\n
Tekst z \u201eGazety Uniwersyteckiej U\u015a\u201d, marzec 2023<\/p>\n
\n
\n<\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n
Od pocz\u0105tku obecnej kadencji \u2013 w powi\u0119kszaj\u0105cym si\u0119 stale gronie naukowc\u00f3w i naukowczy\u0144, pracownik\u00f3w i pracowniczek naszego uniwersytetu \u2013 staramy si\u0119 przemy\u015ble\u0107 i przygotowa\u0107 projekt systemowej zmiany koncepcji kszta\u0142cenia w naszej uczelni. Zanim ko\u0144cowy wynik tych prac przedstawimy spo\u0142eczno\u015bci uniwersytetu, chc\u0119 om\u00f3wi\u0107 kr\u00f3tko powody, dla kt\u00f3rych podj\u0119li\u015bmy si\u0119 tego zadania.<\/b><\/strong><\/p>\n<\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \n<\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n Na naszych oczach dokonuje si\u0119 zmiana kulturowa zwi\u0105zana z \u201eucyfrowieniem\u201d wiedzy, rozwojem internetu oraz technologii pozwalaj\u0105cych ka\u017cdemu cz\u0142owiekowi dysponuj\u0105cemu smartfonem lub komputerem na dost\u0119p do informacji i wiedzy, tak\u017ce specjalistycznej. R\u00f3wnie\u017c na ich wsp\u00f3\u0142tworzenie i rozpowszechnianie. Uniwersytet, podobnie jak inne tradycyjne instytucje wiedzy (szko\u0142y, biblioteki, muzea), przesta\u0142 by\u0107 niezast\u0105pionym o\u015brodkiem tworzenia i gromadzenia wiedzy. Przez stulecia by\u0142o to mo\u017cliwe dzi\u0119ki koncentracji zasob\u00f3w oraz ekspert\u00f3w, do kt\u00f3rych dost\u0119p by\u0142 mo\u017cliwy jedynie w przestrzeni uniwersytetu i na zasadach w nim okre\u015blonych.<\/p>\n Okres pandemii potwierdzi\u0142 zmian\u0119 pozycji uniwersytetu, zmuszaj\u0105c nas do funkcjonowania w formie zdalnej. Mimo i\u017c zdali\u015bmy ten egzamin bardzo dobrze, pytanie o przysz\u0142o\u015b\u0107 tradycyjnego kszta\u0142cenia akademickiego sta\u0142o si\u0119 jeszcze bardziej pal\u0105ce. Najnowsze przyk\u0142ady wykorzystywania przez uczni\u00f3w i student\u00f3w dost\u0119pnych powszechnie generator\u00f3w AI przenosz\u0105 powy\u017cszy problem na kolejny poziom skomplikowania.<\/p>\n<\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \n<\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n Mno\u017cenie si\u0119 o\u015brodk\u00f3w, w kt\u00f3rych powstaje wiedza, oraz \u0142atwy do niej dost\u0119p tworz\u0105 nowy podmiot wiedzy \u2013 cz\u0142owieka \u201enadinformowanego\u201d lub \u201eprzeinformowanego\u201d. Projektuj\u0105c sylwetk\u0119 przysz\u0142ego kandydata na studia, nale\u017cy za\u0142o\u017cy\u0107 prawdopodobnie, \u017ce \u2013 jako osobowo\u015b\u0107 ucz\u0105c\u0105 si\u0119 \u2013 b\u0119dzie go cechowa\u0107 potencjalna zdolno\u015b\u0107 \u201edowiedzenia si\u0119\u201d wszystkiego bez udzia\u0142u nauczyciela. Nie implikuje to bynajmniej tezy o zb\u0119dno\u015bci edukacji systemowej. Hiperinformacjonizm rodzi nowy dyletantyzm, zabobony wiedzy, teorie spiskowe, anarchi\u0119 informacyjn\u0105, wreszcie znu\u017cenie i poczucie bezradno\u015bci poznawczej. Dlatego jak nigdy wcze\u015bniej kluczowa jest rola nauki w projektowaniu przysz\u0142ego kszta\u0142cenia zaawansowanego (tzw. wy\u017cszego).<\/p>\n Ograniczeniu ulegnie z pewno\u015bci\u0105 model edukacji oparty na prostej transmisji wiedzy od nauczyciela do studenta. Za to niezb\u0119dne b\u0119d\u0105 umiej\u0119tno\u015bci praktyczne w zakresie teoretyzowania wiedzy i falsyfikowania teorii, operowania metodologiami badawczymi, krytyki wiedzy, analizy krytycznej dyskurs\u00f3w (na czele z dyskursem algorytm\u00f3w), zdolno\u015bci weryfikacji \u017ar\u00f3de\u0142 wiedzy i jako\u015bci informacji, a tak\u017ce umiej\u0119tno\u015b\u0107 wsp\u00f3\u0142pracy eksperckiej przedstawicieli r\u00f3\u017cnych dyscyplin. Przemy\u015blenia wymaga zatem wiele \u201eefekt\u00f3w kszta\u0142cenia\u201d oraz przede wszystkim rola nauczyciela akademickiego w procesie ich osi\u0105gania we wsp\u00f3lnej pracy ze studentem.<\/p>\n Obecny kandydat, a student niedalekiej przysz\u0142o\u015bci, to m\u0142ody cz\u0142owiek, kt\u00f3ry od dzieci\u0144stwa jest przyzwyczajony do indywidualizacji swoich wybor\u00f3w. Silne upodmiotowienie cz\u0142owieka w \u015bwiecie us\u0142ug cyfrowych powinno znale\u017a\u0107 odbicie w indywidualizacji kszta\u0142cenia akademickiego. Nowa Koncepcja Studi\u00f3w zak\u0142ada umo\u017cliwienie studentom, w zasadniczo wi\u0119kszym zakresie ni\u017c dot\u0105d, indywidualizacj\u0119 programu studi\u00f3w kierunkowych poprzez wyb\u00f3r z oferty modu\u0142\u00f3w proponowanych na poziomie og\u00f3lnouczelnianym.<\/p>\n<\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \n<\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n W ci\u0105gu dwu ostatnich dekad o ponad po\u0142ow\u0119 zmala\u0142a liczba studiuj\u0105cych w naszym uniwersytecie (z ponad 44 tys. w najlepszym pod tym wzgl\u0119dem roku akademickim 2003\/2004 do niespe\u0142na 20 tys. w roku akademickim 2022\/2023). W tym samym okresie liczba etat\u00f3w nauczycieli akademickich spad\u0142a z 1875,25 do 1818. Zwi\u0119kszyli\u015bmy liczb\u0119 kierunk\u00f3w z 34 do 83. Tworzenie kolejnych kierunk\u00f3w i specjalno\u015bci nie stanowi satysfakcjonuj\u0105cego rozwi\u0105zania i jest niekorzystne dla organizacji studi\u00f3w, jak i dla samych student\u00f3w. Generalnie wysokie oceny student\u00f3w dla pracy nauczycieli akademickich podpowiadaj\u0105, \u017ce poprawa jako\u015bci studiowania musi oprze\u0107 si\u0119 na wi\u0119kszej elastyczno\u015bci program\u00f3w studi\u00f3w i upodmiotowieniu studenta w jego wyborach modu\u0142\u00f3w, kt\u00f3re wchodz\u0105 w zakres indywidualnego programu studi\u00f3w. Nowa Koncepcja Studi\u00f3w jest szans\u0105 zrealizowania dwu cel\u00f3w r\u00f3wnocze\u015bnie: zaoferowania studentom po\u017cytecznej i atrakcyjnej formy studiowania oraz wzbogacania i wzmocnienia kszta\u0142cenia kierunkowego.<\/p>\n<\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \n<\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n Nazwa kierunku i nazwa uniwersytetu to podstawowe informacje, jakie podajemy o swoich studiach. Co zatem powinno wynika\u0107 z faktu, \u017ce student ko\u0144czy prawo lub chemi\u0119 na uniwersytecie, a nie na politechnice lub innej szkole wy\u017cszej?<\/p>\n P\u00f3\u0142 wieku temu Clark Kerr w wyk\u0142adzie otwieraj\u0105cym cykl pt. Uses of the Univeristy<\/i><\/em> sformu\u0142owa\u0142 ide\u0119 \u201emultiwersytetu\u201d (multiversity<\/i><\/em>). W obja\u015bnieniu pisa\u0142, \u017ce ten rodzaj uczelni nie zosta\u0142 zaprojektowany, ale jest skutkiem rozwoju uniwersytetu, kt\u00f3ry sta\u0142 si\u0119 nie tylko wsp\u00f3lnot\u0105 student\u00f3w i uczonych, ale r\u00f3wnie\u017c konglomeratem r\u00f3\u017cnych kultur naukowych, r\u00f3\u017cnych sposob\u00f3w uprawiania nauki w poszczeg\u00f3lnych dziedzinach, wreszcie wci\u0105\u017c nowych oczekiwa\u0144 student\u00f3w wobec swojej edukacji. Nawet si\u0119gaj\u0105c do \u017ar\u00f3de\u0142 antycznych, widzimy tam ju\u017c co najmniej trzy odmienne kultury akademickie: plato\u0144sk\u0105 \u2013 z jej prymatem filozofii poszukuj\u0105cej prawdy; sofistyczn\u0105 \u2013 nastawion\u0105 na uczenie po\u017cytecznych i op\u0142acalnych zdolno\u015bci retorycznych i pitagorejsk\u0105 \u2013 z jej kultem matematyki i astronomii.<\/p>\n Nie byli\u015bmy i nie jeste\u015bmy homogeniczn\u0105 jedno\u015bci\u0105. Jeste\u015bmy wsp\u00f3lnot\u0105 r\u00f3\u017cnych kultur akademickich, po\u0142\u0105czonych ide\u0105 wolno\u015bci bada\u0144 naukowych i kszta\u0142cenia, zorganizowan\u0105 w publiczn\u0105 instytucj\u0119 naukow\u0105 i dydaktyczn\u0105.<\/p>\n Uniwersytet ma ambicj\u0119 zgromadzi\u0107 w swoich murach wszystkie nauki. Dzi\u0119ki tej niejednorodnej r\u00f3\u017cnorodno\u015bci dysponujemy unikalnym \u015brodowiskiem tworzenia wiedzy i dzielenia si\u0119 ni\u0105. Czas, aby z tego bogactwa i z tej wolno\u015bci mogli korzysta\u0107 tak\u017ce studenci, niezale\u017cnie od kierunku, na jakim studiuj\u0105.<\/p>\n Pracujemy naukowo w 25 dyscyplinach, co daje nam mo\u017cliwo\u015b\u0107 prowadzenia 83 kierunk\u00f3w studi\u00f3w, a w ich obr\u0119bie 205 specjalno\u015bci. Bogactwo i r\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107 naszej nauki i dydaktyki akademickiej powinny wzmacnia\u0107 i wzbogaca\u0107 kszta\u0142cenie kierunkowe. To kluczowe za\u0142o\u017cenie Nowej Koncepcji Studi\u00f3w, kt\u00f3re prowadzi do celu, jakim jest oferowanie studentowi przygotowania do pracy i \u017cycia w \u015brodowisku wiedzy zr\u00f3\u017cnicowanej, gdzie b\u0119dzie musia\u0142 wsp\u00f3\u0142pracowa\u0107 z absolwentami innych dyscyplin, rozumie\u0107 ich j\u0119zyki zawodowe oraz adaptowa\u0107 sw\u00f3j j\u0119zyk na potrzeby efektywnej komunikacji i wsp\u00f3\u0142pracy.<\/p>\n Prawda naukowa jest najcz\u0119\u015bciej prawd\u0105 jednej dyscypliny. W niemal zawsze interdyscyplinarnym \u017cyciu zawodowym wiedza kierunkowa naszych absolwent\u00f3w wchodzi w negocjacyjny dialog z przedstawicielami innych dyscyplin, aby mo\u017cna by\u0142o podj\u0105\u0107 najlepsz\u0105 decyzj\u0119. Obecnie obserwujemy zamiast dialogu powszechny niemal konflikt specjalist\u00f3w. Na ten brak kompetencyjny od lat zwracaj\u0105 nam uwag\u0119 wszyscy pracodawcy, z kt\u00f3rymi rozmawiamy.<\/p>\n Chcieliby\u015bmy w spos\u00f3b przemy\u015blany da\u0107 naszym studentom liczne kompetencje poznawcze, komunikacyjne i praktyczne, w tym mo\u017cliwo\u015b\u0107 poznania i \u0107wiczenia si\u0119 w dialogu z dyscyplinami, kt\u00f3re prawdopodobnie stan\u0105 si\u0119 cz\u0119\u015bci\u0105 ich \u015brodowiska zawodowego, absolwentom dadz\u0105 za\u015b uzasadnione poczucie, \u017ce s\u0105 lepszymi fizykami, filologami, filmowcami, poniewa\u017c stali si\u0119 nimi na uniwersytecie. Chcemy w ten spos\u00f3b zbudowa\u0107 wyr\u00f3\u017cniaj\u0105c\u0105 si\u0119 w polskim \u015bwiecie akademickim (cho\u0107 do\u015b\u0107 powszechn\u0105 w \u015bwiecie) form\u0119 kszta\u0142cenia.<\/p>\n<\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \n<\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n Nikt, kto przychodzi na uniwersytet, nie zmie\u015bci wszystkich swoich zainteresowa\u0144, pasji i potrzeb jedynie w ramach swojego kierunku studi\u00f3w. Geolog muzykuje, a filolog bywa skrytym entomologiem. Niech i ta wiedza mi\u0142o\u015bnika (amatora), a nie tylko zawodowca ma szans\u0119 rozkwita\u0107 podczas studi\u00f3w uniwersyteckich dzi\u0119ki swobodnemu wyborowi zaj\u0119\u0107, kt\u00f3re j\u0105 wzbogacaj\u0105. Wbrew profiluj\u0105cej dzieci i m\u0142odzie\u017c od najm\u0142odszych lat edukacji uniwersytet powinien dawa\u0107 studentowi czas na stawianie \u017cyciowych hipotez, a wi\u0119c na wypr\u00f3bowywanie, na b\u0142\u0105d, na zmian\u0119 decyzji. Nigdzie i nigdy cz\u0142owiek nie b\u0119dzie mia\u0142 po temu wi\u0119cej mo\u017cliwo\u015bci ni\u017c podczas studi\u00f3w uniwersyteckich. Przyjemno\u015bci\u0105 i po\u017cytkiem dla studenta mog\u0105 si\u0119 okaza\u0107 takie warunki studiowania, w ramach kt\u00f3rych sko\u0144czenie kierunku studi\u00f3w nie prowadzi do jednej, zuniformizowanej \u201esylwetki absolwenta\u201d, ale pomna\u017ca je zgodnie z potrzebami i wyborami poszczeg\u00f3lnych student\u00f3w. Realia rynku zawodowego pokazuj\u0105, \u017ce wielu naszych absolwent\u00f3w b\u0119dzie dokonywa\u0142o zmiany swoich kwalifikacji. Mo\u017cemy ich do tego przygotowa\u0107.<\/p>\n<\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \n<\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n Zapowiadana tu Nowa Koncepcja Studi\u00f3w jest \u201edzie\u0142em w toku\u201d, kt\u00f3re \u2013 mam nadziej\u0119 \u2013 b\u0119dzie rozwijane przez kolejne kadencje. Za ide\u0105 i wykonan\u0105 ju\u017c prac\u0105 stoi coraz bardziej powszechna \u015bwiadomo\u015b\u0107, \u017ce zmiany w \u015bwiecie pozauniwersyteckim musz\u0105 owocowa\u0107 zmianami wewn\u0105trz uczelni. Ale przede wszystkim praca ta jest wynikiem do\u015bwiadczenia i entuzjazmu wielu dziesi\u0105tek os\u00f3b, kt\u00f3rych trosk\u0105 i ambicj\u0105 jest, aby\u015bmy wsp\u00f3lnie zbudowali w naszym uniwersytecie wyr\u00f3\u017cniaj\u0105c\u0105 si\u0119 w Polsce i w Europie kompleksow\u0105 form\u0119 kszta\u0142cenia akademickiego.<\/p>\n Bardzo dobry wynik ewaluacyjny, rosn\u0105cy autorytet U\u015a w regionie, pozycja lidera w \u015brodowisku akademickim wojew\u00f3dztwa, pozyskanie \u015brodk\u00f3w na inwestycje w infrastruktur\u0119 dla nauk eksperymentalnych to dobre prognostyki na przysz\u0142o\u015b\u0107. Je\u015bli uzupe\u0142nimy to nowoczesn\u0105, kompleksow\u0105, oryginaln\u0105 i atrakcyjn\u0105 ofert\u0105 kszta\u0142cenia, mamy szans\u0119 stworzy\u0107 propozycj\u0119 studi\u00f3w konkurencyjn\u0105 wobec bliskich nam i dalszych o\u015brodk\u00f3w akademickich.<\/p>\n Odwa\u017cmy si\u0119 rozs\u0105dnie zaryzykowa\u0107.<\/p>\n<\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n Ryszard Kozio\u0142ek<\/i><\/em><\/p>\n<\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>[\/vc_column][vc_column width=”1\/3″]\r\n \n<\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>[\/vc_column][\/vc_row][vc_row][vc_column width=”1\/4″ css=”.vc_custom_1655116292854{border: 3px solid #f2f2f2 !important;border-radius: 3px !important;}”]\r\n przysz\u0142o\u015b\u0107 kszta\u0142cenia uniwersyteckiego<\/p>\n \n<\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>[vc_wp_text]<\/p>\n strona projektu:<\/p>\n [\/vc_wp_text][vc_btn title=”Nowa Koncepcja Studi\u00f3w” style=”outline-custom” outline_custom_color=”#002e5a” outline_custom_hover_background=”#002e5a” outline_custom_hover_text=”#ffffff” shape=”square” size=”lg” align=”center” custom_onclick=”true” link=”url:https%3A%2F%2Fus.edu.pl%2Fpracownik%2Fsprawy-dydaktyczne%2Fnowa-koncepcja-studiow%2F|title:przejd%C5%BA%20na%20stron%C4%99%20projektu%20||”][\/vc_column][vc_column width=”3\/4″][\/vc_column][\/vc_row]<\/p>\n <\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":" [vc_row gap=”20″][vc_column width=”2\/3″][\/vc_column][vc_column width=”1\/3″][\/vc_column][\/vc_row][vc_row][vc_column width=”1\/4″ css=”.vc_custom_1655116292854{border: 3px solid #f2f2f2 !important;border-radius: 3px !important;}”][vc_wp_text] strona projektu: [\/vc_wp_text][vc_btn title=”Nowa Koncepcja Studi\u00f3w” style=”outline-custom” outline_custom_color=”#002e5a” outline_custom_hover_background=”#002e5a” outline_custom_hover_text=”#ffffff” shape=”square” size=”lg” align=”center” custom_onclick=”true” link=”url:https%3A%2F%2Fus.edu.pl%2Fpracownik%2Fsprawy-dydaktyczne%2Fnowa-koncepcja-studiow%2F|title:przejd%C5%BA%20na%20stron%C4%99%20projektu%20||”][\/vc_column][vc_column width=”3\/4″][\/vc_column][\/vc_row] […]<\/p>\nZmiana paradygmatu wiedzy<\/h3>\n
Nowy podmiot wiedzy \u2013 student niedalekiej przysz\u0142o\u015bci<\/h3>\n
Demograficzna rzeczywisto\u015b\u0107<\/h3>\n
Studia kierunkowe na uniwersytecie \u2013 jakie mo\u017cliwo\u015bci powinien mie\u0107 ich absolwent?<\/h3>\n
Aby studia dawa\u0142y studentowi rado\u015b\u0107 tworzenia siebie<\/h3>\n
Poniewa\u017c mo\u017cemy to zrobi\u0107<\/h3>\n
![\"Studenci](\"https:\/\/us.edu.pl\/pracownik\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/zdjecia\/do-stron\/IMG_6680_fot.-Julia-Agnieszka-Szymala-2500.webp\")
Studenci U\u015a. fot. Julia Agnieszka Szymala<\/p>\n