Przejdź do treści

Uniwersytet Śląski w Katowicach

  • Polski
  • English
Wydział Humanistyczny

Wzór zgody na podjęcie obowiązków tutora/tutorki

Praca magisterska – tutoring 2021/2022

I rok studia II stopnia, 2 semestr

SEMINARIUM LITERATUROZNAWCZE

Dr hab. Maria Barłowska, prof. UŚ

W ścisłym związku z moimi pracami badawczymi proponuję trzy pola problemowe, w których – wspólnie
z osobami zainteresowanymi – będę chciała odnaleźć i sformułować temat pracy magisterskiej:

  1. Piśmiennictwo dawne: tym razem „hasłem wywoławczym” będzie RODZINA – poszukiwanie kulturowych tropów pisania o i pisania do, pisania użytkowego i literackiej kreacji, w tekstach wielkich
    i małych (rozmiarem i wartością). Szczególnie proponuję spojrzeć nie na matki i ojców, o których napisano wiele, ale na macochy, siostry (szczególnie te sprawiające kłopoty), braci, dziadów. Możliwe są prace źródłowe, poszukiwanie rodzinnych miejsc i więzi genealogicznych, jak też śledzenie „famy” czy legendy osób, rodów.
  2. Edytorstwo: proponuję jedyny możliwy sprawdzian własnej wiedzy i kompetencji, czyli PRZYGOTOWANIE EDYCJI. To przygoda, nigdy nie wiadomo, jakie trudności się napotka i jak się zakończy. Paleta możliwych tekstów jest różna, a zasada jedna – interesuje nas tyko edycja krytyczna, jej praktyczne rozwiązania narzuci sam tekst (szczególnie ciekawy rękopis z XVII-XVIII w. czy starodruk). Efekty prac studentów lat poprzednich można obejrzeć:

https://ibl.waw.pl/05ozlanski.a.pdf

https://journals.us.edu.pl/index.php/SSP/article/view/8802

  1. Retoryka stosowana: szczególnie funkcjonowanie PODOBIEŃSTWA i AUTORYTETU
    w specyficznych dla nich użyciach argumentacyjnych i nie tylko, w różnych czasach i w różnych dyskursach. Wedle zasady, sprawdź, na co i na kogo się powołuje, a będziesz wiedział, kim jest i za kogo ma tego, do kogo to mówi.

Stawiam na pracę indywidualną, zaangażowanie i naukowe debiuty.

 

Dr hab. Anna Szawerna-Dyrszka, prof. UŚ

Na spotkania tutorskie zapraszam Studentów, którzy podobnie jak ja interesują się literaturą i życiem literackim dwudziestolecia międzywojennego, zagadnieniem archiwum oraz problemami współczesnego edytorstwa.

W literaturze, krytyce, czasopiśmiennictwie i życiu literackim dwudziestolecia poszukuję autorów i problemów „niszowych”, słabo lub zupełnie nierozpoznanych, których badanie może mieć charakter pionierski. Mile widziane będzie zatem zamiłowanie do „szperactwa” – wiele ciekawych tematów można np. wyczytać z czasopism międzywojennych, których roczniki dostępne są w bibliotekach cyfrowych, ale też w naszej CINiBie (bezcenna możliwość bezpośredniego kontaktu z „ciałem” czasopisma!). Ponieważ szczególnie zajmuje mnie życie literackie w międzywojennym Wilnie, chętnie podpowiem Państwu interesujące tematy z tego obszaru.

Proponuję również podjęcie badań nad współczesnym edytorstwem (w powiązaniu z zagadnieniem archiwum). Przedmiotem naukowej refleksji może być ostateczny kształt dzieła, wydanego w myśl tradycyjnych lub nowatorskich (krytyka genetyczna, teoria „płynnego tekstu”, edytorstwo elektroniczne) zasad, ale też jego droga od rękopisu do edycji. Badania mogą mieć charakter opisowy (uwzględniający stronę typograficzną i wszystkie elementy składające się na „sztukę książki”), ale mogą też polegać na samodzielnym przygotowaniu edycji tekstu wydobytego z zakamarków archiwum (np. archiwum rodzinnego, w którym być może zachowały się wspomnienia, dzienniki, pamiętniki albo inne teksty – np. literackie – kogoś z Państwa rodziny).

Ustalając ostateczne tematy prac, będę kierować się Państwa wyborami i propozycjami.

 

Dr hab. Leszek Zwierzyński, prof. UŚ

Światy transgresyjne i fantastyczne. Inne „ja” w szalonych przestrzeniach świata

Pierwszy mój obszar badawczy stanowi ANTROPOLOGIA ROMANTYCZNA, w ramach tejże badanie romantycznej podmiotowości i tożsamości, szczególnie jej nietypowe postaci pojawiające sie w poezji romantycznej. Z tymi badaniami wiąże się tematyka świata wewnętrznego, pejzażu wewnętrznego, romantycznej cielesności (także w poezji mistycznej Słowackiego, kształtów romantycznego świata duchowego, w którego badaniach chętnie wykorzystuję perspektywę postsekularną, jako adekwatnie opisującą wydarzające się zjawiska. Tu sytuuje się także poezja i proza Norwida z jej nowatorstwem formalnym i myślowym, a także obecną w samym jego dziele oglądzie sacrum perspektywą postsekularną.

Drugi obszar badawczy to romantyczna wyobraźnia i różnorodna jej aspekty: badanie żywiołów, romantycznych przestrzeni wewnętrznych i chtonicznych, obrazów Przejścia i świata transcendentnego, materii romantycznego świata, domu onirycznego i romantycznego bestiarium. Także rozszerzenie fenomenologii na inne ważne dziedziny (aksjologia, mityczne postaci bytu).

Trzeci obszar badawczy dotyczy geokrytycznego badania romantycznych światów – miejsc realnych i fantastycznych, modeli romantycznych miast i nowych wielowymiarowych, hybrydycznych postaci romantycznych miejsc.

Kolejny obszar badawczy to poezja XX wieku – Leśmian i Herbert. Interesują mnie problemy antropologii – szczególnie fenomenu nietożsamości i przemienionej i skaleczonej bytowości.  Interesuje mnie także postsekularny wymiar przestrzeni sakralnej i transcendentnej poezji Leśmiana i nowe obrazy poetyckie stwarzane przez tego poetę; nie tylko kształty świata granicznego i metafizycznego i zaświatów przedstawionych, postaci istot oddalonych, lecz także jego świat baśni i zabawek. W poezji Herberta ważne są dla mnie biologiczne i sakralne obrazy i modele przejścia, śmierci, świata duchowego i transcendentnego. Także nowe obrazy mistyki w poezji Herberta i innych poetów XX wieku. Wreszcie Herbertowskie ekfrazy..

 


SEMINARIUM JĘZYKOZNAWCZE

Prof. dr hab. Iwona Loewe

Mediamorfoza, multiwizja, mediosfera – media na celowniku lingwisty

Proponuję seminarium magisterskie dla kandydatów zainteresowanych oglądem zagadnień skupionych wokół mediów, które są obiektem badań lingwistyki mediów. To subdyscyplina ukonstytuowana w Polsce w roku 2013 z wypracowanymi metodami i przedmiotami badań. Obiektem swoich zainteresowań czyni media masowe, nowe media i nowe nowe media. Emblematycznym dla niej zagadnieniem jest multimodalny tekst. To taki, w którym udział w procesie nadania oraz odbioru mają różne kody: słowo, obraz i dźwięk. Proponuję naukę analizy i syntezy multimodalnej mediotekstu. Zapraszam do wspólnej nauki mediów i o mediach z dala od emocji, polityki i antagonizmów.

 

Dr hab. Aleksandra Niewiara, prof. UŚ

Dyskursy walki. Krytyczna analiza dyskursu (głównie prasowego) różnych epok pod kątem obserwacji ścierania się postaw ideologicznych

Do pracy ze mną zapraszam osoby zainteresowane zagadnieniami  rozpowszechniania ideologii w dyskursie publicznym. Rodzaj tych ideologii, a inaczej mówiąc, idei, treści, wartości nie jest ważny (mogą Państwo zaproponować dowolne, ważne lub ciekawe dla Państwa). Źródła, które będą podstawą Państwa prac, także mogą być różnorodne (artykuły prasowe w dziennikach lub tygodnikach, na forach internetowych, literatura piękna, literatura popularnonaukowa). Istotne będzie natomiast podejście krytyczne (nie patrzymy jako wyznawcy, lecz jako obiektywni badacze) oraz językoznawcze (analizujemy teksty jako elementy dyskursu danej epoki, poszukujemy środków językowych kreujących pożądane przez nadawcę wyobrażenia o świecie). Z perspektywy metodologicznej w pracach trzeba będzie zastosować propozycje krytycznej analizy dyskursu, aksjologii lingwistycznej oraz lingwistyki kulturowej, lingwistyki pamięci.

Przykładowe tematy

Wartości i antywartości tzw. historii ludowej na przykładzie wybranych publikacji książkowych .

Bandyci,  bohaterowie czy głupcy. Przedstawianie ludzi walczących z bronią w ręku o wyznawane wartości (na materiale publicystyki XXI wieku).

Konflikt wartości. Dyskusja o polskim kościele katolickim w prasie lewicowej.

Konflikt wartości. Dyskusja o ruchu LGBT w prasie prawicowej.

Wartościowanie języka przemocy „strajku kobiet” w wypowiedziach prasowych z roku 2020 i 2021 r.

Niemówienie o …. / milczenie  na temat…..  jako strategia manipulacyjna. Porównawcza analiza zawartości telewizyjnych i radiowych programów informacyjnych .

O co walczymy? Ekologia w pismach niszowych i mainstreamowych / w manifestach ekologicznych.

Przykładowa literatura

Czachur W., 2020: Lingwistyka dyskursu jako zintegrowany program badawczy. Warszawa.

Czachur W., Kulczyńska A., Kamięga Ł., red., 2016: Jak analizować dyskurs. Perspektywy dydaktyczne. Kraków.

Czyżewski M. et al., red.: Polskie sprawy 1945–2015. Warsztaty analizy dyskursu. Warszawa 2017

Duszak A., Fairclough N., red., 2008: Krytyczna analiza dyskursu. Interdyscyplinarne podejście do komunikacji społecznej. Kraków.

Głowiński M., 1990: Nowomowa po polsku. Warszawa.

Głowiński M., 2009: Nowomowa i ciągi dalsze. Kraków

Kamińska-Szmaj I., 2007: Agresja językowa w  życiu publicznym. Leksykon inwektyw politycznych 1918–2000. Wrocław

Kotras M., 2013: Dwa światy, dwie narracje. Retoryka tygodników opinii „W Sieci” i „Polityka”. W: „Acta Universitatis Lodziensis. Folia Sociologica”. T. 46. Łódź, s. 90–109

Niewiara A., 2018: Nazywanie wypartych treści zbiorowej pamięci we współczesnym polskim dyskursie tożsamościowym (1989–2015). W: M. Cichońska, I. Genew-Puhalewa, red.: Tożsamość Słowian zachodnich i południowych w świetle XX-wiecznych dyskusji i polemik. Katowice, s. 65–84.

Niewiara 2019, Gra figurami pamięci zbiorowej w utworze artystycznym. Z zagadnień lingwistyki pamięci. „LingVaria” 1 (27), s. 51–65

Niewiara A. 2020, My i Inni – ewolucja wyobrażeń. Polski dyskurs prasowy w świetle imagolgii i pamięci zbiorowej. Katowice.

Piekot T., 2006: Dyskurs polskich wiadomości prasowych. Kraków

Polkowska L., 2015: Język prawicy. Warszawa

Poprawa M., 2017: Prasa konspiracyjna w służbie propagandy – funkcje, cele, zjawiska językowe (na przykładzie gazet podziemnych 1939–1945). „Oblicza Komunikacji” 10, s. 57–98.

Poprawa  M., 2016: Inwektywy czasów II wojny światowej. Językowe środki obrażania przeciwnika / wroga politycznego w  prasie konspiracyjnej lat 1939–1945. „Oblicza Komunikacji” 9, s. 39–84

Tabakowska E., 2004: O językowych wyznacznikach punktu widzenia. W: J. Bartmiński et al., red.: Punkt widzenia w języku i w kulturze. Lublin, s. 47–64.

Warnke I.H., Spitzmüller J., 2009: Wielopoziomowa lingwistyczna analiza dyskursu. „Tekst i Dyskurs – Text und Diskurs” 2, s. 123–148.

 

Dr hab. Jarosław Pacuła, prof. UŚ

Słowa są jak powietrze – częściej są ożywcze, bywają też morowe. Etyka słowa wczoraj i dziś

Przyjmując, że dyskurs to forma użycia języka, a wszelkie zdarzenia dyskursywne konstytuują, konstruują rzeczywistość pozajęzykową, to sam język trzeba traktować jako narzędzie myślenia i działania człowieka. Jednak narzędzie to może służyć do budowania różnych relacji międzyludzkich – i pozytywnych (jak życzliwość, szacunek, miłość), i negatywnych (jak uprzedzenie, nienawiść, agresja). Temat przewodni seminarium ściśle łączy się z uwagą Jadwigi Puzyniny:

O słowie mówi się także, że jest ono bronią, bronią, którą się walczy o różne sprawy, o postawy, zachowania, o dusze ludzkie. Wola bywa różna – uczciwa i nieuczciwa, walka w obronie wartości i walka przeciw nim, walka z uszanowaniem przeciwnika i bez szacunku dla niego. Słowa ważne i święte, takie jak wspólne dobro, ojczyzna, godność ludzka wypisują na swoich sztandarach ci, dla których są to rzeczywiście imponderabilia, i ci, dla których są to slogany służące manipulacji. Słowa pełne jadu, pogardy, takie jak zdrajca ojczyzny, pasożyt, politykier, kolaborant,, głupiec godzą boleśnie we wszystkich tych, którzy zostają tak nazwani, jakże często przy tym nazwani niesprawiedliwie lub wręcz oszczerczo. Słowa te zdobywają czytelników i słuchaczy dla postaw pełnych potępienia, nienawiści, poczucia obcości.                   /J. Puzynina, Słowo, wartość, kultura, Lublin 1997, s. 14/

Dyskusje prowadzone w ramach seminarium oraz realizacja prac dyplomowych pozwolą uczestnikom zajęć pogłębić i uporządkować wiedzę na temat zasad etycznej komunikacji. Seminarzyści będą mieli okazję pracować nad szczegółowymi zagadnieniami odnoszącymi się do destrukcyjnej funkcji języka, agresji językowej, nowomowy, mowy nienawiści, „estetyzowania wulgaryzmów”. Obiektami obserwacji językoznawczej staną się zarówno teksty obecne w dyskursach współczesnych, jak i teksty z czasów (słusznie/niesłusznie) minionych.

 


SEMINARIUM DYDAKTYCZNE

Prof. dr hab. Bernadeta Niesporek-Szamburska

Dziecko, tekst i zielone czytanie/pisanie

Problematyka prac magisterskich powstających w ramach tutoringu będzie się koncentrować wokół zagadnień badania języka dzieci/dla dzieci, dyskursu edukacyjnego – z uwzględnieniem sytuacji kryzysowej (klimatycznej, epidemicznej). Tematy prac i materiał stanowiący podstawę do badań będą uwzględniały zarówno wytwory dzieci (teksty kreatywne – dziecięce wyobrażenia świata w przyszłości, wypowiedzi ankietowe sfokusowane na ekologiczne wyzwanie), jak i literaturę dla dzieci odczytywaną z perspektywy proklimatycznej, także języka (perspektywy użycia), jakim należy mówić o naturze. W opracowaniu tematów proponuję odwołanie się do metodologii językoznawczych (kognitywizm, JOS), interdyscyplinarnych (stylistyka, tekstologia, narratologia, humanistyka ekologiczna), a także do metod nauk społecznych/pedagogicznych (jak: eksperyment dydaktyczny, sondaż diagnostyczny, testy, obserwacja).


return to top