Mi\u0119dzynarodowy Dzie\u0144 Pokoju obchodzony jest 21 wrze\u015bnia.\u00a0 \u015awi\u0119to oficjalnie zosta\u0142o ustanowione przez Zgromadzenie Og\u00f3lne ONZ w dniu 7 wrze\u015bnia 2001 roku. Wed\u0142ug Zgromadzenia Og\u00f3lnego, 21 wrze\u015bnia symbolizuje mi\u0119dzynarodowy rozejm oraz pr\u00f3b\u0119 zaprzestania stosowania przemocy i wszelkich akt\u00f3w agresji. W tym dniu ka\u017cda osoba uczestnicz\u0105ca w obchodach \u015bwi\u0119ta, mo\u017ce nosi\u0107 odznak\u0119 w kszta\u0142cie go\u0142\u0119bia pokoju.<\/p>\n
O pokoju i wojnie rozmawiamy z dr Karolin\u0105 Wojtasik, kt\u00f3rej zainteresowania badawcze to: dzia\u0142alno\u015b\u0107 salafickich organizacji terrorystycznych i bezpiecze\u0144stwo infrastruktury krytycznej.<\/p>\n
Violetta Kulik: Pani Doktor, \u201ego\u0142\u0105bek pokoju \u2013 symbol pokoju mi\u0119dzy narodami, u\u017cywany przez r\u00f3\u017cne ruchy pokojowe po II wojnie \u015bwiatowej\u201d. Taka jest wersja Wikipedii. Nikt si\u0119 nie spodziewa\u0142, \u017ce w 2022 roku b\u0119dziemy \u015bwiadkami okrutnej wojny w Ukrainie. Czym jest pok\u00f3j?<\/strong><\/p>\n Dr Karolina Wojtasik: Paradoks polega na tym, \u017ce go\u0142\u0119bie wcale nie nale\u017c\u0105 do najbardziej pokojowo usposobionych ptak\u00f3w, a Picasso, kt\u00f3ry jest autorem wspomnianego symbolu, po prostu przez ca\u0142e lata malowa\u0142 go\u0142\u0119bie. Kiedy Louis Aragon przed paryskim kongresem poprosi\u0142 swojego przyjaciela Pabla o projekt symbolu pokoju na plakat, ten wskaza\u0142 mu gotowe ju\u017c prace i szkice, a Aragon po prostu wybra\u0142 jeden z nich.\u00a0 W 1949 roku na murach Pary\u017ca pojawi\u0142 si\u0119 s\u0142ynny go\u0142\u0105bek, kt\u00f3ry by\u0142 zapowiedzi\u0105 I \u015awiatowego Kongresu Obro\u0144c\u00f3w Pokoju i zrobi\u0142 \u015bwiatow\u0105 karier\u0119. Ile w tym przypadku, wiedz\u0105 najlepiej uczestnicy tych wydarze\u0144, ale symptomatyczne jest to, \u017ce nawet symbol pokoju jest cokolwiek naci\u0105gany. A du\u017co bardziej znanym, ni\u017c go\u0142\u0105bek pokoju, dzie\u0142em Piscassa jest \u201eGuernica\u201d, pokazuj\u0105ca okropie\u0144stwa wojny. Mi\u0119dzynarodowy Dzie\u0144 Pokoju zosta\u0142 ustanowiony przez Zgromadzenie Og\u00f3lne ONZ 7 wrze\u015bnia 2001 roku, czyli na cztery dni przed seri\u0105 atak\u00f3w terrorystycznych, kt\u00f3re pokaza\u0142y, \u017ce poj\u0119cie pokoju jest bardzo wzgl\u0119dne, \u017ce brak stanu wojny, wcale nie wyklucza istnienia konfliktu zbrojnego i stosowania przemocy. Do mnie osobi\u015bcie bardzo przemawiaj\u0105 s\u0142owa by\u0142ego ju\u017c Sekretarza Generalnego ONZ, Ban Ki-moona,\u00a0z okazji Mi\u0119dzynarodowego Dnia Pokoju, 21 wrze\u015bnia 2016 roku, kt\u00f3ry powiedzia\u0142, \u017ce: \u201ePok\u00f3j to co\u015b wi\u0119cej ni\u017c od\u0142o\u017cenie broni na bok. Pok\u00f3j to budowanie globalnego spo\u0142ecze\u0144stwa, w kt\u00f3rym ludzie \u017cyj\u0105 wolni od ub\u00f3stwa i wsp\u00f3lnie czerpi\u0105 korzy\u015bci z osi\u0105gni\u0119\u0107. Pok\u00f3j to wsp\u00f3lny rozw\u00f3j i wzajemne wspieranie si\u0119 w jednej \u015bwiatowej rodzinie\u201d.<\/p>\n Violetta Kulik: Brak jest jednoznacznej, powszechnie uznanej definicji wojny. Pr\u00f3by zdefiniowania podejmowane by\u0142y ju\u017c od\u00a0staro\u017cytno\u015bci. Jakie zjawiska sk\u0142adaj\u0105 si\u0119 na poj\u0119cie wojny?<\/strong><\/p>\n Dr Karolina Wojtasik: Wojna jest sposobem prowadzenia polityki i utrwalania w\u0142adzy. Przeciwnik dzia\u0142a strategicznie w stanie wojny, pok\u00f3j jest tylko epizodem\u2026 Zwr\u00f3ci\u0142abym uwag\u0119 na fakt, \u017ce wojna, taka jak\u0105 j\u0105 ogl\u0105damy od 24 lutego w Ukrainie to ko\u0144cowy etap procesu, kt\u00f3ry trwa\u0142 od lat. Nie bez powodu coraz cz\u0119\u015bciej podkre\u015bla si\u0119, \u017ce obok wojny konwencjonalnej, z jak\u0105 mamy do czynienia w Ukrainie, wojna hybrydowa i tzw. dzia\u0142ania hybrydowe stanowi\u0105 mo\u017ce nie tak barbarzy\u0144skie i spektakularne, a niemniej powa\u017cne zagro\u017cenie. Dzia\u0142anie sytuuj\u0105ce si\u0119 poni\u017cej progu wojny konwencjonalnej \u2013\u00a0 kombinacje dezinformacji, presji ekonomicznej, sabota\u017cu, cyberatak\u00f3w na infrastruktur\u0119 krytyczn\u0105 i obecno\u015b\u0107 nieumundurowanych obcych formacji zbrojnych (tzw. zielone ludziki) \u2013 w ten spos\u00f3b prowadzi si\u0119 dzi\u015b wojn\u0119. Dzia\u0142ania hybrydowe os\u0142abiaj\u0105 pa\u0144stwo i jego pozycj\u0119 na arenie mi\u0119dzynarodowej, powoduj\u0105 starty w gospodarce oraz brak zaufania do pa\u0144stwa i jego demokratycznych instytucji, maj\u0105 pokaza\u0107 jego s\u0142abo\u015b\u0107 i sprawi\u0107, by ludzie sobie nie ufali, nie byli pewni jutra. Dlatego rozpatruj\u0105c wojn\u0119 jako spos\u00f3b prowadzenia polityki nie spos\u00f3b przypomnie\u0107 wojny hybrydowej, jej nie wida\u0107 bezpo\u015brednio, dlatego takie dzia\u0142ania si\u0119 lekcewa\u017cy.<\/p>\n Violetta Kulik: Wojna i terroryzm s\u0105 ze sob\u0105 \u015bci\u015ble powi\u0105zane. Jedno i drugie wi\u0105\u017ce si\u0119 z przemoc\u0105, \u015bmierci\u0105, strachem\u2026 Te dwa okre\u015blenia wskazuj\u0105 na r\u00f3\u017cne zjawiska. Jakie?<\/strong><\/p>\n Dr Karolina Wojtasik: Terroryzm zak\u0142ada realizowanie cel\u00f3w politycznych przez u\u017cycie przemocy lub gro\u017ab\u0119 u\u017cycia przemocy w stosunku do niewinnych os\u00f3b. Obecnie celem dzia\u0142a\u0144 terroryst\u00f3w s\u0105 przede wszystkim przypadkowi cywile, zabijani na chybi\u0142 trafi\u0142, tak, by wzbudzi\u0107 l\u0119k, przera\u017cenie i wywrze\u0107 presj\u0119, pokaza\u0107 si\u0142\u0119, doprowadzi\u0107 do okre\u015blonych decyzji. Terroryzm okre\u015bla si\u0119 ekwiwalentem zbrodni wojennych w czasie pokoju. Terrory\u015bci nie maj\u0105 \u015brodk\u00f3w na prowadzenie konwencjonalnych wojen, wi\u0119c zastraszaj\u0105, gro\u017c\u0105, pokazuj\u0105 si\u0142\u0119, doprowadzaj\u0105 do strat ekonomicznych. Cywil\u00f3w podczas wojny chroni\u0105 konwencje, po wojnie za zbrodnie wojenne s\u0105dz\u0105 specjalne trybuna\u0142y, istniej prawo humanitarne. Zamachu terrorystycznego nie reguluje \u017cadne prawo, bo odbywa si\u0119 on w ramach niewypowiedzianej wojny przeciwko ca\u0142emu spo\u0142ecze\u0144stwu. Wielokrotnie w d\u017cihadystycznej prasie, czyli publikacjach przeznaczonych dla zwolennik\u00f3w organizacji terrorystycznych, czyta\u0142am, \u017ce wszyscy s\u0105 winni, \u017ce ka\u017cdy Europejczyk ponosi win\u0119 za kolonizacj\u0119, za inwazj\u0119 na Irak, Afganistan, czy walk\u0119 z ISIS w Syrii i Iraku, \u017ce ka\u017cdy kto jest cz\u0142onkiem spo\u0142ecze\u0144stwa naje\u017ad\u017ac\u00f3w i okupant\u00f3w, niezale\u017cnie od pogl\u0105d\u00f3w, zas\u0142uguje na \u015bmier\u0107, cho\u0107by dlatego zamach mo\u017cna zorganizowa\u0107 wsz\u0119dzie i na ka\u017cdego. Terrorysta nie dzieli spo\u0142ecze\u0144stwa na cywil\u00f3w i \u017co\u0142nierzy. Przy czym warto podkre\u015bli\u0107, \u017ce podczas wojen gin\u0105 przede wszystkim cywile, a okrucie\u0144stwa w ukrai\u0144skiej Buczy, czy Iziumie pokazuj\u0105, \u017ce samo istnienie konwencji genewskich nie oznacza, \u017ce b\u0119d\u0105 respektowane.<\/p>\n Violetta Kulik: Prowadzi Pani kana\u0142 popularnonaukowy w serwisie YouTube \u201eAnatomia zamachu\u201d. Obecnie dost\u0119pnych jest na nim ponad 60 odcink\u00f3w dotycz\u0105cych zamach\u00f3w terrorystycznych, organizacji terrorystycznych, infrastrukturze krytycznej oraz recenzjom film\u00f3w, ksi\u0105\u017cek i seriali o szeroko poj\u0119tym terroryzmie.<\/strong><\/p>\n Dr Karolina Wojtasik: Media spo\u0142eczno\u015bciowe daj\u0105 niesamowite mo\u017cliwo\u015bci popularyzacji wiedzy, opowiadania o w\u0142asnych pasjach, a tak\u017ce pokazywania efekt\u00f3w pracy naukowej. Kana\u0142 powsta\u0142 z pasji i przekonania, \u017ce o terroryzmie mo\u017cna m\u00f3wi\u0107 inaczej ni\u017c w newsowych migawkach. Zamach jest wieloetapowym procesem, organizacja terrorystyczna powstaje w okre\u015blonych warunkach, a dzisiejsza sytuacja w Afganistanie to pok\u0142osie proces\u00f3w i decyzji politycznych sprzed kilkudziesi\u0119ciu lat. YouTube daje mo\u017cliwo\u015b\u0107 dotarcia do bardzo r\u00f3\u017cnej publiczno\u015bci, od specjalist\u00f3w, kt\u00f3rzy wspomagaj\u0105 si\u0119 tymi materia\u0142ami na zaj\u0119ciach, przez ludzi, kt\u00f3rych interesuje \u015bwiat wsp\u00f3\u0142czesny, po przypadkowych przechodni\u00f3w, kt\u00f3rzy zostaj\u0105 na d\u0142u\u017cej, bo odkrywaj\u0105, \u017ce fajnie jest wiedzie\u0107 wi\u0119cej. Na Instagram mo\u017cna wrzuca\u0107 zdj\u0119cia nowej torebki, ale te\u017c przygotowa\u0107 proste infografiki t\u0142umacz\u0105ce, co oznacza s\u0142ynne Allahu Akbar, kim jest kafir, czy, kiedy powsta\u0142a Al-Kaida. Warto z t\u0105 wiedz\u0105 wyj\u015b\u0107 zza uniwersyteckiej katedry. Spo\u0142ecze\u0144stwo wyedukowane, to spo\u0142ecze\u0144stwo \u015bwiadome, kt\u00f3re mniej jest podatne na dezinformacje i manipulacje, co w dobie zagro\u017ce\u0144 hybrydowych jest niesamowicie wa\u017cne.<\/p>\n Violetta Kulik: Zaraz po og\u0142oszeniu wojny w Ukrainie nagra\u0142a Pani odcinek, dotycz\u0105cy stopni alarmowych w Polsce. Czy nasze spo\u0142ecze\u0144stwo jest przygotowane na sytuacje krytyczne?<\/strong><\/p>\n Dr Karolina Wojtasik: Sytuacja krytyczna nie musi si\u0119 wi\u0105za\u0107 z konfliktem zbrojnym. Ilu z nas potrafi u\u017cywa\u0107 dost\u0119pnych w budynkach uniwersyteckich AED? Ilu z nas \u0107wiczy\u0142o wykonywanie masa\u017cu serca na fantomie pod okiem ratownika medycznego, czy innego specjalisty? Kto z nas pami\u0119ta co oznacza modulowany d\u017awi\u0119k syreny alarmowej nadawany przez trzy minuty? Czasem mam wra\u017cenie, \u017ce w dyskusji o bezpiecze\u0144stwie zapomina si\u0119 o najbardziej podstawowych sprawach. O w\u0142asnym bezpiecze\u0144stwie i bezpiecze\u0144stwie naszych bliskich. Dobry kurs pierwszej pomocy kosztuje tyle, ile zrobienie paznokci hybrydowych, czy wizyta u barbera, a jako\u015b instytucje robi\u0105ce takie kursy nie prze\u017cywaj\u0105 obl\u0119\u017cenia. W dyskusjach o zagro\u017ceniach koncentrujemy si\u0119 na tych spektakularnych, zaniedbuj\u0105c zupe\u0142nie podstawowe sprawy. Zastanawiam si\u0119 ilu pracownik\u00f3w biurowc\u00f3w wie, gdzie znajduje si\u0119 najbli\u017csze ich stanowisku pracy wyj\u015bcie ewakuacyjne? Jak cz\u0119sto \u0107wiczona jest ewakuacja z budynku? W przypadku zagro\u017cenia to b\u0119dzie niezb\u0119dna wiedza. Raz na dwa\/trzy lata powtarzam kurs pierwszej pomocy w jednostkach szkoleniowych dzia\u0142aj\u0105cych przy pogotowiu ratunkowym. Pracuj\u0119 z lud\u017ami, przebywam w\u015br\u00f3d nich i czuj\u0119 potrzeb\u0119 posiadania takiej wiedzy. Wspomniany odcinek o stopniach alarmowych i stopniach alarmowych CRP powsta\u0142, gdy w Internecie zauwa\u017cy\u0142am sporo wpis\u00f3w ludzi, kt\u00f3rzy zwyczajnie siali panik\u0119, dywagowali, \u017ce wprowadzenie stopni alarmowych oznacza, \u017ce zaraz kto\u015b nas\u2026 , \u017ce b\u0119dzie wojna etc. \u0141atwiej jest straszy\u0107, ni\u017c przeczyta\u0107 ustaw\u0119 i rozporz\u0105dzenie. Dlatego powsta\u0142 film o warunkach wprowadzania stopni, ich rodzajach, a przede wszystkim, w jakim stopniu CHARLIE-CRP czy BRAVO dotyczy ka\u017cdego z nas. Paradoksalnie, materia\u0142\u00f3w edukacyjnych jest sporo \u2013 Rz\u0105dowe Centrum Bezpiecze\u0144stwa (RCB) ma pr\u0119\u017cnie dzia\u0142aj\u0105ce media spo\u0142eczno\u015bciowe z dobrymi infografikami, podobnie na stronie Centrum Prewencji Terrorystycznej ABW (CPT) znajdziemy \u015bwietnie zrobione filmy dotycz\u0105ce zachowania w kryzysowych sytuacjach \u2013 zamachu terrorystycznego, sytuacji zak\u0142adniczej, czy spraw codziennych np. udost\u0119pniania wra\u017cliwych danych w Internecie. Te filmy maj\u0105 kilkaset, maksymalnie tysi\u0105c wy\u015bwietle\u0144 na YouTube. Najcz\u0119\u015bciej wi\u0119c tej wiedzy nie mamy, ale te\u017c jej nie szukamy.<\/p>\n Violetta Kulik: Pani Doktor, czego mo\u017cemy \u017cyczy\u0107 w tym szczeg\u00f3lnym dniu?<\/strong><\/p>\n \u017beby\u015bmy nigdy nie przyzwyczaili si\u0119 do wojny, by poj\u0119cia takie jak \u201eprzemoc\u201d, \u201ekonflikt zbrojny\u201d, czy\u00a0 \u201euchod\u017aca\u201d nam nie spowszednia\u0142y, by nie nast\u0105pi\u0142 taki moment, gdy nasza wra\u017cliwo\u015b\u0107 na okrucie\u0144stwo wojny po prostu przestanie istnie\u0107 i uznamy j\u0105 za naturaln\u0105 kolej rzeczy.<\/p>\n Violetta Kulik: Serdecznie dzi\u0119kuj\u0119 za rozmow\u0119.<\/strong><\/p>\n <\/p>\n <\/p>\n \u00a0<\/strong><\/p>\n <\/p>\n <\/p>\n \n<\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>[\/vc_column][vc_column width=”1\/3″]\r\n Dr Karolina Wojtasik<\/p>\n<\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>[\/vc_column][\/vc_row]<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":" [vc_row][vc_column width=”2\/3″][\/vc_column][vc_column width=”1\/3″][\/vc_column][\/vc_row] […]<\/p>\n![\"dr](\"https:\/\/us.edu.pl\/wydzial\/wns\/wp-content\/uploads\/sites\/17\/Bez-kategorii\/dr-Karolina-Wojtasik-683x1024.jpg\")
<\/p>\n