{"id":13985,"date":"2023-07-14T11:50:57","date_gmt":"2023-07-14T09:50:57","guid":{"rendered":"https:\/\/us.edu.pl\/kandydat\/?p=13985"},"modified":"2023-07-14T15:26:57","modified_gmt":"2023-07-14T13:26:57","slug":"czy-bez-kontaktu-z-natura-da-sie-zyc-na-pytanie-odpowiada-dr-hab-edyta-sierka-prof-us","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/us.edu.pl\/kandydat\/czy-bez-kontaktu-z-natura-da-sie-zyc-na-pytanie-odpowiada-dr-hab-edyta-sierka-prof-us\/","title":{"rendered":"Czy bez kontaktu z natur\u0105 da si\u0119 \u017cy\u0107? Na pytanie odpowiada dr hab. Edyta Sierka, prof. U\u015a"},"content":{"rendered":"

[vc_row][vc_column]\r\n

\r\n
\r\n \r\n
\r\n
\r\n <\/p>\n

Zapewne da si\u0119 \u017cy\u0107 bez kontaktu z natur\u0105, tylko jakie to \u017cycie b\u0119dzie?<\/h3>\n

Czterdzie\u015bci lat temu socjobiolog Edward O. Wilson og\u0142osi\u0142 \u201ehipotez\u0119 biofilii\u201d, wskazuj\u0105c wrodzone pragnienie ludzi do \u201e\u0142\u0105czenia\u201d si\u0119 z przyrod\u0105. Pisa\u0142 w\u00f3wczas: \u201eBiofilia (\u2026) to wrodzona emocjonalna przynale\u017cno\u015b\u0107 istot ludzkich do innych \u017cywych organizm\u00f3w\u201d. By\u0107 mo\u017ce ten emocjonalny stan poparty jest pozycj\u0105 systematyczn\u0105 cz\u0142owieka, zaliczanego do kr\u00f3lestwa zwierz\u0105t. Mo\u017ce te\u017c dlatego nasza \u201enatura\u201d potrzebuje realizacji idei przywracania uwagi, w stanie psychicznego zm\u0119czenia w kontakcie z natur\u0105. Mo\u017ce w\u0142a\u015bnie dlatego \u015brodowisko przyrodnicze sprzyja regeneracji po stresie. Przecie\u017c niezagra\u017caj\u0105ce \u015brodowisko zwi\u0119ksza\u0142o szanse prze\u017cycia naszych przodk\u00f3w, zapewniaj\u0105c mo\u017cliwo\u015b\u0107 schronienia, po\u017cywienia i rozmna\u017cania si\u0119. Ewoluowali\u015bmy w przyrodzie i z przyrod\u0105, aby dzi\u015b pozytywnie reagowa\u0107 na jej elementy.<\/p>\n

 <\/p>\n

Pewnie ka\u017cdy z nas zauwa\u017cy\u0142, \u017ce przebywanie w kontakcie z przyrod\u0105 poprawia nasz nastr\u00f3j.<\/h3>\n

Niezale\u017cnie od tego, czy spacerujemy po pi\u0119knym lesie, p\u0142ywamy w morzu, czy podziwiamy otaczaj\u0105ce ro\u015bliny i\u00a0zwierz\u0119ta, i grzyby i\u2026, otrzymujemy wytchnienie od codziennych obci\u0105\u017ce\u0144. Wyniki bada\u0144 naukowych tak\u017ce wykaza\u0142y, \u017ce do\u015bwiadczenie \u015brodowiska naturalnego sprzyja regeneracji po stresuj\u0105cych do\u015bwiadczeniach, umo\u017cliwiaj\u0105c cz\u0142owiekowi odzyskanie zasob\u00f3w poznawczych i\u00a0emocjonalnych wyczerpanych w trakcie codziennych zada\u0144, pomagaj\u0105c mu w adaptacji do \u015brodowiska i sprzyjaj\u0105c poprawie subiektywnego samopoczucia, a tak\u017ce zdrowia fizycznego i\u00a0psychicznego (Marselle, 2021), jak chocia\u017cby, zmniejszenia objaw\u00f3w zespo\u0142u deficytu uwagi i nadpobudliwo\u015bci ruchowej (ADHD) u dzieci, czy objaw\u00f3w depresji w wieku doros\u0142ym.<\/p>\n

Reakcje emocjonalne na bod\u017ace estetyczne, takie jak tereny zielone, r\u00f3wnie\u017c maj\u0105 tendencj\u0119 do zmniejszania pobudzenia fizjologicznego, dzi\u0119ki czemu czujemy si\u0119 zrelaksowani. Stwierdza si\u0119 np. ni\u017cszy odsetek wypisywanych recept na leki przeciwdepresyjne dla os\u00f3b mieszkaj\u0105cych w promieniu 100 m od wi\u0119kszego zag\u0119szczenia drzew ulicznych (Marselle, 2020).<\/p>\n

 <\/p>\n

Dlaczego kontakt z natur\u0105 sprawia, \u017ce czujemy si\u0119 lepiej?<\/h3>\n

Wg Louv\u2019a, autora ksi\u0105\u017cki \u201eOstatnie dziecko w lesie\u201d, zaburzenia powsta\u0142e z deficytu natury nie s\u0105 anomaliami w m\u00f3zgu ale efektem utraty po\u0142\u0105czenia ludzi z ich naturalnym \u015brodowiskiem, gdzie czujemy si\u0119 bardziej \u201e\u017cywi od \u015brodka\u201d. Pozostaj\u0105c blisko natury, jeste\u015bmy bardziej wdzi\u0119czni i doceniamy to, co ma nam do zaoferowania (Proshansky, 1976). Kiedy sp\u0119dzamy czas na \u015bwie\u017cym powietrzu, jeste\u015bmy bardziej uwa\u017cni na to, co widzimy, co s\u0142yszymy i co czujemy (Howell i in., 2011). Przyroda odgrywa znacz\u0105c\u0105 rol\u0119 w rozwoju i\u00a0post\u0119powaniu cz\u0142owieka i ma istotny wk\u0142ad w spos\u00f3b, w jaki my\u015blimy, czujemy i zachowujemy si\u0119 wzgl\u0119dem innych.<\/p>\n

Ludzie s\u0105 genetycznie uwarunkowani do pozostawania w bliskim wsp\u00f3\u0142istnieniu z natur\u0105 a brak tego po\u0142\u0105czenia natura-cz\u0142owiek stwarza w nas poczucie samotno\u015bci i nieszcz\u0119\u015bcia (Okri, 2008).<\/p>\n

Badanie wykaza\u0142o, \u017ce subiektywne poczucie szcz\u0119\u015bcia i dobrego samopoczucia jest pozytywnie skorelowane z naturalnymi czynno\u015bciami, takimi jak ogrodnictwo, karmienie zwierz\u0105t, obserwowanie ptak\u00f3w i spacery po buszu (Richardson i in. 2016). Obcuj\u0105c z przyrod\u0105 stajemy si\u0119 naturalnie odporni na niepok\u00f3j, wzloty i upadki emocjonalne oraz blokady my\u015blowe, dzi\u0119ki czemu czujemy si\u0119 bardziej energiczni ni\u017c wcze\u015bniej a to poczucie budzi w nas dobro.<\/p>\n

Odwzorowania natury towarzysz\u0105 nam w naszym \u017cyciu np. jako wzory na tkaninach, z\u00a0kt\u00f3rych uszyte s\u0105 nasze ubrania, ro\u015bliny w naszych damach, czy zielone dachy i \u017cywe \u015bciany w miastach.<\/p>\n

Z natury natura jest nam potrzebna dla dobrego \u017cycia.\u00a0<\/strong><\/p>\n

 <\/p>\n\n\n\n
\"\"
\n<\/span><\/em><\/td>\n		dr\u00a0<\/strong><\/em>hab. Edyta Sierka prof. U\u015a
\n<\/strong>Dyrektor Kolegium Indywidualnych Studi\u00f3w Mi\u0119dzyobszarowych. Biolo\u017cka, specjalistka ochrony \u015brodowiska w zakresie funkcjonowania novel ecosystems.\u00a0 Prowadzi zaj\u0119cia mi\u0119dzy innymi na takich kierunkach, jak administrowanie \u015brodowiskiem, aquamatyka \u2013 interdyscyplinarne gospodarowanie \u015brodowiskami wodnymi, biotechnologia.<\/span><\/em>\u00a0<\/em><\/span><\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n

 <\/p>\n

Bibliografia:<\/span><\/p>\n