<\/p>\n
Dariusz Pawelec, Uniwersytet \u015al\u0105ski w Katowicach https:\/\/orcid.org\/0000-0002-1397-2082<\/a><\/strong><\/p>\n Ksi\u0105\u017cka przynosi refleksj\u0119 wok\u00f3\u0142 po\u015bmiertnych los\u00f3w dzie\u0142 Witolda Wirpszy (1918\u20131985) oraz ich recepcji. Autora przez dekady, wskutek dzia\u0142a\u0144 cenzury, wykluczonego z krajowego obiegu wydawniczego i czytelniczego. Z uwagi na eksperymentalny, hermetyczny charakter swojej tw\u00f3rczo\u015bci, nieposzukuj\u0105cej aktualnych zaanga\u017cowa\u0144 politycznych, nie do\u015b\u0107 dobrze, jak na sw\u00f3j potencja\u0142, obecnego tak\u017ce w obiegu emigracyjnym. W zwi\u0105zku z\u00a0 problemami ze znalezieniem wydawcy oraz czytelnik\u00f3w pisarz pozostawi\u0142 po sobie ogromny korpus utwor\u00f3w czekaj\u0105cych na odkrycie w archiwach. Sukcesywne edycje i reedycje kolejnych tytu\u0142\u00f3w, poezji, powie\u015bci, dramat\u00f3w, eseistyki i korespondencji, realizowane dopiero w XXI wieku, spotka\u0142y si\u0119 z niezwykle \u017cywym odbiorem czytelniczym oraz krytycznym, wywieraj\u0105c nawet udokumentowany wp\u0142yw na bie\u017c\u0105ce \u017cycie literackie, a nawet na artystyczne wybory, szczeg\u00f3lnie poet\u00f3w i przemiany modeli j\u0119zyka poetyckiego. Ksi\u0105\u017cka opisuje, jak proces tw\u00f3rczy, w nieoczekiwany spos\u00f3b trwa i przebiega po \u015bmierci autora, rzecz jasna maj\u0105cego za wsp\u00f3lnika-po\u015brednika edytora. W kolejnych rozdzia\u0142ach analizowane s\u0105 konkretne przypadki powstawania dzie\u0142a sztuki w tym nowym uk\u0142adzie nadawczo-odbiorczym. Ksi\u0105\u017cka demonstruje, jak rodzi si\u0119 ono nie tylko przez proste wydobycie z archiwum gotowego tekstu, przewidzianego w danej postaci do druku przez pisarza, ale tak\u017ce jak powstaje\u00a0 w rozmaitych gestach rekonstrukcji, scalania, komponowania jakiej\u015b nowej struktury i nadawania jej rangi dzie\u0142a przez edytora zast\u0119puj\u0105cego autora w cz\u0119\u015bci tych czynno\u015bci. Do\u015bwiadczenie wprowadzania do obiegu czytelniczego edycji nieznanych dot\u0105d utwor\u00f3w Witolda Wirpszy, ale tak\u017ce i reedycji jego dzie\u0142 z r\u00f3\u017cnych racji niedost\u0119pnych na rynku, \u201e\u017ale obecnych\u201d lub zapomnianych, pokazuje, w jaki spos\u00f3b edytorstwo mo\u017ce sta\u0107 si\u0119 dzia\u0142aniem z zakresu krytyki literackiej.<\/p>\n