{"id":3024,"date":"2025-10-03T15:26:00","date_gmt":"2025-10-03T13:26:00","guid":{"rendered":"https:\/\/us.edu.pl\/wydawnictwo\/?p=3024"},"modified":"2025-10-03T15:21:01","modified_gmt":"2025-10-03T13:21:01","slug":"agnieszka-bartnik-chow-hodowla-zwierzat-i-opieka-weterynaryjna-w-starozytnym-rzymie-w-swietle-przekazow-autorow-antycznych","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/us.edu.pl\/wydawnictwo\/agnieszka-bartnik-chow-hodowla-zwierzat-i-opieka-weterynaryjna-w-starozytnym-rzymie-w-swietle-przekazow-autorow-antycznych\/","title":{"rendered":"Agnieszka Bartnik: Ch\u00f3w, hodowla zwierz\u0105t i opieka weterynaryjna w staro\u017cytnym Rzymie w \u015bwietle przekaz\u00f3w autor\u00f3w antycznych"},"content":{"rendered":"<p><\/p>\n<h1 class=\"title\">Ch\u00f3w, hodowla zwierz\u0105t i opieka weterynaryjna w staro\u017cytnym Rzymie w \u015bwietle przekaz\u00f3w autor\u00f3w antycznych<\/h1>\n<p><strong>Agnieszka Bartnik, Uniwersytet \u015al\u0105ski w Katowicach <a href=\"https:\/\/orcid.org\/0000-0003-3518-1318\">https:\/\/orcid.org\/0000-0003-3518-1318<\/a><\/strong><\/p>\n<p>Staro\u017cytni Rzymianie przyk\u0142adali du\u017ce znaczenie do rolnictwa i hodowli, stanowi\u0105cych jedne z najwa\u017cniejszych ga\u0142\u0119zi gospodarki. Zwierz\u0119ta dostarcza\u0142y niezb\u0119dnej si\u0142y poci\u0105gowej, produkt\u00f3w spo\u017cywczych, materia\u0142\u00f3w do produkcji odzie\u017cy, sk\u0142adnik\u00f3w lek\u00f3w, ofiar dla bog\u00f3w itd. Hodowla zwierz\u0105t zapewnia\u0142a sta\u0142y doch\u00f3d w\u0142a\u015bcicielom gospodarstw. Wysoka cena zwierz\u0105t hodowlanych oraz pozyskiwane od nich produkty powodowa\u0142y, \u017ce zwracano uwag\u0119 na dob\u00f3r opiekun\u00f3w, ich wiedz\u0119, a tak\u017ce umiej\u0119tno\u015bci z zakresu opieki i \u017cywienia zwierz\u0105t oraz ich diagnozowania i leczenia. Wiedza rzymskich agronom\u00f3w w tym zakresie by\u0142a na tyle zaawansowana, \u017ce pozwala\u0142a unikn\u0105\u0107 wielu problem\u00f3w wynikaj\u0105cych z b\u0142\u0119d\u00f3w \u017cywieniowych, z\u0142ego doboru hodowanych zwierz\u0105t czy rozprzestrzeniania si\u0119 w stadach gro\u017anych chor\u00f3b.<\/p>\n<p>W rzymskich gospodarstwach najwi\u0119ksz\u0105 rol\u0119 odgrywa\u0142y ssaki, w\u015br\u00f3d kt\u00f3rych najcz\u0119\u015bciej hodowano byd\u0142o, owce, kozy i \u015bwinie. Konie pocz\u0105tkowo stanowi\u0142y nieliczn\u0105 grup\u0119 zwierz\u0105t, ich hodowla upowszechni\u0142a si\u0119 stopniowo ze wzgl\u0119du na przemiany spo\u0142eczne oraz gospodarcze w Imperium. W\u015br\u00f3d ptak\u00f3w najwi\u0119ksz\u0105 popularno\u015bci\u0105 cieszy\u0142y si\u0119 kury, kaczki i g\u0119si, a w\u015br\u00f3d owad\u00f3w pszczo\u0142y. W gospodarstwach trzymano tak\u017ce os\u0142y, mu\u0142y, kr\u00f3liki, r\u00f3\u017cnego rodzaju gryzonie, dzikie ptactwo, ryby, \u015blimaki itd., chocia\u017c w przypadku niekt\u00f3rych gatunk\u00f3w potrzebne by\u0142y specjalne warunki, co ogranicza\u0142o ich hodowl\u0119.<\/p>\n<p>Hodowcy zwracali du\u017c\u0105 uwag\u0119 na w\u0142a\u015bciwy dob\u00f3r zwierz\u0105t do hodowli, ich \u017cywienie, w tym odpowiednie przechowywanie paszy oraz na diagnozowanie, zapobieganie i leczenie chor\u00f3b.<\/p>\n<p>Zachowane do dnia dzisiejszego antyczne teksty pozwalaj\u0105 stworzy\u0107 swoisty obraz metod, jakie stosowano, hoduj\u0105c i lecz\u0105c zwierz\u0119ta. Obraz ten jest mocno niekompletny, co wynika z w\u0142a\u015bciwo\u015bci \u017ar\u00f3de\u0142 pisanych, w tym ich podr\u0119cznikowego charakteru, oraz skupiania si\u0119 autor\u00f3w na terenach, w kt\u00f3rych sami posiadali gospodarstwa. Post\u0119puj\u0105ce badania archeologiczne i archeozoologiczne pozwalaj\u0105 uzupe\u0142ni\u0107 ten obraz, jednak nie wype\u0142niaj\u0105 wszystkich luk. Materia\u0142 archeozoologiczny jest nadal mocno niekompletny, chocia\u017c systematycznie pojawiaj\u0105 si\u0119 nowe wyniki bada\u0144.<\/p>\n<p>Pobierz bezp\u0142atnie pod adresem: <a href=\"https:\/\/doi.org\/10.31261\/PN.4207\">https:\/\/doi.org\/10.31261\/PN.4207<\/a><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ch\u00f3w, hodowla zwierz\u0105t i opieka weterynaryjna w staro\u017cytnym Rzymie w \u015bwietle przekaz\u00f3w autor\u00f3w antycznych Agnieszka Bartnik, Uniwersytet \u015al\u0105ski w Katowicach https:\/\/orcid.org\/0000-0003-3518-1318 Staro\u017cytni Rzymianie przyk\u0142adali du\u017ce znaczenie do rolnictwa i hodowli, stanowi\u0105cych jedne z najwa\u017cniejszych ga\u0142\u0119zi gospodarki. Zwierz\u0119ta dostarcza\u0142y niezb\u0119dnej si\u0142y poci\u0105gowej, produkt\u00f3w spo\u017cywczych, materia\u0142\u00f3w do produkcji odzie\u017cy, sk\u0142adnik\u00f3w lek\u00f3w, ofiar dla bog\u00f3w itd. Hodowla zwierz\u0105t [&#8230;]<\/p>\n<p><a class=\"btn btn-secondary understrap-read-more-link\" href=\"https:\/\/us.edu.pl\/wydawnictwo\/agnieszka-bartnik-chow-hodowla-zwierzat-i-opieka-weterynaryjna-w-starozytnym-rzymie-w-swietle-przekazow-autorow-antycznych\/\">Read More&#8230;<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":5000,"featured_media":3025,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_expiration-date-status":"","_expiration-date":0,"_expiration-date-type":"","_expiration-date-categories":[],"_expiration-date-options":[]},"categories":[11],"tags":[],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/us.edu.pl\/wydawnictwo\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3024"}],"collection":[{"href":"https:\/\/us.edu.pl\/wydawnictwo\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/us.edu.pl\/wydawnictwo\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/us.edu.pl\/wydawnictwo\/wp-json\/wp\/v2\/users\/5000"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/us.edu.pl\/wydawnictwo\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3024"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/us.edu.pl\/wydawnictwo\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3024\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3026,"href":"https:\/\/us.edu.pl\/wydawnictwo\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3024\/revisions\/3026"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/us.edu.pl\/wydawnictwo\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3025"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/us.edu.pl\/wydawnictwo\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3024"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/us.edu.pl\/wydawnictwo\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3024"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/us.edu.pl\/wydawnictwo\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3024"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}