Rok akademicki 2023\/2024 b\u0119dzie na Uniwersytecie \u015al\u0105skim okresem stopniowego wdra\u017cania tzw. Nowej Koncepcji Studi\u00f3w (NKS), w ramach kt\u00f3rej kszta\u0142cenie kierunkowe zostanie wzbogacone o modu\u0142y z innych dyscyplin naukowych. O za\u0142o\u017ceniach koncepcji, przygotowaniach do jej wdro\u017cenia i zwi\u0105zanych z tym wyzwaniach m\u00f3wi prof. dr hab. Ryszard Kozio\u0142ek, rektor Uniwersytetu \u015al\u0105skiego.<\/p>\n
Tomasz Grz\u0105\u015blewicz: Wyniki bada\u0144 wskazuj\u0105, \u017ce najwi\u0119cej uczni\u00f3w szk\u00f3\u0142 \u015brednich, wybieraj\u0105c studia, kieruje si\u0119 zainteresowaniami, a nie perspektywami zawodowymi. Na jakie zaj\u0119cia spoza swojego kszta\u0142cenia kierunkowego chodzi\u0142by Pan jako nastolatek zaczynaj\u0105cy studia polonistyczne?<\/b><\/p>\n
Prof. Ryszard Kozio\u0142ek: Wyniki tych bada\u0144 s\u0105 krzepi\u0105ce. Daj\u0105 nadziej\u0119, \u017ce ciekawo\u015b\u0107 i pragnienie poznania nadal s\u0105 istotnymi czynnikami wp\u0142ywaj\u0105cymi na to, w jaki spos\u00f3b m\u0142ody cz\u0142owiek podejmuje decyzj\u0119 o wy\u017cszych studiach.<\/p>\n
Poszed\u0142em na polonistyk\u0119, bo czytanie literatury by\u0142o moj\u0105 nami\u0119tno\u015bci\u0105, ale intrygowa\u0142a mnie te\u017c nowoczesna fizyka, kt\u00f3r\u0105 poznawa\u0142em dzi\u0119ki esejom Heisenberga czy Capry. Gdybym mia\u0142 w\u00f3wczas mo\u017cliwo\u015b\u0107, chodzi\u0142bym na zaj\u0119cia z fizyki kwantowej. Ci\u0105gn\u0119\u0142o mnie te\u017c do sztuk plastycznych, historii, muzyki, film\u00f3w i architektury. P\u00f3\u017aniej, gdy zacz\u0105\u0142em si\u0119 powa\u017cnie zajmowa\u0107 drug\u0105 po\u0142ow\u0105 XIX wieku, istotn\u0105 rol\u0119 zacz\u0119\u0142o odgrywa\u0107 przyrodoznawstwo, przede wszystkim za spraw\u0105 teorii ewolucji, kt\u00f3ra sprz\u0119ga si\u0119 z humanistyk\u0105 drugiej po\u0142owy XIX wieku i jest dla niej bardzo wa\u017cna. Ch\u0119tnie wybra\u0142bym wi\u0119c i tego rodzaju zaj\u0119cia.<\/p>\n
Tomasz Grz\u0105\u015blewicz: Czy w ramach NKS student polonistyki b\u0119dzie m\u00f3g\u0142 uczestniczy\u0107 zar\u00f3wno w zaj\u0119ciach z fizyki kwantowej, jak i z przyrody?<\/b><\/p>\n
Prof. Ryszard Kozio\u0142ek: Tworz\u0105c za\u0142o\u017cenia tego projektu, chcieli\u015bmy, \u017ceby student nie poleg\u0142 na pierwszych zaj\u0119ciach, kiedy oka\u017ce si\u0119, \u017ce jego nieprzygotowanie w zakresie np. biologii nie pozwala mu z tej wiedzy skorzysta\u0107. Zaj\u0119cia, kt\u00f3re b\u0119d\u0105 w ofercie dla kierunk\u00f3w innych ni\u017c w\u0142a\u015bciwe danemu problemowi, maj\u0105 by\u0107 prowadzone w taki spos\u00f3b, aby mog\u0142y z po\u017cytkiem zosta\u0107 wykorzystane przez student\u00f3w innego kierunku ni\u017c ten, do kt\u00f3rego nominalnie nale\u017c\u0105. To jest sedno tego podej\u015bcia. Ka\u017cdy z tych obszar\u00f3w \u2013 jak \u015bwiat cyfrowy czy spo\u0142ecze\u0144stwo obywatelskie \u2013 powinien wzmacnia\u0107 kszta\u0142cenie kierunkowe, a nie tylko by\u0107 czym\u015b dodatkowym. Mo\u017cemy wyobrazi\u0107 sobie np. studenta fizyki, kt\u00f3ry widzi, \u017ce jego zagadnienie ma konsekwencje etyczne, \u017ce innowacje naukowe zmieniaj\u0105 \u015bwiat nie tylko w obr\u0119bie jednej dyscypliny, lecz przeobra\u017caj\u0105 ca\u0142e \u017cycie cz\u0142owieka.<\/p>\n
Tomasz Grz\u0105\u015blewicz: NKS to du\u017ce przedsi\u0119wzi\u0119cie organizacyjne. Czy Uniwersytet \u015al\u0105ski w Katowicach jest przygotowany na jej wdro\u017cenie od pocz\u0105tku nowego roku akademickiego?<\/b><\/p>\n
Prof. Ryszard Kozio\u0142ek: Pracujemy nad tym projektem od ponad dw\u00f3ch lat, b\u0119dzie wdra\u017cany stopniowo. Jego rozmach jest rzeczywi\u015bcie du\u017cy: zaanga\u017cowanych na r\u00f3\u017cnych etapach pracy by\u0142o kilkaset os\u00f3b. Jednym z g\u0142\u00f3wnych wyzwa\u0144 jest logistyka. Trzeba zacz\u0105\u0107 dzia\u0142ania, kt\u00f3re pozwol\u0105 korzysta\u0107 z tej propozycji w spos\u00f3b swobodny, ale uporz\u0105dkowany. Zaczynamy od formu\u0142y wsp\u00f3lnej dla wszystkich student\u00f3w. Ci, kt\u00f3rzy rozpoczn\u0105 studia w przysz\u0142ym roku, pod koniec pierwszego semestru wybior\u0105 dwa dodatkowe przedmioty spo\u015br\u00f3d modu\u0142\u00f3w tzw. kszta\u0142cenia obszarowego, wykraczaj\u0105ce poza ich kierunek studi\u00f3w. B\u0119d\u0105 je realizowa\u0107 w semestrze letnim w formie hybrydowej. Pierwsze 10 godzin zaj\u0119\u0107 to wyk\u0142ad, na kt\u00f3ry mo\u017cna przyj\u015b\u0107 lub zobaczy\u0107 go w formie transmisji, zostanie te\u017c udost\u0119pniony jako nagranie. B\u0119dzie si\u0119 ko\u0144czy\u0142 sformu\u0142owaniem problem\u00f3w, kt\u00f3re b\u0119d\u0105 kontynuowane w formie warsztatu, seminarium lub konwersatorium. Druga cz\u0119\u015b\u0107 modu\u0142u obszarowego b\u0119dzie si\u0119 odbywa\u0107 w kontakcie rzeczywistym. Spr\u00f3bujemy nowej formu\u0142y: przez jeden tydzie\u0144 w maju wy\u0142\u0105czymy student\u00f3w pierwszego roku z zaj\u0119\u0107. B\u0119d\u0105 w\u00f3wczas w grupach przez 20 godzin zajmowa\u0107 si\u0119 tylko tym przedmiotem, kt\u00f3ry wybrali. To sygna\u0142, \u017ce w ramach NKS mamy zamiar testowa\u0107 rozmaite formy organizacji zaj\u0119\u0107 dydaktycznych.<\/p>\n
Tomasz Grz\u0105\u015blewicz: Jednym z element\u00f3w pracy by\u0142\u00a0benchmarking<\/i>, czyli przyjrzenie si\u0119 systemom edukacji na \u015bwiecie. Z czyich do\u015bwiadcze\u0144 powinni\u015bmy czerpa\u0107 szczeg\u00f3lnie?<\/b><\/p>\n
Prof. Ryszard Kozio\u0142ek: Poruszali\u015bmy si\u0119 mi\u0119dzy systemem liberalnym, kt\u00f3ry reprezentuj\u0105 np. uczelnie ameryka\u0144skie, a systemem raczej sztywnym, do kt\u00f3rego nale\u017cy m.in. Polska. Pierwszy zak\u0142ada wolno\u015b\u0107 studenta w kreowaniu programu studi\u00f3w i \u0142\u0105czenie ze sob\u0105 blok\u00f3w zaj\u0119\u0107 z r\u00f3\u017cnych dyscyplin. Jest to bardzo popularne zw\u0142aszcza w systemie anglosaskim, gdzie np. prawo, historia i ekonomia tworz\u0105 korpus programowy, uk\u0142adaj\u0105cy si\u0119 w logicznie uzasadnion\u0105 ca\u0142o\u015b\u0107. W tym drugim systemie uczelnia przygotowuje program dla studenta, kt\u00f3ry go realizuje, z niewielkimi mo\u017cliwo\u015bciami modyfikacji.<\/p>\n
Te dwa bieguny wyznacza\u0142y nasze my\u015blenie. Przygl\u0105dali\u015bmy si\u0119 uczelniom, z kt\u00f3rymi wsp\u00f3\u0142pracujemy. Jedn\u0105 z inspiracji by\u0142 Columbia University ze swoj\u0105 ide\u0105\u00a0core curriculum<\/i>, czyli programem, w kt\u00f3rym do kszta\u0142cenia kierunkowego do\u0142\u0105czane s\u0105 kursy czy obszary poszerzaj\u0105ce kontekstow\u0105 wiedz\u0119 studenta. Zaczynali od komponentu humanistycznego, kt\u00f3ry by\u0142 dodawany do ka\u017cdego kierunku studi\u00f3w, jak prawo, medycyna czy fizyka. W tej chwili maj\u0105 pi\u0119\u0107 obszar\u00f3w tworz\u0105cych konstelacj\u0119 wiedzy uzupe\u0142niaj\u0105cej, wspieraj\u0105cej kszta\u0142cenie kierunkowe. Jest to obligatoryjne. Przygl\u0105dali\u015bmy si\u0119 m.in. uniwersytetom w Oslo i Lejdzie, a tak\u017ce uczelniom polskim, kt\u00f3re maj\u0105 zr\u00f3\u017cnicowany spos\u00f3b kszta\u0142cenia, jak Politechnika Warszawska. Wy\u0142oni\u0142a si\u0119 koncepcja stworzenia modelu, w kt\u00f3rym uczelnia i student wsp\u00f3lnie maj\u0105 wp\u0142yw na program studi\u00f3w. Uczelnia definiuje zakres niezb\u0119dny, aby w spos\u00f3b zgodny z prawem i merytorycznie odpowiedzialny da\u0107 studentowi dyplom z danego kierunku. W ramach prac nad NKS wi\u0119kszo\u015b\u0107 kierunk\u00f3w przemy\u015bla\u0142a na nowo zestaw modu\u0142\u00f3w, kt\u00f3re stanowi\u0105 sedno i rdze\u0144 ich kszta\u0142cenia. Drugim elementem tego modelu jest stworzenie warunk\u00f3w, w kt\u00f3rych student b\u0119dzie m\u00f3g\u0142 uzupe\u0142ni\u0107 swoje kszta\u0142cenie, przy za\u0142o\u017ceniu, \u017ce wie, czego chce si\u0119 uczy\u0107. Perspektywa ta jest mi bliska: uwa\u017cam, \u017ce studiowanie powinno by\u0107 w du\u017cej mierze oparte na decyzjach studenta, tym powinno si\u0119 r\u00f3\u017cni\u0107 kszta\u0142cenie wy\u017csze od ponadpodstawowego.<\/p>\n
Tomasz Grz\u0105\u015blewicz: Czego powinni\u015bmy si\u0119 obawia\u0107, a na co zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119, wdra\u017caj\u0105c NKS?<\/b><\/p>\n
Prof. Ryszard Kozio\u0142ek: Trzeba uwa\u017ca\u0107, \u017ceby ca\u0142e przedsi\u0119wzi\u0119cie nie spowodowa\u0142o perturbacji w przebiegu studi\u00f3w. Musimy mie\u0107 odpowiednio przygotowane sale dydaktyczne oraz uwzgl\u0119dni\u0107 to, co jest kszta\u0142ceniem zasadniczym na kierunkach. Wyzwaniem jest przygotowanie studenta do dokonywania \u015bwiadomych wybor\u00f3w w zakresie konstruowania cz\u0119\u015bci programu swoich studi\u00f3w. W tym celu semestr zimowy po\u015bwi\u0119cimy na akcj\u0119 informacyjn\u0105 i spotkania ze studentami na wydzia\u0142ach. Chcemy im pokaza\u0107, \u017ce funkcjonuj\u0105 w zr\u00f3\u017cnicowanym i ciekawym \u015brodowisku wiedzy, mog\u0105 zatem korzysta\u0107 z ca\u0142ego uniwersytetu, a nie tylko swojego kierunku. Wa\u017cne b\u0119dzie ws\u0142uchiwanie si\u0119 w reakcje samych student\u00f3w. Przedmioty uzupe\u0142niaj\u0105ce i wspieraj\u0105ce kszta\u0142cenie kierunkowe musz\u0105 by\u0107 przez nich postrzegane jako ciekawe i po\u017cyteczne. Oferuj\u0105c zaj\u0119cia z zakresu bezpiecze\u0144stwa cyfrowego i sztucznej inteligencji, opieramy si\u0119 na za\u0142o\u017ceniu, \u017ce te zagadnienia s\u0105 wa\u017cne dla ka\u017cdego, bez wzgl\u0119du na to, jaki kierunek studiuje. Starali\u015bmy si\u0119 przedmioty do wyboru budowa\u0107 tak, aby wynika\u0142y z tego, co podpowiada nam rzeczywisto\u015b\u0107. Je\u015bli pojawiaj\u0105 si\u0119 nowe problemy, kt\u00f3re nas anga\u017cuj\u0105, to chcemy, \u017ceby Uniwersytet opracowa\u0142 je dydaktycznie i przygotowa\u0142 student\u00f3w na to, co ich spotka. Do tej pory wykszta\u0142cenie mia\u0142o stworzy\u0107 korpus wiedzy uniwersalnej w danej dyscyplinie. Przygotowa\u0107 fizyka tak, \u017ceby by\u0142 fizykiem uniwersalnym, a dopiero kiedy trafi na rynek pracy, zapozna\u0142 si\u0119 z bie\u017c\u0105cymi rzeczami. Dzi\u0119ki temu, \u017ce mamy ponad 2 000 naukowc\u00f3w i nauczycieli akademickich oraz ponad 3 000 pracownik\u00f3w, cz\u0119sto z unikalnymi kompetencjami, mo\u017cemy da\u0107 studentom wiedz\u0119 \u015bwie\u017c\u0105, by\u0107 mo\u017ce jeszcze nieskonceptualizowan\u0105 naukowo, ale tak\u0105, kt\u00f3ra ich poch\u0142onie. Da im poczucie, \u017ce stoj\u0105 na dw\u00f3ch nogach: maj\u0105 wiedz\u0119 podstawow\u0105 w danej dyscyplinie, a jednocze\u015bnie ws\u0142uchuj\u0105 si\u0119 w rzeczywisto\u015b\u0107 i pr\u00f3buj\u0105 swoimi metodami na ni\u0105 odpowiedzie\u0107 lub j\u0105 obja\u015bni\u0107.<\/p>\n
Tomasz Grz\u0105\u015blewicz: Cz\u0119\u015bci\u0105 procesu przygotowywania NKS by\u0142y spotkania z przedstawicielami wydzia\u0142\u00f3w. Jakie obawy towarzyszy\u0142y jednostkom, kt\u00f3re b\u0119d\u0105 odpowiedzialne za wprowadzenie koncepcji?<\/b><\/p>\n
Prof. Ryszard Kozio\u0142ek: Rozmowy by\u0142y trudne, aczkolwiek fascynuj\u0105ce, gdy\u017c zadali\u015bmy sobie pytanie o system kszta\u0142cenia akademickiego: czym ma by\u0107 w Uniwersytecie \u015al\u0105skim? Czym ma si\u0119 r\u00f3\u017cni\u0107 od kszta\u0142cenia ekonomicznego czy medycznego? Co to znaczy, \u017ce kszta\u0142cimy prawnika czy historyka? Odpowiedzieli\u015bmy, \u017ce chcemy, aby wiedza uniwersytecka nasyci\u0142a kszta\u0142cenie kierunkowe nie tylko nazw\u0105, ale tak\u017ce tre\u015bciami, kt\u00f3re w uniwersytecie s\u0105 tworzone. \u017beby student m\u00f3g\u0142 w wi\u0119kszym stopniu skorzysta\u0107 ze \u015brodowiska nauki i edukacji uniwersyteckiej, w kt\u00f3rym jest ulokowane jego kszta\u0142cenie kierunkowe i powstaje jego wiedza specjalistyczna. Potem my\u015bleli\u015bmy szczeg\u00f3\u0142owo o tym, jak to zrobi\u0107. Wiedzieli\u015bmy, \u017ce taka zmiana b\u0119dzie budzi\u0107 op\u00f3r. Rodzi\u0142y si\u0119 pytania o to, czy wprowadzenie tre\u015bci spoza rodzimej dyscypliny nie uszczupli kszta\u0142cenia eksperckiego. Pojawi\u0142y si\u0119 w\u0105tpliwo\u015bci zwi\u0105zane z pensum pracownik\u00f3w, kt\u00f3rzy pracuj\u0105 na danym kierunku. Jednym z istotnych czynnik\u00f3w, kt\u00f3re brali\u015bmy pod uwag\u0119, by\u0142a pr\u00f3ba zr\u00f3wnowa\u017cenia deficyt\u00f3w w poszczeg\u00f3lnych dyscyplinach. Psychologia, prawo czy re\u017cyseria zawsze ciesz\u0105 si\u0119 popularno\u015bci\u0105, zainteresowanie wieloma innymi kierunkami jest natomiast zmienne. Pami\u0119tam czasy, kiedy mieli\u015bmy 200 student\u00f3w na filologii polskiej \u2013 dzi\u015b ta liczba jest zdecydowanie ni\u017csza. Chodzi\u0142o nam wi\u0119c r\u00f3wnie\u017c o system wzajemnej pomocy, \u017ceby\u015bmy byli w stanie kompensowa\u0107 kryzysy naboru wykorzystaniem pracownik\u00f3w w innych miejscach uniwersytetu. Je\u015bli mamy filologa, kt\u00f3ry reprezentuje wysoki poziom wiedzy eksperckiej, o kt\u00f3rej mo\u017ce interesuj\u0105cy spos\u00f3b opowiedzie\u0107 prawnikowi z punktu widzenia jego zainteresowa\u0144, to powinni\u015bmy z tego skorzysta\u0107. To wewn\u0119trzne kryterium opiera si\u0119 na prostej i klarownej zasadzie: daj\u0105c uniwersytetowi to, co masz najlepszego na swoim kierunku, we\u017a dla swoich student\u00f3w to, co jest najlepszego w uniwersytecie.<\/p>\n
Tomasz Grz\u0105\u015blewicz: Czy polonista, kt\u00f3ry wi\u0119cej czasu po\u015bwi\u0119ci na przyrod\u0119, nie b\u0119dzie mia\u0142 mniej czasu na zaj\u0119cia polonistyczne, a w zwi\u0105zku z tym nie b\u0119dzie gorzej przygotowany do tego, \u017ceby zosta\u0107 wybitnym polonist\u0105?<\/b><\/p>\n
Prof. Ryszard Kozio\u0142ek: Wi\u0119kszo\u015b\u0107 kwestii, kt\u00f3rymi zajmujemy si\u0119 jako naukowcy , to problemy niejednorodne, kt\u00f3re wkraczaj\u0105 w pola innych dyscyplin. Nie jeste\u015bmy w stanie by\u0107 specjalistami w wi\u0119cej ni\u017c jednej dziedzinie, mo\u017ce dw\u00f3ch, a zarazem dobrze, aby\u015bmy poznali metody i poj\u0119cia, jakimi pos\u0142uguj\u0105 si\u0119 naukowcy z innych dyscyplin, kt\u00f3rzy zajmuj\u0105 si\u0119 tym samym przedmiotem co my. Skoro nie mo\u017cemy przezwyci\u0119\u017cy\u0107 nieuniknionego dyletantyzmu, spr\u00f3bujmy pomy\u015ble\u0107 o tym jak o rozmowie. To troch\u0119 tak jak by\u0107 bieg\u0142ym w jednym j\u0119zyku, a jednocze\u015bnie zna\u0107 zestaw s\u0142\u00f3w i rozumie\u0107 gramatyk\u0119 innego j\u0119zyka, co pozwala na komunikacj\u0119 z przedstawicielami tej wsp\u00f3lnoty j\u0119zykowej.<\/p>\n
Wi\u0119kszo\u015b\u0107 z nas ma do czynienia ze specjalistami w r\u00f3\u017cnych dziedzinach, klientami biznesowymi lub partnerami zawodowymi. Zrozumienie ich pracy jest po\u017cyteczne, a cz\u0119sto wr\u0119cz niezb\u0119dne. Pracodawcy zwracaj\u0105 nam uwag\u0119, \u017ce jednym z walor\u00f3w absolwent\u00f3w studi\u00f3w jest umiej\u0119tno\u015b\u0107 pracy zespo\u0142owej, przez co rozumiej\u0105 komunikowanie si\u0119 i negocjowanie swojej wiedzy z wiedz\u0105 innych w celu wypracowania wsp\u00f3lnego stanowiska. Chcieliby\u015bmy, aby student wychodzi\u0142 poza w\u0142asn\u0105 dyscyplin\u0119 i pr\u00f3bowa\u0142 prowadzi\u0107 dialog z przedstawicielami innych dyscyplin. To pozwala na trening, kt\u00f3ry dobrze przygotowuje do \u017cycia zawodowego.<\/p>\n
Tomasz Grz\u0105\u015blewicz: Na polskich uczelniach wyst\u0119puje du\u017cy problem ze zjawiskiem tzw.\u00a0dropoutu<\/i>, czyli masowej rezygnacji ze studi\u00f3w. Czy NKS ma stanowi\u0107 odpowied\u017a na to wyzwanie?<\/b><\/p>\n
Prof. Ryszard Kozio\u0142ek: Zdecydowanie brali\u015bmy to pod uwag\u0119. System bolo\u0144ski, wprowadzaj\u0105c podzia\u0142 na studia licencjackie i magisterskie, sprawi\u0142, \u017ce kontynuacja studi\u00f3w magisterskich po licencjacie nie jest ju\u017c oczywisto\u015bci\u0105. Sprzyja temu rynek pracy, kt\u00f3ry ch\u0119tnie si\u0119ga po absolwent\u00f3w studi\u00f3w licencjackich. Wielu m\u0142odym ludziom 5 lat studiowania wydaje si\u0119 ju\u017c okresem d\u0142ugim, skoro mog\u0105 trafi\u0107 wcze\u015bniej na rynek pracy i tam uzupe\u0142ni\u0107 swoje kompetencje. Interesowa\u0142a nas te\u017c inna sytuacja \u2013 gdy student po pierwszym roku orientuje si\u0119, \u017ce to nie s\u0105 studia, o kt\u00f3rych my\u015bla\u0142. Okaza\u0142o si\u0119, \u017ce chcia\u0142 czyta\u0107 literatur\u0119 \u015bwiatow\u0105 i dyskutowa\u0107 o niej, tymczasem musi chodzi\u0107 na gramatyk\u0119 opisow\u0105 i j\u0119zyk staro-cerkiewno- s\u0142owia\u0144ski. Ten model kszta\u0142cenia pozwala na wypr\u00f3bowanie innych ga\u0142\u0119zi wiedzy w trakcie studi\u00f3w albo na wzbogacenie tym, co naprawd\u0119 mnie interesuje, tego, co interesuje mnie mniej, ale nale\u017cy do mojego wykszta\u0142cenia kierunkowego.<\/p>\n
Tomasz Grz\u0105\u015blewicz: Czy mocno ryzykujemy, oddaj\u0105c m\u0142odym ludziom tak du\u017c\u0105 mo\u017cliwo\u015b\u0107 wyboru?<\/b><\/p>\n
Prof. Ryszard Kozio\u0142ek: Na razie ten wyb\u00f3r jest ostro\u017cny i na pewno nie prowadzi do anarchii: proporcje mi\u0119dzy obowi\u0105zkiem a wolno\u015bci\u0105 sytuuj\u0105 si\u0119 mniej wi\u0119cej mi\u0119dzy 70% a 30%. Trzeba my\u015ble\u0107 o \u015bwiecie, kt\u00f3ry nas otacza, a przede wszystkim pr\u00f3bowa\u0107 zrozumie\u0107 nowego kandydata. Uczenie to fantastyczna rzecz, bo mamy do czynienia z kolejnymi pokoleniami student\u00f3w wnosz\u0105cych ze sob\u0105 now\u0105 rzeczywisto\u015b\u0107, kt\u00f3ra nie jest ju\u017c do ko\u0144ca nasz\u0105. Kiedy patrz\u0119 na dzisiejszych student\u00f3w, widz\u0119 przede wszystkim podmioty, kt\u00f3re nieustannie wybieraj\u0105. Technologia zmusza nas do oceniania, wyra\u017cania opinii, por\u00f3wnywania towar\u00f3w, us\u0142ug itd. Stali\u015bmy si\u0119 lud\u017ami wybieraj\u0105cymi i nale\u017cy to uwzgl\u0119dni\u0107 w my\u015bleniu o uniwersytecie przysz\u0142o\u015bci: zaprosi\u0107 studenta do wyboru drogi kszta\u0142cenia na jasnych zasadach. By\u0107 mo\u017ce ta furtka, kt\u00f3r\u0105 uchylili\u015bmy, otworzy si\u0119 kiedy\u015b szerzej \u2013 czy to decyzj\u0105 moich nast\u0119pc\u00f3w i nast\u0119pczy\u0144, czy samych student\u00f3w, kt\u00f3rzy b\u0119d\u0105 chcieli mie\u0107 mo\u017cliwo\u015b\u0107 jeszcze wi\u0119kszego wp\u0142ywu na to, co studiuj\u0105.<\/p>\n
Tomasz Grz\u0105\u015blewicz: Bardzo dzi\u0119kuj\u0119 za rozmow\u0119.<\/b><\/p>\n<\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>[vc_separator]\r\n
![\"Prof.](\"https:\/\/us.edu.pl\/pracownik\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/pracownik\/wiadomosci\/RyszardKoziolek_4.jpg\")
<\/p>\n