{"id":165394,"date":"2026-02-11T10:10:57","date_gmt":"2026-02-11T09:10:57","guid":{"rendered":"https:\/\/us.edu.pl\/wydzial\/wnp\/?p=165394"},"modified":"2026-03-03T14:14:32","modified_gmt":"2026-03-03T13:14:32","slug":"unikatowe-odkrycie-w-polskim-meteorycie-morasko","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/us.edu.pl\/wydzial\/wnp\/2026\/02\/11\/unikatowe-odkrycie-w-polskim-meteorycie-morasko\/","title":{"rendered":"Unikatowe odkrycie w polskim meteorycie Morasko."},"content":{"rendered":"<p>[vc_row][vc_column]\r\n                <div class=\"text-modules\">\r\n                    <div class=\"container\">\r\n                        \r\n                        <div class=\"text-modules__content\"><p>Na pocz\u0105tku 2026 roku zosta\u0142 zaakceptowany przez Komisj\u0119 Nowych Minera\u0142\u00f3w, Nomenklatury i Klasyfikacji przy Mi\u0119dzynarodowej Asocjacji Mineralogicznej (CNMNC-IMA) nowy minera\u0142 z \u017celaznego meteorytu Morasko o wzorze K(Ti<sub>7<\/sub>Cr)O<sub>16 <\/sub>(DOI: 10.1180\/mgm.2026.10199). Minera\u0142 otrzyma\u0142 nazw\u0119 \u201ekopernikit\u201d na cze\u015b\u0107 Miko\u0142aja Kopernika (1473-1543), znanego polskiego astronoma \u2013 tw\u00f3rcy heliocentrycznego modelu Uk\u0142adu S\u0142onecznego.<\/p>\n<p>W sk\u0142ad zespo\u0142u badaj\u0105cego nowy minera\u0142 weszli naukowcy z kilku o\u015brodk\u00f3w badawczych: Prof. dr hab. Evgeny Galuskin i Prof. dr hab. Irina Galuskina (Wydzia\u0142 Nauk Przyrodniczych, Uniwersytet \u015al\u0105ski), prof.\u00a0 dr hab. Andrzej Muszy\u0144ski (Instytut Geologii, Uniwersytet im. Adama Mickiewicza), prof. dr hab. in\u017c. Joachim Kusz i dr Maria Ksi\u0105\u017cek (Wydzia\u0142 Nauk \u015acis\u0142ych i Technicznych, Uniwersytet \u015al\u0105ski), dr Grzegorz Zieli\u0144ski (Pa\u0144stwowy Instytut Geologiczny \u2013 Pa\u0144stwowy Instytut Badawczy).<\/p>\n<p>Metaliczne t\u0142o meteorytu Morasko zawiera owalne nodule troilitowo-grafitowe o wielko\u015bci do kilku centymetr\u00f3w z urozmaicon\u0105 mineralogi\u0105. Systematyczne badania noduli o r\u00f3\u017cnym sk\u0142adzie z meteorytu Morasko doprowadzi\u0142y do swoistego rekordu \u2013 kopernikit jest czwartym nowym minera\u0142em odkrytym w Meteorycie Morasko. Wcze\u015bniej w nim odkryto moraskoite (Karwowski i inni, 2015), czochralskiit (Karwowski i inni, 2016) oraz kryzait (Galuskin i inni, 2025).<\/p>\n<p>Kopernikit nale\u017cy do grupy priderytu \u2013 minera\u0142\u00f3w o strukturze tunelowej. Naukowcy &#8211; \u201e\u0142owcy nowych minera\u0142\u00f3w\u201d &#8211; wiedz\u0105, \u017ce nie sztuk\u0105 jest znale\u017a\u0107 nowy minera\u0142, sztuk\u0105 jest jego opracowanie naukowe i doprowadzenie do jego zaakceptowania przez \u00a0komisj\u0119 CNMNC-IMA. Takie fazy o sk\u0142adzie zbli\u017conym do sk\u0142adu kopernikitu by\u0142y znane ju\u017c od 1982 roku. Fazy te \u00a0znaleziono w lamproitach Australii wraz diamentami, ale wtedy nie przeprowadzono pe\u0142nych bada\u0144 sk\u0142adu, struktury, cech fizycznych tych\u017ce faz.<\/p>\n<p>Kopernikit by\u0142 znaleziony tylko w jednej pr\u00f3bce jako ziarna o wymiarze do 0.3 mm (Fig. 1). Kopernikit ma w sk\u0142adzie chrom, kt\u00f3ry odpowiada za jego zielon\u0105 barw\u0119 (Fig. 2). Kopernikit jest pierwszym tlenkiem o tunelowej strukturze hollandytu odkrytym w meteorytach na \u015bwiecie (Fig. 3).<\/p>\n<p>Nie ma w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce systematyczne badania mineralogiczne noduli z meteorytu Morasko (nazwa pochodzi od dzielnicy Morasko w Poznaniu), kt\u00f3ry spada\u0142 na Ziemi\u0119 oko\u0142o 5\u20136 tysi\u0119cy lat temu, doprowadz\u0105 do nowych odkry\u0107.<\/p>\n<p>Kopernikit jest 80 nowym minera\u0142em odkrytym przez naukowc\u00f3w z Uniwersytetu \u015al\u0105skiego, co jest odzwierciedleniem \u015bwiatowego poziomu bada\u0144 mineralogicznych w Instytucie Nauk o Ziemi.<\/p>\n<\/div>\r\n                    <\/div>\r\n                <\/div>[\/vc_column][\/vc_row][vc_row][vc_column width=&#8221;1\/3&#8243;][vc_single_image image=&#8221;165395&#8243; img_size=&#8221;full&#8221; add_caption=&#8221;yes&#8221;][\/vc_column][vc_column width=&#8221;1\/3&#8243;][vc_single_image image=&#8221;165396&#8243; img_size=&#8221;full&#8221; add_caption=&#8221;yes&#8221;][\/vc_column][vc_column width=&#8221;1\/3&#8243;][vc_single_image image=&#8221;165397&#8243; img_size=&#8221;full&#8221; add_caption=&#8221;yes&#8221;][\/vc_column][\/vc_row]<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>[vc_row][vc_column][\/vc_column][\/vc_row][vc_row][vc_column width=&#8221;1\/3&#8243;][vc_single_image image=&#8221;165395&#8243; img_size=&#8221;full&#8221; add_caption=&#8221;yes&#8221;][\/vc_column][vc_column width=&#8221;1\/3&#8243;][vc_single_image image=&#8221;165396&#8243; img_size=&#8221;full&#8221; add_caption=&#8221;yes&#8221;][\/vc_column][vc_column width=&#8221;1\/3&#8243;][vc_single_image image=&#8221;165397&#8243; img_size=&#8221;full&#8221; add_caption=&#8221;yes&#8221;][\/vc_column][\/vc_row] [&#8230;]<\/p>\n<p><a class=\"btn btn-secondary understrap-read-more-link\" href=\"https:\/\/us.edu.pl\/wydzial\/wnp\/2026\/02\/11\/unikatowe-odkrycie-w-polskim-meteorycie-morasko\/\">Read More&#8230;<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":115,"featured_media":165396,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_expiration-date-status":"","_expiration-date":0,"_expiration-date-type":"","_expiration-date-categories":[],"_expiration-date-options":[]},"categories":[6],"tags":[],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/us.edu.pl\/wydzial\/wnp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/165394"}],"collection":[{"href":"https:\/\/us.edu.pl\/wydzial\/wnp\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/us.edu.pl\/wydzial\/wnp\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/us.edu.pl\/wydzial\/wnp\/wp-json\/wp\/v2\/users\/115"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/us.edu.pl\/wydzial\/wnp\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=165394"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/us.edu.pl\/wydzial\/wnp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/165394\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/us.edu.pl\/wydzial\/wnp\/wp-json\/wp\/v2\/media\/165396"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/us.edu.pl\/wydzial\/wnp\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=165394"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/us.edu.pl\/wydzial\/wnp\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=165394"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/us.edu.pl\/wydzial\/wnp\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=165394"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}