzia\u0142anie. To wystawa o\u00a0do\u015bwiadczaniu \u2013 cielesnym, wra\u017cliwym, nieoczywistym. O\u00a0blisko\u015bci, kt\u00f3ra nie zawsze wymaga fizycznej obecno\u015bci.<\/span><\/p>\n

Mo\u017ce haptycznie<\/strong><\/span>
\n14\u201328.05. 2025<\/span>
\nTransgraniczne Centrum Informacji Turystycznej, <\/span>
\nCieszyn, ul. Zamkowa 1<\/span><\/p>\n

Wystawa w ramach projektu: Bezgranicze WSNE U\u015a w Cieszynie<\/span>
\npartner: Zamek Cieszyn<\/span><\/p>\n

\u2192<\/strong> Ewa Jaworska<\/strong><\/span><\/p>\n

\u201eDziejemy si\u0119 i\u00a0kiedy\u015b przestaniemy si\u0119 dzia\u0107\u201d \u2013 to zdanie Stefana Themersona sta\u0142o si\u0119 dla mnie punktem wyj\u015bcia. Interesuje mnie ruch \u2013 zar\u00f3wno fizyczny, jak i\u00a0egzystencjalny. Codzienne wybory, zdarzenia, emocje \u2013 wszystko to zostawia po nas \u015blad. Cia\u0142o i\u00a0jego gesty tworz\u0105 map\u0119 \u2013 matryc\u0119 naszej obecno\u015bci.<\/span><\/p>\n

W\u00a0moich animacjach szukam sposob\u00f3w, by uchwyci\u0107 to, co ulotne. Rysunek postaci \u2013 cz\u0119sto przeskalowany \u2013 rozrysowuj\u0119 w\u00a0przestrzeni za pomoc\u0105 nietrwa\u0142ych materia\u0142\u00f3w: nasion, piasku, ziemi. Pozostawiam go samego sobie, poddaj\u0105c dzia\u0142aniu czasu i\u00a0okoliczno\u015bci. Kamera, zawieszona nad ca\u0142o\u015bci\u0105, rejestruje zmiany \u2013 a\u017c do momentu, w\u00a0kt\u00f3rym obraz postaci znika. To znikanie nie zawsze jest naturalne \u2013 czasem musz\u0119 je wymusi\u0107. I\u00a0w\u0142a\u015bnie w\u00a0tym napi\u0119ciu, pomi\u0119dzy procesem a\u00a0interwencj\u0105, dostrzegam sens.<\/span><\/p>\n

Haptyczno\u015b\u0107 \u2013 obecna w\u00a0tytule wystawy \u2013 rozumiem jako wra\u017cliwo\u015b\u0107 dotykow\u0105, cielesn\u0105, ale te\u017c jako reakcj\u0119 na bod\u017ace sytuacyjne: drgania, d\u017awi\u0119ki, mikrozdarzenia. W\u00a0kontek\u015bcie \u201ebezgranicza\u201d \u2013 procesu, kt\u00f3ry dobiega ko\u0144ca, by co\u015b innego mog\u0142o si\u0119 rozpocz\u0105\u0107 \u2013 widz\u0119 nie tyle kres, ile przemian\u0119. By\u0107 mo\u017ce w\u0142a\u015bnie ona jest najwa\u017cniejsza.<\/span><\/p>\n

\u2192 <\/strong>Karolina Sroka<\/strong><\/span><\/p>\n

Niebagatelny k\u0142opot interpretacyjny stanowi ju\u017c samo poj\u0119cie \u201ehaptyka\u201d, kt\u00f3re oznacza dotyk w\u00a0sensie dos\u0142ownym i\u00a0dotyk zapo\u015bredniczony, rozumiany metaforycznie. Zatem okre\u015bla si\u0119 w\u00a0ten spos\u00f3b og\u00f3lne dotykanie, lecz r\u00f3wnie\u017c zbli\u017canie si\u0119, bycie blisko czy dotyk emocjonalny.<\/span><\/p>\n

W\u00a0tekstach badaczy teoretyk\u00f3w (m.in. H. Friedmann, A. Rostkowska), mo\u017cna znale\u017a\u0107 odwo\u0142anie si\u0119 bezpo\u015brednie do tej definicji, w\u00a0kt\u00f3rym stawia si\u0119 na dos\u0142owno\u015b\u0107 doznania dotykowego. Nie zgadzam si\u0119 z\u00a0tak ograniczonym definiowaniem haptyczno\u015bci, kt\u00f3re nie przewiduje miejsca r\u00f3wnie\u017c dla dotyku zapo\u015bredniczonego \u2013 rozumianego w\u0142a\u015bnie metaforycznie. Z\u00a0ratunkiem przychodzi John Michael Krois, kt\u00f3ry wypowiedzia\u0142 s\u0142owa: \u201eTo, co haptyczne, obejmuje ca\u0142e cia\u0142o\u201d.<\/span><\/p>\n

Redefinicja poj\u0119cia haptyczno\u015bci obejmuje w\u00a0skr\u00f3cie: pami\u0119\u0107 i\u00a0wspomnienie, przebywanie, multisensoryczno\u015b\u0107. Wielozmys\u0142owo\u015b\u0107, otulenie emocjonalne.<\/span><\/p>\n

To w\u0142a\u015bnie z\u00a0tych emocjonalnych do\u015bwiadcze\u0144 wychodz\u0119, m\u00f3wi\u0105c o\u00a0projekcie \u201eZeszyty sprawno\u015bci wizualnej\u201d, gdzie pr\u00f3buj\u0119 zbudowa\u0107 pomost mi\u0119dzy \u015bwiatem neuror\u00f3\u017cnorodnym i\u00a0neurotypowym. \u201eZeszyty…\u201d to przedsi\u0119wzi\u0119cie, kt\u00f3re jest zwie\u0144czeniem wieloletniej pracy z\u00a0dzie\u0107mi i\u00a0m\u0142odzie\u017c\u0105, w\u00a0tym z\u00a0Neuror\u00f3\u017cnorodnymi. Ten projekt stwarza przestrze\u0144, by m\u00f3wi\u0107 o\u00a0pora\u017ckach, niepowodzeniach. Pozwala je przyj\u0105\u0107, intrpretowa\u0107 jako \u201enic negatywnego\u201d. W\u00a0tym uj\u0119ciu, publikacja nie jest jedynie przedmiotem, lecz przede wszystkim zapisem spotka\u0144 i\u00a0r\u00f3\u017cnorodnych relacji oraz stawaniem si\u0119 \u2013 w\u00a0tym stawaniem si\u0119 mnie samej jako uczestniczki. Ostatecznie, zabra\u0142o to nas wszystkich w\u00a0bardzo ciekaw\u0105 podr\u00f3\u017c. Czy \u201eZeszyty…\u201d stanowi\u0105 kompedium wiedzy o\u00a0Neuror\u00f3\u017cnorodno\u015bci? Z\u00a0ca\u0142\u0105 pewno\u015bci\u0105 nie. Nazwa\u0142abym t\u0105 publikacj\u0119 narz\u0119dziem do my\u015blenia.<\/span><\/p>\n

\u2192 <\/strong>Paulina Pocz\u0119ta<\/strong><\/span><\/p>\n

M\u00f3j nastr\u00f3j ulega szybkim zmianom i\u00a0cz\u0119sto jestem przewra\u017cliwiona na wydarzenia z\u00a0otoczenia czemu towarzyszy niepok\u00f3j. Nastroje destruuj\u0105 i\u00a0s\u0105 niezwykle intensywne. Przebod\u017acowanie czuj\u0119 niemal ka\u017cdego dnia i\u00a0codziennie poszukuj\u0119 umiej\u0119tno\u015bci, kt\u00f3re pozytywnie wp\u0142ywaj\u0105 na regulowanie w\u0142asnych emocji. Gniew i\u00a0z\u0142o\u015b\u0107, kt\u00f3re odczuwam jako realnie zagra\u017caj\u0105ce mi niemal zawsze w\u00a0relacjach ze \u015bwiatem zewn\u0119trznym pr\u00f3buj\u0119 okie\u0142zna\u0107 energicznymi dzia\u0142aniami, w\u00a0kt\u00f3rych motoryka cia\u0142a pod\u0105\u017ca za nadaktywno\u015bci\u0105 mentaln\u0105 i\u00a0stabilizuj\u0119 j\u0105 rytmicznymi ruchami powtarzalnych dzia\u0142a\u0144 z\u00a0pogranicza plastyki, tworzenia, kreowania. Najbardziej satysfakcjonuj\u0105ce s\u0105 dzia\u0142ania z\u00a0szybkimi ruchami na przyk\u0142ad nawlekania we\u0142ny na ramk\u0119 do tworzenia pompon\u00f3w i\u00a0intuicyjne dodawanie sekwencji kolor\u00f3w. Podobnie ma si\u0119 z\u00a0zszywaniem kawa\u0142k\u00f3w materia\u0142\u00f3w w\u00a0technice tak zwanego patchworku. Pr\u0119dko, \u017ceby tylko odreagowa\u0107, \u017ceby uspokoi\u0107 ko\u0142owr\u00f3t my\u015bli i\u00a0nadpobudliwo\u015bci cia\u0142a wykonuj\u0119 czynno\u015bci powtarzalne, rytmiczne i\u00a0procesualne. Zszywam, motam, przyszywam guziki. Nie my\u015bl\u0119 przy tym, to znaczy usilnie staram zamieni\u0107 dzia\u0142anie haptyczne na niemy\u015blenie, na wykonywanie. Naprawd\u0119 nie g\u00f3ruje tutaj paradygmat dzie\u0142a sztuki, jedynie wykonanie, d\u0105\u017cenie do okre\u015blenia ca\u0142o\u015bci w\u00a0tym odleg\u0142ym procesie. To jest jak wykonanie pajacyk\u00f3w, tyle, \u017ce przy maszynie do szycia czy z\u00a0ig\u0142\u0105 w\u00a0r\u0119ku ruchy w\u00a0te i\u00a0z\u00a0powrotem. Po pajacykach nie ma \u015bladu, tutaj zostaj\u0105 zestawy, kt\u00f3re chcia\u0142am pokaza\u0107 w\u00a0tej w\u0142a\u015bnie prezentacji.<\/span><\/p>\n

\"Wystawa:<\/p>\n

[\/vc_column_text][\/vc_column][\/vc_row]<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

[vc_row][vc_column][vc_column_text]Wystawa: Mo\u017ce haptycznie Wystawa \u201eMo\u017ce haptycznie\u201d prezentuje prace trzech artystek \u2013 Pauliny Pocz\u0119tej, Karoliny Sroki i\u00a0Ewy Jaworskiej \u2013 i\u00a0stanowi cz\u0119\u015b\u0107 projektu \u201eBezgranicze\u201d, kt\u00f3ry skupia si\u0119 na przekraczaniu granic: percepcyjnych, emocjonalnych i\u00a0spo\u0142ecznych. Punktem wsp\u00f3lnym dla prezentowanych realizacji jest szeroko rozumiana haptyczno\u015b\u0107 \u00a0\u2013 dotyk nie tylko fizyczny, ale r\u00f3wnie\u017c symboliczny, emocjonalny i\u00a0sytuacyjny. Karolina Sroka, w\u00a0projekcie \u201eZeszyty sprawno\u015bci […]<\/p>\n

Read More…<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":110,"featured_media":3879,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_expiration-date-status":"","_expiration-date":0,"_expiration-date-type":"","_expiration-date-categories":[],"_expiration-date-options":[]},"categories":[8],"tags":[],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/us.edu.pl\/instytut\/isp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3863"}],"collection":[{"href":"https:\/\/us.edu.pl\/instytut\/isp\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/us.edu.pl\/instytut\/isp\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/us.edu.pl\/instytut\/isp\/wp-json\/wp\/v2\/users\/110"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/us.edu.pl\/instytut\/isp\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3863"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/us.edu.pl\/instytut\/isp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3863\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3882,"href":"https:\/\/us.edu.pl\/instytut\/isp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3863\/revisions\/3882"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/us.edu.pl\/instytut\/isp\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3879"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/us.edu.pl\/instytut\/isp\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3863"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/us.edu.pl\/instytut\/isp\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3863"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/us.edu.pl\/instytut\/isp\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3863"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}